II SA/GL 1684/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na decyzję odmawiającą zatwierdzenia podziału nieruchomości, uznając, że projektowany podział nie zapewniał jednej z wydzielonych działek dostępu do drogi publicznej.
Skarżący domagali się podziału nieruchomości i wydzielenia działek, w tym jednej przeznaczonej na tereny zielone, która nie miała zapewnionego dostępu do drogi publicznej. Organ pierwszej instancji wydał dwie decyzje, zatwierdzając częściowy podział i odmawiając zatwierdzenia dla działki bez dostępu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że umowa dzierżawy pasa gruntu nie stanowiła wystarczającego zabezpieczenia dostępu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, potwierdzając, że projekt podziału nie spełniał wymogów ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie dostępu do drogi publicznej.
Sprawa dotyczyła skargi R. i V. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy J. odmawiającą zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości. Skarżący wnioskowali o podział działek w celu wydzielenia trzech nowych działek, w tym jednej przeznaczonej na tereny zielone (oznaczonej literą C), która nie miała bezpośredniego dostępu do drogi publicznej. Wójt zatwierdził podział części nieruchomości, ale odmówił zatwierdzenia dla działki C z powodu braku zapewnionego dostępu do drogi publicznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało tę decyzję, uznając, że przedłożona umowa dzierżawy pasa gruntu z działki Skarbu Państwa nie gwarantowała wystarczającego dostępu do drogi publicznej, zwłaszcza w kontekście potencjalnej zmiany właściciela. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 93 ust. 3 i art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, że projekt podziału nieruchomości nie spełniał wymogów art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ działka C nie miała zapewnionego dostępu do drogi publicznej. Umowa dzierżawy pasa gruntu była ograniczona czasowo i przedmiotowo, a nie stanowiła trwałego zabezpieczenia dostępu. Sąd podkreślił, że opinia organu pierwszej instancji w formie postanowienia była wiążąca dla organu zatwierdzającego podział, a warunek uzyskania zgody Starosty na dostęp do drogi publicznej nie został spełniony.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, projekt podziału nieruchomości nie może zostać zatwierdzony, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej. Umowa dzierżawy pasa gruntu, ograniczona czasowo i przedmiotowo, nie stanowi wystarczającego zabezpieczenia dostępu do drogi publicznej w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa dzierżawy pasa gruntu z działki Skarbu Państwa nie spełnia wymogów art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który wymaga zapewnienia trwałego dostępu do drogi publicznej. Dzierżawa była ograniczona czasowo i przedmiotowo, a jej celem było posadowienie baraku i dojazd, a nie zapewnienie stałego dostępu dla nowo wydzielonej działki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.n. art. 93 § 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej; za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem.
u.g.n. art. 99
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.n. art. 97 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 93 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 93 § 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 93 § 5
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.p.z.p. art. 15 § 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
k.p.a. art. 123
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 122a § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Projekt podziału nieruchomości nie zapewniał jednej z wydzielonych działek dostępu do drogi publicznej w sposób zgodny z wymogami ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów proceduralnych (art. 6-12, 35, 36, 77, 80-81a, 107 § 3 w zw. z art. 122a k.p.a.) poprzez przewlekłość postępowania, lakoniczne uzasadnienie, pominięcie milczącej zgody Starosty. Naruszenie przepisów materialnych (art. 93 ust. 3 i art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami) poprzez błędną wykładnię. Dyskryminacja i nierówne traktowanie z racji zawarcia umowy dzierżawy.
Godne uwagi sformułowania
Podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej. Za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem. Umowa dzierżawy wiąże tylko jej strony i nie miałaby zastosowania w przypadku zmiany właściciela podziałowej nieruchomości. Postanowienie opiniujące nie jest wydawane w odrębnym postępowaniu administracyjnym, ale jest etapem postępowania podziałowego.
Skład orzekający
Beata Kalaga-Gajewska
przewodniczący sprawozdawca
Edyta Kędzierska
członek
Krzysztof Nowak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dostępu do drogi publicznej przy podziale nieruchomości, znaczenie umowy dzierżawy jako podstawy dostępu, wiążący charakter opinii organu pierwszej instancji w postępowaniu podziałowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami obowiązujących w dacie wydania decyzji. Interpretacja dostępu do drogi publicznej może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy kluczowego aspektu obrotu nieruchomościami – dostępu do drogi publicznej, co jest częstym problemem w praktyce. Interpretacja przepisów jest istotna dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości.
“Nawet umowa dzierżawy nie gwarantuje dostępu do drogi publicznej przy podziale nieruchomości.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 1684/22 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2023-02-16 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2022-11-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Beata Kalaga-Gajewska /przewodniczący sprawozdawca/ Edyta Kędzierska Krzysztof Nowak Symbol z opisem 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości Hasła tematyczne Nieruchomości Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2020 poz 1990 art. 93 ust. 3 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2023 r. sprawy ze skargi R. P. (P.), V. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 5 września 2022 r. nr SKO I 427/1/2022 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oddala skargę. Uzasadnienie Wnioskiem z dnia 20.09.2021 r., uzupełnionym w dniu 27 września 2021 r., R. P. domagał się podziału nieruchomości oznaczonych jako działki nr [....] i nr [....] oraz wydzielenia z nich trzech działek o nr [....] , nr [....] i nr [....] , z przeznaczeniem do zabudowy jako tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej o niskiej intensywności zabudowy, w tym jedna zabudowana budynkami mieszkalnym i gospodarczo-garażowym, oraz część północna terenu działki nr [....] położona w kompleksie terenu objętego jednostką A18RZ jako tereny użytków zielonych i łąk w dolinach potoków i cieków wodnych. Wójt Gminy J. (dalej: "organ I instancji"), w wyniku rozpatrzenia wniosku, wydał dwie decyzje z dnia 19 listopada 2021 r., nr [...] znak: 1) [....], mocą której zatwierdził R. i V. P. podział dawnej działki o nr [....] na dwie odrębne działki o nr [....] i [....] , posiadające dostęp do drogi publicznej od ul. [....] w J. (dz. [....] ), poprzez działki nr [....] i nr [....] , których są właścicielami, oznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jednostką strukturalną o symbolu A37MN, a we wstępnym projekcie podziału literami A i B; 2) [....], mocą której odmówił R. i V. P. zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości położonej w J. przy ulicy [....] , w części obejmującej północną część dawnej działki o nr [....] w J. (obręb 0001; jedn. ewid. [....]), bowiem nie przedstawili alternatywnego rozwiązania kwestii dostępu do drogi nowo wydzielonej działki nr [....], oznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jednostką strukturalną o symbolu A18RZ jako tereny użytków zielonych i łąk w dolinach potoków i cieków wodnych, a we wstępnym projekcie podziału literą C. R. i V. P. (dalej: "skarżący") złożyli odwołanie od niekorzystnej dla nich decyzji z dnia 19 listopada 2021 r., nr [....], znak: [....], w którym podnieśli zarzut naruszenia: art. 6-12 k.p.a., poprzez jej wydanie z rażącym naruszeniem przepisów, w tym zasady prawdy materialnej i obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego; art. 35 i art. 36 k.p.a., poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania; art. 77, art. 80-81a k.p.a., poprzez wydanie decyzji z pominięciem oceny materiału dowodowego i okoliczności na ich korzyść; jak również naruszenie art. 107 § 3 w związku z art. 122a k.p.a., poprzez niewyczerpujące i lakoniczne jej uzasadnienie w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz pominięcie milczącej zgody Starosty [....] na dostęp do drogi publicznej dla wydzielonej działki nr [....] przez działkę Skarbu Państwa nr [....] , oznaczoną w ewidencji gruntów jako droga i ciąg komunikacyjny, a tym samym naruszenie art. 93 ust. 3 i art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 32 Konstytucji R, poprzez błędną ich wykładnię oraz dyskryminację i nierówne traktowanie z racji zawarcia umowy dzierżawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku - Białej Bielsko-Biała (dalej: "Kolegium"), działając na podstawie art. 17, art. 18, art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 21 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U z 2018 r., poz. 570), art. 93 ustawy oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzją z dnia 5 września 2022 r., nr SKO I 427/1/2022, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 19 listopada 2021 r., znak: [....]. Na wstępie uzasadnienia przedstawiło stan faktyczny sprawy i przywołało podstawę normatywną rozstrzygnięcia oraz uznało, że dołączona do akt umowa dzierżawy z dnia 8 września 2021 r., zawarta pomiędzy Starostą [....] a R. P, na czasookres od 08.09.2021 r. do 08.09.2024 r., nie stanowi podstawy do uznania, że spełniony został warunek wynikający z art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z jej treści jednoznacznie wynika, iż dzierżawca nie może poddzierżawiać, użyczać ani w inny sposób udostępniać przedmiotu dzierżawy w całości lub w części osobom trzecim. Dzierżawiona część stanowi pas gruntu o szerokości około 5,0 m z przeznaczeniem na posadowienie bezpośrednio na gruncie wyłącznie baraku przeznaczonego na materiały budowlane i sprzęt budowlany na czas budowy oraz dojazd do działki nr [....] od strony północnej. Zatem umowa wiążę tylko jej strony i nie miałaby zastosowania w przypadku zmiany właściciela podziałowej nieruchomości. W ocenie Kolegium nie taka była intencja ustawodawcy który wprowadzając rygorystyczny środek zagwarantowania dostępu do drogi publicznej dążył do uniknięcia trudności jakie mogłyby powstać w przypadku np. zmiany właściciela. Wobec powyższego decyzja organu I instancji jest prawidłowa, bo projekt podziału przewiduje powstanie działki nr [....] bez zapewnienia jej dostępu do drogi publicznej. Jednocześnie na etapie postępowania administracyjnego skarżący byli poinformowani o stanie sprawy, tj. że przedłożona umowa nie może stanowić podstawy do uznania, że przysługuje im prawo dostępu do drogi publicznej, jak również ewentualnie przyszłym właścicielom tej części wydzielonej nieruchomości. Również podczas spotkania skarżących w siedzibie Kolegium nie zostały zgłoszone zmiany, co do innego sposobu uzyskania dostępu do drogi publicznej w zakresie przedmiotowego podziału. Z rozstrzygnięciem Kolegium nie zgodzili się skarżący i złożyli, sporządzoną przez profesjonalnego pełnomocnika, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w której podnieśli zarzuty naruszenia: przepisów prawa materialnego, tj. art. 93 ust. 3 i art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz przepisów prawa procesowego, zwłaszcza art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 w związku z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że projekt podziału przewiduje powstanie działki bez zapewnienia dostępu do drogi publicznej. Przy tak sformułowanych zarzutach wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi ponowiono argumentację przedstawioną w odwołaniu. Zauważono, iż w dniu 10 sierpnia 2021 r. organ I instancji wydał postanowienie, w którym zgodnie z wstępnym projektem podziału, pozytywnie zaopiniował podział działek nr [....] i [....] , należących do skarżących. Z tego powodu posiadał wiedzę, że skarżący uzyskali zgodę Starosty [....] na przejazd przez działkę Skarbu Państwa, wyrażoną w formie umowy dzierżawy. Sam operat techniczny w sprawie podziału również został zatwierdzony i wpisany do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a to stanowi dowód na to, że brak było podstaw do kwestionowania bezpośredniego dostępu do drogi publicznej utworzonej w wyniku podziału działki C, co zostało w sposób milczący zaaprobowane (por. art. 122a § 2 k.p.a.). Działka Skarbu Państwa w ewidencji gruntów jest oznaczona jako droga (dr), czyli ciąg komunikacyjny. Stąd też, Kolegium nie odniosło się w sposób kompletny do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259, w skrócie: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Mając na uwadze zakreślone powyżej ramy kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się decyzja Kolegium z dnia 5 września 2022 r., która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji z dnia 19 listopada 2021 r. (opisaną w punkcie 2 części historycznej niniejszego uzasadnienia). W stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, podziału nieruchomości można było dokonać na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny (art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami), a także z urzędu, jeżeli był niezbędny do realizacji celów publicznych (art. 97 ust. 3 pkt 1) oraz gdy nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste (art. 97 ust. 3 pkt 2). W myśl art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego (ust. 1 zd. 1). Zgodność z ustaleniami planu w myśl ust. 1 dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu (ust. 2). Stosownie natomiast do treści ust. 3 tego przepisu podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej; za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem. Nie ustanawia się służebności na drodze wewnętrznej w przypadku sprzedaży wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną. Z kolei, zgodnie z art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeżeli zapewnienie dostępu do drogi publicznej ma polegać na ustanowieniu służebności, o których mowa w art. 93 ust. 3, podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną one ustanowione. Za spełnienie warunku uważa się także sprzedaż wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną. W przywołanej regulacji ustawodawca przewidział materialnoprawną podstawę dopuszczalności zatwierdzenia ewidencyjnego podziału nieruchomości w przypadku wydzielenia z niej działek, które nie mają zapewnionego bezpośredniego dostępu do drogi publicznej w chwili wydania decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości (zob. E. Bończak-Kucharczyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz aktualizowany, Lex el. 2022). Postanowienie, podejmowane w trybie art. 93 ust. 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, opiniujące projekt podziału nieruchomości, jest częścią postępowania administracyjnego o zatwierdzenie podziału nieruchomości. Pogląd ten jest zgodny z wykładnią zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 1998 r. sygn. akt I SA/Rz 899/98 (OPS 1999 r., nr 5, poz. 106), zgodnie z którym "opiniowanie zgodności proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego jest częścią postępowania podziałowego". Ten kierunek wykładni podzielił skład pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w uchwale z dnia 1 marca 1999 r. sygn. akt OPK 1/99 (ONSA 1999 r., nr 3, poz. 84) wywodząc, że "postanowienie wyrażające opinię, o której mowa w art. 93 ust. 4 u.g.n., jest wydawane w toku postępowania administracyjnego w sprawie o podział nieruchomości". Wspomnieć trzeba, że plan miejscowy określa między innymi przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania (art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), a samo rozgraniczenie nie może naruszać przeznaczenia działek ustalanego w akcie prawa miejscowego. Podział nieruchomości jest konsekwencją treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tym samym dopuszczalny jest tylko taki podział, który gwarantuje, że działki gruntu powstałe w jego wyniku będą mogły być zagospodarowane zgodnie z celem przewidzianym dla tych gruntów w planie. Dlatego też, zgodność podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego jest podstawową przesłanką dopuszczalności podziału, a postępowanie w sprawie o podział nieruchomości jest postępowaniem dwuetapowym, co wynika z art. 93 ust. 1 i ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W pierwszym etapie wójt, burmistrz lub prezydent miasta opiniuje w formie postanowienia zgodność proponowanego podziału z ustaleniami planu miejscowego i jest ono objęte środkiem zaskarżenia w postaci zażalenia. Postanowienie opiniujące nie jest wydawane w odrębnym postępowaniu administracyjnym, ale jest etapem postępowania podziałowego, w trakcie którego organ dokonuje oceny wstępnego projektu co do spełnienia przesłanki dopuszczalności podziału określonej w art. 93 ust. 1-2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, względnie art. 94 ust. 1 (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2537/12). Przyjmując, że postępowanie o zatwierdzenie podziału nieruchomości jest etapem postępowania podziałowego, uznać należy, iż organ zatwierdzający podział nieruchomości jest związany opinią o podziale (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Po 814/09). Opinia ta jest częścią postępowania podziałowego i jako taka powinna być w nim uwzględniona. W tym miejscu należy podkreślić, że wyrażona w formie postanowienia opinia dotyczy wyłącznie projektu podziału uwidocznionego na załączniku do tego postanowienia. W rezultacie projekt podziału, zatwierdzony bądź względem którego odmówiono zatwierdzenia, w dalszym toku postępowania, powinien być tożsamy z podziałem opiniowanym. W przedmiotowej sprawie nowo wydzielone działki nr [....] (B) i [....] (D), dawna numeracja przed podziałem nr [....] i [....] , posiadają dostęp do drogi publicznej ulicy [....] w J. , poprzez działkę [....] i [....] , których skarżący są współwłaścicielami. Jako dostęp do drogi publicznej ulicy [....] na mapie z projektem podziału wskazano ustanowienie służebności drogi wzdłuż części zachodniej granicy dz. [....] (dawna numeracja). W wyniku analizy dokumentów organ I instancji wskazał, że działka [....] nie ma zapewnionego dostępu do drogi publicznej. Dla tej działki dostęp do drogi publicznej, jaką jest ulica [....] może nastąpić po działce nr [....] i działce nr [....] , stanowiących własność Skarbu Pastwa. Wymaga to jednak uzyskania stosownej zgody Starosty [....], który posiada prawo gospodarowania zasobem nieruchomości Skarbu Państwa położonych na terenie Gminy J. Przedłożona przez skarżących i dostarczona do organu I instancji umowa dzierżawy zawarta w dniu 8 września 2021 r. ze Starostą [....] wskazuje na prawo dzierżawy części działki nr [....] na czas oznaczony od dnia 08.09.2021 r. do 08.09.2024 r., której przedmiotem jest obszar o pow. 110 m² z przeznaczeniem na posadowienie bezpośrednio na gruncie baraku przeznaczonego na materiały budowlane i sprzęt budowlany oraz dojazd do działki nr [....] (dawna numeracja) od strony północnej, czyli obecnie działki nr [....] i nr [....] . Zauważyć należy, że z działki nr [....] (dawne oznaczenie) w wyniku podziału wyodrębniono 2 działki o różnym przeznaczeniu, oznaczone jako C i D. Stąd też wadliwe jest stwierdzenie, że za pomocą milczącej zgody do obu tych działek dopuszczono dostęp do drogi publicznej, jaką jest ulica [....] i to jeszcze przejazd po gruncie, na którym ma być posadowiony barak. Nie ulega bowiem wątpliwości, że to właśnie działka oznaczona jako D w części i wzdłuż pasa zachodniej granicy o szerokości 4,5 m stanowi służebność drogową i dojazd do działki A od strony ulicy [....] . Z dokonanej przez Sąd analizy akt administracyjnych przedłożonych do sprawy wynika, iż postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2021 r., nr [....], organ I instancji, działając na podstawie art. 123 k.p.a., art. 15 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 93 ust. 1-2, 4-5, art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. z 1990 r. nr 34, poz. 198), po rozpatrzeniu wniosku skarżących złożonego w dniu 5 lipca 2021 r. i zmienionego w dniu 26 lipca 2021 r. oraz po zajęciu stanowiska przez Wydział Gospodarki Mieniem Starostwa Powiatowego w B. z dnia 29 lipca 2021 r., zaopiniował pozytywnie wstępny projekt podziału nieruchomości (w którego skład wchodzą działki nr [....] i [....] ), ze wskazaniem między innymi, iż działkę nr [....] dzieli się na dwie części C i D. Dla części C o pow. 0,0765 h, stanowiącej teren w obrębie kompleksu zieleni A18RZ, dostęp do drogi publicznej ul. [....] (dz. [....] i dz. [....]) będzie po działce nr [....] i działce nr [....] , stanowiących własność Skarbu Państwa, wymaga uzyskania zgody Starosty [....]. Jednocześnie potwierdzenie uzyskania prawa komunikacji w tym zakresie należy przedłożyć wraz z wnioskiem o zatwierdzenie podziału nieruchomości (karta nr 23 i 24 akt administracyjnych). Zacytowane sformułowania są jasne i nie wymagają interpretacji. Również znalazły wyraz w uzasadnieniu przywołanego postanowienia z dnia 10 sierpnia 2021 r. oraz na wyrysie mapy z projektem podziału nieruchomości z dnia 1 lipca 2021 r., stanowiącej załącznik nr 1 do tego postanowienia. Bez wątpienia, w stosunku do zaopiniowanego pozytywnie postanowieniem projektu podziału, zgodnie z zawartym w nim stwierdzeniem należało przed zatwierdzeniem podziału potwierdzić uzyskanie prawa komunikacji i tym samym spełnić wymóg uzyskania zgody Starosty [....] na zasadach określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami. W konsekwencji zapewnić dostęp do drogi publicznej części C z wydzielonych działek. Tymczasem, analiza map załączonych do postanowienia opiniującego z dnia 19 sierpnia 2021 r. oraz do decyzji organu I instancji wskazuje, iż taki wymóg nie został spełniony. Z ewidencji gruntów wynika, że drogą publiczną jest ulica [....] , oznaczona jako działka nr [....] i droga gminna oznaczona jako działka nr [....] (k. 13 akt administracyjnych). Wymieniony, w protokole i umowie dzierżawy z dnia 8 września 2021 r., obszar tylko o pow. 110 m² jest wydzielony z działki należącej do Skarbu Państwa nr [....] o łącznej pow. 793 m² i udostępniony wyłącznie w ściśle określonym terminie i celu (por. § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 pkt 1-4 umowy dzierżawy, k. 41-45). Obszar ten ma jedynie pośredni dostęp do drogi publicznej (pkt 2.1 lit. d protokołu, k. 28 akt). Okoliczność ta była znana skarżącym, którzy zostali poinformowani o konieczności uzyskania prawnego dostępu do drogi publicznej dla części C z wydzielonych działek o nr [....] , na przykład poprzez przedłużenie projektowanej służebności drogi po działce nr [....] (D), aby w ten sposób, zapewnić dostęp do drogi publicznej jaką jest ul. [....] (por. treść notatki z dnia 12 października 2021 r., k. 46). W zaistniałej sytuacji, wobec jednoznacznej treści omówionych powyżej i znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentów, skarżący na zasadach określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami przed zatwierdzeniem podziału nie uzyskali od Starosty [....] zgody, przez co nie zapewnili części C z wydzielonych działek dostępu do drogi publicznej, jaką jest ulica [....] , jak również nie wykazali prawa komunikacji do niej od strony ulicy [....] . W żadnej mierze nie można też uznać, że w tym zakresie nastąpiła milcząca akceptacja Starosty [....], a to z powodu zajęcia stanowiska przez Wydział Gospodarki Mieniem Starostwa Powiatowego w B., na co wskazuje się w postanowieniu organu I instancji z dnia 10 sierpnia 2021 r. Zatem przyjmując, że postępowanie o zatwierdzenie podziału nieruchomości jest etapem postępowania podziałowego, należy uznać, iż organ zatwierdzający podział nieruchomości był i jest związany opinią o podziale zawartą w postanowieniu z dnia 10 sierpnia 2021 r. Jednym ze sposobów uzyskania dostępu do drogi publicznej jest umowa właścicieli dwóch różnych nieruchomości o korzystanie z nieruchomości mającej dostęp do drogi publicznej. W ramach takiej umowy strony mogą uregulować zasady korzystania z drogi oraz wynagrodzenie z tego tytułu. Ważne w tym przypadku jest odpowiednie ukształtowanie uprawnień do korzystania z drogi, tak by się nią mógł poruszać nie tylko właściciel nieruchomości, tj. strona zawartej umowy ale także jego domownicy, goście czy najemcy. Umowa wiąże tylko i wyłącznie jej strony a jej postanowienia nie znajdą zastosowania w przypadku zmiany właścicieli którejkolwiek z nieruchomości. Mając na uwadze powyższe, analiza map załączonych do postanowienia opiniującego oraz do decyzji organu I instancji w połączeniu z treścią umowy dzierżawy i protokołu zdawczo-odbiorczego wskazuje, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 93 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Pozostałe zarzuty skargi również nie są zasadne, w związku z tym Sąd podziela argumentację, przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, odnośnie zastosowania przepisów prawa obowiązujących w dacie jej wydania. W tym stanie sprawy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku i nie dostrzeżono w toku postępowania sądowoadministracyjnego innych uchybień, wskazujących na konieczność uwzględnienia skargi z urzędu, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji. Powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych znajdują się w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI