II SA/Gl 172/12

II SA/Gl 172/12 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2012-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-01-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Łucja Franiczek /przewodniczący/
Maria Taniewska-Banacka /sprawozdawca/
Włodzimierz Kubik
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
art. 101
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2012 r. sprawy ze skarg R. C. i R. J. oraz U. J., E.J., W. J. i L. O. na uchwałę Rady Miejskiej w Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. ze skargi R. C. i R. J. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działek nr 1, 2, 3, 4, 5, 6; 2. zasądza od Gminy Z. na rzecz skarżących R. C. i R. J. solidarnie kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. oddala skargi U. J. i E. J. oraz W. J. i L. O.
Uzasadnienie
W dniu 30 czerwca 2011 r. Rada Miejska w Żywcu podjęła uchwałę nr XI/83/2011 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Żywca w granicach administracyjnych miasta. Uchwała opublikowana została w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego Nr 176, poz. 3279.
Pismem z dnia 23 września 2011 r. R. C. i R. J. skierowali do Rady Miejskiej w Żywcu, w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 2001, Nr 142, poz. 1591 z późn zm.), wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wnosząc by Rada dokonała zmiany przeznaczenia działek nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, tak by przywrócono ustalenia zawarte w dotychczas obowiązującej Uchwale Nr XXXIX/305/2009 z dnia 26 lutego 2009 r. poprzez wskazanie, iż teren przeznaczony jest dla zabudowy usługowej (D1-1US2, D2.1-1US2) z uzupełnieniem zieleni urządzonej (wg symboli jednostek urbanistycznych 1ZP, 2ZP). Zdaniem stron w nowym planie Rada Miejska w Żywcu w sposób nie podyktowany przesłankami ładu planistycznego, zamierzeniami gospodarki urbanistycznej, czy względami społecznymi, a nawet środowiskowymi - dokonała zmiany przeznaczenia powyższych nieruchomości - eliminując w ten sposób możliwość ich zagospodarowania na podstawie dotychczasowych przepisów.
Rada Miejska w Żywcu w dniu 27 października 2011 roku podjęła uchwałę nr XVI 1/112/2011 w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego skarżących odmawiając uwzględnienia żądanej przez skarżących zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Rada jednakże przyznała, iż w toku opracowywania nowego planu został popełniony błąd polegający na pominięciu przez jednostkę projektową wytycznych nakazujących uwzględnienie w opracowywanym planie rozwiązań znajdujących się w starym planie, a w szczególności ustaleń wprowadzonych uchwałą Rady Miejskiej w Żywcu nr XXXIX/305/2009 z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta Żywca i dzielnicy Oczków w jednostkach D1 - 1US2, D2.1 - 1US2, obejmującą wcześniej wyszczególnione działki skarżących.
Z kolei pismem z dnia 23 listopada 2011 r., doprecyzowanym w zakresie żądania pismem z dnia 20 grudnia 2011 r., R. C. i R. J. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działek nr 1, 2, 3, 4, 5, 6. Zaskarżonej uchwale zarzucili naruszenie:
- art. 9 ust 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm., zwanej dalej u.p.z.p).- poprzez dokonanie przez organ przyznanego błędu i nieuwzględnienie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla miasta Żywca ustaleń Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Żywca uchwalonego Uchwałą Rady Miejskiej w Żywcu Nr XXII/252/2000 z dnia 29 czerwca 2000 r wraz ze zmianą przyjętą Uchwałą Rady Miejskiej w Żywcu Nr LV/466/2010 z dnia 25 marca 2010 r., a tym samym nieuwzględnienie w planie zagospodarowania przestrzennego miasta Żywca uchwały Nr LXXII/625/2006 Rady Miejskiej w Żywcu z dnia 31 sierpnia 2006 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Żywca w dzielnicy Oczków w obszarze jednostek urbanistycznych: D1 -1US2, D2.1 - 1US2 i uchwalonej na jej podstawie uchwały nr XXXIX/305/2009 z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Żywca w dzielnicy Oczków w obszarze jednostek urbanistycznych: D1-1US2, D2.1-1US2. Konsekwencją było nieujęcie w planie zagospodarowania przestrzennego dotychczasowego przeznaczenia działek o nr 1, 2, 3, 4, 5, 6 na zabudowę usługową w tym na ośrodki turystyczno-wypoczynkowe, sportu i rekreacji, a ustalenie ich przeznaczenia jako terenów sportu i rekreacji, mogących służyć imprezom masowym z uzupełnieniem zieleni urządzonej;
- art. 20 ust 1 u.p.z.p. - poprzez dokonanie przez organ przyznanego błędu i w konsekwencji tego stwierdzenie w zaskarżonej uchwale, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru miasta Żywca nie narusza ustaleń studium; podczas gdy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla nieruchomości skarżących, o której mowa wyżej, sposób użytkowania i wykonywania przysługującego skarżącym prawa użytkowania wieczystego nieruchomości został określony w sposób odmienny od rozwiązań przyjętych w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy;
art. 31 ust. 3 w zw. z art. 64 ust 1 Konstytucji RP - poprzez bezzasadne ograniczenie przysługującego skarżącym prawa użytkowania wieczystego nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta Żywca wniósł o jej oddalenie. W pierwszej kolejności podniósł, iż w odpowiedzi na wniesione wezwanie Rada Miejska w Żywcu podjęła uchwałę nr XVI 1/112/2011 odmawiającą uwzględnienia żądanej przez skarżących zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Rada jednakże przyznała, iż w toku opracowywania nowego planu został popełniony błąd polegający na pominięciu przez jednostkę projektową otrzymanych wytycznych. Organ podtrzymuje stanowisko wyrażone w przywołanej uchwale przyznając, iż na etapie opracowywania nowego planu przestrzennego został popełniony opisany wcześniej błąd. Jednakże obecnie brak jest możliwości jego usunięcia poprzez żądaną przez skarżących zmianę uchwały nr XI/83/2011 z dnia 30 czerwca 2011 r., co spowodowane jest głównie brakiem środków finansowych pozwalających na wszczęcie procedury zmiany planu.
Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, dokonanego tą samą uchwałą z dnia 30 czerwca 2011 r. w przedmiocie planu zagospodarowania przestrzennego, złożyli także jednym pismem z dnia 10 października 2011 r. U. J. i E. J. oraz Ł. O. i W. J.. Wskazali, iż uchwalając plan miejscowy Rada Miejska w Żywcu dokonała zmiany przeznaczenia położonej w sąsiedztwie ich nieruchomości działki nr 7 poprzez rozszerzenie przeznaczenia działki o jednostkę urbanistyczną UU1 (teren zabudowy usługowej). Zdaniem skarżących powyższa uchwała jest w tym zakresie sprzeczna z przepisami prawa, zmierza do obejścia przepisów ustawy Prawo budowlane, oraz narusza ich interes prawny. Zamieszkują bowiem wraz z rodzinami w Żywcu, przy ulicy Wodnej, w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr 8, której właścicielem jest Spółdzielnia Mieszkaniowa "A". W 2010 r. na ww. działce została postawiona sześciostanowiskowa myjnia. Do wybudowania powyższej myjni doszło z rażącym naruszeniem przepisów prawa. Jest oczywistym, zdaniem wzywających, iż dokonana uchwałą z dnia 30 czerwca 2011 r. zmiana przeznaczenia działki nr 7 to w istocie działanie otwierające drogę do legalizacji myjni samochodowej, której działalność wiąże się z z uciążliwościami takimi jak hałas i wyziewy spalin. Dokonanie zatem uchwałą z dnia 30 czerwca 2011 r. zmiany przeznaczenia działki nr 7 stanowi rażące naruszenie przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i zmierza do obejścia prawa, a ponadto jest sprzeczne z ustaleniami studium kierunków i uwarunkowań zagospodarowania przestrzennego Miasta Żywca, uchwalonego uchwałą z dnia 29 czerwca 2000 r.
Uchwałą z dnia 27 października 2011 r. nr XVII/113/2011 Rada Miejska w Żywcu odmówiła uwzględnienia wezwania U. J., E. J., Ł. O. i W J. do zaprzestania naruszania prawa poprzez zmianę Uchwały Nr XI/83/2011 z dniu 30 czerwca 2011 r. w części dotyczącej działki nr 7 polegającą na wykreśleniu jednostki urbanistycznej UU1 (teren zabudowy usługowej) dla obszaru działki nr 8. Na działce nr 7 znajdują się budynki administracyjno - techniczne Spółdzielni Mieszkaniowej "A". W toku postępowania planistycznego przeprowadzonego zgodnie z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym do funkcji usługowych UU2 przewidywanych dotychczas na ww. działce, dodano rozszerzenie usług o zapis UU1 w celu umożliwienia realizacji Spółdzielni Mieszkaniowej "A" na swoim terenie szerszego zakresu usług dla mieszkańców osiedli, administrowanych przez spółdzielnię.
Wspólnym pismem z dnia 21 listopada 2011 r. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika U. i E. J. współwłaściciele działki nr 9 i Ł. O. oraz W. J. współwłaściciele działki nr 10 wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargi na przedmiotową uchwałę z dnia 30 czerwca 2011 r. w części dotyczącej działki nr 7 domagając się stwierdzenia jej nieważności w zaskarżonej części. W uzasadnieniu wskazali, iż podejmując w dniu 30 czerwca 2011 r. zaskarżoną uchwałę Rada Miejska w Żywcu dokonała, obok wielu innych zmian, także zmiany przeznaczenia planistycznego działki 7 o jednostkę urbanistyczną UU1 (tereny zabudowy usług konsumpcyjnych tj. budynek (budynki) typu: handel, gastronomia, usługi różne (w tym rzemiosło nieprodukcyjne) itp.). Zmiana przeznaczenia ww. działki nie była jednak prawnie możliwa ze względu na istniejącą w tym zakresie niezgodność ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Żywca. Zgodnie bowiem z ustaleniami Studium zatwierdzonymi uchwałą Rady Miejskiej w Żywcu z dnia 25 marca 2010 r. nr LV/466/2010 działka nr 7 znajduje się w obszarze jednostki urbanistycznej o symbolu A6, gdzie południowa część działki została przeznaczona zabudowę jedno- i wielorodzinną, zaś jej pozostała część - pod tereny rozwojowe zabudowy mieszkaniowej. Przewidziane w Studium przeznaczenie dla tego terenu jest nie do pogodzenia z ustalaną dla tego terenu - w zaskarżonej uchwale - funkcją usługową (tereny zabudowy usług konsumpcyjnych). Z uwagi na powyższe zmiana przeznaczenia działki 7 uchwałą z dnia 30 czerwca 2011 r. stanowi rażące naruszenie art. 9 ust. 4 oraz art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r., co jest podstawą do stwierdzenia nieważności ww. uchwały w części dotyczącej przeznaczenia ww. Odnośnie kwestii legitymacji skarżących do wniesienia skargi pełnomocnik wskazał art. 140 i następne kodeksu cywilnego. Chronią one istotę prawa własności nieruchomości, sprowadzającą się do swobodnego korzystania z niej w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, zgodnie z jej przeznaczeniem, zabezpieczając je także przed ingerencją z nieruchomości sąsiednich (np. art. 144 k.c.). Jak stwierdził przytoczone normy prawa materialnego kształtują sytuację prawną skarżących, a co za tym idzie uzasadniają przyjęcie istnienia interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały Rady Miejskiej nr XI/83/2010 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta z dnia 30 czerwca 2011 r. Nie może bowiem ulegać wątpliwości, iż inwestycje o charakterze komercyjnym (konsumpcyjnym), które mogą powstać na działce 11, będą odznaczały się niepomiernie większym stopniem uciążliwości względem nieruchomości sąsiednich, niż inwestycje o charakterze stricte mieszkalnym (tj. zgodne z ustaleniami studium). Dodatkowo wskazał, iż na terenie działki 11 została postawiona sześciostanowiskowa myjnia samochodowa, wzniesiona wbrew ustaleniom planu zagospodarowania przestrzennego (w tym miejscu pełnomocnik opisał postępowanie związane z istnieniem myjni). Dokonana zaskarżoną uchwałą zmiana przeznaczenia działki nr 11 na jednostkę symbolu UU2 (tereny usług konsumpcyjnych) umożliwiać będzie inwestorowi wystąpienie o legalizację myjni. Skarżący posiadają zatem interes prawny, aby tego rodzaju sytuacji przeciwdziałać, albowiem funkcjonująca na terenie ww. działki myjnia stanowi inwestycję o znacznym stopniu uciążliwości. Interes prawny skarżących wyznacza zatem ochrona przed immisjami (m.in. hałasem, spalinami) dochodzącymi do ich posesji z sąsiadującej działki nr 8. Prawo do ochrony przed immisjami pochodzącymi od innych nieruchomości daje w tym wypadku bezpośrednio art. 144 kodeksu cywilnego.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta Żywca wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż skarżący w wezwaniu do zaprzestania naruszenia prawa z dnia 10 października 2011 r. kwestionowali zmianę w nowym planie zagospodarowania przestrzennego dotychczasowego przeznaczenia działki nr 7- z usług ogólnospołecznych - UU2, na usługi różne - UU1, nie stawiając jednakże zarzutu niezgodności nowego planu ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym na mocy uchwały Rady Miejskiej w Żywcu nr LV/466/2010 z dnia 25 marca 2010 r. Tym samym powyższy zarzut, jako podniesiony dopiero w skardze, nie był przedmiotem analizy Rady Miejskiej w Żywcu przy podejmowaniu uchwały Nr XVII/113/2011 w dniu 27 października 2011 r. w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego (...). Organ podtrzymał stanowisko i twierdzenia zawarte w uchwale nr XVII/113/2011 z dnia 27 października 2011 r. Wprowadzenie do nowego planu zagospodarowania przestrzennego szerszego niż dotychczas zakresu usług - UU1 możliwych do świadczenia na obszarze działki nr 7, umożliwia realizację Spółdzielni Mieszkaniowej "A", będącej właścicielem ww. działki, usług zgodnych z oczekiwaniami mieszkańców osiedli administrowanych przez Spółdzielnię. Burmistrz podkreślił nadto, że w skardze skarżący powołują się na postanowienia Studium, przywołując jednakże niepełną treść opisu dla jednostki A6, którą objęta jest m.in. działka nr 8. Przytoczyli bowiem jedynie postanowienia odnoszące się bezpośrednio do rozwoju zabudowy mieszkaniowej jedno i wielorodzinnej. Skarżący pomijają natomiast podstawowy zapis odnoszący się do jednostki A6, który brzmi: "tereny mieszkalnictwa zbiorowego z usługami (zabudowa blokowa). Możliwości intensyfikacji funkcji". Należy nadmienić, iż zaświadczenie tej treści otrzymali skarżący w dniu 30 listopada 2011 r. od Urzędu Miejskiego w Żywcu. W Studium obszar jednostki A6 został zatem określony jako "tereny mieszkalnictwa zbiorowego z usługami" - bez wyszczególnienia rodzaju usług, które mogą być świadczone na tym obszarze, aby stworzyć możliwość realizacji na nim wszelkiego rodzaju potrzebnych usług. Z tej przyczyny, wbrew twierdzeniom skargi, brak niezgodności pomiędzy Studium, a nowym planem zagospodarowania przestrzennego. Należy również wyjaśnić, że w poprzednim Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego miasta Żywca zatwierdzonym uchwałą Nr XLVI1/406/2005 z dnia 21 marca 2005 r. działka nr 7była objęta jednostką urbanistyczną S2.17 - 15 UU2 - "Tereny zabudowy usługowej - budynki typu: administracja gospodarcza, samorządowa, finansowa, pocztowa, biura i urzędy oraz usługi państwowej i ochotniczej straży pożarnej z dopuszczeniem m.in. (paragraf 9 pkt 6 ppk 4.3 lit. a) tj. udostępnienia terenów zapleczy i podwórek wraz z możliwością ich przekształcenia na cele usługowe". W konsekwencji, jak podkreślił Burmistrz Miasta Żywca, wbrew stanowisku reprezentowanemu przez skarżących uchylenie obecnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Żywca w części obejmującej działkę nr 8, nie spowoduje braku podstaw do dalszego funkcjonowania myjni samochodowej, gdyż poprzednio obowiązujący plan umożliwiał jej utworzenie.
Zarządzeniem Sądu z dnia 27 stycznia 2012 r. skargi U. J. i E. J. oraz Ł. O. i W J. zostały połączone ze skargą R. C. i R. J. celem łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 101 ust. 1 powołanej wyżej ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 101 ust. 3 powołanej ustawy). W myśl z kolei art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (por. też uchwałę NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. II OPS 2/07). W pierwszej kolejności tut. Sąd rozważył zatem czy skargi na uchwałę zostały poprzedzone stosownym wezwaniem i czy zostały wniesione w ustawowym terminie. Zdaniem Składu Orzekającego wymogi te w przypadku zarówno skargi R. C. i R. J., jak też skarg U. J. i E. J. oraz Ł. O. i W J. zostały w niniejszej sprawie dochowane.
Pomimo spełnienia wymogów formalnych skargi U. J. i E. J. oraz Ł. O. i W J. musiały jednak zostać oddalone z uwagi na brak legitymacji skargowej w rozumieniu art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, której zbadanie również winno poprzedzać merytoryczną kontrolę zaskarżonego aktu.
Wskazać w tym momencie trzeba, iż w myśl utrwalonego w tej mierze orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Skarga złożona w trybie powyższego przepisu nie ma bowiem charakteru actio popularis, zatem do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. np. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/2004; wyrok z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 476/04).
Skarżący musi wykazać się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, nie w przyszłości, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Legitymacja skargowa do zaskarżenia uchwał i zarządzeń wymaga bowiem wykazania naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia postanowieniami zaskarżanego aktu, a nie tylko interesu prawnego czy interesu faktycznego. Interes prawny skarżącego, o jakim traktuje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego (por. np. wyrok NSA z dnia 18 września 2003 r., sygn. akt II SA/2637/02).
Związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną skarżącego a zaskarżoną uchwałą musi więc w dacie wniesienia skargi powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia danego podmiotu konkretnych uprawnień lub nałożenia na niego obowiązków (wyrok NSA z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 84/08). Warto w tym miejscu wskazać, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 września 2008 r. sygn. akt SK 76/06 (Dz. U. 2008 r. Nr 170, poz. 1053) uznał art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, przewidujący prawo do zaskarżenia uchwał do sądu administracyjnego jedynie dla tych podmiotów, którzy wykażą się konkretnym indywidualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego, za zgodny z Konstytucją RP.
Jak akcentuje się zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie, interes prawny w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy musi mieć oparcie w przepisach prawa, to przepis bowiem decyduje o tym, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie chroniony interes. Musi to być nadto interes indywidualny, bezpośredni i realny (por. np. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2005 r., I OSK 715/05), wynikający z normy obowiązującego prawa, naruszony aktem prawa miejscowego. Musi on być wykazany przez skarżącego, gdyż dopiero stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę otwiera mu drogę do merytorycznego rozpoznania tej skargi (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1539/09). Na skarżącym spoczywa zatem obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Podmiot wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym musi zatem wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 560/09 wraz z bogato cytowanym tamże orzecznictwem sądów administracyjnych; wyrok NSA z dnia 4 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1563/04; wyrok NSA z dnia 22 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 1127/05; wyrok NSA z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 84/08).
Odnosząc powyższe uwagi do skarg wniesionych jednym pismem przez U. J. i E. J. oraz Ł. O. i W. J. wskazać w tym miejscu należy, iż skarżący formułując w skargach zarzuty dotyczące uchwalonego planu podnieśli, że podejmując w dniu 30 czerwca 2011 r. zaskarżoną uchwałę Rada Miejska w Żywcu dokonała, obok wielu innych zmian, także zmiany przeznaczenia planistycznego działki 7 o jednostkę urbanistyczną UU1 (tereny zabudowy usług konsumpcyjnych tj. budynek (budynki) typu: handel, gastronomia, usługi różne (w tym rzemiosło nieprodukcyjne) itp.). Zmiana przeznaczenia ww. działki nie była, zdaniem skarżących, jednak prawnie możliwa ze względu na istniejącą w tym zakresie niezgodność ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Żywca. Zdaniem skarżących zgodnie bowiem z ustaleniami Studium południowa część działki została przeznaczona zabudowę jedno- i wielorodzinną, zaś jej pozostała część - pod tereny rozwojowe zabudowy mieszkaniowej, nie zaś pod usługi. Odnośnie kwestii legitymacji do wniesienia skargi skarżący wskazali art. 140 i następne kodeksu cywilnego. Chronią one istotę prawa własności nieruchomości, sprowadzającą się do swobodnego korzystania z niej w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, zgodnie z jej przeznaczeniem, zabezpieczając je także przed ingerencją z nieruchomości sąsiednich (np. art. 144 k.c.). Nie może zaś, zdaniem skarżących ulegać wątpliwości, iż inwestycje o charakterze komercyjnym (konsumpcyjnym), które mogą powstać na działce 11, będą odznaczały się niepomiernie większym stopniem uciążliwości względem nieruchomości sąsiednich niż inwestycje o charakterze stricte mieszkalnym (w tym miejscu skarżący opisali problemy odnoszące się do usytuowanej na przedmiotowej działce myjni stwierdzając, iż dokonana zaskarżoną uchwałą zmiana przeznaczenia działki nr 11 umożliwiać będzie inwestorowi wystąpienie o legalizację myjni). Skarżący posiadają zatem interes prawny, aby tego rodzaju sytuacji przeciwdziałać, albowiem funkcjonująca na terenie ww. działki myjnia stanowi inwestycję o znacznym stopniu uciążliwości. Interes prawny skarżących wyznacza zatem ochrona przed immisjami (m.in. hałasem, spalinami) dochodzącymi do ich posesji z sąsiadującej działki nr 8.
Jak zatem przyznali skarżący nie dysponują oni żadnym tytułem prawnym do działki nr 11 będąc jedynie właścicielami nieruchomości sąsiednich, a ich zarzuty wynikają z obaw co do ewentualnego przyszłego zagospodarowania działki. Zdaniem bowiem skarżących ustalenia planu miejscowego zezwalającego na lokalizację na terenie przedmiotowej działki usług mogą powodować uciążliwości dla nieruchomości sąsiednich.
Argumenty te w żadnym razie nie pozwalają na uznanie, iż skarżący wykazali naruszenie swego interesu prawnego zaskarżoną uchwałą. Przeznaczenie terenu pod usługi w najmniejszym stopniu nie przesądza bowiem o tym, że na terenie sąsiadującej z nimi działki zostaną ulokowane obiekty uciążliwe, nie ma też znaczenia dla sprawy to jakie obiekty usługowe na terenie działki zostały już w przeszłości ulokowane. W konsekwencji skarżący nie wykazali by w sposób realny, bezpośredni, w dacie wniesienia skargi zaskarżona uchwała niekorzystnie kształtowała ich sytuację prawną powodując następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia danego podmiotu konkretnych, posiadanych uprzednio uprawnień. Zwłaszcza, że jak sami skarżący przyznają, obiekty usługowe na przedmiotowej działce już istnieją. Nadto, wbrew twierdzeniom skarżących, także Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, jak to słusznie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, na przedmiotowym terenie przewidywało oprócz mieszkalnictwa także usługi i to z możliwością ich intensyfikacji. W konsekwencji wyrażane przez skarżących obawy co do ewentualnej możliwości wykorzystania zapisu w planie miejscowym o usługach do lokalizacji usług uciążliwych, bądź legalizacji usług już istniejących, nie mogą stanowić wykazania, iż zaskarżona uchwała narusza ich interes prawny w sposób uprawniający, stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, do wniesienia skargi. Tym samym Sąd nie może dokonać ani formalnej, ani merytorycznej kontroli i oceny zaskarżonej uchwały w zaskarżonej przez skarżących części, nie została bowiem otwarta droga do jej kontroli.
Skoro zatem skarżący nie wykazali, że zaskarżona uchwała narusza ich interes prawny, to skarga nie mogła odnieść oczekiwanego skutku z powodu braku legitymacji skargowej (art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym), a to z kolei musiało skutkować oddaleniem skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W odróżnieniu od skargi wniesionej przez skarżących wskazanych powyżej, skarga wniesiona przez R. C. i R. J. podlegała merytorycznemu rozpoznaniu przez Sąd, niewątpliwym jest bowiem, co skarżący niezbicie wykazali, iż ustalenia dotyczące działek nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, których są współużytkownikami wieczystymi, naruszają ich interes prawny, w istotny sposób, w stosunku do stanu poprzedniego, ograniczając możliwość zagospodarowania terenu. O ile bowiem w planie miejscowym obowiązującym na terenie ich działek uprzednio teren ten przeznaczony był dla zabudowy usługowej w tym na ośrodki turystyczno-wypoczynkowe, sportu i rekreacji z możliwością np. lokalizacji hotelu, o tyle uchwała zaskarżona ustaliła przeznaczenie działek jako terenów sportu i rekreacji, mogących służyć imprezom masowym z uzupełnieniem zielem urządzonej; Tym samym na terenie tym skarżący nie mogą lokalizować obiektów ośrodka turystyczno-wypoczynkowego, co mogli byli czynić przed uchwaleniem nowego planu. Nie znalazły wprawdzie potwierdzenia w materiałach planistycznych zarzuty skarżących, iż Studium uwarunkować i kierunków zagospodarowania przestrzennego nakazało uwzględnienie w nowym planie ustaleń wynikających z poprzednio obowiązującego planu (nakazów takich w studium brak) jednak niekorzystne w stosunku do przeszłości ukształtowanie sytuacji prawnej stron zdaje się niewątpliwe. Plan jest bowiem aktem prawa miejscowego, a jego ustalenia są wiążące i obowiązujące na danym terenie, kształtując wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności. Wskazane w planie miejscowym przeznaczenie nieruchomości wyklucza zaś możliwość zagospodarowania terenu w odmienny sposób przez osobę bądź osoby mające tytuł prawny do gruntu. Dopóki zatem na tym obszarze obowiązuje uchwała z dnia 30 czerwca 2011 r., nie jest prawnie dopuszczalna zmiana sposobu zagospodarowania terenu, a w szczególności jego zabudowa poprzez usytuowanie obiektów, o których mowa powyżej.
Podkreślić w tym miejscu należy, że gdyby było to uzasadnione, to rada gminy w ramach władztwa planistycznego jest uprawniona do przeznaczenia terenu na inne niż poprzednio funkcje i cele. W realiach rozpoznawanej sprawy nie tylko działanie takie nie było jednak uzasadnione ale nadto pozostawało w niezgodzie z wolą Rady Miejskiej w Żywcu. Jak bowiem przyznano zarówno w uchwale stanowiącej odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jak też w odpowiedzi na skargę, a także w trakcie rozprawy przed tut. Sądem, niekorzystne dla stron ustalenia planu stanowiły pomyłkę jednostki projektowej. Wolą bowiem organu, przekazaną jednostce projektowej, było aby odnoszące się do działek pozostających w użytkowaniu wieczystym skarżących ustalenia planu z 2009 r. zostały inkorporowane do obecnie zaskarżonej uchwały. Organ, jak wynika z odpowiedzi na skargę, nie mógł we własnym zakresie uwzględnić skargi i zmienić planu z uwagi na brak niezbędnych środków finansowych.
Z tych też względów kwestionowana uchwała w zaskarżonym przez R. C. i R. J. zakresie, obejmującym nieruchomości pozostające w współużytkowaniu wieczystym skarżących, nie mogła się ostać i podlegała wyeliminowaniu z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia jej nieważności w części na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. Mimo uwzględnienia skargi Sąd nie odniósł się do kwestii ewentualnego wstrzymania wykonania tej uchwały (art. 152 p.p.s.a.) albowiem wstrzymanie wykonania nie może dotyczyć przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie. O kosztach postępowania sądowego, obejmujących wpis sądowy w kwocie 300,00 zł, rozstrzygnięto po myśli art. 200 i 209 p.p.s.a.