II SA/Gl 1693/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił sprzeciw Prokuratora Rejonowego od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie z powodu braku wystarczających dowodów na uzasadnione zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia.
Prokurator Rejonowy wniósł sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Starosty o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie. Kolegium uznało, że organ I instancji nie zebrał wystarczających dowodów na istnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy, mimo informacji o jego chorobie neurologicznej (polineuropatii). Sąd administracyjny oddalił sprzeciw, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ I instancji nie wykazał, że stan zdrowia kierowcy stanowi realne zagrożenie w ruchu drogowym.
Sprawa dotyczyła sprzeciwu Prokuratora Rejonowego od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Katowicach. SKO uchyliło decyzję Starosty o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie w celu ustalenia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Powodem skierowania były uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy, wynikające m.in. z wniosku prokuratury o jego chorobie neurologicznej (polineuropatii). SKO uznało, że organ I instancji nie zebrał wystarczających dowodów, aby uzasadnić skierowanie na badania, i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Prokurator zarzucił SKO niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a., twierdząc, że materiał dowodowy był wystarczający, a wątpliwości można było wyjaśnić we własnym zakresie. Prokurator argumentował, że polineuropatia może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił sprzeciw. Sąd podkreślił, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie powinna być stosowana z ostrożnością, wymagając uprawdopodobnienia, że stan zdrowia kierowcy może zagrażać bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Sąd uznał, że organ I instancji nie wykazał wystarczająco, że choroba kierowcy stanowi takie zagrożenie, a informacje o pogorszeniu stanu zdrowia były lakoniczne i niepoparte wiarygodnymi dowodami medycznymi. Sąd stwierdził, że SKO prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję organu I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania i konieczności wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ I instancji nie wykazał wystarczających dowodów na istnienie uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy, które mogłyby zagrażać bezpieczeństwu w ruchu drogowym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ I instancji nie zebrał wystarczających dowodów, aby uzasadnić skierowanie kierowcy na badania lekarskie. Informacje o chorobie kierowcy (polineuropatii) pochodziły z niewystarczająco udokumentowanego źródła i nie wykazywały jednoznacznie, że stan zdrowia kierowcy stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Dlatego organ odwoławczy miał podstawy do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (18)
Główne
k.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
u.k.p. art. 75 § 1
Ustawa o kierujących pojazdami
u.k.p. art. 99 § 1
Ustawa o kierujących pojazdami
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 64a § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 8 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64d § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 16 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64d § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64e
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151a § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151a § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo o prokuraturze art. 3 § 1
Prawo o prokuraturze art. 5
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ I instancji nie wykazał wystarczających dowodów na istnienie uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy, które mogłyby zagrażać bezpieczeństwu w ruchu drogowym.
Odrzucone argumenty
Organ odwoławczy niewłaściwie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ materiał dowodowy zebrany przez organ I instancji był wystarczający do podjęcia merytorycznej decyzji, a wątpliwości można było usunąć we własnym zakresie. Choroba kierowcy (polineuropatia) sama w sobie stanowi uzasadnione zastrzeżenie co do stanu zdrowia, uzasadniające skierowanie na badania lekarskie.
Godne uwagi sformułowania
instrument ten należy stosować ze szczególną ostrożnością – z jednej strony mając na względzie interes publiczny (bezpieczeństwo w ruchu drogowym), z drugiej zaś interes indywidualny kierowcy nie wystarczy samo stwierdzenie, że kierujący pojazdem cierpi na określone dolegliwości. Przeciwnie, konieczne jest uprawdopodobnienie, że ich charakter jest na tyle poważny, iż może zagrozić bezpieczeństwu w ruchu drogowym. zakres kontroli legalności sprawowany przez sąd administracyjny w sprawie zainicjowanej sprzeciwem od decyzji kasacyjnej, został określony w sposób zawężający
Skład orzekający
Rafał Wolnik
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretacja przesłanek do skierowania na badania lekarskie w kontekście bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz zakres kontroli sądu administracyjnego w sprawach ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej (sprzeciw od decyzji kasacyjnej) i konkretnego przepisu (art. 138 § 2 k.p.a.).
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa ruchu drogowego i interpretacji przepisów proceduralnych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i drogowym.
“Czy choroba neurologiczna automatycznie dyskwalifikuje kierowcę? Sąd wyjaśnia, kiedy skierowanie na badania jest uzasadnione.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 1693/22 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2022-12-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-11-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Rafał Wolnik /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Ruch drogowy Sygn. powiązane II GSK 380/23 - Wyrok NSA z 2023-03-30 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono sprzeciw od decyzji Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 7, art. 77, art. 136 par. 1, art. 138 par. 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2021 poz 1212 art. 75 ust. 1 pkt 5, art. 99 ust. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 grudnia 2022 r. sprawy ze sprzeciwu Prokuratora Rejonowego w B. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 7 października 2022 r. nr SKO.K/41.3/1482/2022/14482/AW w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala sprzeciw Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją, wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania B. S. (dalej: kierowca) od decyzji Starosty [...] (dalej: organ I instancji) z dnia 29 sierpnia 2022 r. w sprawie skierowania na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B, uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano m.in., że decyzją z dnia 29 sierpnia 2022 r. organ I instancji skierował kierowcę na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie prawda jazdy kategorii B. Powodem skierowania na badania lekarskie było stwierdzenie przez organ I instancji istnienia uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy. Jak wykazano jego stan zdrowia uległ pogorszeniu, a informacje te pochodzą z wiarygodnego źródła. W odwołaniu od powyższej decyzji kierowca stwierdził, że nie sposób uznać za wystarczające ograniczenie się przez organ administracji do przeprowadzenia dowodu z wniosku prokuratury. Organ dokonał przy tym dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, skutkującej pominięciem istotnych okoliczności sprawy, w szczególności analizy dokumentacji medycznej. Rozpoznając to odwołanie Kolegium w pierwszej kolejności powołało się na przepisy art. 75 ust. 1 pkt 5 i art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1212 z późn. zm.), zwanej dalej u.k.p. Stwierdziło, że przesłanka uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia musi być interpretowana zgodnie z celem ustawy, którym jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym spowodowanym przez osoby, których stan zdrowia uniemożliwia sprawne prowadzenie pojazdów. Uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia dotyczyć powinny tego rodzaju aspektów stanu zdrowia osoby, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdu. Dalej Kolegium wskazało, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu w związku z wnioskiem Prokuratora Rejonowego w B. z dnia 29 kwietnia 2022 r., a z dołączonego do tego wniosku protokołu rozprawy w sprawie o sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w B. wynika, że kierowca leczy się neurologicznie, zażywa leki: pyralgin i cyplomax oraz choruje na polineuropatię od 4 lat. W ocenie Kolegium w sprawie doszło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej, zgodnie z którą w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ponadto w ocenie Kolegium organ I instancji nie podjął wystarczających działań w celu zbadania zaistnienia w sprawie przesłanek skierowania na badania lekarskie tj. istnienia uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy. Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy Kolegium stwierdziło, że nie pozwala on na ustalenie, czy stan zdrowia kierowcy uzasadnia skierowanie go na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Organ I instancji w toku postępowania nie poczynił we własnym zakresie w zasadzie żadnych ustaleń, czy w stosunku do kierowcy istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia, które obligują organ do skierowania go na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Oparcie się w niniejszej sprawie jedynie na wniosku Prokuratora Rejonowego oraz protokole rozprawy jest niewystarczające. W tej sytuacji Kolegium stwierdziło, że zachodzi konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu uzupełnienie materiału dowodowego o wszystkie dokumenty, na podstawie których organ ustali okoliczności uzasadniające skierowanie kierowcy na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W szczególności rozważenia wymaga przeprowadzenie przez organ I instancji innych dowodów, które będą pozwalały stwierdzić, iż w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z tego rodzaju zastrzeżeniami co do stanu zdrowia kierowcy, które mogą powodować jego niezdolność do kierowania pojazdami. Sprzeciw od powyższej decyzji wniósł Prokurator Rejonowy w B. zarzucając naruszenie prawa procesowego, mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące uchyleniem decyzji organu I instancji w całości i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, podczas gdy zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia merytorycznej decyzji w sprawie, zaś ewentualne wątpliwości organ II instancji mógł usunąć we własnym zakresie w trybie art. 136 k.p.a. W uzasadnieniu wskazano m.in., że organ II instancji nie wyjaśnił, dlaczego uznał materiał dowodowy za niewystarczający do podjęcia merytorycznej decyzji. W ocenie skarżącego wskazania Kolegium są niezwykle lakoniczne i ograniczają się jedynie do stwierdzenia, że organ I instancji nie poczynił żadnych ustaleń, czy w stosunku do strony istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia do stanu zdrowia, które obligowałyby organ do skierowania na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W szczególności organ odwoławczy nie pokusił się o wskazanie, dlaczego jego zdaniem informacja, że kierowca leczy się neurologicznie, od 4 lat choruje na polineuropatię, a przy tym posiada prawo jazdy od 1 grudnia 2002 r., nie stanowi zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia uzasadniającego skierowanie na badania lekarskie w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. Kolegium w istocie przekazało sprawę do ponownego rozpoznania nawet nie wskazując po jakie dowody winien sięgnąć organ I instancji. Organ II instancji nie wskazał również dlaczego nie zastosował art. 136 § 1 k.p.a. Skoro Kolegium uznało za stosowne przeprowadzenie dowodu z dokumentów, to nie było przeszkód aby samo pozyskało stosowny dowód. Dalej skarżący stwierdził, iż w sprawie ustalone zostało, że kierowca leczy się neurologicznie od 4 lat na polineuropatię. Jest to choroba obwodowego układu nerwowego mogącą mieć wpływ na sprawność ruchową i fizyczną tak ważną przy prowadzeniu pojazdów silnikowych. Nie jest to zatem schorzenie nie związane z oceną możliwości prowadzenia pojazdów przez osobę fizyczną, bowiem sam opis objawów choroby wywołuje uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia w aspekcie możliwości kierowania pojazdami. Zarazem ocena wpływu tegoż schorzenia na zdolność do prowadzenia pojazdów wymaga wiedzy specjalistycznej. Skarżący dodatkowo zarzucił, że o wniesionym odwołaniu organy administracji publicznej nie zawiadomiły go na zasadzie art. 131 k.p.a., pomimo zgłoszenia udziału w postępowaniu, co uniemożliwiło wypowiedzenie się do treści odwołania, jak również zawnioskowanie ewentualnych dowodów. Wskazał też, iż legitymacja prokuratora do wniesienia sprzeciwu wynika wprost z art. 64a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), zwanej dalej p.p.s.a. W odpowiedzi na sprzeciw organ odwoławczy wniósł o jego oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wniósł też o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W piśmie z dnia 16 listopada 2022 r. skarżący Prokurator wniósł o dopuszczenie dowodu z dołączonego pisma Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach z dnia 4 listopada 2022 r. na okoliczność, iż polineuropatia może w znaczący sposób wpływać na zdolność do kierowania pojazdami. Wniosek ten skarżący powtórzył w piśmie z dnia 8 grudnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie zaznaczyć przyjdzie, że w ocenie Sądu nie budzi najmniejszych wątpliwości legitymacja Prokuratora do wniesienia sprzeciwu w niniejszej sprawie, przy czym jej źródłem nie jest wyłącznie wskazywany przez skarżącego przepis art. 64a § 1 p.p.s.a. Bez znaczenia bowiem dla zainicjowania przez prokuratora postępowania przed sądem administracyjnym pozostaje okoliczność, czy brał on wcześniej udział w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, czy też nie. Prokurator, inicjując postępowanie przed sądem administracyjnym, działa w imieniu obiektywnie pojętego porządku prawnego i nie musi wykazywać swej legitymacji do wniesienia skargi. Legitymacja ta wynika przede wszystkim z zasad ustrojowych (zob. art. 3 § 1 pkt 7 i art. 5 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. - Prawo o prokuraturze, Dz. U. z 2022 r., poz. 1247), a na grunt postępowania przed sądami administracyjnymi zasady te przeniesione zostały w treści art. 8 § 1 p.p.s.a. W świetle tego ostatniego przepisu prokurator według własnej oceny podejmuje decyzję o udziale w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a słuszność tej decyzji nie podlega ocenie ze strony sądu administracyjnego. Wobec pozycji ustrojowej prokuratora, brak wyraźnego wskazania w art. 8 § 1 p.p.s.a. sprzeciwu jako środka zaskarżenia nie stanowi żadnej przeszkody do jego wniesienia przez prokuratora. Wszak wniesienie sprzeciwu jest również formą zaskarżenia do sądu decyzji administracyjnych (art. 3 § 1 pkt 7 Prawa o prokuraturze). Z kolei w związku z zawartym w odpowiedzi na sprzeciw wnioskiem organu o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, wyjaśnić przyjdzie, że przepisy art. 119 - 122 p.p.s.a. nie znajdują zastosowania w sprawie rozpoznawanej na skutek sprzeciwu od decyzji (art. 64a p.p.s.a.). W takim przypadku sąd administracyjny co do zasady rozpoznaje sprzeciw na posiedzeniu niejawnym w składzie jednoosobowym (art. 64d § 1 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a.), a jedynym wyjątkiem jest przekazanie sprawy do rozpoznania na rozprawie na podstawie art. 64d § 2 p.p.s.a., co również wyklucza rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprzeciwu przypomnieć wypadnie, że zgodnie z art. 64a p.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Sprzeciw jest środkiem zaskarżenia różniącym się istotnie od klasycznej skargi. Jak wynika z art. 64e p.p.s.a. instytucja sprzeciwu ma charakter formalny i ograniczony, gdyż służy wyłącznie do zbadania prawidłowości zastosowania przez organ odwoławczy ustawowych przesłanek decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Celem instytucji sprzeciwu jest przyspieszenie rozpatrzenia i załatwienia sprawy administracyjnej co do jej istoty. Z tego względu sąd rozpoznaje sprzeciw na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego, gdyż nie dokonuje merytorycznej oceny prawidłowości rozpatrzenia i załatwienia sprawy co do jej istoty (art. 64d § 1 p.p.s.a.). Wskazać także należy na art. 151a § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Powyższe oznacza, że zakres kontroli legalności sprawowany przez sąd administracyjny w sprawie zainicjowanej sprzeciwem od decyzji kasacyjnej, został określony w sposób zawężający, tzn. rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a. W konsekwencji, sąd jest władny uwzględnić sprzeciw wyłącznie, gdy uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania nie wynikało z przesłanek wynikających z ww. przepisu (por. wyrok NSA z dnia 1 lipca 2021 r., sygn. akt II OSK 1190/21). Konsekwencją powołanych wyżej uregulowań jest to, że sąd w ramach kontroli zgodności z prawem decyzji kasacyjnej wydanej przez organ odwoławczy ocenia, czy w realiach danej sprawy organ ten zasadnie skorzystał z możliwości wydania takiej decyzji, czy też bezpodstawnie zaniechał załatwienia sprawy co do jej istoty. Badając w świetle powyższych kryteriów zasadność wydania w niniejszej sprawie zaskarżonej decyzji kasacyjnej, Sąd rozpoznający sprzeciw stoi na stanowisku, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W ramach badania przesłanek do wydania takiej decyzji, do czego uprawnia art. 64e p.p.s.a., mieści się ocena materialnoprawna warunkująca przyjęcie, że zaistniała konieczność wyjaśnienia zakresu sprawy mającego wpływ na rozstrzygnięcie. Sytuacja ta ma miejsce, gdy naruszenie procesowe stanowiące pierwszą z wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a. przesłanek, skutkuje niewyjaśnieniem istotnych okoliczności sprawy. Ten wzajemny związek obu przesłanek potwierdza określenie o koniecznym do wyjaśnienia zakresie sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 17 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 2247/22). We wniesionym sprzeciwie Prokurator wskazał, iż wydanie takiego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy było nieuzasadnione, skoro w toku postępowania przed organem I instancji ustalono, iż kierowca cierpi na polineuropatię, co uzasadniało skierowanie go na badania lekarskie. Zdaniem autora sprzeciwu tego rodzaju schorzenie może mieć wpływ na sprawność ruchową, a tym samym decyzja organu I instancji była prawidłowa. Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Skierowanie kierowcy na badania lekarskie nastąpiło w oparciu o przepis art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. Przepis ten, w związku z art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p., przyznaje organowi kompetencję do wydania rozstrzygnięcia o tej treści wówczas, gdy istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia osoby kierującej pojazdem. Niewątpliwie pełni on rolę prewencyjną, w założeniu stwarzając możliwość weryfikacji stanu zdrowia kierowcy w razie wątpliwości w tej materii. Podkreślenia wymaga również fakt, iż wydanie decyzji, o której mowa w art. 99 us.1 pkt 2 u.k.p. kreuje po stronie jej adresata określone powinności: po pierwsze angażujące jego czas (badania tego rodzaju mogą być przeprowadzone wyłącznie w określonych placówkach), po wtóre zaś środki pieniężne (badania są odpłatne i kierowca pokrywa ich koszt z własnej kieszeni). To z kolei prowadzi do wniosku, że instrument ten należy stosować ze szczególną ostrożnością – z jednej strony mając na względzie interes publiczny (bezpieczeństwo w ruchu drogowym), z drugiej zaś interes indywidualny kierowcy Tym samym korzystanie przez organ z tego rodzaju uprawnienia powinno być ograniczone tylko do tych przypadków, gdy zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy przekraczają "zwykłą miarę". Oznacza to, że nie wystarczy samo stwierdzenie, że kierujący pojazdem cierpi na określone dolegliwości. Przeciwnie, konieczne jest uprawdopodobnienie, że ich charakter jest na tyle poważny, iż może zagrozić bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Podzielić należy stanowisko, zgodnie z którym, o ile informacja o stanie zdrowia kierowcy nie jest jednoznaczna, to organ powinien podjąć we własnym zakresie działania zmierzające do uzyskania pewności odnośnie konieczności skierowania kierowcy na badania lekarskie (por. Ł. Strzępek: Uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia osoby kierującej pojazdem jako przesłanka skierowania jej na badania lekarskie, PPP 2022 r., nr 9, s. 44). Analogiczny tok rozumowania zaprezentował organ odwoławczy w kwestionowanej decyzji. Nie wystarczy bowiem subiektywne przekonanie organu o ewentualnych wątpliwościach co do zdrowia kierowcy. Jego skierowanie na badania lekarskie dokonywane jest po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego. Wobec tego w tym zakresie obowiązują reguły dotyczące gromadzenia i oceny materiału dowodowego, w tym zarówno art. 7 jak i art. 77 k.p.a. Przepis art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. modyfikuje zakres postępowania dowodowego, ograniczając je do działań pozwalających organowi nabrać przekonania o istnieniu uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy, nie mniej jednak nie może to prowadzić do całkowicie arbitralnej oceny uzyskanych informacji. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, iż w trakcie postępowania karnego ustalono, że kierowca cierpi na polineuropatię (informacji tej ów nie zaprzeczył). Organ zarazem stwierdził, że stan zdrowia kierowcy uległ pogorszeniu, a informacje na ten temat pochodzą z wiarygodnego źródła. W treści uzasadnienia decyzji nie wskazano ani owego "wiarygodnego źródła", ani też jakiejkolwiek okoliczności wskazującej na pogorszenie stanu zdrowia kierowcy. Jeżeli za wspomniane wiarygodne źródło uznać znajdujący się w aktach administracyjnych wydruk z Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (wydanie 2008), to niewątpliwie lektura jego treści nie daje podstaw do formułowania tak daleko idących wniosków, do jakich doszedł organ. W dokumencie tym znajdują się bowiem wyłącznie opisy jednostek chorobowych przypisanych do określonych symboli statystycznych, natomiast brak jest jakichkolwiek informacji na temat wpływu poszczególnych schorzeń na możliwość prowadzenia pojazdów. Stąd też, bez wyjaśnienia co organ rozumiał pod pojęciem "wiarygodnego źródła" trudno formułować jakiekolwiek powinności względem adresata decyzji. Takim źródłem nie może zaś być wyłącznie treść protokołu sporządzonego w trakcie rozprawy przed sądem powszechnym, zwłaszcza, że informacje o istniejącym schorzeniu pochodzą od strony, nie zaś od biegłego, który ewentualnie mógłby w tej sytuacji za takowe źródło uchodzić. Zarazem stwierdzić trzeba, że z uzasadnienia decyzji organu I instancji nie wynika, kiedy kierowca ostatnio został poddany badaniom stanu zdrowia, a tym samym trudno stwierdzić, względem jakiego okresu stan zdrowia kierowcy uległ pogorszeniu. Można co prawda dopuścić sytuację, w której ostatnie badanie lekarskie w przedmiocie zdolności do kierowania pojazdami wykonane było w trakcie ubiegania się przez kierowcę o uprawnienia do kierowania pojazdami, jednak w żaden sposób nie zostało to w toku postępowania wyjaśnione. W aktach sprawy brak jest nawet kopii dokumentów stwierdzających uprawnienia kierowcy do kierowania, co uniemożliwia poczynienie jakichkolwiek ustaleń w powyższym zakresie. Trzeba oczywiście zauważyć, że organ odwoławczy może przeprowadzić dodatkowe postępowanie (albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję), ale wyłącznie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie (art. 136 § 1 k.p.a.). W sytuacji jednak, gdy organ II instancji w sposób jednoznaczny wykazuje w postępowaniu odwoławczym, że rozstrzygnięcie organu I instancji zapadło bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego, a informacje uzyskane w toku postępowania karnego nie dają pewności co do istnienia okoliczności, o których stanowi art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. to tym samym trudno oczekiwać od organu odwoławczego, że będzie przeprowadzał na własną rękę postępowanie wyjaśniające. Pozostawałoby to w oczywistej opozycji nie tylko względem treści art. 136 § 1 k.p.a. lecz przede wszystkim zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.). Odnosząc się z kolei do zarzutu uchybienia przez organ dyspozycji art. 131 k.p.a. wskazać przyjdzie, że zarzut ten odnosi się do działania organu I instancji, na którym ciążył obowiązek powiadomienia o wniesieniu odwołania. W istocie Prokurator Rejonowy w B. rzeczywiście nie został poinformowany o fakcie wniesienia odwołania, nie mniej jednak nie jest to uchybienie, którego zaistnienie zaważyłoby na wyniku postępowania. Na uwzględnienie nie zasługiwał sformułowany przez skarżącego w pismach z dnia 16 listopada oraz z dnia 8 grudnia 2022 r. wniosek dowodowy. Przypomnieć wszak przyjdzie, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z cytowanego przepisu wynika, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego może mieć miejsce wyjątkowo, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Przywołany przepis wyraźnie stanowi o przeprowadzeniu dowodu, a nie o prowadzeniu postępowania dowodowego. Wnioskowany do przeprowadzenia przez skarżącego dowód nie wpływa w żaden sposób na okoliczności i ustalenia, jakie towarzyszyły organowi odwoławczemu w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. Pismo Kierownika Działu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach z dnia 4 listopada 2022 r. stanowi w istocie odpowiedź na zapytanie Prokuratora Rejonowego w B. i zawiera informację o możliwości wpływu polineuropatii na zdolność do kierowania pojazdami. Z kolei stwierdzenie w tym piśmie, że zasadne jest skierowanie strony w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p na badanie lekarskie, może być odczytywane co najwyżej jako pozaprocesowa, subiektywna i niewiążąca dla organów opinia autora pisma. Mając wszystko powyższe na względzie, na podstawie art. 151a § 2 w związku z art. 64d § 1 i art. 64e p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Wskazać jeszcze wypadnie, że powołane wyżej orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI