II SA/Gl 1027/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę K. A. na decyzję Szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych odmawiającą przyznania statusu działacza opozycji antykomunistycznej z powodu niewykazania przez skarżącą spełnienia ustawowych przesłanek.
Skarżąca K. A. wniosła o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Szef Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania statusu, wskazując na brak wystarczających dowodów potwierdzających prowadzenie działalności opozycyjnej przez wymagany okres i w ramach zorganizowanych struktur. Sąd administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanek ustawowych, a zgromadzony materiał dowodowy, w tym opinie świadków i brak wzmianek w archiwach IPN, nie potwierdził jej aktywności opozycyjnej.
Sprawa dotyczyła skargi K. A. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję o odmowie przyznania skarżącej statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Skarżąca złożyła wniosek, powołując się na swoje zaangażowanie w działalność Konfederacji Polski Niepodległej (KPN), w tym kolportaż ulotek, tworzenie plakatów i transparentów, udział w demonstracjach oraz pobicie przez SB. Szef Urzędu, po analizie przedstawionych dowodów i opinii, w tym negatywnej opinii Wojewódzkiej Rady Konsultacyjnej, stwierdził, że skarżąca nie wykazała spełnienia ustawowych przesłanek, zwłaszcza wymogu prowadzenia działalności przez co najmniej 12 miesięcy w ramach zorganizowanych struktur. Sąd administracyjny w Gliwicach, rozpoznając skargę, uznał, że Szef Urzędu prawidłowo ocenił materiał dowodowy. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia spełnienia przesłanek spoczywa na wnioskodawcy, a skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów, które w sposób niebudzący wątpliwości potwierdziłyby jej działalność opozycyjną lub status osoby represjonowanej. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarżąca nie wykazała spełnienia ustawowych przesłanek.
Uzasadnienie
Skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów potwierdzających prowadzenie działalności opozycyjnej przez wymagany okres (min. 12 miesięcy) w ramach zorganizowanych struktur lub we współpracy z nimi, ani nie wykazała doznania represji w rozumieniu ustawy. Brak jest również jednoznacznych potwierdzeń jej działalności w archiwach IPN.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.d.o.a. art. 3
Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych
u.d.o.a. art. 5 § ust.1
Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych
u.d.o.a. art. 2
Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 2 u.d.o.a. poprzez błędne uznanie, że skarżąca nie spełniła przesłanek działacza opozycji, mimo istnienia oświadczeń świadków i rozmów potwierdzających działalność opozycyjną. Naruszenie art. 3 ust. 3 pkt a) u.d.o.a. poprzez błędne uznanie, że skarżąca nie spełniła przesłanki, ponieważ nie wykazała doznania uszczerbku na zdrowiu powyżej 7 dni. Naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 i 81 k.p.a. poprzez błędną ocenę dowodów, zaniechanie uzupełnienia materiału dowodowego, niewyjaśnienie wątpliwości, brak przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, ograniczenie się do notatek z rozmów telefonicznych, brak ustaleń w zakresie działalności opozycyjnej męża oraz brak wezwania do wykazania uszczerbku na zdrowiu.
Godne uwagi sformułowania
inicjatywa dowodowa w zakresie wykazania swojej działalności opozycyjnej zgodnie z art. 5 ust. 3 pkt 1 u.d.o.a. należy do wnioskodawcy. organ ma obowiązek poszukiwania "do skutku" dowodów potwierdzających zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony.
Skład orzekający
Wojciech Gapiński
przewodniczący
Krzysztof Nowak
sprawozdawca
Edyta Kędzierska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że ciężar dowodu w sprawach o przyznanie statusu działacza opozycji antykomunistycznej spoczywa na wnioskodawcy, a sądowa kontrola ogranicza się do oceny zgodności z prawem działań organu administracji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej ustawy i stanu faktycznego, gdzie kluczowe jest udowodnienie spełnienia ustawowych przesłanek przez wnioskodawcę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu statusu działaczy opozycji, ale rozstrzygnięcie opiera się na kwestiach proceduralnych i dowodowych, co czyni ją mniej interesującą dla szerokiej publiczności, a bardziej dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym.
“Czy można uzyskać status działacza opozycji, powołując się jedynie na zeznania świadków i brak dowodów przeciwko sobie?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 1027/22 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2022-12-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-07-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Edyta Kędzierska Krzysztof Nowak /sprawozdawca/ Wojciech Gapiński /przewodniczący/ Symbol z opisem 6349 Inne o symbolu podstawowym 634 Hasła tematyczne Kombatanci Sygn. powiązane III OSK 777/23 - Wyrok NSA z 2024-09-13 Skarżony organ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 319 art. 3, art. 3, art. 5 ust.1 Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych - t..j. Dz.U. 2022 poz 329 art.151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska,, Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Protokolant specjalista Anna Koenigshaus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi K. A. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 24 maja 2022 r. nr DSE3-K1082-D17233-17/22 w przedmiocie odmowy przyznania statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną do sądu decyzją z 24 maja 2022 r. Nr DSE3-K1082-D17233- 17/22, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej: "Szef Urzędu"), po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek wniosku K. A. (dalej: "skarżąca") utrzymał w mocy własną decyzję z 6 października 2021 r., Nr [...] o odmowie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy: Pismem z dnia 9 grudnia 2020 r. skarżąca złożyła w dniu 17 grudnia 2020 r. wniosek o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej bądź osoby represjonowanej z powodów politycznych na gruncie ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 319, ze zm.) – dalej: "u.d.o.a.". Decyzją z 6 października 2021 r., Nr [...] Szef Urzędu po zweryfikowaniu wniosku strony i przedstawionych przez nią dowodów odmówił skarżącej potwierdzenia wnioskowanego statusu. W uzasadnieniu decyzji Szef Urzędu powołał się na brzmienie art. 3 u.d.o.a. Organ wskazał, że pomimo potwierdzonej zeznaniami świadków – działaczy opozycji antykomunistycznej – członków KPN i "Solidarności" nie ma podstaw do potwierdzenia spełnienia przez skarżącą przesłanek ustawowych z powołanej wyżej ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych. Również [...] Wojewódzka Rada Konsultacyjna do Spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej i Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych zaopiniowała wniosek skarżącej negatywnie. Od powyżej decyzji skarżąca wniosła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Szefa Urzędu. Wniosek z dnia 5 stycznia 2022 r. został złożony po terminie, ale Szef Urzędu pozytywnie rozpatrzył wniosek skarżącej o przywrócenie terminu z dnia 5 lutego 2022 r. postanowieniem z dnia 31 marca 2022 r., Nr[...] . W wyniku rozpatrzenia wniosku Szef Urzędu powołaną wyżej decyzją z dnia 24 maja 2022 r. Nr DSE3-K1082-D17233-17/22 utrzymał w mocy własną decyzję z 6 października 2021 r., Nr [...] o odmowie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. W uzasadnieniu decyzji Szef Urzędu wskazał, że w toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ podjął czynności uzupełniające zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Szeroko odniósł się do oświadczeń zgłoszonych przez skarżącą świadków i dokonał ich szczegółowej analizy. Sprawdził, czy wnioskodawczyni figuruje w internetowej bazie danych projektów: "katalog.bip.ipn.gov.pl" i "Encyklopedia Solidarności" prowadzonych przez Instytut Pamięci Narodowej, w serwisie: "szukajwarchiwach.gov.pl" prowadzonym przez Narodowe Archiwum Cyfrowe, w internetowej bazie danych projektu: "Słownik NIEZALEŻNI DLA KULTURY" prowadzonego przez Stowarzyszenie Wolnego Słowa, portalu historycznym Instytutu Historycznego Nurtu Niepodległościowego im. Andrzeja Ostoja Owsianego pt. "Encyklopedia KPN", a także w wykazie "Elektronicznym inwentarzu archiwalnym akt spraw karnych z okresu stanu wojennego", prowadzonych przez Instytut Pamięci Narodowej na stronie internetowej: "polskiemiesiace.ipn.gov.pl/mie/wszystkie-wydarzenia/grudzien-1981". W ww. źródłach nie udało się odnaleźć informacji o działalności opozycyjnej skarżącej lub doznanych przez nią represjach. W ocenie Szefa Urzędu skarżąca nie udowodniła okoliczności prowadzenia działalności opozycyjnej w rozumieniu art. 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej. Wnioskodawczyni nie przestawiła dowodów, które w sposób nie budzący wątpliwości potwierdzałyby, że przez minimum 12 miesięcy prowadziła, w ramach zorganizowanych struktur lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność mającą na celu odzyskanie przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowanie politycznych praw człowieka. Ponadto Szef Urzędu podniósł, że jest organem, który potwierdza status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych na podstawie udokumentowanego wniosku strony. W jego ocenie nie ulega wątpliwości, iż to na organie administracji spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Powyższe nie oznacza jednak, że organ ma obowiązek poszukiwania "do skutku" dowodów potwierdzających zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony. Szef Urzędu podkreślił, że strona bardzo aktywnie uczestniczyła w prowadzonym postępowaniu, jednak aktywność ta koncentrowała się przede wszystkim na przedstawianiu swojej oceny dowodów, kwestionowaniu czynności podejmowanych przez organ w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego czy podnoszeniu zarzutów dotyczących prowadzenia postępowania administracyjnego, w tym zarzutu fałszowania przez organ dokumentów. Strona nie podjęła natomiast współpracy z organem w celu ustalenia prawdy obiektywnej i nie przedstawiła dowodów na potwierdzenie swoich twierdzeń. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, uzupełnioną przez profesjonalnego pełnomocnika pismem z dnia 6 października 2022 r. W skardze skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji: 1. Naruszenie prawa materialnego: a) art. 2 u.d.o.a poprzez błędne uznanie, że skarżąca nie spełniła przesłanek uznania jej za działacza opozycji, podczas gdy z oświadczeń A. S., A. W., T. P., A. B., J. S., R. B. i rozmów telefonicznych organu z tymi osobami wynika, że prowadziła w latach 1982 - 1991 działalność opozycyjną; b) art. 3 ust. 3 pkt a) u.d.o.a. poprzez błędne uznanie, że skarżąca nie spełniła przesłanki uznania jej za działacza opozycji, ponieważ nie wykazała, aby w wyniku pobicia podczas manifestacji doznała uszkodzenia i rozstroju zdrowia powyżej 7 dni; 2. Naruszenie przepisów postepowania: Art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 i art. 81 k.p.a. poprzez dokonanie błędnej oceny dowodów na podstawie niepełnego materiału dowodowego, zaniechanie uzupełnienia materiału dowodowego, niewyjaśnienie wątpliwości powstałych w sprawie, w szczególności: a) brak przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków: E. A., A. A., A. S., A. W., T. P., A. B., J. S., R. B. oraz uniemożliwienie skarżącej udziału w tej czynności (co naruszało art. 81 k.p.a.); b) ograniczenie się jedynie do sporządzenia notatki z dnia 18.06.2021 r. z rozmów telefonicznych z A. B., T. P., A. W., J. S. , przy czym rozmowy te prowadzone były bez udziału skarżącej (co naruszało art. 81 k.p.a.); c) brak ustaleń w zakresie działalności opozycyjnej męża skarżącej M. A., w szczególności istnienia i treści jego akt administracyjnych, w których mogła być wzmianka o żonie (z notatki organu z dnia 18.06.2021 r. wynika, że skarżąca brała czynny udział we wszystkich działaniach wraz z mężem - organ pominął zupełnie tą okoliczność), d) brak wezwania skarżącej do wykazania doznania uszczerbku na zdrowiu powyżej 7 dni podczas manifestacji. Jednocześnie skarżąca wniosła o: 1. Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji z dnia 6.10.2021 r. nr [...] i potwierdzenie skarżącej statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej politycznie; 2. Zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez pełnomocnika wyznaczonego z urzędu wg norm przepisanych. Ewentualnie o: 3. Uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania; 4. Zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez pełnomocnika wyznaczonego z urzędu wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Materialnoprawną podstawę do wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.d.o.a. status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po stwierdzeniu przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej: Prezes IPN), iż osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych spełnia warunki, o których mowa w art. 4 tej ustawy. Do wydania decyzji o potwierdzeniu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych konieczne jest przedstawienie dowodów potwierdzających spełnienie warunków określonych w art. 2 lub art. 3 u.d.o.a. oraz decyzji administracyjnej Prezesa IPN w sprawie spełniania warunków, o których mowa w art. 4 u.d.o.a., albo dokument potwierdzający nadanie Krzyża Wolności i Solidarności. Z akt sprawy wynika, że skarżąca przedstawiła decyzję Prezesa IPN z 2 grudnia 2020 r. potwierdzającą, że nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa oraz że w archiwach IPN nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Decyzja Prezesa IPN potwierdza zatem, iż w przypadku skarżącej nie zachodzą przesłanki negatywne wyłączające przyznanie spornego statusu. W myśl art. 2 u.d.o.a. działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od 1 stycznia 1956 r. do 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Przy czym do okresu 12 miesięcy, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od 31 sierpnia 1980 r. do 12 grudnia 1981 r. Natomiast osobą represjonowaną z powodów politycznych zgodnie z art. 3 u.d.o.a. jest osoba, która w okresie od 1 stycznia 1956 r. do 31 lipca 1990 r.: 1) przebywała w: a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. nr 29, poz. 154 ze zm.) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce; 2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce; 3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym: a) na skutek działania wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2014 r. poz. 1075), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni, b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia, c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu, d) została z nią rozwiązana umowa o pracę, e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły, f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok; 4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. We wniosku o przyznanie omawianego statusu skarżąca wskazała, że w okresie PRL wraz z mężem nawiązała kontakt z Konfederacją Polski Niepodległej poprzez sąsiada, który był szefem KPN w [...] Okręgu Węglowym. Z jego żoną skarżąca zajmowała się kolportażem ulotek KPN. Poza tym skarżąca robiła plakaty i transparenty KPN. Brała udział w demonstracjach min. na KWK "[...]" oraz okupacji Siedziby [...] w Z. w 1989 r. Wskazała, że brała także udział w manifestacji KPN 11 listopada 1988 r. w K. i uczestniczyła w głodówce protestacyjnej w katedrze, została pobita przez SB. Gościła wielokrotnie w mieszkaniach przywódców KPN. W wyniku zapytania Szefa Urzędu skierowanego do Instytutu Pamięci Narodowej (dalej: IPN) uzyskano informację, że w zasobie archiwalnym IPN nie odnaleziono żadnych materiałów, które potwierdzałyby, że skarżąca w latach 80-tych XX wieku był inwigilowana i kontrolowana przez Służbę Bezpieczeństwa. Jednymi dokumentami w jej sprawie były akta paszportowe. Pismem z dnia 27 kwietnia 2021 r. przesłane zostały do Szefa Urzędu oświadczenia świadków A. B., T.P., A. W. i J. S.. Z każdym z tych świadków Urząd przeprowadził rozmowę telefoniczną o udziale skarżącej w działaniach opozycyjnych w latach 80-tych ubiegłego wieku. Na podstawie art. 5 ust. 6 u.d.o.a. Szef Urzędu 22 czerwca 2021 r. wystąpił do [...] Wojewódzkiej Rady Konsultacyjnej do Spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej oraz Osób Represjonowanych Z Powodów Politycznych W K. o zaopiniowanie wniosku skarżącej. Uchwałą nr [...] z 27 lipca 2021 r. Rada Konsultacyjna wyraziła negatywne stanowisko. W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że skarżąca:, - nie roznosiła ulotek, ani nie przeprowadzała żadnych akcji ulotkowych, - była skarbnikiem KPN ROW przez pół roku, ale dopiero po strajkach w 1988 r., prawdopodobnie w 1989 r., - nie zgłosiła się do szefa Struktur PKN w ROW o poświadczenie działalności opozycyjnej, - aktywnym działaczem KPN był jej mąż, - w jej mieszkaniu były drukowane ulotki KPN na powielaczu, ale dopiero po strajkach w 1988 r. ze wskazaniem na koniec 1988 r. Dodatkowo w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Szef Urzędu uzupełnił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy poprzez sprawdzenie czy wnioskodawczyni figuruje w internetowej bazie danych projektów: "katalog.bip.ipn.gov.pl" i "Encyklopedia Solidarności" prowadzonych przez Instytut Pamięci Narodowej, w serwisie: "szukajwarchiwach.gov.pl" prowadzonym przez Narodowe Archiwum Cyfrowe, w internetowej bazie danych projektu: "Słownik NIEZALEŻNI DLA KULTURY" prowadzonego przez Stowarzyszenie Wolnego Słowa, portalu historycznym Instytutu Historycznego Nurtu Niepodległościowego im. Andrzeja Ostoja Owsianego pt. "Encyklopedia KPN", a także w wykazie "Elektronicznym inwentarzu archiwalnym akt spraw karnych z okresu stanu wojennego", prowadzonych przez Instytut Pamięci Narodowej na stronie internetowej: "polskiemiesiace.ipn.gov.pl/mie/wszystkie-wydarzenia/grudzien-1981". W podanych wyżej Szefowi Urzędu nie udało się odnaleźć informacji o działalności opozycyjnej skarżącej lub doznanych przez nią represjach. W ocenie Sądu, Szef Urzędu prawidłowo stwierdził, że zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, iż skarżąca prowadziła działalność opozycyjną lub podlegała represjom w rozumieniu przepisów u.d.o.a. Nie budzi bowiem wątpliwości, że w świetle cytowanych wyżej przepisów tej ustawy, potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej może nastąpić wyłącznie po udowodnieniu, że zainteresowana prowadziła łącznie przez co najmniej 12 miesięcy, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżąca takiej działalności nie prowadziła. Faktem jest, że mąż skarżącej był aktywnym działaczem KPN. W jego mieszkaniu drukowane były ulotki na powielaczu, najprawdopodobniej w roku 1988. Ustalono również, że skarżąca była w przez okres ok. pół roku skarbnikiem KPN w ROW w latach 1988-89. W pozostałym zakresie jej działalność opozycyjna w okresie lat 80-tych ubiegłego wieku jest podważana przez działaczy ówczesnej opozycji antykomunistycznej. Wskazani przez skarżącą świadkowie w sposób lakoniczny relacjonują działalność opozycyjną skarżącej i faktycznie nie potwierdzają jej w sposób nie budzący wątpliwości. Brak jest w zasobach IPN jakiejkolwiek wzmianki dotyczącej działalności opozycyjnej skarżącej. Skarżąca nie była również osobą represjonowaną, ponieważ w jej przypadku nie zaistniała i nie została potwierdzona żadna z przesłanek wymienionych w art. 3 u.d.o.a. Odnosząc się do zarzutów skarżącej należy podkreślić, iż są one niezasadne. Postępowanie przeprowadzone przez Szefa Urzędu było szczegółowe i uwzględniało nie tylko zgłoszone przez skarżącą dowody. Warto w tym miejscu przypomnieć, że inicjatywa dowodowa w zakresie wykazania swojej działalności opozycyjnej zgodnie z art. 5 ust. 3 pkt 1 u.d.o.a. należy do wnioskodawcy. Pomimo kilkukrotnego wezwania skarżącej przez Szefa Urzędu do przedstawienia dodatkowych dowodów uzasadniających taką działalność skarżąca nie była w stanie ich przedstawić. Ponieważ postępowanie w sprawie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej wszczyna się na wniosek osoby ubiegającej się o taki status, to ta osoba ma dołączyć do wniosku dowody potwierdzające spełnienie przesłanek ustawowych (vide wyroki NSA z 29 września 2020 r., sygn. akt II OSK 1452/20; z 14 lica 2020 r., sygn. akt II OSK 645/20; z 26 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 2864/19). Mając na uwadze powyższe, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI