II SA/Gl 1576/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie uchylające odmowę wszczęcia postępowania w sprawie legalności robót budowlanych, uznając, że postępowanie to wszczyna się z urzędu, a nie na wniosek.
Sąd rozpatrywał skargę P. K. na postanowienie Śląskiego WINB, które uchyliło postanowienie PINB o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie legalności robót budowlanych. Sąd uznał, że postępowanie w sprawach naruszenia Prawa budowlanego (art. 53a ust. 1) wszczyna się z urzędu, a nie na wniosek strony. W związku z tym, odmowa wszczęcia postępowania na wniosek nie może być wydana w trybie art. 61a k.p.a. Skargę oddalono.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę P. K. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach, które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie legalności robót budowlanych. Organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że inwestycja została zrealizowana zgodnie z pozwoleniem na budowę. Organ II instancji uchylił tę decyzję, wskazując, że postępowanie w sprawach naruszenia Prawa budowlanego (art. 53a ust. 1) wszczyna się z urzędu, a nie na wniosek. Sąd administracyjny zgodził się z organem II instancji, podkreślając, że jasne brzmienie przepisu art. 53a ust. 1 Prawa budowlanego nie pozostawia wątpliwości co do obligatoryjnego wszczynania postępowania z urzędu. W związku z tym, organ nie mógł wydać postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na wniosek w trybie art. 61a k.p.a. Sąd oddalił skargę jako niezasadną, wskazując jednocześnie, że ochrona interesu prawnego strony może nastąpić w trybie skargowo-wnioskowym lub przez działania prokuratora.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Postępowanie to wszczyna się wyłącznie z urzędu.
Uzasadnienie
Przepis art. 53a ust. 1 Prawa budowlanego jednoznacznie stanowi, że postępowania uregulowane w rozdziale 5b Prawa budowlanego wszczyna się z urzędu. Wykładnia językowa przepisu nie budzi wątpliwości i nie wymaga odstępstwa od jego jasnego sensu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
u.p.b. art. 53a § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Postępowania uregulowane w rozdziale 5b Prawa budowlanego wszczyna się z urzędu.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
Pomocnicze
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Nie ma zastosowania do wszczęcia postępowania, które może być wszczęte wyłącznie z urzędu.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
k.p.a. art. 229 § pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Wskazany jako tryb ochrony prawnej jednostki w sytuacji braku działania organu.
u.p.b. art. 83 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wskazany jako podstawa do wniesienia skargi na brak działania organu.
k.p.a. art. 182
Kodeks postępowania administracyjnego
Wskazany jako tryb ochrony prawnej przez działania prokuratora.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie w sprawach naruszenia Prawa budowlanego (art. 53a ust. 1) wszczyna się z urzędu, a nie na wniosek. Organ nie może odmówić wszczęcia postępowania na wniosek, jeśli postępowanie może być wszczęte tylko z urzędu.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego oparta na możliwości wszczęcia postępowania na wniosek i zastosowania art. 61a k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
postępowania uregulowane w niniejszym rozdziale wszczyna się z urzędu zasada pierwszeństwa wykładni językowej nie ma charakteru absolutnego dokonanie odstępstwa od jasnego i oczywistego sensu przepisu wyznaczonego jego jednoznacznym brzmieniem mogą uzasadniać jedynie szczególnie istotne i doniosłe racje prawne, społeczne lub ekonomiczne złożenie wniosku o wszczęcie postępowania, które może być wszczęte wyłącznie na zasadzie oficjalności, nie powoduje po stronie organu [...] wydania zaskarżalnego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania
Skład orzekający
Rafał Wolnik
przewodniczący
Grzegorz Dobrowolski
sprawozdawca
Aneta Majowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady wszczynania postępowania z urzędu w sprawach dotyczących naruszenia Prawa budowlanego oraz brak możliwości stosowania art. 61a k.p.a. w takich przypadkach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wszczęcia postępowania w trybie art. 53a Prawa budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie budowlanym – kiedy postępowanie wszczyna się z urzędu, a kiedy na wniosek. Jest to istotne dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego.
“Czy można wszcząć postępowanie w sprawie nielegalnych robót budowlanych na własny wniosek? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 1576/23 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2024-02-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-09-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Aneta Majowska Grzegorz Dobrowolski /sprawozdawca/ Rafał Wolnik /przewodniczący/ Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 682 art. 53a ust. 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Asesor WSA Aneta Majowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 lutego 2024 r. sprawy ze skargi P. K. (K.) na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 7 sierpnia 2023 r. nr WINB-WOA.7722.164.2023.AT w przedmiocie uchylenia postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie legalności robót budowlanych oddala skargę. Uzasadnienie Działając na podstawie art. 61a k.p.a., postanowieniem z dnia 26 czerwca 2023 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] odmówił wnioskowi P.K. o wszczęcie postępowania w sprawie realizacji inwestycji niezgodnie z projektem zatwierdzonym decyzją Starosty [...] nr [...], obejmującym budowę kanalizacji sanitarnej w ramach projektu: "Regulacja gospodarki Wodno-ściekowej w gminie C.- etap 2" zadanie pn.: "Kontrakt IV: Budowa kanalizacji sanitarnej i modernizacja sieci wodociągowej na obszarze C. część 3.2 (podzadanie 5)" w rejonie ul. [...] w C. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że po przeprowadzeniu kontroli ustalono, że inwestycja została zrealizowana zgodnie z pozwoleniem na budowę. Zażalenie na to postanowienie złożył wnioskujący o wszczęcie postępowania nie zgadzając się z zapadłym rozstrzygnięciem. Zaskarżonym obecnie postanowieniem Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji. Wskazał, że postępowanie w sprawach, o których mówi art. 53a ustawy Prawo budowlane, następuje wyłącznie z urzędu. Zatem wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, a tym samym regulacja dotycząca wszczynania postępowania na wniosek i procedura odmowy uwzględnienia tego żądania, określona wart. 61a § 1 k.p.a., nie znajduje w ogóle zastosowania. Oznacza to, że złożenie wniosku o wszczęcie postępowania, które może być wszczęte wyłącznie na zasadzie oficjalności, nie powoduje po stronie organu, który tenże wniosek otrzymał, w przypadku stwierdzenia braku podstaw do wszczęcia postępowania, wydania zaskarżalnego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, o którym mówi art. 61a § 1 k.p.a. Skargę na to postanowienie do tutejszego Sądu złożył wnioskujący o wszczęcie postępowania. Przytoczył w niej okoliczności, które w jego ocenie uzasadniały wszczęcie postępowania w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2022 r., poz. 2492) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozstrzyganej sprawie obecnie skarżący domagał się wszczęcia postępowania w trybie przewidzianym w rozdziale 5b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682) zatytułowanym "postępowanie w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy". Artykuł 53a ust. 1 tego aktu, zamieszczony we wspomnianym wyżej rozdziale stanowi zaś, że "postępowania uregulowane w niniejszym rozdziale wszczyna się z urzędu". Wykładnia powyższego przepisu nie pozostawia jakiejkolwiek wątpliwości co do tego, że postępowania uregulowane w rozdziale 5a ustawy - Prawo budowlane, są inicjowane wyłącznie na zasadzie oficjalności. Uzasadniając to stanowisko podkreśla się, że wprawdzie zasada pierwszeństwa wykładni językowej nie ma charakteru absolutnego nawet w przypadku niebudzącej wątpliwości treści przepisu, ale dokonanie odstępstwa od jasnego i oczywistego sensu przepisu wyznaczonego jego jednoznacznym brzmieniem mogą uzasadniać jedynie szczególnie istotne i doniosłe racje prawne, społeczne lub ekonomiczne (por. wyrok NSA z dnia 25 lipca 2023 r. sygn. II OSK 814/22 – orzeczenia za CBOSA). Oznacza to, że organ nadzoru budowlanego nie może prowadzić takiego postępowania na wniosek. Stwierdzenie nieprawidłowości w procesie budowlanym obliguje organ nadzoru budowlanego do wszczęcia właściwego postępowania jurysdykcyjnego z urzędu. Dopiero w tak wszczętym postępowaniu organ nadzoru ustalał będzie krąg stron. Źródłem informacji o nieprawidłowościach może być natomiast informacja od każdego podmiotu. W takiej sytuacji organ budowlany samodzielnie ma rozstrzygnąć, czy zachodzą podstawy do wszczęcia postępowania. W sytuacji gdy wszczęcia postępowania określonego w rozdziale 5b Prawa budowlanego domaga się podmiot, który chociażby legitymował się interesem prawnym, to udzielenie ochrony prawnej jednostce może nastąpić w trybie skargowo-wnioskowym uregulowanym w art. 229 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 83 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane. W tym trybie możliwe jest wniesienie skargi na brak działania powiatowego inspektora nadzoru budowlanego do wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako organu wyższego stopnia. Poza trybem skargowo-wnioskowym ochrona interesu prawnego podmiotu może być realizowana także przez działania prokuratora, któremu zgodnie z art. 182 k.p.a. służy prawo zwrócenia się do właściwego organu administracji publicznej o wszczęcie postępowania w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem. Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, że postanowienie organu II instancji było prawidłowe. W konsekwencji, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI