II SA/Gl 1632/22

II SA/Gl 1632/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-08-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska
Krzysztof Nowak /sprawozdawca/
Stanisław Nitecki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 2324/23 - Wyrok NSA z 2024-08-13
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 145 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 1212
art. 10 ust. 2 pkt 1 i art. 11 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska, Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 9 września 2022 r. nr SKO.K.41.3/1267/2022/12676/AW w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta K. (dalej: "organ I instancji") postanowieniem znak [...] z dnia 13 czerwca 2022 r., działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (ówcześnie t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) – dalej: "k.p.a.", wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją ostateczną Prezydenta Miasta K. z dnia 12 stycznia 2017 r. o uzyskaniu przez P.K. (dalej: "strona" lub "skarżąca") uprawnień do kierowania pojazdami kat. AM, B1, B, stwierdzonych dokumentem prawa jazdy nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, że z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w M. Wydział [...] sygn. akt [...] wynika, iż w zaświadczeniu dotyczącym ukończenia szkolenia podstawowego kursu nauki jazdy kategorii B została poświadczona nieprawda.
Następnie decyzją z dnia 14 lipca 2022 r. nr [...] organ I instancji uchylił swoją ostateczną decyzję z dnia 12 stycznia 2017 r. o uzyskaniu przez stronę uprawnień do kierowania pojazdami kat. AM, B1, B, stwierdzonych dokumentem prawa jazdy nr [...] i odmówił jej wydania prawa jazdy kat. AM, B1, B. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 1 i art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1212 ze zm.) – dalej: "u.k.p.", oraz § 10 ust. 2 pkt 1 i ust. 6 pkt 1 lit. e rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 ze zm.) – dalej: "rozporządzenie z 2016 r."
Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2022 r. organ I instancji sprostował błędy pisarskie powyższej decyzji tj. błędnie wpisany w sentencji numer prawa jazdy [...] zamiast nr [...], a w uzasadnieniu błędnie wpisaną datę ostateczności decyzji z dnia 12 stycznia 2017 r. o nadaniu stronie uprawnień do kierowania pojazdami kat. AM, BI, B, która stała się ostateczna z dniem 2 lutego 2017 r. a nie 27 stycznia 2017 r.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał się na wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia [...]r., sygn. akt [...], z którego wynika, iż w zaświadczeniu dotyczącym ukończenia szkolenia podstawowego kursu nauki jazdy została poświadczona nieprawda. Zdaniem organu, Sąd stwierdził, iż kandydat na kierowcę nie odbył wymaganych przez art. 23 ust. 2 pkt 1 u.k.p. zajęć części teoretycznej przeprowadzonych w formie wykładów i ćwiczeń w zakresie podstaw kierowania pojazdem i uczestnictwa w ruchu drogowym, w zakresie obowiązków i praw kierującego pojazdem, a także nie ukończył wymaganego przez art. 23 ust. 4 u.k.p. egzaminu praktycznego wewnętrznego i egzaminu teoretycznego wewnętrznego, jak również nie odbył wymaganej art. 23 ust. 2 pkt 3 u.k.p. nauki udzielenia pierwszej pomocy przeprowadzanej w formie wykładów i zajęć praktycznych. Sąd w powyższym wyroku orzekł, że K.P. w zaświadczeniu o ukończeniu przez kursanta kursu na prawo jazdy potwierdził nieprawdę co do odbytych zajęć teoretycznych, nauki udzielenia pierwszej pomocy, egzaminu wewnętrznego praktycznego i egzaminu wewnętrznego teoretycznego. Organ uznał, że ujawnione okoliczności faktyczne potwierdzają fakt, iż strona nie odbyła szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy, a tym samym nie spełnia przesłanki do wydania prawa jazdy przewidzianej w art. 11 ust. 1 pkt 3 u.k.p., co uzasadnia odmowę wydania prawa jazdy. Organ stwierdził, iż weryfikacja dokumentów wypadła negatywnie, zatem zgodnie z § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 2016 r. należało odmówić stronie wydania prawa jazdy kategorii B.
Na skutek wniesionego przez skarżącą odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "Kolegium" lub "organ odwoławczy"), decyzją nr SKO.K.41.3/1267/2022/12676/AW z dnia 9 września 2022 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał stan faktyczny sprawy oraz przebieg postępowania przed organem I instancji. Organ odwoławczy w pierwszej kolejności stwierdził, że w sprawie zaszła przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., albowiem szereg dowodów, będących podstawą wydania decyzji o wydaniu skarżącej prawa jazdy, okazało się fałszywych. Następnie Kolegium wskazało na brzmienie art. 11 ust.1 pkt 3 u.k.p. i zacytowało art. 23 ust. 2 u.k.p. oraz przywołało treść wyroku Sądu Rejonowego w M. z dnia [...]r., sygn. akt [...] , który stał się prawomocnym z dniem [...] r.
W konsekwencji analizy materiału dowodowego sprawy Kolegium uznało, iż jest bezspornym, że dowód potwierdzający odbycie przez stronę szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy kategorii B (zaświadczenie nr [...] z dnia 24 października 2016 r. o ukończeniu szkolenia podstawowego) okazał się fałszywy. W zaświadczeniu o ukończeniu szkolenia podstawowego kursu nauki jazdy została poświadczona nieprawda. W ocenie Kolegium prawomocnym wyrokiem sądu przesądzono, że w zaświadczeniu o ukończeniu kursu potwierdzono nieprawdę co do odbytych przez kursanta zajęć teoretycznych, nauki udzielenia pierwszej pomocy, egzaminu wewnętrznego praktycznego i egzaminu wewnętrznego teoretycznego. Zdaniem Kolegium w przypadku wydania wyroku karnego skazującego organy nie mają swobody w zakresie ustalenia okoliczności objętych wyrokiem, a swoje stanowisko poparło stanowiskiem judykatury.
W konsekwencji powyższego przesądzenia organ odwoławczy zbadał czy w sprawie nie wystąpiły negatywne przesłanki wynikające z art. 146 § 1-2 k.p.a. i nie stwierdził ich wystąpienia.
Ponadto Kolegium stwierdziło, że w przypadku strony weryfikacja dokumentacji związanej z uzyskaniem uprawnienia do kierowania pojazdami zakończyła się negatywnie, gdyż ww. nie odbyła szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy kategorii B. Fakt ten - jako wynikający z prawomocnego wyroku sądu - jest dla Kolegium niewątpliwy i nie wymaga dalszego dowodzenia. Jego zdaniem należało orzec o odmowie wydania ww. wnioskowanego prawa jazdy. Odnosząc się do treści odwołania Kolegium stwierdziło, że nie może uwzględnić odwołania strony i podnoszonych w nim okoliczności, gdyż odmowa wydania stronie wnioskowanego prawa jazdy jest zasadna. Zdaniem Kolegium podnoszone w odwołaniu okoliczności pozostają bez znaczenia dla rozpatrywanej sprawy.
Skargę na powyższą decyzję wywiodła skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika i zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:
a) naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji z 14 lipca 2022 r. nr [...], w sytuacji gdy na podstawie dyspozycji art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy winien był uchylić w całości decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości.
b) naruszenie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie, w sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał podstawę do odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta K., podczas gdy postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym.
c) naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. polegające na zaniechaniu zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (braku odebrania zeznań i wyjaśnień skarżącej strony) wskutek czego błędnie przyjęto w postępowaniu przed organem I instancji, że osoba ubiegająca się o wydanie prawa jazdy nie nabyła uprawnień do jego uzyskania, podczas gdy odwołująca odbywając szkolenie w Ośrodku Szkolenia Kierowców K.P., odbywała część teoretyczną szkolenia poprzez zajęcia w formie zdalnej. Odbyła również wymaganą część praktyczną. Zajęcia teoretyczne i praktyczne obejmowały również wykłady dotyczące pierwszej pomocy, w których skarżąca uczestniczyła.
d) naruszenie art. 7 k.p.a. polegające na nieuwzględnieniu słusznego interesu obywatela, jak również interesu społecznego, podczas gdy przepis nakazuje również załatwienie sprawy w sposób uwzględniający interes społeczny i słuszny interes obywateli, a "słuszny interes obywatela" zawarty w dyspozycji tegoż przepisu, to interes, który chociaż nie jest oparty na prawie, to "zasługuje jednak na ocenę jako słuszny i dlatego organ administracji państwowej powinien wziąć go pod uwagę przy decydowaniu w indywidualnej sprawie z zakresu administracji państwowej".
e) naruszenie art. 8 k.p.a. polegające na tym, że wbrew obowiązkowi prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do Państwa, Kolegium uznało za prawidłową sytuację, w której organ odpowiedzialność za własne uchybienia w zakresie weryfikacji dokumentów niezbędnych do uzyskania prawa jazdy przeniósł "przerzucił" na obywateli, podczas gdy w ramach nadzoru starosta m.in. prowadzi kontrolę działalności ośrodka szkolenia kierowców (art. 43 ust. 1 pkt 2 u.k.p.), a także ma kompetencję do wydania decyzji o zakazie prowadzenia przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców (art. 43 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 45 u.k.p.).
II. Ponadto zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
f) naruszenie art. 2. Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. stanowiącego, iż Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, poprzez takie wadliwe i opieszałe oraz błędne działanie organów w stosunku do skarżącej, jako obywatela, skutkujące złamaniem podstawowej zasady płynącej z ww. normy prawnej, tj. wydawanie orzeczeń wbrew zasadzie sprawiedliwości społecznej.
g) naruszenie art. 7. Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. stanowiącym, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, poprzez bezpodstawne i stojące w jawnej sprzeczności z dyrektywami ustaw, takie działanie organów /I i II instancji/ polegające na bezpośrednim przyjęciu odpowiedzialności obywatela - Skarżącej za błędy i zaniechania działania organu - właściwego starosty - tj. braku wnikliwej i dokładnej i przede wszystkim skutecznej kontroli danego ośrodka szkolenia kierowców /w tym przypadku OSK K.P./, co w konsekwencji doprowadziło do konieczności wznowienia postępowań administracyjnych w 177 sprawach, w tym w sprawie Skarżącej.
h) naruszenie art. 11 ust. 1 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami poprzez błędne zastosowanie w niniejszej sprawie i uznanie, że Skarżąca nie spełniła warunków określonych w przepisie, podczas gdy odwołująca odbywając szkolenie w Ośrodku Szkolenia Kierowców K.P. odbywała część teoretyczną szkolenia poprzez zajęcia w formie zdalnej, co w świetle obowiązujących
wówczas przepisów rozporządzenia dotyczącego szkoleń kandydatów na kierowców, było dopuszczalną i praktykowaną formą szkolenia teoretycznego. Skarżąca odbyła również wymaganą przepisami prawa część praktyczną kursu. Zajęcia teoretyczne i praktyczne obejmowały również wykłady dotyczące zasad udzielania pierwszej pomocy w razie wypadku drogowego.
i) naruszenie art. 44 ust. 1 pkt 1 o kierujących pojazdami poprzez pominięcie przez organ II instancji zaniedbania przez organu I instancji obowiązku przeprowadzania okresowych wnikliwych kontroli ośrodka szkolenia kierowców i obarczenie tymi zaniedbaniami - pobieżnej i wadliwej kontroli - skarżącej, polegającej na próbie przeniesienia negatywnych skutków braku koniecznych skutecznych działań organu, tj. wykryciu i zapobieżeniu powstawania nieprawidłowości w dokumentacji ośrodka szkolenia kierowców, podczas gdy działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców jest działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162) i wymaga uzyskania wpisu do rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców. Imiona i nazwiska instruktorów zatrudnionych w ośrodku szkolenia kierowców są odnotowywane we wpisie do rejestru (art. 28 ust. 4 pkt 8 ww. ustawy).
W związku z podniesionymi zarzutami skarżąca wniosła o:
1. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z akt postępowania karnego prowadzonego przed Sądem Rejonowym w M. [...] sygn. akt [...], na potwierdzenie faktu, że odwołująca odbywając szkolenie w Ośrodku Szkolenia Kierowców K.P. odbywała część teoretyczną szkolenia poprzez zajęcia w formie zdalnej, czym spełniła ustawowe przesłanki określone w art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami;
2. dopuszczenie dowodu z przesłuchania skarżącej na okoliczność przeprowadzania zajęć z teorii prawa jazdy, odbycia tych zajęć przez skarżącą zgodnie z regulacjami rozporządzenia o przeprowadzaniu szkoleń kandydatów na kierowców;
3. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości;
4. uchylenie decyzji organu I instancji z dnia 14 lipca 2022 r. w całości;
5. umorzenie postępowania administracyjnego w całości;
6. wstrzymanie przez organ wykonania zaskarżonej decyzji w całości, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku przez organ na podstawie dyspozycji art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) dalej: "p.p.s.a.", wniosła o wstrzymanie wykonania przez sąd zaskarżonej decyzji w całości;
7. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie sformułowanych zarzutów odwołując się przy tym do stanowiska judykatury.
W odpowiedzi na skargę z dnia 3 listopada 2022 r. organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Kolegium wniosło o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
W dniu 30 grudnia 2022 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącej stanowiące polemikę z odpowiedzią Kolegium na skargę.
Po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów w trybie uproszczonym, a to zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Stanowiąca przedmiot kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu decyzja zapadła w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego.
Przedmiot postępowania wznowieniowego wyznacza treść art. 149 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ ma obowiązek ustalić, czy wystąpiła przyczyna wznowienia, a w razie pozytywnego wyniku tych ustaleń, przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej. Badanie legalności zaskarżonej decyzji wymagało ustalenia, czy w sprawie istniały ustawowe przesłanki do wszczęcia nadzwyczajnego postępowania, w którym doszło do wzruszenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta M. z dnia z dnia 14 kwietnia 2015 r. w przedmiocie wydania skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Postępowanie toczące się przed organami administracji publicznej zakończone zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją zainicjowane zostało postanowieniem organu I instancji z dnia 17 marca 2022 r., mocą którego wznowiono z urzędu postępowanie w przedmiocie uprawnień skarżącej do kierowania pojazdami kategorii B. Organ I instancji, wydając decyzję uchylającą własną decyzję o wydaniu prawa jazdy i jednocześnie odmawiając wydania prawa jazdy kategorii B, powołał się na przesłankę zawartą w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., a więc na okoliczność sfałszowania dowodów, w oparciu o które ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Fakt ów wynikał z treści orzeczenia sądu powszechnego, na mocy którego skazano osobę prowadzącą ośrodek szkolenia kierowców za popełnienie przestępstwa polegającego na poświadczeniu nieprawdy w zakresie przeprowadzonych zajęć i szkoleń.
Argumentację tę potwierdził w uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy uznając, że skoro sfałszowanie dokumentacji dotyczącej kursu na prawo jazdy powoduje, że nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 11 ust.1 pkt 3 u.k.p. do otrzymania prawa jazdy.
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji Sąd wziął pod uwagę stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA") zawarte wyrokach z dnia 25 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 145/23, sygn. akt II GSK/23 242/23 i sygn. akt II GSK 145/23, które zapadły w tożsamych sprawach o stanie faktycznym opartym na prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w M. Wydział [...] sygn. akt [...] również w sprawach o wznowienie z urzędu postępowań dotyczących uprawnień do kierowania pojazdami, a które były przedmiotem rozpoznania tut. Sądu.
W uzasadnieniach tych wyroków NSA zwrócił przede wszystkim uwagę na zasadę trwałości decyzji ostatecznych wynikającej z art. 16 § 1 k.p.a. i fakt, że nie ma ona charakteru bezwzględnego z uwagi m.in. na funkcjonowanie trybów nadzwyczajnych, które ją przełamują. Należy do nich niewątpliwie instytucja wznowienia postępowania zawarta w rozdziale 12 k.p.a. (art. 145 – art.152). W ocenie NSA "wobec jednoznacznej treści art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz jego imperatywnego charakteru, a ponadto wobec nakazu ścisłej wykładni tego przepisu, jako normy kompetencyjnej (co odnosi się także do art. 151 § 1 pkt 1 i art. 151 § 2 k.p.a.), należy zakwestionować prawidłowość stanowiska Sądu pierwszej instancji, z którego wynika, że do zakresu tak określonych kompetencji orzeczniczych organu administracji publicznej należy obowiązek oceny skutków uchylenia decyzji wadliwej, w odniesieniu do której stwierdzono podstawy do jej uchylenia we wznowionym postępowaniu, o których mowa w art. 145 § 1 k.p.a., a ponadto obowiązek stosowania art. 7 k.p.a., zaś w dalszej konsekwencji obowiązek wyważania interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, co z kolei zamknąć można w stwierdzeniu, "czy warto i czy należałoby uchylić decyzję wydaną w postępowaniu dotkniętym wadą wznowieniową". Ponadto NSA zwrócił uwagę na treść art. 11 u.k.p. "z którego wynika - niezależnie od tego, że przesłanki, o których w nim mowa mają charakter łączny - że warunkiem koniecznym jej podjęcia jest m.in. odbycie przez osobę, która wystąpiła z wnioskiem o wydanie prawa jazdy, szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy danej kategorii (pkt 3), potwierdzonego zaświadczeniem, o którym mowa w art. 27 ust. 4 wymienionej ustawy." Zdaniem NSA, "Jeżeli zaświadczenie, zgodnie z przepisem art. 217 § 1 k.p.a., do którego należy się odwołać w omawianym kontekście, stanowi urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego, a jego walor należy oceniać w kategoriach wyrażania prawdy obiektywnej, co do faktów lub prawa - jest ono bowiem oświadczeniem wiedzy potwierdzającym istnienie (w określonym czasie) określonych faktów lub stanu prawnego, co oznacza, że jest tym samym ich pochodną - to wobec celu oraz funkcji wydawania zaświadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami, nie może i nie powinno budzić żadnych wątpliwości to, że brak korespondencji treści wymienionego zaświadczenia z rzeczywistymi faktami lub stanem prawnym i potwierdzenie w nim "faktów" lub "stanu prawnego", które w rzeczywistości nie zaistniały oznacza, że pozbawione jest ono jakiegokolwiek waloru dowodowego. Jeżeli wymienione zaświadczenie jest nieprawdziwe, albowiem jego treść została sfałszowana, to wobec określonych art. 11 u.k.p. pozytywnych przesłanek wydania decyzji, o której w nim mowa, trzeba stwierdzić, że takie zaświadczenie nie mogło stanowić podstawy oceny odnośnie do zaktualizowania się tej koniecznej przesłanki, którą jest odbycie przez wnioskodawcę szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy danej kategorii (pkt 3).
Stwierdzenie prawomocnym wyrokiem, że istotne dla sprawy okoliczności faktyczne odnoszące się do wymogu odbycia szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy danej kategorii zostały przeprowadzone na podstawie dowodów, które okazały się fałszywe, nie mogło zostać ocenione inaczej, jak tylko jako zaistnienie podstawy wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., a w konsekwencji, jako zaktualizowanie się przesłanek wydania decyzji o treści określonej w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a." Ponadto NSA odwołał się do treści art.11 p.p.s.a. i przywołał swój wyrok z 8 października 2014 r. 2014 r. sygn. akt I FSK 1557/13, w którym wyraził pogląd, że "związanie sądu administracyjnego ustaleniami wyroku karnego wynikającymi z art. 11 p.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że przepis ten zakazuje sądowi podważania ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego oraz nakazuje akceptację ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami wyroku skazującego."
Wskazane wyżej wyroki NSA i stanowisko zawarte w ich uzasadnieniach stały się dla Sądu punktem odniesienia w kontrolowanej sprawie co do kierunku oceny legalności rozstrzygnięć orzekających w niej organów.
Niewątpliwie przedmiotem badania Sądu była ocena prawidłowości prowadzonego przez organy postępowania wznowieniowego. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny prawa "Obowiązek rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej wynika z przedmiotu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które według rozwiązań przyjętych w KPA nie jest tylko postępowaniem weryfikacyjnym, ale obejmuje również rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej (art. 149 § 2). Wynik tego postępowania musi nastąpić w formie decyzji rozstrzygającej istotę sprawy" (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks..., s. 869). Powołane wyżej stanowisko znajduje również poparcie w szerokim orzecznictwie sądów administracyjnych (vide wyroki NSA: z 26.09.1983 r., I SA 634/83, ONSA 1983/2, poz. 76, z 8.04.2010 r., sygn. akt II OSK 1649/09, LEX nr 597339.) W konsekwencji takie stanowisko oznacza, że organ prowadzący postępowanie wznowieniowe najpierw rozstrzyga o podstawie wznowienia postępowania a następnie prowadzi postępowanie w kierunku oceny czy istnieją podstawy do wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej. W wyniku przeprowadzonego wznowionego postępowania mogą zapaść następujące rozstrzygnięcia. Po pierwsze, organ może wydać decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej. Decyzja taka może jednak zapaść jedynie na podstawie dokonanych w ramach wznowionego postępowania ustaleń faktycznych. Zgodnie ze stanowiskiem zawartym w wyroku WSA w Poznaniu z 11.03.2020 r., sygn. akt II SA/Po 974/19, LEX nr 2923263: "Sens uregulowania zawartego w k.p.a. polega na braku możliwości przejścia do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, gdy stwierdzi się, że nie zaistniała żadna z podstaw wznowienia postępowania. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej może być podjęta po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i dowodowego, w wyniku, którego jednoznacznie można stwierdzić, że nie istniały określone w k.p.a. podstawy wznowienia postępowania". Po drugie w postępowaniu wznowieniowym może również zapaść decyzja uchylająca decyzję dotychczasową i orzekająca na nowo o istocie sprawy. "Kompetencja ta realizowana jest wówczas, gdy organ stwierdzi istnienie którejś z podstaw wznowienia, a nie wystąpi żadna z negatywnych przesłanek określonych w art. 146, wykluczająca uchylenie tej decyzji. W tym przypadku obowiązek rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej wynika bezpośrednio z przedmiotu postępowania w sprawie wznowienia, które wedle rozwiązań przyjętych w przepisach Kodeksu nie jest tylko postępowaniem weryfikacyjnym, ale obejmuje również rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy (art. 149 § 2). Spełniając powyższy obowiązek, organ administracji publicznej nie wydaje jednak w tym zakresie dwóch odrębnych decyzji, lecz w jednej decyzji – kończącej postępowanie w sprawie wznowienia – podejmuje dwa rozstrzygnięcia, z których jedno uchyla dotychczasową decyzję, drugie zaś ponownie rozstrzyga sprawę administracyjną co do jej istoty." (Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023).
Przenosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać za bezsporne, że w świetle orzeczenia sądu karnego zaktualizowała się przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Zaktualizowanie się przesłanki wznowieniowej oznacza, że w świetle brzmienia art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ I instancji nie mógł odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej. Mógł jedynie, i to zrobił, wydać decyzję w oparciu o art. 152 § 1 pkt 2 k.p.a. W sprawie nie zaktualizowały się również przesłanki wydania decyzji określonej w art. 151 § 2 k.p.a.
Niewątpliwie w zaistniałej sytuacji organ I instancji zobowiązany był do przeprowadzenia postępowania w kierunku ponownego rozstrzygnięcia sprawy tj. rozpoznania wniosku skarżącej o wydanie prawa jazdy. Pozytywne załatwienie wniosku warunkowane jest treścią art. 11 u.k.p., który określa przesłanki konieczne do wydania takiej decyzji. Przesłanki te mają charakter łączny a jedną z nich jest odbycie przez osobę, która wystąpiła z wnioskiem o wydanie prawa jazdy, szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy danej kategorii (pkt 3), potwierdzonego zaświadczeniem, o którym mowa w art. 27 ust. 4 u.k.p. W kontekście kontrolowanej sprawy Sąd, dostrzega również drugą z przesłanek wynikająca z treści art. 11 u.k.p., którą jest zdanie egzaminu państwowego wymaganego do uzyskania prawa jazdy odpowiedniej kategorii, ponieważ przystąpienie do tego egzaminu jest możliwe po spełnieniu przez osobę ubiegająca się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami wymagań określonych w art. 50 u.k.p. Jednym z wymagań przystąpienia do egzaminu państwowego jest posiadanie zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia w ośrodku szkolenia kierowców. Stwierdzenie przez sąd karny sfałszowania dokumentu urzędowego jakim jest zaświadczenie o odbyciu wymaganego prawem szkolenia powinno uruchomić tym samym dwa postępowania administracyjne, jedno w zakresie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy zgodnie z art. 72 u.k.p. a drugie dotyczące wznowienia postępowania w sprawie wydania prawa jazdy, co miało miejsce w badanej sprawie.
W ocenie Sądu nie ma możliwości sanowania w ramach prowadzonego postępowania wznowieniowego braku zgodnego ze stanem rzeczywistym zaświadczenia o odbyciu szkolenia w ośrodku szkolenia kierowców, które okazało się fałszywe. Stwierdzony przez sąd karny fałsz intelektualny wydanego przez ośrodek szkolenia kierowców zaświadczenia czyli potwierdzenia nieprawdy o odbytym szkoleniu w wymiarze i zakresie zgodnym z przepisami prawa, uniemożliwia organowi administracji prowadzenie w tym zakresie postępowania dowodowego, który związany jest wyrokiem karnym nie tyle w jego zakresie podmiotowym (bo przecież wyrok karny nie dotyczył skarżącej), ale właśnie w zakresie stwierdzonego w postępowaniu karnym czynu karalnego (opisanego w wyroku karnym). W wyroku z dnia [...]r. sąd karny uznał, iż oskarżony m.in. cyt. "poświadczył nieprawdę, co do okoliczności mających znaczenie prawne, a to faktu ukończenia przez kursanta (...) wszystkich wymaganych przez ustawę z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami zajęć szkoleniowych". Prowadzenie czynności dowodowych przez organ w kierunku wykazania, że skarżąca jednak odbyła wszystkie wymagane prawem etapy szkolenia nie jest więc możliwe. Taki wniosek znajduje swoje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych na co zwrócił również Naczelny Sąd Administracyjny w powołanych już wyżej wyrokach. Również, co warto podkreślić, zgodnie z art. 11 p.p.s.a. "Ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny."
Ustalenia sądu karnego będące podstawą skazania za przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów stanowiących dowody odbycia szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy dotyczyły istotnych elementów stanu faktycznego objętego ustaleniami co do przyczyn wznowienia, a w konsekwencji kluczowych dla rozstrzygnięcia sprawy we wznowionym postępowaniu. Zakres zaś takich ustaleń wobec treści art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. nie ogranicza się do działania tylko samej strony postępowania, lecz może dotyczyć także innych osób, a więc także - jak w rozpoznanym przypadku - osoby uprawnionej do wystawiania dokumentów stanowiących dowód odbycia szkolenia wymaganego przy ubieganiu się o uprawnienia do kierowania pojazdami.
W tym kontekście Sąd nie mógł uwzględnić wniosków dowodowych skarżącej zarzuty skargi nie mogły odnieść skutku.
Konkludując Sąd stwierdza, kierując się również stanowiskiem wynikającym z powołanych wyżej wyroków NSA, że wszystkie podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Organy orzekające w sprawie nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który uzasadniałby wyeliminowanie z obrotu zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej jej decyzji organu I instancji.
Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 132 i art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.