II SA/GL 1714/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2024-02-02
NSAAdministracyjneŚredniawsa
numeracja porządkowaprawo geodezyjne i kartograficzneczynność materialno-technicznauzasadnienieKPAWSAnieruchomościadresowanie

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził bezskuteczność czynności Wójta Gminy polegającej na zmianie numeru porządkowego nieruchomości z powodu braku uzasadnienia i naruszenia procedury.

Skarżący zakwestionowali czynność Wójta Gminy polegającą na zmianie numeru porządkowego ich nieruchomości, zarzucając naruszenie przepisów KPA i ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, w tym brak uzasadnienia i pouczenia. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając bezskuteczność zaskarżonej czynności z powodu braku należytego uzasadnienia oraz naruszenia terminu do umieszczenia tabliczki z nowym numerem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę M. G. i C. G. na czynność Wójta Gminy L. z dnia 10 sierpnia 2023 r. dotyczącą nadania nowego numeru porządkowego nieruchomości. Skarżący zarzucili organowi naruszenie przepisów KPA, w tym brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, brak pouczenia o uprawnieniach, uniemożliwienie udziału w sprawie oraz brak uzasadnienia czynności. Podnosili również naruszenie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez błędne zastosowanie art. 47a ust. 5, gdyż nie wystąpiły przesłanki uzasadniające zmianę numeru z urzędu. Sąd uznał skargę za zasadną. Stwierdził, że czynność Wójta Gminy, polegająca na zmianie numeru porządkowego, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądu administracyjnego. Kluczowym zarzutem było brak uzasadnienia tej czynności. Sąd podkreślił, że nawet czynności materialno-techniczne, jeśli wpływają na prawa i obowiązki stron, powinny spełniać wymogi zbliżone do tych wynikających z KPA, w tym zawierać uzasadnienie. W ocenie Sądu, zawiadomienie o zmianie numeru nie zawierało wystarczającego uzasadnienia, które wyjaśniałoby przyczyny zmiany i dlaczego dotychczasowa numeracja była wadliwa lub utrudniała jej wykorzystanie. Dodatkowo, Sąd wskazał na naruszenie art. 47b ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, polegające na pouczeniu skarżących o obowiązku umieszczenia tabliczki z nowym numerem w terminie dwutygodniowym, podczas gdy ustawa przewiduje termin 30-dniowy. W konsekwencji, Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności i zasądził koszty postępowania od organu na rzecz skarżących.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, zawiadomienie o nadaniu numeru porządkowego nieruchomości stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., która jest objęta kognicją sądów administracyjnych.

Uzasadnienie

Sąd powołuje się na art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę nad innymi niż decyzje i postanowienia aktami lub czynnościami z zakresu administracji publicznej, dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (27)

Główne

u.p.g.k. art. 47a

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Konst. RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

rozp. MAiC art. 9 § ust. 1 pkt 1 i 6

Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 1 i 9

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.s.g. art. 6 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.p.g.k. art. 47a § ust. 3 pkt 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 47a § ust. 4 pkt 5a

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 47a § ust. 5

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 47b § ust. 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 47a § ust. 7

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

rozp. MAiC art. 9 § ust. 1 pkt 6

Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów

rozp. MAiC art. 2 § pkt 9

Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów

rozp. MS art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c)

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

u.p.g.k. art. 47a § ust. 5

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czynność organu nie została uzasadniona. Zawiadomienie nie zawierało pouczenia o uprawnieniu do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Organ naruszył art. 47b ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego poprzez pouczenie o dwutygodniowym terminie na umieszczenie tabliczki z nowym numerem, zamiast 30-dniowego. Organ nie wykazał, że zaistniały przesłanki do zmiany numeru porządkowego z urzędu zgodnie z przepisami rozporządzenia.

Godne uwagi sformułowania

czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjęte przez organ działania o charakterze materialno-technicznym mają bowiem wpływ na sferę praw i obowiązków skarżących zawiadomienie o zmianie numeru porządkowego, powinno zawierać uzasadnienie, z którego powinno jednoznacznie wynikać, jakie względy zadecydowały o potrzebie przypisania nieruchomości i budynkowi skarżących nowego numeru porządkowego odpowiedź na skargę jest pismem procesowym, ale w żaden sposób nie może konwalidować i przede wszystkim zastępować stanowiska organu, które stało się podstawą do podjęcia określonej czynności

Skład orzekający

Beata Kalaga-Gajewska

przewodniczący sprawozdawca

Agnieszka Kręcisz-Sarna

członek

Krzysztof Nowak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące uzasadnienia czynności materialno-technicznych w administracji, zwłaszcza gdy wpływają na prawa i obowiązki obywateli. Prawidłowe stosowanie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego dotyczących numeracji porządkowej nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany numeru porządkowego nieruchomości, ale zasady dotyczące uzasadnienia czynności administracyjnych mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, że nawet pozornie techniczne czynności administracyjne, jak zmiana numeru domu, muszą być prawidłowo uzasadnione i zgodne z procedurą, a ich naruszenie może prowadzić do stwierdzenia bezskuteczności przez sąd. Jest to przykład na to, jak ważne są prawa obywateli w kontaktach z urzędami.

Czy zmiana numeru domu może być unieważniona przez sąd? Poznaj błąd urzędnika, który kosztował go sprawę.

Dane finansowe

WPS: 714 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Gl 1714/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-02-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agnieszka Kręcisz-Sarna
Beata Kalaga-Gajewska /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Nowak
Symbol z opisem
6129 Inne o symbolu podstawowym 612
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1752
art. 47a
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 146 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna,, Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Protokolant specjalista Anna Koenigshaus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2024 r. sprawy ze skargi M. G., C. G. na czynność Wójta Gminy L. z dnia 10 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie nadania numeru porządkowego nieruchomości 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2. zasądza od Wójta Gminy L. na rzecz skarżących solidarnie 714 (siedemset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wójt Gminy L. (dalej: "organ"), działając na podstawie art. 47a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 1752, dalej w skrócie: "ustawa"), pismem z dnia 10 sierpnia 2023 r., nr [...], oznaczonym jako zawiadomienie, poinformował właścicieli działki 1, położonej w P. przy ulicy [...] nr [...], w obrębie P., karta mapy 6 – C. G. i M. G. (dalej: "skarżący") - o oznaczeniu ich nieruchomości nowym numerem porządkowym – [...]. W treści zawiadomienia zawarta została informacja, że zgodnie z art. 47b ustawy, w terminie do dwóch tygodni od dnia otrzymania zawiadomienia, należy w widocznym miejscu, na budynkach lub na ogrodzeniu nieruchomości, umieścić tabliczkę z nowym numerem porządkowym, a jeżeli budynek jest położony w głębi nieruchomości, która jest ogrodzona od ulicy, tabliczkę z numerem porządkowym umieszcza się również na ogrodzeniu.
Pismem z dnia 4 września 2023 r. skarżący złożyli skargę na czynność organu polegającą na zmianie z urzędu numeru porządkowego dla powyżej opisanej nieruchomości. Zarzucili organowi naruszenie:
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r. poz. 775, dalej w skrócie: "k.p.a."), poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co do wykorzystania istniejącej od roku 2021 numeracji porządkowej ich budynku, w szczególności braku drugiej nieruchomości w P., przy ul. [...], oznaczonej numerem [...];
- art. 9 k.p.a., poprzez brak pouczenia o przysługujących skarżącym uprawnieniach związanych ze zmianą numeru, jak również pouczenia o sposobach zaskarżenia tej czynności;
- art. 10 k.p.a., poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed podjęciem czynności, a tym samym udziału w sprawie skarżących;
- art. 11 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, poprzez brak wskazania uzasadnienia i motywów podjętej czynności oraz dowodów, na jakich oparł się organ;
- art. 47a ust. 5 ustawy w zw. z § 9 ust. 1 pkt 1 i 6 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. z 2021 r. poz. 1368, dalej w skrócie: "rozporządzenie"), poprzez jego błędne zastosowanie i podjęcie czynności wówczas, gdy w sprawie nie występowała żadna z przesłanek uzasadniających zmianę. Wobec powyższych zarzutów, skarżący wnieśli o stwierdzenie bezskuteczności czynności oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazali, że nadanie numeru porządkowego dokonywane jest w formie czynności z zakresu administracji publicznej i jest to czynność o charakterze technicznym. Dodatkowo, z treści art. 47a ustawy oraz przepisów rozporządzenia wynika, że nadanie, czy też zmiana na wniosek, a w szczególności z urzędu numeru porządkowego budynku, następuje na podstawie danych określonych w art. 47a ust. 6 ustawy oraz dokumentów załączonych do wniosku, którego wzór określa rozporządzenie. Zdaniem skarżących, organ przed podjęciem rozstrzygnięcia w przedmiocie nadania, zmiany, lub odmowy nadania, czy też odmowy zmiany numeru porządkowego, powinien dokonać analizy przedstawionych danych i dokumentów mając na uwadze treść obowiązujących przepisów oraz uzasadnić zajęte w sprawie stanowisko. Brak merytorycznego uzasadnienia powoduje, że czynność uchyla się spod kontroli i jej motywy nie są nikomu znane, chociaż wywiera wymierne skutki w sferze praw i obowiązków skarżących. Zawiadomienie również nie zawiera żadnego uzasadnienia i w związku z tym nie wiadomo, czy jest ono zgodne z przepisami ustawy, jak też nie zawiera pouczenia o przysługujących skarżącym uprawnieniach związanych ze zmianą numeru porządkowego budynku. Zaakcentowali, że nie zostali poinformowani nie tylko o wszczęciu postępowania z urzędu, ale także o jego zakończeniu i możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. To skutkuje uniemożliwieniem im czynnego udziału w postępowaniu. Nadto, samo pouczenie o umieszczeniu tabliczki ze zmienionym numerem nie uwzględniało obowiązującej od dnia 12 maja 2023 r. zmiany art. 47b ust. 1 ustawy. Odnosząc się do naruszeń prawa materialnego skarżący podali, że zgodnie z art. 47a ust. 5 ustawy w związku z § 9 ust. 1 pkt 1 i 6 rozporządzenia aktualizacji danych ewidencji, ich uzupełnienia lub zmiany dokonuje się z urzędu w trybie czynności materialno-technicznej, w przypadku gdy: nastąpiła zmiana danych, o których mowa w § 4 ust. 1-3, bądź istniejąca numeracja porządkowa zawiera wady utrudniające jej wykorzystywanie. W ocenie skarżących, nie wystąpiła żadna ze wskazanych w przywołanym przepisie przesłanek. Znamienne jest, że w roku 2021, na wniosek skarżących, organ nadał przedmiotowej nieruchomości numer porządkowy ul. [...] nr [...] z zachowaniem zasady ciągłości numeracji od skrzyżowania ulicy [...] z ulicą [...]. Tymczasem nawet ewentualna wadliwość numeracji nie stanowi samoistnej podstawy do zmiany numeracji porządkowej nieruchomości.
Pismem z dnia 12 października 2023 r. organ złożył odpowiedź na skargę i wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że część zarzutów naruszenia zasad postępowania administracyjnego byłaby trafna gdyby założyć, że orzecznictwo sądowoadministracyjne jest jednolite w kwestii potrzeby umotywowania czynności materialno-technicznej (zawiadomienia o nadaniu nowego numeru porządkowego nieruchomości). Podał, że wzdłuż ul. [...] biegnie granica pomiędzy Gminą L. (sołectwo P.) oraz Gminą G. (sołectwo C.). Stąd też ul. [...] częściowo (w połowie, część zachodnia) znajduje się w granicach administracyjnych sołectwa P. - Gmina L., natomiast jej pozostała część znajduje się na terenie sołectwa C. - Gmina G., oraz posiada nieruchomości z budynkami wyposażonymi w numerację parzystą, nadaną przez Wójta Gminy G. Lewa część ul. [...] znajduje się w granicach sołectwa P. Numeracja porządkowa w ramach ul. [...] na terenie Gminy L. funkcjonowała jedynie po stronie lewej - w formie numerów nieparzystych w P. (od skrzyżowania ul. [...] z ul. [...]). W 2021 r. budynkowi skarżących (znajdującemu się w sołectwie P. - po prawej stronie skrzyżowania ul. [...] z ul. [...]) nadano przy ul. [...] numer [...]. Od tego czasu do organu wpływały wnioski o nadanie numeracji porządkowej dla kolejnych nieruchomości przy ul. [...] - na prawo od skrzyżowania z ul. [...]. W wyniku analizy wpływających wniosków organ dokonał zmiany numeracji porządkowej nieruchomości na całym odcinku ul. [...] w P., celem przejrzystego i logicznego układu numerów porządkowych przy ul. [...] - po stronie Gminy L., oraz aby usprawnić działanie m.in. przedstawicieli poczty, firm kurierskich, służb porządkowych oraz ratunkowych. W efekcie tego budynkowi skarżących zmieniono numer porządkowy, oznaczając go numerem [...], aby ujednolicić i ułatwić identyfikację wzdłuż całej ulicy [...] w P. Organ zaznaczył, że na terenie sołectwa C. w Gminie G. funkcjonuje uporządkowana numeracja porządkowa nieruchomości oparta o numery parzyste i znajduje się już tam budynek oznaczony numerem [...].
Skarżący pismem z dnia 20 listopada 2023 r. podtrzymali zaprezentowane w skardze zarzuty i odwołali się do treści art. 47a ust. 7 ustawy, uznając że nie została ona zastosowana w tej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).
Stosownie do treści art. 3 § 1 i § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, jakimi kryteriami i zasadami powinien kierować się organ administracji publicznej w procedurze nadawania numeru porządkowego nieruchomości.
W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, że zawiadomienie o nadaniu numeru porządkowego nieruchomości bezspornie stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., która jest objęta kognicją sądów administracyjnych.
W niniejszej sprawie zaistniały również przesłanki formalne do rozpatrzenia skargi, wynikające z treści art. 53 § 2 p.p.s.a.
Przypomnieć trzeba, że podstawą podjęcia zaskarżonej czynności był art. 47a ustawy. Zgodnie z jego ust. 1 pkt 1 do zadań gminy należy ustalanie numerów porządkowych oraz zakładanie i prowadzenie ewidencji miejscowości, ulic i adresów.
Potwierdza to także treść art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 977) zgodnie, z którym w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się zwłaszcza wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury (pkt 1) oraz potrzeby interesu publicznego (pkt 9). Nadto, na mocy art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 40) zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, które obejmują sprawy ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej.
Ewidencję miejscowości ulic i adresów zakłada się m.in. na podstawie ewidencji numeracji porządkowej nieruchomości (art. 47a ust. 3 pkt 1 ustawy). Zawiera ona m.in. dane adresowe określające numery porządkowe budynków mieszkalnych oraz innych budynków przeznaczonych do stałego lub czasowego przebywania ludzi (art. 47a ust. 4 pkt 5a ustawy).
Kompetencja do ustalania numerów porządkowych budynków przysługuje wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta), który czyni to z urzędu lub na wniosek zainteresowanych i zawiadamia o tych ustaleniach właścicieli nieruchomości lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które tymi nieruchomościami władają (art. 47a ust. 5 ustawy).
Właściciele nieruchomości zabudowanych lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które takimi nieruchomościami władają, mają obowiązek umieszczania w widocznym miejscu na ścianie frontowej budynku tabliczki z numerem porządkowym w terminie 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o ustaleniu tego numeru (art. 47b ust. 1 ustawy). Wobec powyższego, na podstawie art. 47a ust. 7 ustawy, wójt (burmistrz, prezydent miasta) ustala numery porządkowe, o których mowa w ust. 4 pkt 5 lit. a), z urzędu lub na wniosek zainteresowanych i zawiadamia o tych ustaleniach właścicieli nieruchomości lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które tymi nieruchomościami władają. Natomiast numery porządkowe dotyczące budynków wybudowanych lub prognozowanych na nieruchomościach przyległych do ulicy położonej na granicy gminy lub przyległej do tej granicy ustalają, w drodze porozumienia, właściwi miejscowo wójtowie (burmistrzowie lub prezydenci miast).
Numeracja porządkowa służy nie tylko identyfikacji adresu, ale przede wszystkim stanowi część systemu odniesień przestrzennych umożliwiających odnalezienie danego obiektu, zwłaszcza osobom, które nie mają wiedzy o lokalizacji budynku, który z uwagi na pełnione w nim funkcje i zadania powinien być ogólnodostępny, a więc łatwy do odnalezienia. Szczegółowe reguły dotyczące nadawania numerów porządkowych nieruchomościom lub ich zmiany ustalone zostały przepisami rozporządzenia, które określa szczegółowy zakres informacji gromadzonych w bazach danych ewidencji miejscowości, ulic i adresów, organizację i tryb tworzenia, aktualizacji i udostępniania baz danych ewidencji oraz wzór wniosku o ustalenie numeru porządkowego budynku (§ 1 rozporządzenia). Zgodnie § 9 rozporządzenia, aktualizacji danych ewidencji, ich uzupełnienia lub zmiany dokonuje się z urzędu w trybie czynności materialno-technicznej, w przypadku gdy:
1) nastąpiła zmiana danych, o których mowa w § 4 ust. 1-3;
2) został nadany nowy numer porządkowy;
3) nadano nazwę ulicy albo placowi w drodze uchwały rady gminy;
4) została ustalona nowa urzędowa nazwa miejscowości w trybie przepisów art. 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1443);
5) obiekty przestrzenne ujawniane w ewidencji zakończyły swój cykl istnienia;
6) istniejąca numeracja porządkowa zawiera wady utrudniające jej wykorzystywanie;
7) zostały stwierdzone rozbieżności z innymi rejestrami publicznymi, które wskazują na konieczność poprawy ewidencji.
Zgodnie z § 2 pkt 9 rozporządzenia numer porządkowy to unikalny numer nadany obiektowi, związany z ulicą lub placem znajdującymi się w danej miejscowości, a jeżeli w miejscowości nie nadaje się nazw ulicom i placom, numer określony unikalnie w obszarze danej miejscowości. Natomiast ustalenie tych numerów obejmuje zarówno te czynności w wyniku których organ po raz pierwszy ustala numer porządkowy, jak i takie sytuacje, w których dochodzi do zmiany ustalonego wcześniej numeru i ponowne ustalenie numeru porządkowego (por. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2017 r. sygn. akt I OSK 430/15).
W tym miejscu zaakcentować należy, że skarżących dotyczy druga z tych sytuacji, gdyż w 2021 r., na ich wniosek, przedmiotowej nieruchomości nadano numer porządkowy "[...]", a w wyniku dokonania zaskarżonej czynności zmieniono go na numer "[...]". W odpowiedzi na skargę organ poinformował, że tej czynności dokonał, bowiem w bezpośrednio sąsiadującym z Gminą L. sołectwie C. w Gminie G., funkcjonuje już uporządkowana numeracja porządkowa nieruchomości oparta o numery parzyste i już tam znajduje się budynek oznaczony numerem [...] przy ul. [...], która to ulica stanowi granicę tych dwóch gmin.
Nie mniej jednak podejmując taką władczą czynność należy mieć na uwadze zasady demokratycznego państwa prawnego wynikające z art. 2 Konstytucji RP oraz z art. 16 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji, przyjętego przez Parlament Europejski w formie rezolucji w dniu 6 września 2001 r., stanowiącego o prawie każdej jednostki do wysłuchania i złożenia wyjaśnień w związku z art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE z dnia 7 czerwca 2016 r. Nr C 202, s. 13; państwo prawa, poszanowanie praw człowieka) oraz art. 17 (prawo własności), art. 41 (prawo do dobrej administracji) i art. 47 (prawo do skutecznego środka zaskarżania i prawo do sądu) Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE z dnia 7 czerwca 2016 r. Nr C 202, s. 389). Zasadę sprawiedliwego i jawnego oraz szybkiego procesu należy odnieść odpowiednio do procesu administracyjnego w zakresie rozpatrzenia sprawy przez władzę publiczną w sposób sprawiedliwy, jawny, bez nieuzasadnionej zwłoki (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2020 r. sygn. akt II OSK 494/20).
Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego ustalonego przez organ w niniejszej sprawie należy dostrzec, że przedmiotowe zawiadomienie powinno spełniać wymogi zbliżone do tych, które wynikają z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., chociaż przepisy te nie są bezpośrednio w tym przypadku stosowane (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2023 r. sygn. akt II OSK 265/21).
Zaznaczyć także przyjdzie, że stanem pożądanym jest sytuacja, w której w przypadku wsi lub części wsi stanowiącej miejscowość, numery porządkowe są unikalne, czyli nie powtarzają się i zapewniają przestrzenną przejrzystość, a przy tym istnieje jeden ciągły zbiór numerów. W niniejszej sprawie nieruchomość skarżących znajduje się w granicy z sąsiednią gminą, w której przy ulicy o takiej samej nazwie znajduje się już dom o takim numerze. Organ w odpowiedzi na skargę poinformował o tym i wywiódł, że zaistniała konieczność ujednolicenia nadanej już numeracji kolejnym nieruchomościom.
Tymczasem, przesłane do Sądu akta administracyjne nie wskazują na porozumienie zawarte pomiędzy sołectwami L. i P., w trybie art. 47a ust. 7 ustawy.
W konsekwencji powyższego, zawiadomienie z dnia 10 sierpnia 2023 r. obejmujące zmiany dotychczasowej numeracji porządkowej, powinno zawierać uzasadnienie, z którego powinno jednoznacznie wynikać, jakie względy zadecydowały o potrzebie przypisania nieruchomości i budynkowi skarżących nowego numeru porządkowego. Podjęte przez organ działania o charakterze materialno-technicznym mają bowiem wpływ na sferę praw i obowiązków skarżących.
Analiza zawiadomienia skierowanego do skarżących wskazuje, że w tym przypadku nie zostały spełnione wymienione powyżej wymogi, co uniemożliwiło Sądowi dokonanie kontroli podjętej czynności w jej aspekcie materialnoprawnym.
Przedmiotowe zawiadomienie zawiera podstawę prawną czynności i pouczenie o nałożonych na skarżących obowiązkach w zakresie oznaczenia nieruchomości, budynku i ogrodzenia numerem porządkowym. Stąd też stwierdzić przyjdzie, że czynność organu nie została uzasadniona, jak również nie zostało w zawiadomieniu zawarte pouczenie o uprawnieniu do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Nie zostały zatem przedstawione racje, które przemawiały za zmianą numeru porządkowego, a także z jakich powodów w ocenie organu nie było zasadne utrzymanie w tym przypadku dotychczasowej numeracji. Tok rozumowania organu powinien być przy tym spójny, logiczny i wyczerpujący. Z uzasadnienia powinno wynikać, na czym polega wadliwość dotychczasowej numeracji (brak ciągłości, przestrzennej regularności i unikalności) oraz na czym polegają utrudnienia wykorzystywania numeracji (§ 9 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia). Ponadto, w przypadku dokonania aktualizacji, powinno zostać wyjaśnione, jakie argumenty przemawiały przeciwko zachowaniu dotychczasowego stanu rzeczy, w szczególności gdy został on ukształtowany w długim okresie historycznym, oraz czy z kolei ta zmiana nie będzie skutkować utrudnieniem wykorzystywania numeracji.
Zauważyć także należy, że odpowiedź na skargę jest pismem procesowym, ale w żaden sposób nie może konwalidować i przede wszystkim zastępować stanowiska organu, które stało się podstawą do podjęcia określonej czynności nadania nowego numeru porządkowego nieruchomości (por. wyroki WSA w Krakowie z dnia: 18 stycznia 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 491/21 i 16 października 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 752/19).
Niezależnie od powyższego organ dopuścił się jeszcze jednego naruszenia, które potwierdza konieczność stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności, a mianowicie naruszenia art. 47b ust. 1 ustawy, z którego to wynika, że właściciele nieruchomości zabudowanych lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które takimi nieruchomościami władają, mają obowiązek umieszczenia w widocznym miejscu - na ścianie frontowej budynku albo ogrodzeniu tabliczki z numerem porządkowym w terminie 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o ustaleniu tego numeru. Natomiast skarżących pouczono o wykonaniu nałożonego obowiązku w terminie dwutygodniowym.
Podsumowując stwierdzić przyjdzie, że organ nie wykazał różnicy między pierwszy raz nadanym numerem nieruchomości skarżących oraz dokonaną zmianą, w ramach przedmiotowego zawiadomienia. Również nie podał z jakiego powodu wyniknęły rozbieżności w numeracji parzystej i nieparzystej, z uwagi na fakt, że skarżący w roku 2021 zwrócili się do organu z wnioskiem o nadanie numeru porządkowego nieruchomości, w którym podali jako przyczynę "budynek w trakcie budowy" i wówczas organ nadał nieruchomości numer porządkowy "[...]".
Organ nie wykazał, że miał utrudnienia w kontynuacji dotychczas istniejącej numeracji, jak również, że nastąpiła zmiana danych wynikających z § 4 ust. 1-3 rozporządzenia, oraz czy stwierdzono rozbieżność w innych rejestrach publicznych, które skutkują koniecznością poprawy ewidencji w opisanym zakresie.
W tym stanie rzeczy, Sąd, działając na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w pkt 1 sentencji. Natomiast w punkcie 2, na podstawie art. 200 p.p.s.a., orzekł o zasądzeniu na rzecz skarżących solidarnie kosztów postępowania, określając je na: kwotę 480 zł obejmującą wynagrodzenie radcy prawnego ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (j.t.: Dz.U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.), 200 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego oraz 34 zł tytułem wpłaconych opłat skarbowych od udzielonych dwóch pełnomocnictw.
Powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę