II SA/Gl 1629/23

II SA/Gl 1629/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-01-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska /sprawozdawca/
Beata Kalaga-Gajewska /przewodniczący/
Grzegorz Dobrowolski
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 105 par. 1, art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 10 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi K. K. (K.) na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 7 sierpnia 2023 r. nr WINB-WOA.7721.139.2023.TA/ZS w przedmiocie robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją Nr [...] z dnia 20 lutego 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J., działając na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm., dalej "k.p.a."), umorzył postępowanie w sprawie prowadzonych prac budowlanych na nieruchomości położonej przy ul. [...], dz. nr 1 obr. [...] w J.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w wyniku prowadzonego postępowania w sprawie prowadzonych prac budowlanych na ww. opisanej nieruchomości, polegających na rozbudowie domu jednorodzinnego stwierdzono, że przedmiotowa budowa jest realizowana w oparciu o zatwierdzony projekt i pozwolenie na budowę nr [...] z dnia 22 czerwca 2020 r. znak [...] (utrzymane w mocy decyzją Wojewody Śląskiego z dnia 16 lutego 2021 r. znak [...]).
Organ wskazał, iż wątpliwości i kwestie podnoszone przez K.K. (dalej: "Strona", "Skarżący") zostały rozstrzygnięte w dokumentacji projektowej w części projektu architektoniczno-budowlanego, gdzie w rozdziale 2.3. - ekspertyzie technicznej stanu konstrukcji i elementów istniejącego budynku przedstawiono stan obiektu istniejącego jako dobry oraz zawarto informację potwierdzającą możliwość wykonania projektowanej inwestycji. W ww. ekspertyzie i części rysunkowej "inwentaryzacja" oraz "projekt" są zawarte informacje co do stanu istniejącego oraz planowanych zmian konstrukcyjnych budynku, w tym materiałów.
W toku postępowania wyjaśniono, że za sporządzony projekt odpowiedzialny jest uprawniony projektant, za prowadzone prace budowlane i stan techniczny budowy odpowiada jej kierownik, a organ nadzoru budowlanego nie ma prawa i kompetencji oceny stanu technicznego, gdyż nie pełni samodzielnych funkcji w budownictwie i nie ma stosownych uprawnień.
Na dzień oględzin przeprowadzonych dnia 10 sierpnia 2022 r. budowa pozostawała w trakcie realizacji i nie była ukończona. Podczas przeprowadzonych oględzin nie stwierdzono nieprawidłowości, co potwierdza dokumentacja zdjęciowa, zatem brak jest przyczyny, dla której mogłoby być prowadzone postępowanie, zatem na podstawie art. 105 k.p.a. postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.
Decyzja została doręczona Skarżącemu w dniu 9 marca 2023 r.
W odwołaniu od ww. decyzji, nadanym dnia 23 marca 2023 r., Skarżący podniósł zarzuty naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia z urzędu czynności zmierzających do ustalenia prawidłowości prowadzonej inwestycji, w tym w szczególności poprzez udzielenie odpowiedzi na pytania Strony zgłaszane w toku postępowania, w tym co do tablicy informacyjnej, a także braku wykonania zdjęć tej ściany budynku.
Skarżący wskazał ponadto, iż w postępowaniu nie wyjaśniono: czy pojawiające się pęknięcia w nowych murach nie zagrażają bezpieczeństwu i wytrzymałości wykonanych ścian; czy postawienie nowych ścian częściowo na stropie starego budynku jest zgodne z projektem, normami budowlanymi oraz czy nie zagraża bezpieczeństwu; z jakiego materiału został wykonany strop starego budynku, dlaczego nie wykonano zdjęć od strony budynku Skarżącego; czy tablica informacyjna nie jest położona zbyt daleko od granicy nieruchomości, bowiem z powodu dużej odległości nie można przeczytać jej treści.
Ponadto zdaniem Skarżącego organ niezasadnie wskazał na trwający od 20 lat pomiędzy stronami konflikt sąsiedzki, w sytuacji, gdy konflikt ten trwa od kilku lat, a organ nie podał skąd pozyskał wskazane informacje.
Skarżący zakwestionował również rzetelność oględzin, z tej przyczyny, że dokumentacja fotograficzna nie obejmuje zdjęć budynku od strony domu Skarżącego, z której to strony nowa ściana budowana jest częściowo na stropie starego budynku. Ponadto brak jest wykonanej dokumentacji fotograficznej wewnątrz budynku, w tym także w zakresie konstrukcji dachu.
Po rozpoznaniu odwołania, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach, decyzją z dnia 7 sierpnia 2023 r. nr WINB-WOA.7721.139.2023.TA/ZS, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 682, dalej: "Pr. bud."), utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
Na wstępie uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił aktualny stan sprawy, w tym dotychczas podjęte w sprawie czynności. Przywołał również podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia oraz wyjaśnił, że umorzenie postępowania nie jest pozostawione uznaniu organu administracji publicznej.
Wskazał, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty podnoszone przez pełnomocnika Skarżącego pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Inwestycja, prowadzona na podstawie zatwierdzonego pozwolenia na budowę, nie została zakończona, a zgodność jej realizacji z projektem budowlanym ustalono w toku oględzin przeprowadzonych na ww. nieruchomości.
Zwrócił uwagę, iż w ramach postępowania wyjaśniającego dokonano oceny zgodności prowadzonych robót budowlanych z projektem budowlanym, natomiast ani organ pierwszej instancji ani ŚWINB nie są uprawnieni do weryfikacji zgodności zatwierdzonego projektu budowlanego z przepisami prawa. Decyzja o pozwoleniu na budowę korzysta bowiem z domniemania jej zgodności z prawem do czasu wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Podkreślił, iż skoro decyzja o pozwoleniu na budowę pozostaje w obrocie prawnym, oznacza to, że zatwierdzony tą decyzją projekt budowlany jest wiążący dla organów nadzoru budowlanego, a tym samym brak jest podstaw do kwestionowania robót budowlanych w zakresie, w jakim są one zgodne z projektem.
W sprawie nie zaistniały zatem przesłanki o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 - 4 Pr. bud. Pozostałe natomiast zarzuty odwołania pozostają bez wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia. Decyzja została doręczona w dniu 19 sierpnia 2023 r.
Z rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący reprezentowany przez fachowego pełnomocnika. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (nadanej dnia 14 września 2023 r.) podniósł zarzuty naruszenia:
1. art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 Pr. bud. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie wstrzymania robót budowlanych na ww. nieruchomości, pomimo ich wykonywania w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w projekcie architektoniczno-budowlanym i w przepisach,
2. art. 7 k.p.a. w zw. z art, 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w drodze podjęcia z urzędu czynności zmierzających do ustalenia prawidłowości prowadzonej inwestycji, w tym w szczególności poprzez udzielenie odpowiedzi na pytania zgłaszane w toku postępowania, w tym co do tablicy informacyjnej, dokumentacji fotograficznej ściany objętej zarzutami, a także braku wykonania zdjęć tej ściany rozbudowywanego budynku, która znajduje się od strony nieruchomości należącej do Skarżącego.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu Skarżący ponownie przytoczył pytania, które w jego ocenie nie zostały wyjaśnione przez organy orzekające w sprawie. Zakwestionował rzetelność przeprowadzonych oględzin z przyczyn wskazanych w odwołaniu.
Zdaniem Skarżącego, w sprawie należałoby zbadać czy projekt budowlany przewiduje budowę ścian nadbudowywanego budynku na stropie dotychczasowego domu, czy też na jego ścianach. Z graficznej części projektu wynika, że na ścianach, zatem w ocenie Skarżącego, stawianie ściany nadbudowywanego budynku na stropie dotychczasowego wydaje się znacznym i istotnym odstępstwem od projektu mającym wpływ na stwarzanie realnego zagrożenia dla życia i zdrowia oraz mienia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.
Na wstępie należy wskazać na regulację art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") stosownie do której sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1).
Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie ulega zatem wątpliwości, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.
Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się decyzja Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach nr WINB-WOA.7721.139.2023.TA/ZS z dnia 7 sierpnia 2023 r., utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji – Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. Nr [...] z dnia 20 lutego 2023 r., mocą której umorzono postępowanie w sprawie prowadzonych prac budowlanych.
Uwzględniając wskazaną na wstępie kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zarzuty skargi okazały się niezasadne.
Analiza przeprowadzona przez Sąd doprowadziła do wniosku, iż organy prawidłowo dokonały zbadania przesłanek warunkujących zastosowanie regulacji z art. 50 ust. 1 Pr. bud., co skutkowało uzasadnionym umorzeniem postępowania.
Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Zgodnie z art. 50 ust. 1 przywołanej ustawy, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach.
Z kolei stosownie do art. 51 ust. 1 tej ustawy, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (pkt 1) albo nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (pkt 2), albo w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian (pkt 3).
W rozpatrywanej sprawie Skarżący domagał się skontrolowania czy roboty budowlane wykonywane na nieruchomości położonej w J. przy ul. [...], są realizowane zgodnie z projektem oraz normami budowlanymi.
Organy administracji publicznej badając przesłanki, o których mowa w art. 50 ust. 1 Pr. bud. nie stwierdziły ich zaistnienia w odniesieniu do robót realizowanych na przedmiotowej działce.
W toku postępowania ustalono, że inwestycja jest prowadzona w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta J. Nr [...] znak [...] z dnia 22 czerwca 2020 r. utrzymaną w mocy decyzją Wojewody Śląskiego z dnia 16 lutego 2021 r. nr [...].
Jak wynika z treści zatwierdzonego Projektu budowlanego dotyczącego inwestycji: "Nadbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego, ul. [...] w J.", przedmiotowa działka nie jest wpisana do rejestru zabytków i nie podlega ochronie konserwatora zabytków (pkt 1.5. Projektu zagospodarowania działki), teren inwestycji znajduje się w granicach terenu górniczego "[...]" w J., w fazie projektowania uwzględniono informacje o warunkach geologiczno-górniczych wydanych dla przedmiotowej działki (pkt 1.6. Projektu zagospodarowania działki), realizacja inwestycji nie stanowi zagrożenia dla otoczenia ze względu na emisję zanieczyszczeń, nie stanowi źródła emisji hałasu, budynek nie będzie zacieniał i przesłaniał budynków sąsiednich, budynek nie będzie zakłócał ciągów kominowych w budynkach sąsiednich, projektowana inwestycja nie będzie stanowiła zagrożenia dla środowiska (pkt 1.7. Projektu zagospodarowania działki).
Zgodnie z Ekspertyzą techniczną stanu konstrukcji i elementów istniejącego budynku, przedmiotowy budynek wykonany jest w technologii tradycyjnej. Ławy fundamentowe ceglane i kamienne, posadowione na gruncie o nośności min. 1,5 MPa na głębokości min. 0,60m p.p.p. Zwierciadło wody gruntowej poniżej poziomu posadowienia ław. Ustala się pierwszą kategorię geotechniczną całego budynku. Ściany nośne zewnętrzne i wewnętrzne z cegły na zaprawie cementowo-wapiennej. Dach wielospadowy o konstrukcji drewnianej, pokryty dachówką i onduliną (pkt 2.3. Projektu architektoniczno-budowlanego). "Na podstawie przeprowadzonych oględzin i badań makroskopowych stwierdzono, że stan techniczny przedmiotowego budynku jest dobry. W tej sytuacji projektowana inwestycja nie naruszy istniejącego stanu wytężenia ścian i fundamentów i jest możliwa" (Projekt architektoniczno-budowlany).
W sprawie w dniu 10 sierpnia 2022 r. przeprowadzono oględziny prowadzonych robót budowalnych w przedmiotowym budynku mieszkalnym, o których prawidłowo został powiadomiony Skarżący w dniu 15 lipca 2022 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, karta nr 10 akt administracyjnych). Podczas oględzin stwierdzono, że budowa prowadzona jest na podstawie opisanej wyżej decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...]. Wykonano wszystkie roboty budowlane do stanu surowego zamkniętego wraz ze stolarką, bez ocieplenia zewnętrznego, wykonywane są roboty wewnątrz budynku. Roboty wykonano zgodnie z decyzją pozwolenia na budowę. Nie stwierdzono nieprawidłowości (protokół oględzin z dnia 10 sierpnia 2022 r., karta nr 17 akt administracyjnych). W protokole została również zawarta informacja, że Skarżący "został poinformowany w zakresie odpowiedzi na pismo z dnia 4 sierpnia 2022 r." Do protokołu załączono dokumentację fotograficzną przedmiotu oględzin. O wynikach przeprowadzonych oględzin Skarżący został poinformowany pisemnie (pisma: z dnia 18 sierpnia 2022 r., z dnia 23 września 2022 r., z dnia 4 listopada 2022 r., karta nr 19, 21, 28 akt administracyjnych).
Złożona przez Skarżącego skarga z dnia 29 sierpnia 2022 r. na działania PINB w J. została uznana za niezasadną, o czym Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował Skarżącego zawiadomieniem z dnia 19 października 2022 r. nr WINB-WOA.7641.203.2022.KC (karta nr 26 akt administracyjnych).
Inwestycja na ww. działce prowadzona jest zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, inwestor dopełnił formalności związanych z prowadzeniem budowy w tym w dniu 3 grudnia 2021 r. zawiadomił o zamiarze rozpoczęcia robót pod nadzorem osoby pełniącej samodzielną funkcję w budownictwie w specjalności konstrukcyjno-budowlanej (karta nr 13 akt administracyjnych).
W toku czynności organ nie stwierdził jakichkolwiek nieprawidłowości. Nie stwierdził, aby roboty były prowadzone w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach (pkt 4 regulacji art. 50 ust. 1). Nie stwierdził także aby roboty te były prowadzone w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi, mienia lub środowiska (pkt 3 regulacji art. 50 ust. 1)
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w drodze podjęcia z urzędu czynności zmierzających do ustalenia prawidłowości prowadzonej inwestycji, w tym wymienionych w treści zarzutu (zarzut nr 2 petitum skargi). Z akt sprawy wynika bowiem, że organ w kilku kolejnych pismach przedstawił Skarżącemu wyniki przeprowadzonych ustaleń, brak stwierdzonych nieprawidłowości oraz udzielał odpowiedzi na wątpliwości Strony (pismo z dnia 18 sierpnia 2022 r., z dnia 23 września 2022 r., z dnia 4 listopada 2022 r.). Nadto z protokołu kontroli wynika udzielenie Skarżącemu odpowiedzi na pismo z dnia 4 sierpnia 2022 r. Tablica informacyjna zgodnie z obowiązującym zapisem art. 45b Pr. bud. została umieszczona w miejscu widocznym od strony drogi publicznej na wysokości umożliwiającej jej odczytanie (karta nr 22 akt administracyjnych). Skarżący podniósł także zarzut niepełnej dokumentacji fotograficznej budynku. Brak jednak wpływu tego rodzaju uchybienia na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie mogłyby skutkować wydaniem rozstrzygnięcia kasatoryjnego.
Niezasadny pozostaje również zarzut nieprawidłowego przeprowadzenia oględzin z powodu uniemożliwienia Skarżącemu w nich udziału (pismo z dnia 11 sierpnia 2022 r., karta nr 18 akt administracyjnych). W odpowiedzi organ wyjaśnił, że właściciel nieruchomości przy ul. [...] nie wyraził zgody na wejście na teren posesji podczas oględzin (pismo z dnia 18 sierpnia 2022 r., karta nr 19 akt administracyjnych). Organ nie miał instrumentów prawnych, aby zapewnić Skarżącemu wejście na teren przedmiotowej nieruchomości. W rezultacie przeprowadzenie oględzin bez udziału strony postępowania, prawidłowo zawiadomionej o tej czynności, ale niedopuszczonej przez właściciela przedmiotu oględzin, nie stanowi o naruszeniu zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym. Powyższe nie może stanowić podstawy dla zarzutu nieprawidłowego przeprowadzenia oględzin w sprawie, jak wywodzi Skarżący w uzasadnieniu wniesionej skargi.
Wątpliwości i podnoszone przez Skarżącego zarzuty, w tym formułowane do organu pytania, nie zostały potwierdzone w toku postępowania przez organy prowadzące postępowanie.
Wobec powyższego brak było podstaw do stwierdzenia zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 Pr. bud. Zarzut naruszenia wskazanej regulacji podniesiony w skardze należało uznać zatem za nieuzasadniony (zarzut nr 1 petitum skargi). Jednocześnie nie było przy tym sporne, że w sprawie nie zachodzi sytuacja, o której mowa w pkt 1 i 3 art. 50 ust. 1 Pr. bud.
Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, nie w każdym przypadku postępowanie naprawcze prowadzone w trybie art. 50-51 Pr. bud. musi zakończyć się wydaniem decyzji merytorycznej (nakładającej bądź odmawiającej nałożenia obowiązków). W orzecznictwie przyjmuje się, że jeżeli nie doszło do naruszenia przepisów i wykonane roboty budowlane są zgodne ze sztuką budowlaną i obowiązującymi normami, organ nadzoru budowlanego nie wydaje decyzji merytorycznej, ale decyzję formalną na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., gdyż brak jest w takim przypadku podstaw do rozstrzygania o istocie postępowania naprawczego i wydawaniu decyzji na podstawie art. 51 Pr. bud. w przedmiocie nałożenia jakichkolwiek obowiązków na inwestora (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2644/12 oraz z dnia 26 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 2684/21)
Umorzenie postępowania naprawczego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jest zatem w pełni uzasadnione, kiedy organ stwierdził, że roboty budowlane nie przekraczają zakresu robót, które zostały zatwierdzone w projekcie budowlanym, a jednocześnie ich sposób prowadzenia nie zagraża bezpieczeństwu ludzi, mienia lub środowiska.
Ze względu na brak podstaw do podejmowania działań w celu doprowadzenia przedmiotowej inwestycji do stanu zgodnego z prawem, nie było też potrzeby do wszczęcia postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 Pr. bud. Organ odwoławczy zasadnie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB umarzającą postępowanie w sprawie.
W kontekście argumentacji skargi, należy również odnotować, iż w związku z powyższym zagadnieniem, Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że w przypadku wykonywania robót budowlanych na podstawie i zgodnie z pozwoleniem na budowę, ale niezgodnie z przepisami, nie można nałożyć obowiązku doprowadzenia tak wykonywanych (wykonanych) robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, nie zważając na to, że są one wykonywane zgodnie z ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Oznaczałoby to możliwość zakwestionowania prawidłowości ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę bez jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności w jednym z trybów przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Takie działanie naruszałoby zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, art. 16 § 1 k.p.a. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 443/18). Dalej wyjaśnił, iż nawet w przypadku, gdy roboty budowlane są wykonywane sprzecznie z przepisami, ale zgodnie z ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, doprowadzenie tak wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem jest możliwe jedynie po uprzednim zakwestionowaniu ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2015 r., sygn. akt II OSK 128/14; z dnia 9 stycznia 2019 r. sygn. akt II OSK 424/17). Zatem dopiero po wyeliminowaniu z obrotu prawnego pozwolenia na budowę.
Jak natomiast ustalono w niniejszej sprawie rozbudowa budynku objętego postępowaniem, nastąpiła zgodnie z pozostającym w obrocie prawnym pozwoleniem na budowę, a jednocześnie nie stwierdzono wykonywania robót w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Pr. bud.
Nie było zatem podstaw do skutecznego domagania się wydania innego rozstrzygnięcia z uwagi na podnoszone wątpliwości co do pęknięć ściany, usytuowania ścian, materiału stropu, czy też niepełnej dokumentacji fotograficznej dokonanej podczas oględzin oraz usytuowania tablicy informacyjnej względem granicy nieruchomości. Ponadto jak wynika z Projektu (pkt 1.6. Projektu zagospodarowania działki), w toku jego przygotowywania uwzględniono informacje o warunkach geologiczno-górniczych.
Należy pamiętać, iż inwestor jest uprawniony do prowadzenia robót budowlanych na warunkach określonych w ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Za niedopuszczalne należy natomiast uznać ingerowanie przez organy nadzoru budowlanego w prawidłowość samego projektu budowlanego, a w szczególności rozważanie, na etapie prowadzonego postępowania kontrolnego w zakresie prowadzonych, a nie zakończonych jeszcze robót budowlanych, kwestii związanych z prawidłowym zakreśleniem w decyzji o pozwoleniu na budowę odległości od nieruchomości sąsiednich (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2019 r. sygn. akt II OSK 3369/18). Powyższe stanowisko wymagało odnotowania z uwagi na sygnalizowaną przez Skarżącego kwestię odległości pomiędzy budynkiem Skarżącego a budynkiem, którego dotyczy niniejsze postępowanie, w tym kotłowni.
Kontrola sądowoadministracyjna doprowadziła do wniosku, iż w sprawie nie doszło do naruszenia prawa, w tym nie doszło do naruszenia art. 50 ust. 1 Pr. bud. z przyczyn szczegółowo podanych powyżej.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie, w tym przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Postępowanie zostało przeprowadzone w sposób zgodny z regułami wynikającymi z przepisów postępowania, w tym prawidłowego zastosowania przepisów określających zasady związane z gromadzeniem dowodów, ich oceną oraz uzasadnieniem wydanych decyzji.
W ocenie Sądu, organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał motywy, którymi kierował się przy jej podejmowaniu, w zaskarżonej decyzji odwoływał się do stanu faktycznego sprawy i do norm prawnych mających w niej zastosowanie. Uzasadnienia zaskarżonych decyzji spełniają rygory uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.
Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, dokonując kontroli w granicach danej sprawy, ale poza granicami zarzutów, także nie dopatrzył się przyczyn mogących stanowić podstawę do zastosowania kompetencji kasacyjnych.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.