II SA/Łd 256/02

II SA/Łd 256/02 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-06-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-02-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Markiewicz /przewodniczący/
Jolanta Rosińska
Renata Kubot-Szustowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewoda
Sentencja
Dnia 16 czerwca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi -Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Ewa Markiewicz, Sędzia WSA: Jolanta Rosińska, p.o. Sędziego WSA: Renata Kubot – Szustowska (spr.), , Protokolant: sekretarz sądowy Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2004 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi K. P., E. B., E. F., J. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Starosty Powiatowego w Ł. z dnia [...], nr [...] (znak: [...]), 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz K. P., E. B., E. F., J. P. solidarnie kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 4. nakazuje zwrócić ze Skarbu Państwa, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi: a) K. P. kwotę 10 (dziesięć) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego w dniu [...], zaksięgowaną pod pozycją [...], b) J. P. kwotę 10 (dziesięć) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego w dniu 25 lutego 2002 r., zaksięgowaną pod pozycją [...].
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Starosta Powiatowy w Ł. zatwierdził projekt budowlany i udzielił E. i M. małżonkom D. pozwolenia na dobudowę do istniejącego budynku gospodarczego, położonego w Ł., przy ul. A 54, na działce o numerze ewidencyjnym 3917, pomieszczeń gospodarczo-garażowych o powierzchni zabudowy 283,6 m2. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż choć budowa realizowana będzie w granicy z nieruchomością, stanowiącą własność K. i C. P., nie spowoduje naruszenia ich interesów. Projektowany budynek służył będzie potrzebom produkcji rolnej do przechowywania maszyn rolniczych i składowania
płodów rolnych a zaprojektowany został zgodnie z przeznaczeniem terenu tj. na terenach zabudowy zagrodowej w około ¼ długości i w terenach gruntów rolnych z dopuszczeniem zabudowy uzasadnionej potrzebami prowadzonej produkcji w pozostałej części. Zdaniem organu, odsunięcie budynku od granicy spowoduje ograniczenie możliwości manewrowania i utrudniałoby swobodny wjazd do budynku. Projektowany budynek, zgodnie z projektem, nie narusza "art.270 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie", natomiast zabudowa budynkiem mieszkalnym na działce sąsiedniej jest ograniczona ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie organu z przedłożonego projektu wynika również, iż zachowane są wymogi § 12 ust. 6 "wyżej wymienionego rozporządzenia", poprzez porównanie odległości pomiędzy zabudową istniejącą i projektowaną na działce inwestorów i działce sąsiedniej.
Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył K. P., wskazując na naruszenie art. 5 ustawy Prawo budowlane oraz przepisów "rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie". Podniósł, iż nie wyrażał zgody na rozbudowę budynku gospodarczego małżonków D., zaś organ, wbrew jego interesowi prawnemu, udzielił inwestorom pozwolenia na budowę. Wskazał nadto, iż działka, na której prowadzona ma być inwestycja jest już wystarczająco zabudowana, w tym także w granicy, zaś zgoda na budowę kolejnego obiektu, uniemożliwi mu w przyszłości wybudowanie budynku mieszkalnego, w przepisowej odległości od granicy. Małżonkowie D. prowadzą na terenie swojej nieruchomości hodowlę trzody, stanowiąc utrudnienie dla sąsiedniej nieruchomości i źródło niekorzystnych immisji (hałas, fetor etc.).
Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] uchylił zaskarżone orzeczenie, przekazując sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał, iż konieczne jest prawidłowe ustalenie stron postępowania administracyjnego, zaś organ I instancji za stronę uznał tylko K. P., podczas gdy z wypisu z rejestru gruntów wynika, iż współwłaścicielami nieruchomości, graniczącej z terenem inwestycji są C. i K. małżonkowie P.. Wskazał też, iż wniosek o pozwolenie na budowę został podpisany przez E. D., zaś z wypisu z rejestru gruntów wynika, iż działka o numerze ewidencyjnym 3917 stanowi współwłasność E. i M. małżonków D..
Decyzją z dnia [...] Starosta Powiatowy w Ł. ponownie zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla E. i M. małżonków D. na dobudowę do istniejącego budynku gospodarczego, położonego w Ł., przy ul. A 54, pomieszczeń gospodarczo-garażowych o powierzchni zabudowy 283,6 m2. Za strony postępowania administracyjnego uznano prócz K. P. również następców prawnych zmarłej C. P.: J. P., E. F. i E. B. oraz współwłaściciela działki, graniczącej od zachodu z nieruchomością inwestorów – T. M.. Pomimo zgłoszonych zastrzeżeń do planowanej inwestycji przez K. P., E. F. i E. B. organ ponownie uznał, iż projektowana budowa nie narusza ich interesów prawnych. Z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ł. wynika bowiem, że działki o numerze ewidencyjnym 3917 i 3921/1 znajdują się na terenach zabudowy zagrodowej z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usług rzemiosła w odległości 80 m. od krawędzi jezdni i na terenach gruntów rolnych z dopuszczeniem zabudowy uzasadnionej potrzebami prowadzonej produkcji rolnej. W tej sytuacji, zdaniem organu, tylna linia zabudowy mieszkaniowej jest również linią rozgraniczającą teren o różnym przeznaczeniu i zabudowa budynkiem mieszkalnym działki o numerze ewidencyjnym 3921/1 jest ograniczona, ponieważ może być w odległości nie większej niż wyznacza tylna linia zabudowy mieszkaniowej. Działka skarżących ma szerokość około 23 m. Na tej działce, w części przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową, można pobudować budynek o szerokość max. 15,0 m, z zachowaniem odległości od granic 4,0 m, które to odległości pozwalają na zamontowanie otworów okiennych i drzwiowych w ścianach zwróconych w stronę granic. Takie usytuowanie budynku będzie zgodne z § 12 "rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie". Wysokość projektowanego budynku gospodarczo-garażowego wynosi 4,5 m. Działka inwestorów jest wąska, ma około 22,6 m, odsunięcie budynku od granicy spowoduje ograniczenie możliwości manewrowania i utrudni swobodny doń wjazd.
Odwołanie od opisanej wyżej decyzji złożyli K. P., J. P., E. F. i E. B.. Wskazali, iż zaskarżona decyzja jest powtórzeniem wcześniejszej. Nie odnosi się do przedstawianych przez skarżących zastrzeżeń, dotyczących możliwości właściwej zabudowy ich działki a także nie bierze pod uwagę daleko idących niedogodności, jakie wynikają z sąsiedztwa z działką inwestorów. Formułując zarzut naruszenia art. 7,8 k.p.a. skarżący wskazali, iż nie zostały, pomimo złożonego przez nich wniosku, przeprowadzone oględziny nieruchomości, na terenie której prowadzona ma być inwestycja. Te zaś umożliwiłyby ustalenie, jak aktualnie wygląda nieruchomość i jaki negatywny wpływ posiada już na nieruchomość skarżących. Skarżący wskazali ponadto, iż decyzja organu I instancji nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 k.p.a. , bowiem nie ustosunkowuje się do argumentacji i stanowisk zawartych przezeń w pismach składanych w organie.
Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu wskazał, iż każda inwestycja dla której przepisy prawa budowlanego przewidują obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, wymaga wcześniejszego uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ostateczna decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w terminie swej ważności, upoważnia inwestora do wystąpienia z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę. Zgodnie zaś z "art. 47 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym" warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, ustalone w decyzji, wiążą organ wydający pozwolenia na budowę. Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ prowadzący postępowanie w tej sprawie jest obowiązany m.in. do sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania terenu z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jak wynika natomiast z planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ł., działka inwestorów znajduje się w części na terenach przeznaczonych pod zabudowę zagrodową z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usług rzemiosła. Tylna linia zabudowy jest jednocześnie linią rozgraniczającą teren o różnym przeznaczeniu i ogranicza prawo zabudowy budynkiem mieszkalnym w odległości większej niż wyznaczona w planie tylna linia zabudowy. Projektowany budynek gospodarczy natomiast będzie uzupełnieniem zabudowy w istniejącym siedlisku zagrodowym i może być zlokalizowany na terenach gruntów rolnych z dopuszczeniem zabudowy uzasadnionej potrzebami prowadzonej produkcji rolniczej. Planowana inwestycja nie wykluczy możliwości realizacji budynku mieszkalnego na nieruchomości stanowiącej współwłasność skarżących, co dotyczy również jego prawidłowego nasłonecznienia.
Ewentualna zmiana sposobu użytkowania wznoszonego obiektu, czego obawiają się skarżący, będzie zaś wymagała pozwolenia właściwego organu, zatem brak jest podstaw do twierdzenia, iż wbrew warunkom pozwolenia na budowę, we wzniesionym obiekcie prowadzona będzie działalność hodowlana.
Skargę na powyższe orzeczenie złożyli K. P., J. P., E. F. i E. B., podnosząc, iż wydane pozwolenie na budowę narusza przepis art. 5 Prawa budowlanego oraz regulację zawartą w "rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa". Lokalizacja kolejnego obiektu bezpośrednio w granicy z ich nieruchomością uniemożliwi im w przyszłości prawidłowe zagospodarowanie należącej doń działki, bowiem pozbawi nieruchomość naturalnego oświetlenia. Wskazali także, iż nie byli stronami postępowania w sprawie, dotyczącej wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, co również stanowi naruszenie ich uprawnień. W konkluzji wnieśli o uchylenie obu decyzji organów administracji i "spowodowanie prawnego rozwiązania nabrzmiałego konfliktu."
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji, zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniósł dodatkowo iż przedłożona organowi architektoniczno-budowlanemu decyzja o warunkach zabudowy zawierała klauzulę wykonalności, z której wynikało, iż orzeczenie to było "prawomocne" i wykonalne w dniu 11.czerwca 2001r. Odnosząc się do braku zgody skarżących, na posadowienie obiektu w granicy nieruchomości, wskazał, iż po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5.marca 2001r., sygn.akt P 11/2000 (Dz.U. Nr 17, poz.207), zgoda ta, przy spełnieniu pozostałych przesłanek z § 12 "rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej", nie jest wymagana.
Postanowieniem z dnia 7.sierpnia 2002r. Naczelny Sąd Administracyjny, Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 16.czerwca 2004r. skarżące E. F. i E. B. podniosły, iż budynek objęty pozwoleniem na budowę został faktycznie przez inwestorów wybudowany, po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując nadto, że małżonkowie D. prowadzą w nim działalność handlową, polegającą na sprzedaży maszyn rolniczych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Po myśli art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej w dalszej części rozważań p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.s.a.) .
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza prawo materialne oraz przepisy postępowania w stopniu określonym w cytowanym przepisie.
W postępowaniu, dotyczącym wydania decyzji o pozwoleniu na budowę należy zapewnić m.in. ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. W myśl art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. Nr 106 z 2000r., poz. 1126 ze zm.) obiekty budowlane należy projektować zgodnie z przepisami techniczno – budowlanymi, a przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ jest obowiązany do sprawdzenia zgodności projektu m.in. z przepisami techniczno-budowlanymi (art. 35 ust. 2 ustawy Prawo budowlane). Do przepisów techniczno-budowlanych zalicza się natomiast warunki techniczne jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie (art.7 ust 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane), które w dacie orzekania przez ograny, określone były w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz.U. Nr 15 z 1999r., poz. 140 ze zm.). Przepisy tego rozporządzenia określają m.in. usytuowanie budynku na działce budowlanej. Zasadą jest, iż powinno ono być dostosowane do linii i gabarytów określonych w planie miejscowym lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zapewnić zachowanie odległości między budynkami i urządzeniami terenowymi oraz odległości budynku i urządzeń terenowych od granic działki i od zabudowy na działkach sąsiednich (§ 12 ust. 1).
W rozpoznawanej sprawie projektowany budynek gospodarczy inwestorów posadowiony jest w granicy z nieruchomością skarżących. Ze znajdującej się w aktach sprawy mapy sytuuacyjno-wysokściowej wynika, iż zabudowa nieruchomości inwestorów w granicy z działką skarżących zajmuje już blisko połowę linii granicznej. Projektowany budynek proporcje te zachwieje jeszcze bardziej, powodując, iż niemalże cała granica nieruchomości zostanie przez M. i E. małżonków D. zabudowana. Zasady postępowania administracyjnego nakazują równe traktowanie stron. Skoro zatem właściciel nieruchomości sąsiedniej, zachowując wymagane prawem odległości od granicy, miałby prawo do budowy własnego obiektu mieszkalnego, może oczekiwać ochrony swych uzasadnionych interesów. Ochrona ta wiąże się także z możliwością prawidłowego korzystania z nieruchomości, co dotyczy m.in. nasłonecznienia tego obiektu (§ 13, § 57 i § 60 rozporządzenia). Okoliczności wspomniane winny być brane pod uwagę przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę i wynikać z jej uzasadnienia, nawet jeżeli budowa obiektu sąsiedniego jest dopiero planowana.
W rozpoznawanej sprawie natomiast, organy nie przeprowadziły żadnego postępowania dowodowego w tym przedmiocie. Rozważania, dotyczące prawidłowego nasłonecznienia przyszłego obiektu mieszkalnego na działce skarżących, uznać należy za całkowicie dowolne, skoro, jak wskazano, projektowany budynek garażowo-gospodarczy ma wysokość 4,5 metra. Dowolne jest również przyjęcie przez organy, iż przesunięcie projektowanego budynku w głąb działki inwestorów utrudni manewrowanie i prawidłowe korzystanie z budynku. Nie potwierdza tego żaden dowód, znajdujący się w aktach sprawy, dodatkowo brak też jakiejkolwiek informacji w tej materii pochodzącej od inwestorów. Niezałączenie do akt sprawy planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ł., nie pozwala zaś na kontrolę rozważań w tej materii, zawartych w zaskarżonej decyzji.
Wskazane wyżej uchybienia proceduralne stanowią naruszenie przepisów art. 7, 77, 107 § 1 i 3 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi, kwestionującego prawidłowość postępowania w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu podnieść należy, iż mógłby on, co najwyżej, stanowić podstawę do wznowienia tegoż postępowania, sam w sobie pozostaje zaś bez wpływu na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Niezależnie od zarzutów skargi podnieść należy zaś, iż zaskarżona decyzja, w części dotyczącej udzielenia pozwolenia na budowę M. D., wydana została wbrew zasadzie, zawartej w art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. Nr 106 z 2000r., poz. 1126 ze zm.). M. D. nie legitymowała się bowiem ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w każdym zaś razie do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę dołączona została jedynie decyzja wydana na rzecz E. D..
Nieznana jest również reguła, na podstawie której organy dokonywały "wyboru" stron postępowania, co jest tym dziwniejsze, iż uchybienie to stało się podstawą uchylenia decyzji z dnia [...] Z nieznanych powodów T. M. ,współwłaściciel nieruchomości sąsiadującej z działką inwestorów, uznany został za stronę postępowania a jej współwłaścicielka, K. M., już nie.
Biorąc zatem pod uwagę, wskazane wyżej naruszenia przepisów prawa materialnego oraz norm procedury administracyjnej, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.s.a. w zw. z art. 135 p.s.a. uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją orzeczenie Starosty [...] z dnia [...].
Po myśli art. 152 p.s.a. natomiast rozstrzygnięto w przedmiocie niewykonywania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11.maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) i w zw. z 97 § 2 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), wobec tego, iż zasądzeniu na rzecz skarżących solidarnie podlegał jedynie uiszczony przezeń wpis sądowy.
W oparciu o treść art. 59 ustawy z dnia 11.maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) i w zw. z art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 13.czerwca 1964r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jednolity Dz.U. Nr 9 z 2002r., poz.88 ze zm.) natomiast, nakazano zwrócenie skarżącym nadpłaconego wpisu sądowego.