II SA/Gl 1643/23

II SA/Gl 1643/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-02-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska /sprawozdawca/
Grzegorz Dobrowolski
Rafał Wolnik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 390
art. 17 ust. 1, ust. 1b, ust. 5 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 lutego 2024 r. sprawy ze skargi H. D. (D.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 14 lipca 2023 r. nr SKO IV 424/2136/2022 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta C. z dnia 9 czerwca 2023 r. nr [...].
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi H. D. (dalej: "Strona", "Skarżąca") stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 14 lipca 2023 r. nr SKO IV 424/2136/2022, wydana na podstawie art. 17, art. 18 i art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 570), art. 17, art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 390, dalej: "u.ś.r.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji - Prezydenta Miasta C. z dnia 9 czerwca 2023 r. nr [...] o odmowie przyznania Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką R. U. (dalej: "osoba wymagająca opieki").
W toku postępowania organ pierwszej instancji ustalił, że Strona opiekuje się niepełnosprawną matką, jednakże z akt sprawy nie wynika, żeby zrezygnowała z zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania tej opieki. Od roku 2008 Strona przebywa na rencie rodzinnej, w dniu 31 sierpnia 2014 r. zakończyła działalność gospodarczą i nie podejmuje aktywności zawodowej. Osoba wymagająca opieki legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności od dnia 15 stycznia 2003 r., brak zatem związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia, a koniecznością opieki. Organ wskazał również, że w sprawie nie został spełniony warunek z art. 17 ust. 1b u.ś.r.
Wobec takich ustaleń organ pierwszej instancji, w oparciu o art. 17, art. 20 ust. 3, art. 24 u.ś.r. oraz art. 104 k.p.a., decyzją z dnia 9 czerwca 2023 r. nr [...] odmówił Stronie przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia. Decyzja została doręczona w dniu 12 czerwca 2023 r.
Strona w dniu 26 czerwca 2023 r. złożyła odwołanie od opisanej wyżej decyzji. Podkreśliła, że jedyną intencją Strony przy zakończeniu działalności gospodarczej 31 sierpnia 2014 r. była opieka nad niepełnosprawną matką, gdyż jej stan pogorszył się na tyle, że nie mogła już skutecznie prowadzić działalności gospodarczej. Wskazała, iż zatrudnienie opiekuna po dacie, w której stwierdzona została niepełnosprawność osoby wymagającej opieki nie wyklucza jeszcze istnienia związku przyczynowego między pasywnością zawodową wnioskującego o świadczenie, a sprawowaniem tej opieki. W przypadku Strony istnieje ponadto zależność pomiędzy potrzebą opieki nad niepełnosprawną matką a niepodejmowaniem zatrudnienia pomimo możliwości podjęcia pracy. Strona zwróciła również uwagę na skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K38/13 w kwestii kryterium wieku powstania niepełnosprawności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, opisaną na wstępie decyzją z dnia 14 lipca 2023 r. nr SKO IV 424/2136/2022, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
Po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania oraz przywołania brzmieniu art. 17 u.ś.r. wskazało, iż Kolegium nie kwestionuje faktycznego sprawowania przez Stronę opieki, jednak z unormowań przepisu art. 17 ust. 1a u.ś.r. wynika, że okoliczność sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz rezygnacja z tego powodu z zatrudnienia to warunki konieczne do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Organ odwoławczy podał także, że w sytuacji, gdy Skarżąca ma ustalone prawo do emerytury, to wnioskowane świadczenie przysługuje po zawieszeniu świadczenia emerytalnego.
Następnie zwrócił uwagę, że Strona do 31 sierpnia 2014 r. prowadziła działalność gospodarczą, pobiera rentę rodzinną, ma 70 lat - zatem jest osobą, która według zasad dotyczących wieku emerytalnego, zdolności i możliwości podejmowania zatrudnienia ze względu m.in. na możliwości fizyczne i zdrowotne, wyłączona jest z rynku pracy. Z tego powodu zdaniem Kolegium, z racji wieku nie można uznać, że nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Decyzja została doręczona w dniu 21 lipca 2023 r.
Z rozstrzygnięciem nie zgodziła się Skarżąca wnosząc w dniu 18 sierpnia 2023 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Względem zaskarżonej decyzji podniosła zarzuty naruszenia:
1. prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. polegającą na przyjęciu, że dla określenia przesłanki "niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne znaczenie ma kryterium wieku i w przypadku osób w wieku "poprodukcyjnym" są one wyeliminowane z kręgu beneficjentów tego świadczenia,
2. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy: art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia tj. czy stan zdrowia Skarżącej pozwala na zatrudnienie lub podjęcie pracy zarobkowej, która to okoliczność w razie wątpliwości powinna być ustalona na podstawie wyniku badania lekarskiego, a także art. 11 k.p.a. z uwagi na brak adekwatnego uzasadnienia decyzji przejawiający się w niewyczerpującym i nieprzekonującym wyjaśnieniu motywów rozstrzygnięcia.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu przywołała stanowisko organu pierwszej i drugiej instancji oraz uzasadnienie złożonego odwołania. Dalej podniosła, że organ odwoławczy nie odniósł się do kwestii niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b u.ś.r. Zaznaczyła, że co do przesłanki niepodejmowania przez Skarżącą zatrudnienia z uwagi na wiek nie zostało przeprowadzone żadne postępowanie dowodowe, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie zostało oparte jedynie o przesłankę wieku, a Strona nie została poinformowana o potrzebie przedłożenia zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego zdolność do pracy. Podkreśliła, w powołaniu na orzecznictwo sądów administracyjnych, że ustawodawca w art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie wskazał granicy wieku osób ubiegających się o świadczenie pielęgnacyjne, nadto prawo każdego obywatela do podjęcia pracy zarobkowej nie jest ograniczone przesłanką wieku.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, iż zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.
Przeprowadzona zgodnie z kryterium legalności kontrola zgodności zaskarżonej decyzji z obowiązującymi w dacie jej podjęcia przepisami prawa materialnego wykazała, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Normatywną podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w szczególności art. 17 tej ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji). Stosownie do treści ust. 1 wskazanej regulacji świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Świadczenie przyznawane jest w celu zrekompensowania osobom zdolnym do pracy kosztów związanych z decyzją o rezygnacji z zatrudnienia, w szczególności utraconych przez nie dochodów (zob. B. Chludziński w: P. Rączka (red.), Świadczenia rodzinne. Komentarz, Lex el. 2021). Ustawodawca w przywołanej regulacji stanowi o konieczności niepodejmowania bądź rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą tej opieki wymagającą.
Wyjaśniając przyczynę odmowy organ pierwszej instancji wskazał na moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki (art. 17 ust. 1b u.ś.r.) oraz brak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki (art. 17 ust. 1 u.ś.r.).
Odnotowania w tym miejscu wymaga, iż przyczyna odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie może zostać oparta na tej części przepisu art. 17 ust. 1b, która została uznana, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. K 38/13, za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, na co zasadnie zwróciła uwagę Skarżąca. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1079/17, jeżeli Trybunał Konstytucyjny uznał art. 17 ust. 1b u.ś.r. za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, to znaczy, że od dnia 23 października 2014 r., w którym weszło w życie omawiane orzeczenie, powołany art. 17 ust. 1b nie może być stosowany w dotychczasowym kształcie swojej treści zakwestionowanej przez Trybunał Konstytucyjny.
Sąd zauważa nieodniesienie się przez organ odwoławczy do zarzutu naruszenia art. 17 ust. 1b u.ś.r. podniesionego w odwołaniu, jednakże przepis ten nie stał się przyczyną utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
W kontekście natomiast argumentacji organu pierwszej instancji co do zakończenia działalności gospodarczej przez Skarżącą w 2014 r. w sytuacji gdy osoba wymagająca opieki legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności od 2003 r., zauważenia wymaga, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych wyraźnie wskazuje się, iż przesłanką świadczenia pielęgnacyjnego jest niepozostawanie w zatrudnieniu osoby zdolnej do pracy, bez względu na okoliczności tego stanu rzeczy (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 2 lipca 2008 r. sygn. akt I OSK 1364/07; z dnia 24 października 2008 r. sygn. akt I OSK 1758/07; z dnia 23 listopada 2023 r. sygn. akt I OSK 786/21). Z tego też powodu organ był zobowiązany do ustalenia, czy osoba ubiegająca się o świadczenie jest zdolna do pracy i czy wyłączną przyczyną rezygnacji z zatrudnienia bądź jego niepodejmowania jest konieczność sprawowania opieki.
W ocenie Kolegium natomiast - Skarżąca ze względu na wiek 70 lat wyłączona jest z rynku pracy, zatem nie możne zostać potraktowana jako osoba, która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia w celu sprawowania opieki w rozumieniu przywołanej regulacji.
Skarżąca zakwestionowała to stanowisko. Podała, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie wskazuje granicy wieku osób ubiegających się o wskazane świadczenie. Zaakcentowała, iż w sprawie nie przeprowadzono postępowania co do zdolności podjęcia przez nią zatrudnienia.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zwrócił także uwagę na obowiązek zawieszenia prawa do emerytury. Jednakże jak wynika z akt administracyjnych Skarżąca pobiera rentę rodzinną, a stosownie do udzielonej odpowiedzi przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych brak jest zbiegu pobieranej renty rodzinnej z innym świadczeniem (pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 maja 2023 r., karta nr 7 akt administracyjnych). Zauważając zatem, iż zgodnie z brzmieniem art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. (w brzmieniu do 31 grudnia 2023 r.) świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli: osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, a wskazana sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie, nieuzasadnione były rozważania organu odwoławczego w kwestii konieczności zawieszenia prawa do świadczenia emerytalnego w sytuacji ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne.
Z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy wynika również, iż postępowanie zostało wszczęte na wniosek Strony złożony w dniu 10 maja 2023 r. (karta nr 1 akt administracyjnych), osoba wymagająca opieki legitymuje się orzeczeniami o stopniu niepełnosprawności: z dnia 7 lutego 2003 r. nr [...] oraz z dnia 8 stycznia 2015 r. nr [...] wydanymi przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w C. , a także orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 8 listopada 2022 r. nr [...] o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji. Stosownie do ustaleń wywiadu przeprowadzonego w dniu 23 maja 2023 r. Skarżąca zamieszkuje wraz z matką, która "od siedmiu lat leczy się na [...]", "dwa lata temu przeszła [...] i od tego czasu wymaga całodobowej opieki, którą zapewnia córka", "ma problemy z poruszeniem się, zazwyczaj leży w łóżku rehabilitacyjnym bądź jest sadzana na krzesło przy stole", opieka polega na przygotowywaniu i podawaniu posiłków, 3x dziennie podawaniu leków, opiece higienicznej i pielęgnacyjnej (toaleta ciała, zmiana pieluchomajtek, oklepywanie przeciwodleżynowe, kremowanie), utrzymywaniu czystości w pokoju (wymiana podkładów higienicznych, zmiana pościeli), załatwianiu wizyt lekarskich oraz transportu medycznego, załatwianiu spraw urzędowych, regulowaniu opłat za mieszkanie. W ocenie pracownika socjalnego Skarżąca, mimo że "jest osobą starsza, jej kondycja i zdrowie pozwalają opiekować się matką" (karta nr 8 akt administracyjnych).
Skarżąca nie pracuje, zgodnie z wpisem do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej rozpoczęła wykonywanie działalności gospodarczej w dniu 21 lutego 1992 r. a zaprzestała w dniu 31 sierpnia 2014 r. Prawo do renty rodzinnej przysługuje Stronie od 1 marca 2008 r. Skarżąca podkreśliła w skardze, że jej wiek oraz stan zdrowia nie uniemożliwiają jej podjęcie zatrudnienia.
Przechodząc zatem do przesłanki odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia opartej w głównej mierze o poprodukcyjny wiek Skarżącej, przypomnieć należy, iż zgodnie z brzmieniem przywołanego wyżej art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje, jeżeli osoba wymieniona w tym przepisie nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. Niewątpliwie konieczny pozostaje zatem bezpośredni związek pomiędzy niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaną opieką nad osobą legitymującą się stosownym orzeczeniem. Sprawowana opieka w sposób oczywisty winna stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 456/22). Należy pamiętać, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest kierowane do wszystkich opiekunów osób niepełnosprawnych, lecz wyłącznie do tych, którzy sprawując opiekę nad członkiem rodziny czynią to w zakresie uniemożliwiającym im podjęcie innej pracy, która jednak mogłaby być wykonywana.
Organ odwoławczy uzasadniając swoje stanowisko wskazał, iż Skarżącej "z racji wieku nie można potraktować jako osoby, która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" (str. 3 uzasadnienie zaskarżonej decyzji).
W ocenie Sądu tego rodzaju przyjęcie jest błędne.
Na gruncie przedmiotowej sprawy, Sąd w składzie orzekającym, podziela w pełni pogląd wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych, w świetle którego ustawodawca wprowadzając w art. 17 ust. 1 u.ś.r. przesłankę nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w postaci niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie posłużył się kryterium wieku opiekuna (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt. I OSK 260/21). Tym samym zdolność do zatrudnienia, podjęcia pracy, prowadzenia działalności gospodarczej, czy też podejmowania pracy zarobkowej na podstawie różnych tytułów prawnych co do zasady (z wyłączeniem szczególnych zawodów co wynika z przepisów szczególnych) nie została ograniczona, ani wyłączona z uwagi na wiek. Prawo każdego obywatela do podjęcia pracy zarobkowej nie jest ograniczone przesłanką wieku (powyższa kwestia była przedmiotem wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. z dnia: 9 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 1787/11, z dnia 19 stycznia 2021 r. sygn. akt I OSK 2304/20).
Stąd na gruncie sprawy trafna będzie również argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu wyroku tut. Sądu z dnia 14 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 19/21, "że skoro skarżąca ma jeszcze fizyczne możliwości, by opiekować się całodobowo niepełnosprawną, dorosłą osobą (jej wiek i zdrowie nie uniemożliwiają jej tego), to potencjalnie mogłaby w innej sytuacji podjąć podobne czynności w ramach zatrudnienia" (podobnie: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 września 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 856/21).
Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że organy pierwszej i drugiej instancji nie kierowały zastrzeżeń co do zakresu ani ciężaru opieki sprawowanej przez Skarżącą nad 98-letnią matką ("bezsporne jest że Strona opiekuje się matką" - str. 1 uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, "Kolegium nie kwestionuje faktycznego sprawowania opieki" - str. 3 zaskarżonej decyzji). Powyższe koresponduje ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, z którego wynika, że Skarżąca sprawuje faktyczną opiekę nad matką legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Przeszkodą do przyznania świadczenia w niniejszej sprawie nie mogło być zatem osiągnięcie przez Skarżącą 70 lat, gdyż przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie wiąże podjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z osiągnięciem konkretnego wieku.
Sprawując kontrolę sądowoadministracyjną Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie doszło do błędnego zastosowania prawa materialnego obowiązującego w dacie podjęcia decyzji - art. 17 ust. 1 u.ś.r. oraz art. 17 ust. 1b u.ś.r. (organ pierwszej instancji). W tym zakresie należało podzielić zarzuty skargi.
Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. organ ponownie rozpoznając sprawę powinien uwzględnić oceny prawne przedstawione w niniejszym uzasadnieniu w odniesieniu do art. 17 ust. 1 i ust. 1b u.ś.r. Wobec zmiany z dniem 1 stycznia 2024 r. stanu prawnego w zakresie przyznawania świadczeń pielęgnacyjnych uwzględnienia wymaga również art. 63 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429).
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzekł jak sentencji – uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
W niniejszej sprawie nie powstały należne Skarżącej niezbędne koszty postępowania prowadzonego przez stronę osobiście, w tym koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie.
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z uwagi na złożony w treści skargi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawny, przy jednoczesnym braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez organ (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.).
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.