II SA/Gl 1615/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o odmowie wymeldowania księdza, uznając, że organy nieprawidłowo oceniły charakter jego pobytu i nie uwzględniły specyfiki jego pracy.
Skarżący domagał się wymeldowania księdza z miejsca stałego pobytu, twierdząc, że ten od lat nie zamieszkuje pod wskazanym adresem z powodu swojej posługi kapłańskiej. Organy administracji odmówiły wymeldowania, uznając, że ksiądz nadal posiada centrum życiowe w spornym lokalu, mimo częstych wyjazdów. Sąd administracyjny uchylił decyzje organów, wskazując na błędy w ocenie dowodów i pominięcie przepisów prawa kanonicznego dotyczących rezydencji księży.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody, który utrzymał w mocy decyzję Wójta odmawiającą wymeldowania księdza z miejsca stałego pobytu. Skarżący argumentował, że ksiądz od 2014 roku, od czasu święceń kapłańskich, nie zamieszkuje na stałe w spornym lokalu, a jedynie odwiedza matkę. Organy administracji obu instancji uznały jednak, że ksiądz nadal posiada centrum życiowe w tym lokalu, posiada klucze, przechowuje rzeczy osobiste i okazjonalnie tam przebywa. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy nieprawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy i pominęły istotne okoliczności, takie jak obowiązek rezydencji księdza wikariusza wynikający z prawa kanonicznego. Sąd podkreślił, że opuszczenie lokalu przez księdza w związku z wykonywaniem jego stałej posługi kapłańskiej powinno być traktowane jako trwałe, nawet jeśli posiada on klucze i przechowuje rzeczy w lokalu. Sąd wskazał na potrzebę ponownego, wszechstronnego zbadania sprawy przez organ administracji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli jego pobyt w lokalu jest jedynie okazjonalny i wynika z obowiązków zawodowych, a centrum jego życia znajduje się gdzie indziej, organy powinny uwzględnić specyfikę jego pracy i prawo kanoniczne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji nieprawidłowo oceniły dowody, pomijając fakt, że praca księdza wikariusza wymaga rezydencji w parafii, co czyni jego pobyt w rodzinnym domu jedynie okazjonalnym. Brak jest podstaw do uznania, że ksiądz trwale opuścił miejsce stałego pobytu w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
u.e.l. art. 35
Ustawa o ewidencji ludności
Pomocnicze
u.e.l. art. 25 § 1
Ustawa o ewidencji ludności
Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, co obejmuje fizyczne przebywanie i zamiar stałego pobytu, czyli centrum życiowe.
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do oceny mocy dowodowej poszczególnych środków dowodowych i wiarygodności oraz mocy dowodowej innych faktów i okoliczności.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymóg należytego uzasadnienia decyzji.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może prowadzić postępowanie dowodowe z dokumentów tylko w celu wyjaśnienia wątpliwości co do zgodności z prawem zaskarżonego aktu, nie w celu uzupełnienia materiału dowodowego organu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie uwzględniły specyfiki pracy księdza wikariusza i obowiązku rezydencji wynikającego z prawa kanonicznego. Organy dokonały błędnej oceny dowodów, nie badając wszechstronnie stanu faktycznego. Opuszczenie lokalu przez księdza w związku z posługą kapłańską powinno być traktowane jako trwałe, nawet jeśli posiada klucze i rzeczy osobiste.
Odrzucone argumenty
Uczestnik postępowania nadal posiada centrum życiowe w spornym lokalu, posiada klucze, przechowuje rzeczy osobiste i okazjonalnie tam przebywa. Zeznania świadków potwierdzają sporadyczne przebywanie Uczestnika postępowania w lokalu.
Godne uwagi sformułowania
Praca wikariusza nie jest pracą sezonową, a ma charakter stały. W świetle zaś przepisów kodeksu prawa kanonicznego wikariusz zobowiązany jest do zachowania rezydencji. Moje miejsce stałego zameldowania nie stanowi miejsca obecnego zamieszkania ale częstego przebywania, z powodu bycia księdzem. Sama zaś deklaracja zamiaru powrotu do dotychczasowego miejsca zameldowania w bliżej nieokreślonej przyszłości, nie jest przeszkodą do wymeldowania i nie może samoistnie przesądzać o braku przesłanek do wymeldowania. Utrzymanie zameldowania w lokalu, w którym dana osoba faktycznie nie przebywa, stanowiłoby tzw. fikcję meldunkową.
Skład orzekający
Renata Siudyka
przewodniczący
Tomasz Dziuk
członek
Agnieszka Kręcisz-Sarna
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'opuszczenia lokalu' w kontekście specyficznych zawodów, takich jak duchowny, oraz znaczenie prawa kanonicznego w sprawach administracyjnych dotyczących miejsca zamieszkania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji księdza wikariusza, ale może być analogicznie stosowane do innych zawodów wymagających stałej rezydencji w innym miejscu niż miejsce zameldowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak specyfika wykonywanego zawodu (ksiądz) może wpływać na interpretację przepisów administracyjnych dotyczących miejsca zamieszkania i wymeldowania, co jest interesujące z punktu widzenia praktyki prawniczej i społecznej.
“Czy ksiądz może być wymeldowany z domu rodzinnego, gdy jego 'domem' jest parafia?”
Dane finansowe
WPS: 597 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 1615/24 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2025-05-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-12-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Agnieszka Kręcisz-Sarna /sprawozdawca/ Renata Siudyka /przewodniczący/ Tomasz Dziuk Symbol z opisem 6050 Obowiązek meldunkowy Hasła tematyczne Ewidencja ludności Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 736 art. 35 Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności Dz.U. 2024 poz 572 art. 7, art. 77, art. 80 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2025 r. sprawy ze skargi S. S. (S.) na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 10 października 2024 r. nr SOIa.621.48.2024 w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. z dnia 20 sierpnia 2024 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącego 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 10 października 2024 r., nr SOla.621.48.2024 Wojewoda Śląski (dalej "Wojewoda" lub "Organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy K. (dalej "Wójt" lub "Organ I instancji") z 20 sierpnia 2024 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie sprawy. Wójt odmówił wymeldowania G. S. (dalej "Uczestnik postępowania") z miejsca pobytu stałego w S. przy ul. [...]. Podstawę prawną pierwszoinstancyjnej decyzji stanowiły przepisy art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 736 z późn. zm.; dalej "u.e.l.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej "k.p.a.".). W uzasadnieniu decyzji Organ I instancji wskazał, że postępowanie o wymeldowanie Uczestnika postępowania zostało wszczęte na wniosek S. S. (dalej "Skarżący"). Skarżący wyjaśnił, że Uczestnik postępowania pod ww. adresem nie mieszka na stałe ani nie przebywa czasowo od 2014 r., tj. od czasu święceń kapłańskich. Od sierpnia 2022 r. Uczestnik postępowania przebywa na stałe pod adresem w miejscowości O. . Po analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego Wójt stwierdził, że Uczestnik postępowania przebywa w spornym lokalu. W przypadku Uczestnika postępowania nie nastąpiło zerwanie wszelkich więzi z lokalem, opuszczenie lokalu nie miało trwałego charakteru, a jedynie czasowy. W sprawie brak jest dowodów, które wskazywałyby, że opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny i trwały oraz, że Uczestnik postępowania nie miał zamiaru zamieszkiwania w nim. Z uwagi na fakt, że Uczestnik postępowania jest księdzem i spełnia swoją posługę na parafiach w różnych miejscowościach na terenie kraju, nie jest związany z innym miejscem zamieszkania na stałe. Uczestnik postępowania ma zamiar przebywania w spornym lokalu, jak i faktyczną możliwość (posiada klucze do nieruchomości, swobodny dostęp). Uczestnik postępowania swobodnie korzysta z nieruchomości, organizuje w niej przyjęcia, przyjmuje odwiedziny, posiada w niej swoje rzeczy. Mimo długotrwałego przebywania na różnych parafiach, powraca do miejsca stałego pobytu, choćby na krótko bo stanowi ono jego centrum życiowe mimo, że wiele czynności dnia codziennego siłą rzeczy wykonuje w miejscu, w którym pełni posługą kapłańską. W przypadku Uczestnika postępowania nie została spełniona przesłanka "faktycznego opuszczenia lokalu" bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się w rozumieniu art. 33 u.e.l. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Skarżący. W odwołaniu podkreślił, że w spornym lokalu Uczestnik postępowania nie przebywa na stałe od wielu lat. Sporny lokal nie jest centrum życiowym Uczestnika postępowania, gdyż wykonuje on swój zawód z dala od S. . W spornym lokalu nie posiada na stałe żadnych rzeczy osobistych, przebywa w nim sporadycznie odwiedzając matkę. Matce Uczestnika postępowania przysługuje prawo dożywocia dlatego zajmuje ona parter domu i ma prawo poruszania się po nieruchomości. Uczestnik postępowania nie organizuje w lokalu żadnych uroczystości okolicznościowych. Klucze do nieruchomości udostępniła Uczestnikowi postępowania matka. Także sąsiedzi twierdzą, że Uczestnik postępowania nie mieszka i nie przebywa na stałe pod spornym adresem, jest tam sporadycznie w odwiedzinach u matki. Zaskarżoną decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji uznając ją za prawidłową. W ocenie Wojewody w okolicznościach faktycznych sprawy przyjąć należało, że nie wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 35 u.e.l. Wojewoda podkreślił, że w sprawie jest bezsporne, że Uczestnik postępowania jako ksiądz rzymskokatolicki pełni posługą kapłańską w kolejnych parafiach, do których jest skierowany przez kolejne władze kościelne. Bezsporne jest również, że w okresie wykonywania obowiązków duszpasterskich przebywa i nocuje w miejscowości, do której został skierowany do posługi. Przeprowadzone przez Wójta postępowanie wyjaśniające nie wykazało, by Uczestnik postępowania - po rozpoczęciu posługi kapłańskiej - miał zamiar trwałego opuszczenia miejsca pobytu stałego i w związku z tym ze spornym lokalem zerwał wszelkie związki. W trakcie oględzin ustalono, że w pokojach i przedpokoju na parterze, w szafach i komodzie znajdują się ubrania i rzeczy osobiste należące do Uczestnika postępowania. W łazience na parterze stwierdzono również męskie kosmetyki należące do ww. Nadto Uczestnik postępowania jest w posiadaniu kluczy do nieruchomości. Świadek A. W. - zamieszkująca w bezpośrednim sąsiedztwie spornego lokalu - zeznała, że widuje Uczestnika postępowania na terenie nieruchomości zazwyczaj w poniedziałki oraz w wakacje. Uczestnik postępowania zostaje również w nieruchomości na noc. Według jej wiedzy Uczestnik postępowania zamieszkuje w spornym lokalu. Drugi ze świadków, sąsiad zamieszkujący dalszą posesję, zeznał, że widuje Uczestnika postępowania rzadko, czasami widuje go w kościele podczas odprawiania mszy. Nadto Organ odwoławczy wskazał, że Uczestnik postępowania złożył do akt sprawy potwierdzenia dokonywania płatności w okolicznych sklepach/punktach usługowych. Analiza dat płatności wykazała, że ww. z regularną częstotliwością dokonuje zakupów w okolicy, co potwierdza jego twierdzenia o przyjeżdżaniu do S. w wolnym od pełnienia posługi kapłańskiej czasie. Wobec tego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na uznanie, że Wójt prawidłowo ustalił stan faktyczny i stwierdził, że nie doszło do opuszczenia przez Uczestnika postępowania miejsca stałego pobytu, któremu można przypisać cechy trwałości, a co za tym idzie nie zachodziły ustawowe przesłanki do jego wymeldowania. Skarżący, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, w skardze na decyzję Wojewody wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji oraz orzeczenie o wymeldowaniu Uczestnika postępowania. Ponadto wniósł o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowionego pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) art. 35 u.e.l. poprzez jego błędną wykładnię i w efekcie błędne zastosowanie, szczególnie biorąc pod uwagę przepisy Kodeksu prawa kanonicznego odnoszące się do księży wikariuszy i odmowę wymeldowania mimo spełnienia przesłanek uprawniających do wymeldowania Uczestnika postępowania; 2) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 6 k.p.a. poprzez pominięcie zgromadzonych w sprawie dowodów, a w szczególności okoliczności, iż ksiądz kościoła katolickiego nie przebywa w miejscu zameldowania od 2014 r. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi: oświadczenia Proboszcza Parafii w O. ; oświadczeń świadków; informacji i zdjęć wydrukowanych z różnych źródeł ogólnodostępnych – wszystkie dla wykazania okoliczności podniesionych w treści skargi i spełnienia przesłanek do wymeldowania Uczestnika postępowania. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł m. in., że zgodnie z przepisami Kodeksu prawa kanonicznego wikariusz parafialny jest obowiązany rezydować w parafii, a gdy został ustanowiony dla kilku parafii równocześnie, w jednej z nich. Oznacza to, że ksiądz wikariusz ma obowiązek zamieszkiwać w miejscu, w którym sprawuje funkcje. Wikariusz nie może zatem przebywać w swoim domu rodzinnym, a to oznacza, że decydując się na duchowieństwo, Uczestnik postępowania zgodził się na to, że już nie będzie przebywał ze stałym zamiarem w swoim domu rodzinnym. Uczestnik postępowania przyjeżdża do S. jedynie w odwiedziny do swojej matki. Wszelkie przedmioty, które znajdują się w pomieszczeniach matki Uczestnika postępowania zostały tam rozłożone na potrzeby postępowania w sprawie wymeldowania. Uczestnik postępowania w spornym lokalu nie odbiera poczty, nie posiada nawet dostępu do skrytki pocztowej. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. W piśmie procesowym z 14 marca 2025 r. Uczestnik postępowania zażądał przeprowadzenia rozprawy i wniósł o podtrzymanie decyzji Wojewody odnośnie jego meldunku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn zm.; dalej "p.p.s.a."). Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, według wskazanych wyżej kryteriów, wykazała, że są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie. Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest spełnienie jednej z przesłanek wymeldowania Uczestnika postępowania ze spornego lokalu tj. opuszczenia lokalu jako miejsca stałego pobytu. Organy obu instancji uznały, że Uczestnik postępowania zamieszkuje w miejscu stałego pobytu, a w sprawie brak jest dowodów na trwałe i dobrowolne zerwanie więzi z lokalem. Zaś zdaniem Skarżącego organy obu instancji nie uwzględniły przepisów prawa kanonicznego, które jednoznacznie regulują miejsce stałego pobytu księdza – wikariusza. Ponadto dokonały błędnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, z których jednoznacznie wynika, że sporny lokal nie stanowi centrum życiowego Uczestnika postępowania. W spornym lokalu Uczestnik postępowania nie zamieszkuje, przebywa w nim tylko podczas odwiedzin u matki. Przypomnieć zatem należy, że w świetle art. 35 u.e.l. podstawą do wydania decyzji o wymeldowaniu jest opuszczenie miejsca pobytu stałego i niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym, stosownie do art. 25 ust. 1 u.e.l., jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że o pobycie stałym przesądzają takie elementy jak: fizyczne przebywanie osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu (lokalu) w sposób stały (na stałe). Zatem miejscem pobytu stałego osoby, jest miejsce (lokal), w którym znajduje się jej centrum życiowe. Jest to miejsce, w którym w szczególności osoba ta mieszka, nocuje, przygotowuje i spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z innymi osobami, przyjmuje korespondencję itp. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona, gdy opuszczenie to ma charakter trwały, jest dobrowolne i wynika z własnej woli. O opuszczeniu miejsca stałego pobytu mówić można wtedy, gdy dana osoba fizyczna nie przebywa w określonym lokalu, ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym miejscu (lokalu) może nastąpić w sposób wyraźny - przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany - przez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Z tego też względu ustalając zamiar opuszczenia miejsca pobytu nie można poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, lecz należy zbadać czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Organy winny przy tym wziąć pod uwagę całokształt zachowań samego zainteresowanego związanych z zamieszkiwaniem w przedmiotowym lokalu, takich jak sposób jego opuszczenia, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, praca, nauka, czy obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w danym lokalu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2002 r., SA/Sz 1278/00; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 listopada 2006 r., IV SA/Wa 1677/06 - opubl. w internetowej bazie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Zdaniem Sądu decyzja o odmowie wymeldowania Uczestnika postępowania została podjęta przedwcześnie. Organy obu instancji nie podjęły wszelkich niezbędnych kroków w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie niezbędnym do jej rozstrzygnięcia, tj. ustalenia zaistnienia w stosunku do Uczestnika postępowania przesłanek z art. 35 u.e.l. Jednocześnie organy dokonały dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Organy stwierdziły brak podstaw do wymeldowania Uczestnika postępowania z miejsca dotychczasowego pobytu stałego, poprzestając w tym zakresie na wyjaśnieniach samego Uczestnika postępowania, który oświadczył, że nie jest związany z innym miejscem zamieszkania na stałe. Ponadto na ustaleniach, że Uczestnik postępowania posiada klucze do lokalu (a zatem swobodny do niego dostęp), w lokalu znajdują się jego rzeczy osobiste, są organizowane przyjęcia i odwiedziny. Uczestnik postępowania dokonuje zakupów w okolicy. Z zeznań świadków wynika zaś, że Uczestnik postępowania z różną częstotliwością przebywa na krótkie okresy w lokalu, tj. zazwyczaj w poniedziałki i w wakacje. Zdaniem organów opuszczenie spornego lokalu przez Uczestnika postępowania nie ma znamion trwałości, a jedynie jest czasowym przebywaniem poza miejscem stałego zameldowania. W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że Uczestnik postępowania od 2014 r. pracuje jako wikariusz kościoła rzymskokatolickiego, pełniąc posługę kapłańską w kolejnych parafiach, do których jest kierowany przez odpowiednie władze kościelne. Organy obu instancji oceniając czy doszło do trwałego i dobrowolnego opuszczenia spornego lokalu nie wzięły pod uwagę charakteru pracy wikariusza ani warunków jej wykonywania. Praca wikariusza nie jest pracą sezonową, a ma charakter stały. W świetle zaś przepisów kodeksu prawa kanonicznego wikariusz zobowiązany jest do zachowania rezydencji. Sam Uczestnik postępowania w piśmie z 25 lipca 2024 r., będącym odpowiedzią na wezwanie Organu I instancji, oświadczył zaś, że: "Moje miejsce stałego zameldowania nie stanowi miejsca obecnego zamieszkania ale częstego przebywania, z powodu bycia księdzem". Kwestie te zostały całkowicie pominięte przez organy w kontekście tego, czy po stronie Uczestnika postępowania istnieje obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w spornym lokalu. Zwrócić uwagę należy, że na równi z dobrowolnością opuszczenia lokalu należy traktować te sytuacje, w których osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 18 czerwca 2019 r., II OSK 2025/17; 17 października 2019 r., II OSK 2418/18 – opubl. w CBOSA). Natomiast ocena czy opuszczenie lokalu ma charakter trwały nie może być oparta na dosłownym rozumieniu trwałości jako stanu, który nie ulegnie zmianie i być pojmowana jedynie jako opuszczenie lokalu "na zawsze". Także bowiem opuszczenie lokalu na pewien okres może być uznane za trwałe jeżeli okres ten jest wystarczająco długi. Pojmowanie bowiem trwałości jako synonimu określenia "na zawsze" powodowałoby niemożność wymeldowania osoby, która de facto w lokalu od lat nie przebywa i przez następnych kilkanaście lat przebywać nie może albo przyjeżdża do niego jedynie okazjonalnie (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 19 stycznia 2009 r., II SA/Gl 493/08; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 marca 2020 r., II OSK 210/19 i z 21 października 2021 r., II OSK 3209/18 – opubl. w CBOSA). Sama zaś deklaracja zamiaru powrotu do dotychczasowego miejsca zameldowania w bliżej nieokreślonej przyszłości, nie jest przeszkodą do wymeldowania i nie może samoistnie przesądzać o braku przesłanek do wymeldowania (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 23 czerwca 2015 r., II SA/Wr 37/15, opubl. w CBOSA). Następnie należy wskazać, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że Uczestnik postępowania przebywa w spornym lokalu "w miarę możliwości", tj. w dni wolne od pracy (por. pismo Uczestnika postępowania z 25 lipca 2024 r.). Świadek A. W. zeznała, że widuje Uczestnika postępowania w poniedziałki oraz w wakacje i jej zdaniem zamieszkuje on w spornym lokalu. Jednakże drugi ze świadków, tj. L.L. zeznał, że Uczestnika postępowania widuje rzadko, najczęściej w samochodzie z matką albo podczas odprawiania mszy w kościele. Zdaniem świadka, Uczestnik postępowania nie zamieszkuje w spornym lokalu, a przyjeżdża w odwiedziny do matki. Zeznania świadków są sprzeczne. Tym samym nie dają podstaw do przyjęcia, że nie zachodzą ustawowe przesłanki do wymeldowania Uczestnika postępowania. W świetle powyższego fakt, że Uczestnik postępowania posiada klucze do spornego lokalu i pozostawił w nim rzeczy osobiste nie świadczy jeszcze o skoncentrowaniu jego spraw życiowych w tymże lokalu. Podobnie jak posiadanie potwierdzeń dokonywania zakupów w sklepach położonych blisko spornego lokalu czy przedłożenie rachunku z restauracji za przyjęcie organizowane w miejscowości położonej niedaleko spornego lokalu. Przetrzymywanie swoich rzeczy w dotychczasowym miejscu pobytu, czy sporadyczne odwiedzanie lokalu nie świadczy o tym, że w lokalu tym ześrodkowana jest aktywność życiowa danej osoby. Organy pominęły także szereg innych okoliczności, które pozwoliłyby zobiektywizować deklarowany przez Uczestnika postępowania zamiar zamieszkiwania w spornym lokalu. W szczególności nie ustaliły sposobu korzystania przez Uczestnika postępowania ze spornego lokalu, tj. czy korzysta z lokalu jako gość odwiedzając matkę czy jako mieszkaniec, czy ponosi on jakiekolwiek koszty związane z utrzymaniem lokalu i podejmuje działania mające na celu zapewnienie jego utrzymania w porządku i odpowiednim stanie technicznych, czy w lokalu przyjmuje i nadaje korespondencję. W końcu należy zauważyć, że wymeldowanie z miejsca stałego pobytu ma charakter wyłącznie ewidencyjny i rejestrowy. Wymeldowanie jest jedynie stwierdzeniem pewnego faktu i nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony do lokalu, w tym możliwość korzystania z lokalu lub stosunki własnościowe. Celem decyzji o wymeldowaniu jest doprowadzenie do zgodności ewidencji ze stanem faktycznym. Utrzymanie zameldowania w lokalu, w którym dana osoba faktycznie nie przebywa, stanowiłoby tzw. fikcję meldunkową. Byłoby to sprzeczne z celem instytucji zameldowania, a przede wszystkim z jej rejestrowym (ewidencyjnym) charakterem (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 28 lutego 2018 r., II OSK 1166/16; 28 września 2016 r., II OSK 439/15; 7 maja 2013 r., II OSK 2672/11 – opubl. w CBOSA). Skoro organy nie ustaliły należycie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i nie dokonały wszechstronnej oceny istniejącego materiału dowodowego to zapadłe rozstrzygnięcia należy uznać za wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie uchybienie przepisom prawa procesowego wynikało także z niewłaściwej wykładni art. 35 u.e.l. i pominięcia przez organy przedstawionych wyżej wykładni pojęcia dobrowolności i trwałości opuszczenia miejsca pobytu. Przedstawione względy uzasadniały uchylenie nie tylko zaskarżonej decyzji Wojewody, ale także decyzji Organu I instancji. Odnosząc się do zawartych w skardze wniosków dowodowych należy wyjaśnić, że podstawą orzekania przez wojewódzki sąd administracyjny jest materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organami administracji. W postępowaniu przed sądem administracyjnym postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające, ograniczone do dowodów z dokumentów. Przy czym przeprowadzanie dowodu z dokumentów na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie może służyć uzupełnieniu przez sąd administracyjny materiału dowodowego, ani akt sprawy administracyjnej. Sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów tylko gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia wątpliwości związanych z tym czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest instrumentem służącym do zwalczenia ustaleń faktycznych, z którymi strona skarżąca się nie zgadza (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2010 r., II FSK 1306/08, opubl. w CBOSA). Ponownie rozpatrując sprawę właściwy organ uwzględni przedstawioną przez Sąd ocenę prawną i podejmie odpowiednie czynności dowodowe celem jednoznacznego i nie budzącego wątpliwości ustalenia stanu faktycznego sprawy. Następnie rzetelnie rozpatrzy zgromadzony materiał dowodowy i dokona oceny dowodów w ich wzajemnym powiązaniu. W zależności od poczynionych ustaleń, organ podejmie właściwe rozstrzygnięcie, należycie je uzasadniając, jak tego wymaga art. 107 § 3 k.p.a. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.). Zasądzony zwrot kosztów postępowania obejmuje wpis sądowy (100 zł), opłatę skarbową (17 zł) i wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru (480 zł).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI