II SA/GL 1593/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2021-03-17
NSAAdministracyjneWysokawsa
samorząd terytorialnygospodarka odpadamirozstrzygnięcie nadzorczeuchwała rady gminypowierzenie zadańspółka komunalnakompetencje rady gminyustawa o samorządzie gminnymustawa o gospodarce komunalnej

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, uznając, że Rada Gminy miała prawo powierzyć spółce komunalnej zadania w zakresie gospodarki odpadami.

Wojewoda Śląski stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta L. dotyczącej powierzenia spółce "A" Sp. z o.o. zadań własnych gminy w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi, uznając brak podstawy prawnej. Gmina L. zaskarżyła to rozstrzygnięcie, argumentując, że rada miała prawo powierzyć zadania spółce komunalnej, a uchwała jedynie zmieniła okres ich wykonywania. Sąd administracyjny uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze, podzielając stanowisko gminy.

Sprawa dotyczyła rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Śląskiego, który stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta L. z dnia [...] r. w sprawie zmiany uchwały z dnia [...] r. dotyczącej powierzenia spółce "A" Sp. z o.o. zadań własnych Gminy L. w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi. Wojewoda uznał, że uchwała jest sprzeczna z Konstytucją RP i ustawą o gospodarce komunalnej, ponieważ rada gminy nie miała kompetencji do powierzenia konkretnej spółce realizacji tych zadań, a jedynie do określenia sposobu i formy prowadzenia gospodarki komunalnej. Gmina L. wniosła skargę, zarzucając Wojewodzie błędną interpretację przepisów i wskazując, że art. 4 ust. 1 u.g.k. dopuszcza wskazanie konkretnego podmiotu. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, uznał, że stanowisko organu nadzoru jest błędne. Sąd podzielił pogląd, że rada gminy ma prawo powierzyć istniejącej spółce komunalnej zadania własne, w tym w zakresie gospodarki odpadami, a także dokonać zmiany okresu ich wykonywania. Sąd powołał się na przepisy ustawy o samorządzie gminnym i ustawy o gospodarce komunalnej, a także na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które potwierdza możliwość takiego działania. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, rada gminy ma kompetencję do powierzenia w uchwale konkretnej spółce komunalnej zadań własnych gminy w zakresie gospodarki odpadami, a także do zmiany okresu ich wykonywania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy ustawy o samorządzie gminnym i ustawy o gospodarce komunalnej, interpretowane systemowo, dają radzie gminy możliwość wskazania konkretnego podmiotu do realizacji zadań własnych, w tym spółki komunalnej utworzonej przez jednostki samorządu terytorialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (22)

Główne

u.s.g. art. 18 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 6 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 7 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.c.p.g. art. 3 § 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 3 § 2

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.g.k. art. 4 § 1

Ustawa o gospodarce komunalnej

p.p.s.a. art. 148

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.g.k. art. 2

Ustawa o gospodarce komunalnej

u.s.g. art. 9 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 9 § 3

Ustawa o samorządzie gminnym

Ustawa o odpadach art. 16a

k.s.h. art. 4 § 1

Ustawa Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 10a

Ustawa Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 10b

Ustawa Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 12

Ustawa Kodeks spółek handlowych

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 2

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rada Gminy miała prawo powierzyć spółce komunalnej zadania własne w zakresie gospodarki odpadami. Uchwała jedynie zmieniała okres powierzenia zadań już wcześniej prawidłowo wykonywanych. Art. 4 ust. 1 u.g.k. dopuszcza wskazanie konkretnego podmiotu do realizacji zadań własnych gminy.

Odrzucone argumenty

Uchwała Rady Gminy była sprzeczna z prawem, ponieważ rada nie miała kompetencji do powierzenia konkretnej spółce realizacji zadań własnych. Powierzenie zadań spółce komunalnej wymagało zmiany umowy spółki lub zawarcia stosownej umowy, a nie uchwały rady. Kompetencja rady ogranicza się do wyboru sposobu i formy prowadzenia gospodarki komunalnej, a wybór konkretnego podmiotu należy do organu wykonawczego.

Godne uwagi sformułowania

nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem prezentowanym przez organ nadzoru na mocy art. 4 u.g.k. rada nie tylko może określić sposób i formę prowadzenia gospodarki komunalnej, ale także może w uchwale wskazać oznaczony i konkretny podmiot do wykonywania określonego zadania nie ma żadnych przeszkód aby rada gminy uchwałą przekazała istniejącej spółce zadania własne w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi

Skład orzekający

Grzegorz Dobrowolski

przewodniczący

Beata Kalaga-Gajewska

sprawozdawca

Artur Żurawik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kompetencji rady gminy w zakresie powierzania zadań własnych spółkom komunalnym, zwłaszcza w kontekście gospodarki odpadami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powierzenia zadań spółce, której gmina jest udziałowcem, w ramach realizacji wieloletniego programu gospodarki odpadami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii kompetencji samorządów i sposobu realizacji zadań publicznych, co jest istotne dla prawników administracyjnych i samorządowców. Pokazuje konflikt między organem nadzoru a jednostką samorządu.

Czy rada gminy może sama wybrać wykonawcę śmieci? Sąd rozstrzyga spór z Wojewodą.

Dane finansowe

WPS: 480 PLN

Sektor

administracja publiczna

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Gl 1593/20 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2021-03-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-12-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Artur Żurawik
Beata Kalaga-Gajewska /sprawozdawca/
Grzegorz Dobrowolski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
III OSK 5399/21 - Wyrok NSA z 2022-11-29
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono akt nadzoru
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 713
art. 9, art. 18
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Dz.U. 2019 poz 712
art. 4
Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej  t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 148, art. 200 i art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 marca 2021 r. sprawy ze skargi Gminy L. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie powierzenia zadań własnych gminy w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi 1) uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze; 2) zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Na sesji w dniu [...] r. Rada Miasta L. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie powierzenia spółce "A" Sp. z o.o. zadań własnych Gminy L. w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi. W podstawie prawnej uchwały powołała art. 18 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446 z późn. zm., obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 713, dalej w skrócie: "u.s.g."), art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2016 r. poz. 250 z późn. zm., obecnie t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2010, dalej: "u.c.p.g.") i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 573 z późn. zm., obecnie t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 712, dalej: "u.g.k.") oraz uchwałę własną nr [...] z dnia [...] r. w sprawie utworzenia międzygminnej spółki z o.o., której celem jest realizacja "Wieloletniego programu gospodarki odpadami komunalnymi w woj. [...]". W § 1 uchwała z dnia [...] r. nr [...] określiła termin powierzenia usługi publicznej polegającej na zagospodarowaniu i unieszkodliwianiu odpadów komunalnych wraz z selektywną ich zbiórką w rezultacie eksploatacji instalacji, urządzeń i wyposażenia spółki "A" Sp. z o.o. (pkt 2), począwszy od dnia 27 kwietnia 2017 r. do dnia 30 czerwca 2020 r. (pkt 3), natomiast jej wykonanie powierzono Burmistrzowi Miasta L. (§ 3). Rada Miasta L. wyraziła również zgodę na zawarcie umowy wykonawczej (umowy o świadczenie usług publicznych) przez Gminę L. i spółkę (§ 2).
Obecnie Rada Miasta L. uchwałą nr [...] z dnia [...]. w sprawie zmiany wyżej opisanej uchwały z dnia 27 kwietnia 2017 r., działając na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 pkt 3 u.s.g., art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 lit. a) u.c.p.g., art. 2, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 u.g.k. oraz uchwały własnej nr [...] z dnia [...] r. w sprawie utworzenia międzygminnej spółki z o.o., której celem jest realizacja "Wieloletniego programu gospodarki odpadami komunalnymi w woj. [...]", postanowiła zmienić § 1 pkt 3 uchwały z dnia [...] r. nr [...] i nadała mu nowe brzmienie o treści: "3. Powierzenie następuje na okres od dnia wejścia w życie niniejszej uchwały do dnia 30.06.2023 r.". W § 2 podała, że jej wykonanie powierza Burmistrzowi Miasta L.. Według § 3 weszła ta zmiana w życie z dniem podjęcia, tj. [...] r. Uchwała została doręczona organowi nadzoru - Wojewodzie Śląskiemu w dniu [...] r.
Pismem z dnia [...] r. Wojewoda Śląski zawiadomił o wszczęciu postępowania nadzorczego w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały nr [...] z dnia [...] r., a następnie w dniu [...] r., działając na podstawie art. 91 ust. 1 i ust. 3 u.s.g., wydał rozstrzygnięcie nadzorcze, w którym stwierdził jej nieważność w całości, jako sprzecznej z art. 7 Konstytucji RP i art. 4 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 3 u.g.k. W uzasadnieniu podał, że uchwałą nr [...] z dnia [...] r. Rada Miasta L. powierzyła spółce "A" Sp. z o.o. z siedzibą w T. realizację zadania własnego Gminy L. w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi, polegającego na zagospodarowaniu i unieszkodliwianiu odpadów komunalnych poprzez eksploatację instalacji, urządzeń i wyposażenia spółki "A" Sp. z o.o. Powierzenie obejmowało także prowadzenie procesu zagospodarowania odpadów pochodzących z selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, przy czym z wyłączeniem ich zbierania i transportu na okres od dnia wejścia w życie uchwały do dnia 30 czerwca 2020 r. (§ 1 pkt 1 i 3 uchwały). Wspomniana Spółka jest wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy w K. - Wydział VIII Gospodarczo-Rejestrowy KRS [...]. Z danych KRS wynika, iż jest to spółka komunalna, której głównym udziałowcem jest gmina T. ([...] udziałów o łącznej wysokości [...] zł.), a pozostałymi udziałowcami gmina L. ([...] udziałów o łącznej wysokości [...] zł) i gmina B. ([...] udziałów o łącznej wysokości [...] zł.). Organ nadzoru wywiódł, że gospodarka komunalna może być prowadzona przez jednostki samorządu terytorialnego w szczególności w formach samorządowego zakładu budżetowego lub spółek prawa handlowego (art. 2 u.g.k.), a jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego postanawiają o wyborze sposobu prowadzenia i form gospodarki komunalnej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.g.k.). W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że stosownie do powołanego art. 4 ust. 1 pkt 1 u.g.k., rada gminy może jedynie określić sposób i formę prowadzenia gospodarki komunalnej (np. przez osobę fizyczną, gminną jednostkę organizacyjną), a nie wskazywać oznaczony podmiot wykonujący te zadania (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 23 sierpnia 2012 r. sygn. akt III SA/Wr 242/12). Zatem art. 4 ust. 1 u.g.k. nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż zarówno z tytułu uchwały, jak i jej treści wynika jednoznacznie, iż organ stanowiący nie dokonał wyboru sposobu i formy prowadzenia gospodarki komunalnej w zakresie wykonywania zadania własnego Gminy L. w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi, polegającego na zagospodarowaniu i unieszkodliwianiu odpadów komunalnych oraz prowadzeniu procesu zagospodarowania odpadów pochodzących z selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, z wyłączeniem ich zbierania i transportu, ani też zmiany uchwały w takowej sprawie, a jedynie dokonał zmiany uchwały w sprawie powierzenia tego zdania spółce komunalnej, której jest udziałowcem. W ocenie organu nadzoru powołane przepisy nie dają podstawy do powierzenia konkretnej spółce całości lub części zadań związanych z utrzymaniem czystości i porządku w gminie. Upoważnienia do podjęcia takiej uchwały nie można wywieść także z innych aktualnie obowiązujących przepisów prawa. Istnieje możliwość powierzenia zadania obligatoryjnego gminy spółce, której gmina jest właścicielem czy udziałowcem, bez przetargu. Jednakże działanie takie następuje albo poprzez zmianę umowy spółki, albo zawarcie stosownej umowy. Zdaniem organu nadzoru kompetencja rady ogranicza się wyłącznie do decyzji, że usługi komunalne zostaną powierzone podmiotowi zewnętrznemu, jednakże wybór konkretnego podmiotu następuje już na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa w ramach kompetencji przyznanych organowi wykonawczemu gminy, tj. prezydentowi, burmistrzowi, wójtowi (por. art. 30 ust. 2 pkt 2 i 3 oraz art. 31 u.s.g. w związku z art. 3 ust. 1 i 2 u.g.k.). Powołując się na zakaz domniemania kompetencji zaznaczył, że Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie wskazywał w swoim orzecznictwie, że każdy wypadek niewłaściwej realizacji upoważnienia ustawowego tj. jej niewyczerpania lub przekroczenia, powtarzania czy modyfikacji przepisów ustawowych stanowi jednocześnie naruszenie zawartych w Konstytucji przepisów, które określają tryb i warunki wydawania aktów podustawowych (por. m.in. wyroki TK: z dnia 5 listopada 2001 r., U1/01, OTK 2001, nr 8, poz. 247; z dnia 30 stycznia 2006 r., SK 39/04, OTK-A 2006, nr 1, poz. 7; z dnia 22 lipca 2008 r., K 24/07, OTK-A 2008, nr 6, poz. 110). Za istotne naruszenie prawa w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych uznaje się uchybienia prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym, które wpływają na treść uchwały lub zarządzenia (patrz m.in. wyrok NSA z dnia 11 lutego 1998 r. II SA/Wr 1459/97; wyrok NSA z dnia 8 lutego 1996 r. SA/Gd 327/95; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 kwietnia 2012 r. IV SA/Wr 625/11). Takim uchybieniem jest między innymi naruszenie przepisów prawa wyznaczających kompetencje do wydania aktu lub podstawę prawną, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał, jeżeli na skutek tego naruszenia zapadła uchwała innej treści, niż gdyby naruszenie nie nastąpiło (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny. Samorząd terytorialny., 2001, z. 1-2). W judykaturze za istotne naruszenie prawa (będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu) przyjmuje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak; podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 lutego 1998 r. sygn. akt II SA/Wr 1459/97, publ. OwSS 1998/3/79; z 8 lutego 1996 r. sygn. akt SA/Gd 327/95, publ. OwSS 1996, nr 3, poz. 90; z 26 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 679/12 i l OSK 997/12). Z tego powodu, zakwestionowana rozstrzygnięciem nadzorczym uchwała została podjęta bez podstawy prawnej i narusza prawo w sposób istotny, dlatego stwierdzenie jej nieważności w całości było uzasadnione i konieczne.
Pismem z dnia 1 lipca 2020 r., reprezentowana przez pełnomocnika, Gmina L. wniosła skargę na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego, któremu zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 91 u.s.g. poprzez przyjęcie, że przedmiotowa uchwała jest sprzeczna z prawem, oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 u.g.k. polegające na błędnym uznaniu, że Rada Gminy L. nie miała prawa powierzyć spółce komunalnej wykonywania zadań własnych w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi. Wskazując na powyższe uchybienia wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi stwierdziła, że organ nadzoru dokonał nieprawidłowej interpretacji wymienionych przepisów, a zakwestionowana uchwała nr [...] z dnia [...] r. zmieniła wyłącznie okres powierzenia Spółce zadań już wcześniej w sposób prawidłowy przez nią wykonywanych. Zaznaczyła, że art. 4 u.g.k. dopuszcza wskazanie podmiotu, w tym spółki prawa handlowego, do realizowania skonkretyzowanego zadania własnego gminy. W uchwale zmianie uległ tylko okres powierzenia zadań. Za dopuszczalnością takiego działania w samorządowej praktyce przemawiają podobne uchwały organów stanowiących innych jednostek samorządu terytorialnego oraz orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym wyrok WSA w Gliwicach z dnia 21 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 1502/19.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), sąd administracyjny jest właściwy do kontroli zgodności z prawem aktów nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż w granicach danej sprawy, sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Legalność aktów nadzoru nad działalnością organów jednostek terytorialnego badana jest tak pod względem formalnym, jak i materialnoprawnym. Zgodnie z art. 148 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględniając skargę jednostki samorządu terytorialnego na akt nadzoru uchyla ten akt.
Kluczowym zagadnieniem w niniejszej sprawie jest kwestia możliwości przedłużenia o 3 lata powierzenia zadań własnych Gminy L. w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi już działającej spółce "A" Sp. z o.o. z siedzibą w T..
W tym miejscu należy zaznaczyć, że na sesji w dniu [...] r. Rada Miasta L. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie powierzenia spółce "A" Sp. z o.o. i była ona przedmiotem skargi organu nadzoru do tut. Sądu, który ją oddalił nieprawomocnym wyrokiem z dnia 24 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 903/20.
Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd, że obecnie będąca przedmiotem oceny uchwała nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zmiany wyżej opisanej uchwały z dnia [...] r. oraz zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze są ze sobą powiązane i rozstrzygają taki sam problem.
Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem prezentowanym przez organ nadzoru, że powierzenie wykonywania zadań gminy może nastąpić jedynie w drodze powołania spółki, a modyfikacja tych zadań następuje w trybie określonym w Kodeksie spółek handlowych. Nie można też podzielić stanowiska, że art. 4 ust. 1 pkt 1 u.g.k. upoważnia jedynie radę do wyboru sposobu prowadzenia i form gospodarki komunalnej, nie może natomiast być podstawą do powierzenia spółce komunalnej, wykonywania zadania własnego gminy, m.in. określonych w art. 7 u.s.g. Wbrew wywodom organu nadzoru, na mocy art. 4 u.g.k. rada nie tylko może określić sposób i formę prowadzenia gospodarki komunalnej, ale także może w uchwale wskazać oznaczony i konkretny podmiot do wykonywania określonego zadania.
W tym miejscu należy odnieść się do treści art. 9 ust. 1 u.s.g., który stanowi, że w celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami. Nadto, ust. 3 tego przepisu stanowi, że formy prowadzenia gospodarki gminnej, w tym wykonywania przez gminę zadań o charakterze użyteczności publicznej, określa odrębna ustawa.
W niniejszej sprawie są to przepisy powołane w podstawie prawnej uchwały z dnia [...] r., nr [...], w sprawie zmiany wyżej opisanej uchwały z dnia [...] r., czyli u.g.k. i u.c.p.g. oraz ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (obecnie: t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 797).
Jednostki samorządu terytorialnego mogą tworzyć spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjne, a także mogą przystępować do takich spółek. Przepisy dają możliwość tworzenia nawet spółek zależnych od spółek z udziałem jednostek samorządu terytorialnego w celu realizacji zadań publicznych (art.10b w zw. z art. 10a, art. 4 ust. 1 pkt 1 i art. 12 u.g.k. w związku z art. 4 § 1 pkt 1-2 i 4 oraz § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - obecnie t.j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1526). Nawet spółki zależne od spółek z udziałem jednostek samorządu terytorialnego obligatoryjnie muszą (podobnie jak te ostatnie) wykonywać tylko i wyłącznie taką działalność, która polega na realizowaniu zadań publicznych należących do zakresu właściwości ich macierzystych jednostek samorządu terytorialnego.
Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 26 listopada 2013 r. sygn. akt II OSK 2283/13, iż nie ma żadnych przeszkód aby rada gminy uchwałą przekazała istniejącej spółce zadania własne w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi, w tym konkretnym przypadku polegające na powierzeniu usługi publicznej zagospodarowania i unieszkodliwiania odpadów komunalnych wraz z selektywną ich zbiórką, a w jej rezultacie eksploatacji instalacji, urządzeń i wyposażenia podmiotu prawa handlowego, utworzonego celem realizacji wieloletniego programu gospodarki odpadami komunalnymi, jak też dokonała w tym zakresie zmiany okresu obowiązywania wcześniej podjętej uchwały z dnia [...] r. nr [...].
Istotne znaczenie ma konkretna sytuacja faktyczna, która jest bezsporna, że przez wspólników będących w 100% jednostkami samorządu terytorialnego (również Gminę Miasto L.) utworzony został podmiot prawa handlowego (spółka "A: Sp. z o.o. z siedzibą w T., akt założycielski z dnia [...] r.), celem realizacji szeroko rozumianej gospodarki komunalnej, w tym zaspokajanie zbiorowych potrzeb mieszkańców tych jednostek w zakresie zadania własnego (wspólników), sformułowanego w art. 16a pkt 4 ustawy o odpadach (Dz. U. z 2007 r. nr 39, poz. 251 z późn. zm.), a to zapewnienia warunków ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji kierowanych do składowania oraz w art. 16a pkt 3 tej ustawy, a to zapewnieniu budowy, utrzymania i eksploatacji Zakładu Kompleksowego Zagospodarowania Odpadów Komunalnych w T. służącego do odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych (KRS 0000078561), w ramach wieloletniego programu gospodarki odpadami komunalnymi w województwie [...].
W tym celu, aby realizować przyjęty plan dla wówczas województwa [...] utworzony został podmiot prawa handlowego (spółka "A" Sp. z o.o. z siedzibą w T.), której powierzono wykonanie szczególnych zadań, tak aby wdrożyć założenia planu.
Nie ulega wątpliwości, że podstawa prawna działania organu może wynikać nie tylko z konkretnego przepisu, odczytywanego literalnie, ale z w wielu różnych przepisów ujmowanych systemowo, które wtedy dopiero, łącznie, tworzą ramy działania na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP).
W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 148 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji. O kosztach rozstrzygnął w punkcie 2 sentencji, w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.).
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wobec spełnienia warunków wynikających z treści art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 z późn. zm.). Powyższy przepis należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. Odnosząc się do zawartego w piśmie z dnia 19 lutego 2021 r. wniosku skarżącej o przeprowadzenie rozprawy należy zauważyć, że prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami COVID-19 jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości. Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 omawianej ustawy przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego w składzie trzech sędziów, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku (por. uchwała NSA z dnia 30 listopada 2020 r. sygn. akt II OPS 6/19, CBOS).
Na podstawie § 1 zarządzenia nr 31 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw i wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach dalszych działań profilaktycznych przeciwdziałających rozprzestrzenianiu się wirusa SARS-CoV-2 w związku z objęciem miasta Gliwice i niektórych innych miast województwa śląskiego obszarem czerwonym, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 lutego 2021 r., na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 przywołanej ustawy, skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym na dzień 17 marca 2021 r., o czym zawiadomiono pełnomocnika skarżącej i pełnomocnika organu nadzoru, umożliwiając im przedstawienie dodatkowych argumentów. Poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw na rozprawie.
Powołane w wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę