II SA/Gl 1618/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2024-04-03
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanewejście na teren sąsiedniej nieruchomościroboty budowlaneprawo własnościograniczenie prawa własnościdecyzja administracyjnapostępowanie administracyjneWSAocieplenie budynkuizolacja fundamentów

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na decyzję Wojewody Śląskiego zezwalającą na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych, uznając zasadność zastosowania art. 47 Prawa budowlanego.

Skarżący sprzeciwili się decyzji zezwalającej na wejście na ich nieruchomość w celu wykonania robót budowlanych (ocieplenie ściany, izolacja fundamentów). Zarzucali naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego, w tym brak wyważenia ich interesów z potrzebami inwestora. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty, doprecyzowując warunki wejścia i terminy. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo zastosował art. 47 Prawa budowlanego, gdy strony nie doszły do porozumienia, a wejście na teren sąsiedniej nieruchomości było niezbędne do wykonania robót.

Sprawa dotyczyła skargi Z. P. i A. P. na decyzję Wojewody Śląskiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty zezwalającą na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości skarżących w celu wykonania robót budowlanych (ocieplenie ściany, zamurowanie okienek wentylacyjnych, izolacja fundamentów) przez inwestora W. P. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego, w tym brak wyważenia ich interesów z potrzebami inwestora oraz nieprecyzyjne określenie warunków 'użyczenia' nieruchomości, co naruszało ich prawo własności. Wojewoda Śląski, utrzymując decyzję Starosty, doprecyzował warunki wejścia na teren, terminy prac oraz zobowiązał inwestora do naprawienia szkód. Sąd administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, stwierdzając, że organ administracji prawidłowo zastosował art. 47 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że przepis ten znajduje zastosowanie, gdy strony nie doszły do porozumienia co do wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, a takie wejście jest niezbędne do wykonania robót budowlanych. Sąd uznał, że przesłanki materialnoprawne do zastosowania art. 47 Prawa budowlanego zostały spełnione: skarżący nie wyrazili zgody, inwestor podjął próby uzgodnienia, a wejście na teren było niezbędne do wykonania robót. Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa procesowego ani materialnego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ jest właściwy na podstawie art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego, jeśli wejście jest niezbędne do wykonania robót budowlanych i inwestor podjął próby uzgodnienia z sąsiadem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 47 Prawa budowlanego normuje sytuację, w której wykonanie robót budowlanych wymaga wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, a organ administracji jest uprawniony do rozstrzygnięcia tej kwestii w drodze decyzji, gdy strony nie doszły do porozumienia. Kluczowe jest wykazanie niezbędności wejścia i podjęcie prób uzgodnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.b. art. 47 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 47 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.b. art. 47 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 47 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 41 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prace przygotowawcze obejmują m.in. wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie, wykonanie niwelacji terenu, zagospodarowanie terenu budowy wraz z budową tymczasowych obiektów, wykonanie przyłączy do sieci infrastruktury technicznej na potrzeby budowy.

p.b. art. 3 § pkt 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przez 'roboty budowlane' należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego.

p.b. art. 29 § ust. 4 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezbędność wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości do wykonania robót budowlanych. Niespełnienie przesłanki dobrowolnego uzgodnienia warunków wejścia między stronami. Prawidłowe zastosowanie art. 47 Prawa budowlanego przez organ administracji. Określenie przez organ administracji granic niezbędnej potrzeby i warunków korzystania z sąsiedniej nieruchomości. Zobowiązanie inwestora do naprawienia szkód na zasadach Kodeksu cywilnego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów KPA (art. 7-8, 10 § 1, 75 § 1, 77 § 1 i 3, 80, 107 § 3, 138 § 1 pkt 2). Zarzuty naruszenia Prawa budowlanego (art. 47 ust. 2 i 3). Brak wyważenia interesów skarżących z uwzględnieniem granic niezbędnej potrzeby. Nieprecyzyjne skonkretyzowanie warunków 'użyczenia'. Ograniczenie prawa własności skarżących. Naruszenie art. 7 oraz art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Nieustalenie przez Wojewodę granic niezbędnej potrzeby i warunków korzystania z nieruchomości. Wyrażenie zgody na prowadzenie na działce skarżących niezweryfikowanych co do legalności prac budowlanych.

Godne uwagi sformułowania

Ingerencja w prawo własności sąsiada dotyczy tylko robót budowlanych wykonywanych legalnie. Organ administracji rozpatrując wniosek na podstawie art. 47 ust. 2 p.b. obowiązany jest ustalić spełnienie przesłanek dopuszczalności rozstrzygnięcia o prawie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. Przesłankami tymi są również potrzeba wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych, a udzielenie zgody wejścia na teren nieruchomości sąsiedniej uzależnia się od niezbędności wejścia na teren tej nieruchomości (nie ma możliwości w inny sposób wykonania prac). Wejście na teren sąsiedniej nieruchomości stanowi samoistny stosunek administracyjnoprawny, do którego nie mają zastosowania przepisy prawa cywilnego regulujące umowę użyczenia.

Skład orzekający

Beata Kalaga-Gajewska

przewodniczący sprawozdawca

Krzysztof Nowak

sędzia

Artur Żurawik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 47 Prawa budowlanego w sytuacjach spornych między sąsiadami dotyczących wejścia na teren w celu wykonania robót budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku porozumienia między stronami i niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu sąsiedzkiego związanego z prawem własności i wykonywaniem robót budowlanych, co jest częstym problemem. Pokazuje, jak prawo budowlane reguluje takie sytuacje i jakie są granice ingerencji w prawo własności.

Sąsiad chce wejść na Twoją działkę, by ocieplić ścianę? Sprawdź, kiedy możesz mu odmówić, a kiedy prawo stoi po jego stronie.

Sektor

budownictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Gl 1618/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Artur Żurawik
Beata Kalaga-Gajewska /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Nowak
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OZ 4/24 - Postanowienie NSA z 2024-01-18
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 682
art. 42 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi Z. P. (P.), A. P. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 28 lipca 2023 r. nr IFXIV.7842.3.2.2023 w przedmiocie zgody na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości celem wykonania robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Starosta [...], decyzją z dnia 31 maja 2023 r., nr [...], udzielił inwestorowi – W.P. zgody na wejście na teren sąsiedniej działki o nr ewidencyjnym 1., położonej w R., Gmina K., przy ul. [...], będącej własnością A. P. i Z. P. (dalej: "skarżący"), w celu wykonania robót budowlanych polegających na ociepleniu ściany od strony północno-zachodniej, zamurowaniu okienek wentylacyjnych i wykonaniu izolacji przeciwwilgociowej fundamentu budynku, zlokalizowanego na działce nr 2., przy ul. [...], a także określił długość i szerokość pasa gruntu użyczonego do zajęcia (12 m i 110 cm) oraz termin korzystania z niego (wyznaczony z 7-dniowym wyprzedzeniem), jak też podał rodzaj i grubość warstw izolacyjnych (6-9 cm).
W odwołaniu skarżący nie zgodzili się z powyższym rozstrzygnięciem, któremu zarzucili naruszenie art. 7-8, art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., w skrócie: "k.p.a.") oraz art. 47 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. 2023 r. poz. 682 z późn. zm., w skrócie: "p.b."), poprzez brak wyważenia ich interesów z uwzględnieniem granic niezbędnej potrzeby, w tym nie skonkretyzowanie warunków "użyczenia", co skutkuje ograniczeniem prawa własności, a tym samym narusza art. 7 oraz art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Domagali się wydania decyzji o odmowie wykonania przez inwestora planowanych robót budowalnych ewentualnie ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji złożonego przez niego wniosku. Skarżący porównali treść wniosku i pisma inwestora z dnia 11 maja 2023 r. oraz powołali się na uciążliwość dla nich planowanych robót, w tym trwałe zajęcie granicy z ich działką. Powołując się na opinię techniczną geodety wywiedli, że brak jest w rozstrzygnięciu precyzyjnych informacji o sposobie realizacji izolacji bez zniszczenia utwardzonej kostką brukową powierzchni ich działki.
Wojewoda Śląski decyzją z dnia 28 lipca 2023 r., nr IFXIV.7842.3.2.2023, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 31 maja 2023 r. w zakresie niezbędności wejścia na nieruchomość skarżących, oraz uchylił w zakresie dotyczącym określenia grubości warstw izolacyjnych oraz w części dotyczącej terminu wejścia w teren i w to miejsce ustalił, że: 1) roboty należy wykonać w terminie: od dnia doręczenia inwestorowi niniejszej decyzji do 31 grudnia 2023 r., w czasie nieprzekraczającym 14-stu następujących po sobie dni roboczych i prowadzić wyłącznie w godzinach pomiędzy 8:00 a 16:00; 2) inwestor jest zobowiązany do pisemnego zawiadomienia właścicieli działki nr ew. 1. o zamiarze przystąpienia do wykonywania robót budowlanych (co najmniej na 3 dni przed ich rozpoczęciem). Zaznaczył, że inwestor po zakończeniu prac jest zobowiązany do naprawienia wszelkich szkód powstałych w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. Po analizie akt administracyjnych uznał, że do wykonania robót budowlanych niezbędne jest zajęcie pasa gruntu działki sąsiedniej, należącej do skarżących, który ciągnie się wzdłuż ściany budynku inwestora, bowiem próba uzyskania zgody na te prace zakończyła się niepowodzeniem. Stąd też w sprawie spełnione zostały wszystkie warunki do zastosowania art. 47 ust. 2 w związku z art. 29 ust. 4 pkt 1 lit. c) p.b. Norma wyrażona w art. 47 ust. 1 i 2 p.b., stanowi, że decyzja o wejściu do sąsiedniego budynku lub lokalu bądź na teren sąsiedniej nieruchomości, zapada w razie nieuzgodnienia pomiędzy inwestorem a właścicielem (najemcą) sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu sposobu, zakresu i terminu korzystania z tych obiektów. Zatem brak wspomnianego porozumienia (przy spełnieniu pozostałych warunków, o których mowa w art. 47 ust. 2), ceduje na organ administracji architektoniczno-budowlanej nie tylko kompetencję do rozstrzygnięcia w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, ale również do określenia sposobu, zakresu i terminu korzystania z tych obiektów oraz określenia granic niezbędnej potrzeby i warunków korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub z sąsiedniej nieruchomości. Granice niezbędnej potrzeby i warunki korzystania z sąsiedniej nieruchomości zostały określone w tej części decyzji Starosty [...], której nie uchylił, w związku z tym orzeczenie w tym zakresie zachowało swoją moc obowiązującą i nie było potrzeby ponownego rozstrzygania tych kwestii. Odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśnił, że nie jest uprawniony do badania kwestii ewentualnego i domniemanego naruszenia przepisów cywilnoprawnych, poprzez świadome lub nieświadome naruszenie cudzej własności, jak np. montaż ocieplenia ściany budynku usytuowanej w zbliżeniu do granicy z działką sąsiada, czy też termoizolację ściany budynku położonego bezpośrednio w granicy działki. Inwestor musi jednak liczyć się z ewentualnymi przyszłymi negatywnymi dla niego konsekwencjami z tego tytułu, czego rezultatem może być dochodzenie przez skarżących roszczeń, jako właścicieli nieruchomości sąsiedniej. Nie można również uzależniać wydania decyzji od rodzaju planowanych robót i parametrów używanych wyrobów budowlanych. Z tego powodu, należało uchylić w tym zakresie część decyzji Starosty [...] dotyczącej zobowiązania do zastosowania warstw izolacyjnych o określonej grubości. Również nie możne badać celowości i zasadności prowadzonych robót, czy też parametrów stosowanych materiałów. Na inwestorze ciąży obowiązek zaplanowania i wykonania robót w sposób zgodny z prawem, w tym z uwzględnieniem uprawnień właścicielskich skarżących, wynikających wprost z obowiązujących norm prawa cywilnego. Wejście na teren sąsiedniej nieruchomości stanowi samoistny stosunek administracyjnoprawny, do którego nie mają zastosowania przepisy prawa cywilnego regulujące umowę użyczenia (art. 710-719 K.c.) ani inne też podobne umowy. Istotą instytucji wejścia na teren jest ograniczenie prawa własności i sam art. 140 K.c. przewiduje taką możliwość, w tym przypadku na podstawie art. 47 p.b. Odniósł się również do potrzeby ocieplenia ściany północno-zachodniej, należącego do inwestora budynku a nie jak podano w rozstrzygnięciu ściany od strony północno-zachodniej, co stanowi oczywistą omyłkę pisarską i nie ma wpływu na prawidłowość kontrolowanego w toku postępowania odwoławczego rozstrzygnięcia.
Pismem z dnia 1 września 2023 r. skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz domagali się zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Zarzucili, że rozstrzygnięcie zostało wydane bez wszechstronnego przeanalizowania zebranych materiałów i stanu prawnego, co skutkowało naruszeniem art. 7-8, art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 3, art. 80, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W uzasadnieniu skargi podali, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania zaskarżonej decyzji, wynikających z możliwości trwałego zajęcia części należącej do nich nieruchomości. W konsekwencji usunięcie ocieplenia, czy izolacji fundamentów może być nawet niemożliwe bądź trudne. W ocenie skarżących, Wojewoda Śląski w zakresie szerszym niż Starosta [...] wyznaczył nowy termin wykonania robót budowlanych, ale również zakres czasowy korzystania z ich działki oraz obowiązek powiadomienia o zamiarze przystąpienia do prac przez inwestora co najmniej na 3 dni przed rozpoczęciem robót. Natomiast uchylił rozstrzygnięcie tylko w części dotyczącej określenia grubości warstw izolacyjnych oraz terminu wejścia na teren. Tym samym, nie ustalił granic niezbędnej potrzeby i warunków korzystania z ich nieruchomości, przez co naruszył art. 47 ust. 2 p.b. Swoistego rodzaju luka prowadzi do wyrażenia zgody na prowadzenie, na ich działce, niezweryfikowanych co do legalności prac budowlanych. Dokonując wykładni art. 47 ust. 2 i 3 p.b. należy kierować się, w ocenie skarżących, ochroną prawa własności, co nakłada obowiązek wskazania w rozstrzygnięciu odpowiedzialności inwestora za szkody powstałe w trakcie wykonywania robót budowlanych, aby dążyć do minimalizowania ryzyka ich wystąpienia, w drodze odpowiedniego określenia granic niezbędnej potrzeby oraz warunków korzystania z ich nieruchomości.
Wojewoda Śląski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i zaznaczył, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją było prowadzone z zachowaniem norm określonych w przepisach k.p.a., oraz zapewnił skarżącym zachowanie wszelkich wymaganych prawem gwarancji procesowych, bowiem podjął wszystkie czynności zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak też zebrał i rozpatrzył należycie cały materiał dowodowy.
Uczestnik postępowania - inwestor pismem z dnia 13.10.2023 r. wnioskował o oddalenie skargi (k. 24). Podał, że Starosta [...], jak i Wojewoda Śląski zważyli wszystkie za i przeciw wejściu na teren sąsiedniej nieruchomości. Natomiast podnoszone przez skarżących uwagi, dotyczące zasadności wykonywanych prac są irracjonalne, szczególne w obecnym czasie, gdy oszczędzanie energii nie jest jakąś fanaberią ale wymogiem. Dodatkowo, prace dociepleniowe budynków o wysokości do 12 m nie wymagają pozwolenia na budowę. Akcentował, że pierwsza jego rozmowa ze skarżącymi z prośbą o umożliwienie ocieplenia ściany odbyła się w czasie pandemii. Do sprawy wrócił latem 2022 r. i zaoferował 1000,- zł. za możliwe utrudnienia związane z planowanymi pracami związanymi z nałożeniem warstwy 5 cm ocieplenia oraz zaizolowania fundamentów. Oferta została odrzucona, dlatego w dniu 16.08.2023 r. ponowił na piśmie prośbę, proponując rekompensatę w wysokości 2000,- zł. Skarżący również się nie zgodzili twierdząc, że ściana znajduje się bezpośrednio w granicy. W odpowiedzi, inwestor w dniu 10 października 2023 r. doprecyzował zakres planowanych prac oraz zobowiązał się do uprzątnięcia terenu po ich wykonaniu. W piśmie z dnia 26 października 2023 r. skarżący wysuwali wątpliwości, co do przebiegu prac, pisząc "... że nie są w stanie dokładnie przewidzieć oraz zapoznać się z ich szczegółowym przebiegiem", oraz zgodzili się na wejście na ich nieruchomość pod warunkiem zapłaty rekompensaty w wysokości 6000,- zł. i zawężenia prac wyłącznie do montażu rusztowań, oczyszczenia i malowania ściany oraz uprzątnięcia placu. Wówczas inwestor wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, który złożył w dniu 19 stycznia 2023 r., po uprzednim uzgodnieniu terminu i zakresu prac z firmą wykonującą docieplenia budynków. W odpowiedzi na zawiadomienie o rozpoczęcie postępowania administracyjnego skarżący w dniu 13.02.2023 r. poinformowali, że wykonanie termomodernizacji ściany doprowadzi do stałego naruszenia ich prawa własności. W związku z tym Starostwo Powiatowe w C. nakazało inwestorowi przedstawić opinię biegłego geodety co do usytuowania ściany względem granicy działki. W dniu 19 kwietnia 2023 r. wykonano na granicy działki inwestora z działką sąsiada prace geodezyjne polegające na wyznaczeniu/wznowieniu punktów granicznych. Opinia została przesłana w dniu 11 maja 2023 r. do Starostwa Powiatowego w C. Wszystkich poinformowano, że granica jest po scaleniu granicą prawną i nie podlega zmianie. W międzyczasie skarżący założyli kostkę brukową i nie zgodzili się na założenie izolacji przeciwwilgociowej fundamentów przy okazji prac brukarskich. Prace te rozpoczęły się kilka dni po wykonaniu prac geodezyjnych, tj. 24.04.2023 r. i trwały do ok. 10.05.2023 r. Skarżący zostawili pas 20-30 cm wysypany tłuczniem. Niestety pas ten na jego końcu zasypali ziemią uniemożliwiając swobodny odpływ wody deszczowej. Ogólnie prace przy zakładaniu kostki brukowej były wykonywane powoli i w opinii inwestora miały na celu uniemożliwienie prowadzenia prac związanych z instalacją przeciwwilgociową fundamentów ściany jego budynku. Skarżący nie mieli problemu w dostępie do swojego domu zarówno podczas tych prac, jak i kilka lat wcześniej podczas ocieplania własnego budynku. Szerokość przejazdu obok domu inwestora i skarżących jest zbliżona i wynosi ok. 4 m. Inwestor argumentował, iż wszystkie prace zamierzał i zamierza wykonać w dobrej wierze i zgodnie z zasadami sztuki budowlanej w obrębie własnej działki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, iż zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a.
Podstawowym przepisem prawa, który ma zastosowanie w niniejszej sprawie jest art. 47 p.b. Zgodnie z tym przepisem:
"1. Jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu.
2. W razie nieuzgodnienia warunków, o których mowa w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej - na wniosek inwestora - w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, organ administracji architektoniczno-budowlanej określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości.
3. Inwestor, po zakończeniu robót, o których mowa w ust. 1, jest obowiązany naprawić szkody powstałe w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu - na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym.
4. Zajęcie, na potrzeby budowy, pasa drogowego lub jego części może nastąpić po spełnieniu wymagań określonych w odrębnych przepisach.".
W orzecznictwie wskazuje się, że zacytowany powyżej art. 47 p.b. normuje sytuację, w której wykonywanie prac przygotowawczych lub robót budowlanych bezwzględnie wymaga wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, co niewątpliwie wiąże się z pewnymi ograniczeniami w korzystaniu z praw podmiotu dysponującego uprawnieniami do tej nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2019 r. sygn. akt II OSK 1109/17). Ingerencja w prawo własności sąsiada dotyczy tylko robót budowlanych wykonywanych legalnie, czyli np. zgodnych z dokonanym zgłoszeniem czy udzielonym pozwoleniem na budowę. Celem wejścia na teren nieruchomości sąsiedniej i do budynku może być wykonanie prac przygotowawczych oraz robót budowlanych, przy czym, pod pojęciem robót budowlanych można rozumieć nie tylko roboty określone w pozwoleniu na budowę lub w zgłoszeniu (patrz: Zdzisław Kostka "Prawo budowlane. Komentarz", [od red. A. Glinieckiego, WK 2016, pkt 3).
Organ administracji rozpatrując wniosek na podstawie art. 47 ust. 2 p.b. obowiązany jest ustalić spełnienie przesłanek dopuszczalności rozstrzygnięcia o prawie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, przy czym ograniczenie to może mieć charakter dobrowolny (gdy sąsiad wyraża zgodę na wejście na jego posesję) lub przymusowy w drodze decyzji. Ten tryb rozstrzygnięcia o prawie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości jest dopuszczalny jednak wyłącznie po wcześniejszym podjęciu przez inwestora prób uzgodnienia z sąsiadem warunków wejścia na teren jego nieruchomości i w sytuacji braku powodzenia takich działań (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lutego 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 1976/19).
Przesłankami tymi są również potrzeba wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych, a udzielenie zgody wejścia na teren nieruchomości sąsiedniej uzależnia się od niezbędności wejścia na teren tej nieruchomości (nie ma możliwości w inny sposób wykonania prac).
Oceniając zatem zasadność wniosku organ bada: po pierwsze, czy inwestor podjął starania uzyskanie zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości i czy starania te okazały się bezskuteczne, po drugie, czy wejście na teren sąsiedniej nieruchomości jest niezbędne do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych. Dopiero łączne spełnienie obu warunków umożliwia organowi wydanie pozytywnej decyzji w sprawie. Jeżeli jeden z warunków nie zostanie spełniony, organ powinien wydać decyzję odmowną. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 września 2005 r. sygn. akt II OSK 15/05 wyjaśnił, że organ prowadzący postępowanie ma obowiązek sprawdzenia, czy jest potrzeba wykonania prac przygotowujących lub robót budowlanych, czy niezbędnym jest wejście na teren sąsiedniej nieruchomości, a także czy jej właściciel nie wyraził dobrowolnej zgody na wejście. W przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku inwestor otrzymuje decyzję, która zawiera zakres (granice niezbędnej potrzeby), warunki korzystania z sąsiedniej nieruchomości oraz wysokość ewentualnej rekompensaty z tytułu zajęcia pasa terenu.
W niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki materialnoprawne do zastosowania powyższej regulacji, co potwierdzają następujące po sobie chronologicznie okoliczności faktyczne.
Po pierwsze - skarżący jako sąsiedzi inwestora nie wyrazili zgody na wejście na ich działkę i okoliczność ta nie była kwestionowana w toku postępowania wyjaśniającego.
W tym miejscu należy przypomnieć, że ingerencja właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, podjęta w celu umożliwienia inwestorowi wykonującemu roboty budowlane wejście na cudzy grunt czy do cudzego lokalu, jest dopuszczalna wtedy, gdy zainteresowani nie zdołali porozumieć się w tej sprawie (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 1155/19). Zatem przesłanka "braku zgody sąsiada" została w niniejszej sprawie spełniona.
Po drugie - inwestor zobowiązany został do wykonania opinii biegłego geodety co do usytuowania ściany wymagającej ocieplenia względem granicy działki, która w dniu 11 maja 2023 r. została przesłana do Starosty [...] (fakt ten jest bezsporny).
Po trzecie - organ administracji architektoniczno-budowlanej jest organem właściwym do wydania decyzji o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, jednakże tylko w przypadku konieczności wykonania "prac przygotowawczych" lub "robót budowlanych". Jak wskazano w art. 41 ust. 2 p.b. "pracami przygotowawczymi są: wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie, wykonanie niwelacji terenu, zagospodarowanie terenu budowy wraz z budową tymczasowych obiektów, wykonanie przyłączy do sieci infrastruktury technicznej na potrzeby budowy". Natomiast jak stanowi art. 3 pkt 7 w związku z art. 29 ust. 4 pkt 1 lit. c) p.b. przez "roboty budowlane" należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego, a ocieplenie budynku do wysokości nieprzekraczającej 12 m nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia. Zatem rolą organu jest określenie warunków szczególnych wykonania robót budowlanych, bowiem zatrudnia odpowiednich w tym zakresie specjalistów dysponujących fachową wiedzą.
Po czwarte - organ II instancji (Wojewoda Śląski) uchylając decyzję organu I instancji w części, która w sposób niebudzący wątpliwości została oznaczona a związane z jej częścią uzasadnienie znajduje się w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, oraz orzekając co do istoty sprawy, nie naruszył dyspozycji art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ I instancji nałożył na inwestora konkretny obowiązek, który został doprecyzowany, co znalazło odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu zawartym w rubrum, jak również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu, wskazane w skardze naruszenia prawa procesowego i materialnego nie zasługują na uwzględnienie.
W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Powołane w treści uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl.).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę