II SA/GL 1626/24

II SA/Gl 1626/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-04-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska
Edyta Kędzierska /sprawozdawca/
Grzegorz Dobrowolski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 399
art. 9x,  art. 9g
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 189g
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), Asesor WSA Aneta Majowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi F. sp. z o.o. w L na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 14 listopada 2024 r. nr SKO.4117.179.2024 w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 25 września 2024 r. Burmistrz Miasta L. nałożył na F. Sp. z o.o. w L. (dalej jako skarżąca) karę pieniężną w wysokości 56.189 zł za nieosiągnięcie w 2020 roku, w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych, wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 30 września 2024 r.
W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez skarżącą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie decyzją z dnia 14 listopada 2024 r. utrzymało w mocy opisaną wyżej decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że Spółka F. w roku 2020 była podmiotem odbierającym odpady komunalne na podstawie umów z właścicielami nieruchomości na terenie Gminy L. (wpis do rejestru działalności regulowanej pod nr [...]). Tym samym ciążył na niej obowiązek, o którym mowa w art. 9g ust. 1 u.c.p.g.
Dodał, że skarżąca nie kwestionowała, że nie osiągnęła w roku kalendarzowym 2020 w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych, wymaganego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami tj. poziomu 50%.
Organ podniósł, że kara pieniężna za niewykonanie obowiązku polegającego na osiągnięciu odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku odpadów komunalnych, przewidziana w art. 9x ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 399, dalej jako u.c.p.g.) należy do kategorii bezwzględnie określanych, a jej wysokość zależy m.in. od brakującej masy odpadów komunalnych, wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia oraz jednostkowej stawki opłaty.
W związku z tym dodał, że skarżąca podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g., obliczonej zgodnie z art. 9x ust. 3 tej ustawy. Sposób wyliczenia nałożonej kary pieniężnej za 2020 r. nie był przez skarżącą kwestionowany.
Organ podkreślił, że przesłanką wymierzenia kary jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązków wynikających z art. 9g u.c.p.g. W konsekwencji tego, organ prowadząc postępowanie w sprawie, nie bada innych okoliczności sprawy, takich jak stopień przyczynienia się przedsiębiorcy do nieosiągnięcia przewidzianych ustawą poziomów recyklingu, zawinienia zobowiązanego, czy też sytuacji rynkowej.
Ponadto wskazał, że nie mają znaczenia dla przedmiotowej sprawy podnoszone w odwołaniu okoliczności, iż spółka odbierała odpady z terenów niezamieszkałych, które "były w istotnym zakresie odpadami zanieczyszczonymi w stopniu uniemożliwiającym wywiązanie się przez nią z obowiązku określonego w art. 9 ustawy". Podkreślił, że skarżąca, jako profesjonalista w danej branży, działająca na rynku od wielu lat, była świadoma konsekwencji wynikających z ustawy, za niedochowanie wymaganych poziomów recyklingu.
Organ odniósł się do kwestii niezastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. stwierdzając, że w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek do jego zastosowania. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. W tym zakresie organ podkreślił, że brakujący w przypadku skarżącej poziom przeznaczenia do ponownego użycia i recyklingu nie jest znikomy ani liczbowo, ani obiektywnie. O skali naruszenia prawa świadczy porównanie wielkości wymaganych do wielkości uzyskanych. Wymagany poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia za 2020 rok wynosił 50%, natomiast F. sp. z o.o. osiągnęła poziom 19,19%, co daje różnicę w wysokości 30,81%. Ponadto strona była już karana za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła za 2017 rok, 2018 rok i 2019 rok. Za rok 2017 strona osiągnęła poziom recyklingu w wysokości 15,51% przy wymaganym poziomie 20 %. Za rok 2018 osiągnęła poziom recyklingu w wysokości 20,30%, przy czym wymagany poziom dla tego okresu wynosił 30%. Z kolei za 2019 rok strona osiągnęła poziom recyklingu w wysokości 11,14% dla wymaganego za ten okres poziomu w wysokości 40%. Organ odwoławczy podniósł, że słusznie wskazał organ pierwszej instancji na powtarzalność naruszeń w tym zakresie i prawidłowo stwierdził, że szkodliwość naruszenia spowodowanego działaniem skarżącej stoi na przeszkodzie uznaniu, iż waga naruszenia jest znikoma - zaistniała bardzo duża rozbieżność między wymaganym poziomem przygotowania do ponownego użycia i recyklingu a poziomem faktycznie osiągniętym. Nie jest to jednostkowe naruszenie wymogów ustawowych, gdyż wymieniona spółka przez kolejne 4 lata nie osiągnęła wymaganych poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia.
Organ odwoławczy wskazał również, że brak jest także podstaw do przyjęcia, aby stan epidemii COVID-19 stanowił w stanie faktycznym sprawy okoliczność uzasadniającą niewywiązanie się przez F. sp. z o.o. z ustawowego obowiązku, co czyni niezasadnym sformułowany w odwołaniu zarzut naruszenia art. 189e w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 105 § 1 k.p.a. poprzez niedokonanie przez organ pierwszej instancji analizy wpływu działania siły wyższej tj. stanu epidemii C0VID-19 na nieosiągnięcie wymienionych poziomów, a w konsekwencji nałożenie kary pieniężnej pomimo, iż do naruszenia doszło wskutek działania siły wyższej.
Organ podniósł, że skarżąca odniosła się jedynie do ogólnych utrudnień związanych z ogłoszeniem epidemii i nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających, że nie mogła osiągnąć danego poziomu recyklingu, bądź dowodów, że nie podnosi odpowiedzialności za taki stan rzeczy.
Wykazanie zaś, że do naruszenia prawa tj. niedopełnienia obowiązku (naruszenia zakazu) doszło wskutek działania siły wyższej, należy do podmiotu obowiązanego (Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, publ. Lex/el). W okolicznościach sprawy organ odwoławczy nie podzielił stanowiska skarżącej, by do naruszenia prawa doszło w wyniku działania siły wyższej. Ponadto w trakcie postępowania administracyjnego strona nie podnosiła, by stan zagrożenia epidemiologicznego i stan epidemii C0VID-19 miał jakikolwiek wpływ na nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu.
Organ dodał, że brak jest także podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 189c k.p.a. Zdarzeniem stanowiącym podstawę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej był niedopełniony przez F. sp. z o.o. obowiązek osiągnięcia w 2020 roku wymaganego przepisem art. 9g ustawy, poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych frakcji odpadów komunalnych. Poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia papieru, metali, tworzywa sztucznego oraz szkła został dla roku 2020 określony na 50%, a przepis art. 3aa w tym zakresie obowiązujący w dacie naruszenia, nie uległ zmianie. Jednostkowe stawki dla roku 2020 określał natomiast załącznik nr 2 do obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 30 sierpnia 2019 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2020 (stawki te stosownie do art. 290 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, podlegają z dniem 1 stycznia każdego roku "podwyższeniu").
Ponadto organ stwierdził, że poziomy recyklingu i przygotowania do ponownego użycia następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła do dnia 31 grudnia 2020 r., a także sposób obliczania tych poziomów w rozpatrywanej sprawie określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych.
Organ odniósł się również do zawartego w odwołaniu zarzutu przedawnienia kary, stwierdzając, że w niniejszej sprawie nie nastąpiło przedawnienie. Wskazał, że sprawozdanie umożliwiające kontrolę wykonania obowiązku określonego w art. 9g ustawy - za rok 2020 - powinno zostać złożone przez podmiot odbierający odpady do końca stycznia 2021 r. Wobec tego termin przedawnienia, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy) upływa 31 grudnia 2024 r., a tym bardziej nie upłynął termin pięcioletni przewidziany w art. 189g § 1 k.p.a., według którego administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa. Organ odwoławczy dodał, że decyzja organu pierwszej instancji o nałożeniu kary pieniężnej została doręczona stronie przed upływem terminu przedawnienia. Ponadto wskazał, że w sprawie nie ma podstaw do zastosowania art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców. Nie powstały bowiem wątpliwości, o których mowa w tych przepisach. Podkreślił, że obowiązek osiągnięcia w danym roku kalendarzowym wymaganego poziomu recyklingu został wprost przewidziany w art. 9g ust. 1 u.c.p.g. W sprawie nie naruszono także art. 8 ustawy Prawo przedsiębiorców, gdyż F. sp. z o.o. nie została obciążona "konsekwencjami działań oraz zaniechań innych podmiotów", a kara jest konsekwencją niewykonania własnego obowiązku ciążącego na przedsiębiorcy.
W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca – reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem – podniosła zarzut naruszenia art. 6 k.p.a. i wyrażonej w tym przepisie zasady ogólnej praworządności, poprzez wydanie przez organ II instancji decyzji naruszającej przepisy postępowania oraz prawa materialnego wskazane w zarzutach niniejszej skargi, a także zarzut naruszenia art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. i art. 15 k.p.a., poprzez oparcie uzasadnienia decyzji na nieprawomocnych wyrokach sądów administracyjnych, akceptację działania organu I instancji polegającego na oparciu uzasadnienia decyzji organu I instancji na nieprawomocnych wyrokach sądów administracyjnych, co jest sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów publicznych oraz zasadą przekonywania.
Ponadto zarzuciła naruszenie w sprawie, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 oraz art. 189e k.p.a., poprzez: a) zastosowanie przepisów prawa materialnego pomimo braku niezbędnych przesłanek tam określonych, jak również wadliwe ustalenie stanu faktycznego w sprawie; b) uznanie, że stan epidemii i zagrożenia epidemicznego COVID-19 w 2020 r. nie stanowił działania siły wyższej i tym samym nieuwzględnienie wpływu stanu zagrożenia epidemiologicznego i stanu epidemii COVID-19 w 2020 r. na obiektywną możliwość wywiązania się przez skarżącą z obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła (dalej: "frakcje pmts") w 2020 r. Skarżąca podniosła, że wykazała, iż ograniczenia wynikające z "regulacji covidowych", jako przesłanka obiektywnie niezależna od niej, miały wpływ na brak osiągnięcia przez nią wymaganego w 2020 r. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu frakcji pmts odpadów komunalnych. Zarzuciła również naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., poprzez brak uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania oraz przez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy w niniejszej sprawie, z uwagi na brak doręczenia skarżącej, decyzji organu I instancji do dnia 31 grudnia 2023 r., nastąpiło przedawnienie ukarania i postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za brak osiągnięcia w 2020 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu frakcji pmts odpadów komunalnych, powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe.
Ponadto skarżąca podniosła zarzut naruszenia przez organ art. 189c k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 15 k.p.a., poprzez uznanie, że podniesiony przez nią w treści odwołania zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 189c k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. jest bezzasadny i w konsekwencji akceptację działania tego organu związanego z niezawarciem w uzasadnieniu analizy, które przepisy powinny zostać zastosowane w celu orzeczenia wobec skarżącej kary pieniężnej, w sytuacji gdy w dacie wydania decyzji obowiązywała ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego została nałożona kara.
Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a., poprzez uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, podczas gdy na gruncie niniejszej sprawy zaistniały przesłanki warunkujące odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.
Ponadto podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego, a to: - 1) art. 9x ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. poprzez zastosowanie ww. przepisów i bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy skarżąca nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku ustawowego osiągnięcia poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych za rok 2020; - 2) art. 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (dalej: "Ordynacja podatkowa") w zw. z art. 9zf i art. 9n ust. 1 i 2 u.c.p.g., poprzez brak umorzenia postępowania i bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy w niniejszej sprawie, z uwagi na brak doręczenia skarżącej decyzji organu I instancji do dnia 31 grudnia 2023 r. nastąpiło przedawnienie ukarania; - 3) art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz zasady przyjaznej interpretacji przepisów, co dotyczyło w szczególności uznania, że dopuszczenie się przez skarżącą naruszenia prawa nie miało miejsca wskutek działania w 2020 roku siły wyższej, tj. obowiązywania na terenie Polski najpierw stanu zagrożenia epidemiologicznego, a następnie stanu epidemii COVID-19 oraz że skarżąca nie miała obiektywnej możliwości osiągnięcia wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu frakcji pmts odpadów komunalnych za rok 2020 z uwagi na wystąpienie siły wyższej - pandemii COVID – 19; - 4) art. 8 Prawa przedsiębiorców, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, wydanej z naruszeniem art. 8 Prawa przedsiębiorców poprzez obciążenie skarżącej odpowiedzialnością (konsekwencjami) działań oraz zaniechań innych podmiotów, na które to działania i zaniechania skarżąca nie miała wpływu.
W oparciu o powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o umorzenie postępowania administracyjnego i zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a.), zgodnie z wnioskiem złożonym przez organ odwoławczy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie zgodności z prawem, stwierdzić należało, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż przy wydaniu decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o wymierzeniu stronie skarżącej kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku osiągnięcia w 2020 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła.
Podkreślenia zatem wymagało, że zgodnie z art. 9g pkt 1 u.c.p.g., podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1 tej ustawy.
Natomiast według art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g., przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g – podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.
Sposób obliczenia wysokości wyżej wymienionej kary został określony w art. 9x ust. 3 u.c.p.g. Zgodnie z tym przepisem organ wskazał, że przedmiotową karę pieniężną obliczył jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania.
Zgodnie z Załącznikiem Nr 2 do Obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 30 sierpnia 2019 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2020 (M. P. z 2019 r. poz. 866), wydanego na podstawie art. 291 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2019 r. poz. 1396) - jednostkowe stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, wynoszą 270,00 zł/Mg (kod odpadów: 15 01 01, 15 01 04, 19 12 01, 15 01 07, 15 01 02, 19 12 02).
Poziomy recyklingu i przygotowania do ponownego użycia papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła oblicza się na podstawie § 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2167). Poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła oblicza się łącznie dla wszystkich podanych frakcji odpadów komunalnych.
W niniejszej sprawie prawidłowość obliczenia wysokości administracyjnej kary pieniężnej nie była kwestionowana. Przedmiotem zarzutów skargi nie były również ustalenia w zakresie tego, że skarżąca nie osiągnęła w roku kalendarzowym 2020, w odniesieniu do masy odebranych przez siebie frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła, wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonego w art. 3aa pkt 1 u.c.p.g., tj. poziomu 50 %.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należało, że – zgodnie z cytowanymi wyżej przepisami - warunkiem nałożenia przedmiotowej kary jest zaistnienie okoliczności obiektywnej, jaką jest niewykonanie obowiązków określonych w art. 9g u.c.p.g. W konsekwencji tego, organ administracji nie ma podstaw prawnych do uwzględnienia takich okoliczności, jak wskazany w skardze brak zawinienia zobowiązanego i nie prowadzi ustaleń w zakresie tego, czy do naruszenia obowiązków doszło z przyczyn niezależnych od podmiotu zobowiązanego.
Jak podkreśla się w orzecznictwie, przesłanką wymierzenia kary jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązków wynikających z art. 9g u.c.p.g. (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2023 r., sygn. akt III OSK 2849/21).
Bezpodstawne były również zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, podczas gdy – w ocenie skarżącej - w okolicznościach niniejszej sprawy przepis ten powinien mieć zastosowanie.
Podkreślenia bowiem wymagało, że zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.
Cytowany przepis ma zastosowanie do kar nakładanych na podstawie u.c.p.g, zgodnie bowiem z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. akt III OPS 1/21, do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, stosuje się art. 189f k.p.a.
W kwestii odstąpienia od nałożenia przedmiotowej kary pieniężnej w niniejszej sprawie, zasadnie organy obydwu instancji podniosły, że brakujący w przypadku skarżącej, poziom przeznaczenia do ponownego użycia i recyklingu, nie jest znikomy, a o skali naruszenia prawa świadczy porównanie wielkości wymaganych do wielkości uzyskanych. Wymagany poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia za 2020 rok wynosił 50%, natomiast F. sp. z o.o. osiągnęła poziom 19,19%, co daje różnicę w wysokości 30,81%.
Prawidłowa była zatem ocena organów orzekających, że wartości powyższe przemawiają przeciwko przyjęciu, iż waga naruszenia prawa była znikoma.
Natomiast brak spełnienia przesłanki pierwszej powoduje, że zbędne jest rozpatrywanie przesłanki drugiej – dotyczącej zaprzestania naruszania prawa przez skarżącą.
Zasadnie również organ podkreślił w zaskarżonej decyzji, że skarżąca była już karana za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła za 2017 rok, 2018 rok i 2019 rok. Za rok 2017 strona osiągnęła poziom recyklingu w wysokości 15,51% przy wymaganym poziomie 20 %. Za rok 2018 F. Spółka z o.o. osiągnęła poziom recyklingu w wysokości 20,30%, przy czym wymagany poziom dla tego okresu wynosił 30%. Z kolei za 2019 rok strona osiągnęła poziom recyklingu w wysokości 11,14% dla wymaganego za ten okres poziomu w wysokości 40%. Wystąpiła zatem powtarzalność naruszeń w tym zakresie.
Nie zasługiwały również na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia w przedmiotowej sprawie art. 189e w zw. z art. 7, art. 8, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez organ wpływu działania siły wyższej tj. stanu epidemii COVID-19 na nieosiągnięcie ww. poziomów, a w konsekwencji nałożenie kary pieniężnej pomimo, iż do naruszenia doszło wskutek działania siły wyższej.
Podzielić bowiem należało ocenę organu odwoławczego, według której brak jest podstaw do przyjęcia, aby stan epidemii COVID-19 stanowił w stanie faktycznym sprawy okoliczność uzasadniającą niewywiązanie się przez F. sp. z o.o. z ustawowego obowiązku. Skarżąca powołała się jedynie na ogólne utrudnienia związane z ogłoszeniem epidemii.
Trafnie zatem organ odwoławczy podniósł, że pandemia nie doprowadziła do sytuacji, w której strona nie odbierała odpadów. F. sp. z o.o. odpady odbierała i powinna była tak zorganizować swoją działalność, aby osiągnąć za ten rok ustawowe poziomy. Zasadnie organ stwierdził, że powoływane w tym względzie przez skarżąca okoliczności związane z pandemią nie zostały dostatecznie wykazane, strona nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających, że nie mogła osiągnąć danego poziomu recyklingu, bądź dowodów, że nie podnosi odpowiedzialności za taki stan rzeczy. Wykazanie zaś, że do naruszenia prawa tj. niedopełnienia obowiązku doszło wskutek działania siły wyższej, należy do zobowiązanego.
Bezpodstawny był również zarzut naruszenia w niniejszej sprawie art. 189c k.p.a. W zaskarżonej decyzji organ szczegółowo odniósł się do tego zarzutu, zgłoszonego już w odwołaniu. Ponadto odnosząc się do tego zarzutu, organ wymienił w uzasadnieniu decyzji, przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie, co czyni zbędnym, wymienianie ich po raz kolejny.
W sprawie nie doszło również do naruszenia art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, jak podkreślił organ odwoławczy, nie powstały bowiem wątpliwości, o których mowa w tych przepisach - obowiązek osiągnięcia w danym roku kalendarzowym wymaganego poziomu recyklingu został wprost przewidziany w art. 9g ust. 1 u.c.p.g. Nie naruszono także art. 8 ustawy Prawo przedsiębiorców – jak trafnie wskazał organ - skarżąca nie została obciążona "konsekwencjami działań oraz zaniechań innych podmiotów", gdyż kara była konsekwencją niewykonania jej własnego obowiązku.
Nie zasługiwał także na uwzględnienie, zawarty w skardze zarzut przedawnienia przedmiotowej kary administracyjnej.
W niniejszej sprawie ma bowiem zastosowanie art. 189g k.p.a., który stanowi, że administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny, w wyroku z dnia 14 stycznia 2025 r. w sprawie o sygn. akt III OSK 1181/23 stwierdził, że z uwagi na nieadekwatność regulacji zawartej w Ordynacji podatkowej w zakresie przedawnienia administracyjnych kar pieniężnych, przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące przedawnienia nie znajdują zastosowania. Wskazał przy tym, że z mocy art. 189a § 2 k.p.a., zastosowanie ma art. 189g § 1 k.p.a.
Ponadto w sprawie niniejszej nie doszło do naruszenia wymienionych w skardze przepisów k.p.a. - decyzje organów obydwu instancji zostały bowiem wydane w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania, w szczególności spełniającego warunki określone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., a także w art. 6 i art. 8 k.p.a. Rozstrzygnięcia organów obydwu instancji, zostały wydane na skutek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, na podstawie zgromadzonych w sposób kompletny dowodów, właściwej ich oceny oraz prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych, zawartych w ich uzasadnieniu, jak tego wymaga art. 107 § 3 k.p.a.
Mając na uwadze przedstawiony stan sprawy stwierdzić należało, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a wobec tego, została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a.