II SA/GL 1570/20

II SA/Gl 1570/20 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2021-06-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-12-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Andrzej Matan
Artur Żurawik
Stanisław Nitecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2548/21 - Wyrok NSA z 2024-06-26
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 40 art. 56 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędzia WSA Artur Żurawik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi T.K. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wykonania zmian i przeróbek w tymczasowym budynku oddala skargę.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją z [...] r. nr [...] nakazał T.K. (dalej strona lub inwestorowi albo skarżący) dokonać rozbiórki budowli "klatki hodowli papug" oraz zbiornika na ścieki służącego do jej obsługi. W wyniku wniesionego od tej decyzji przez stronę odwołania została ona uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia decyzją Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z [...]r. Kolejną decyzją nr [...] z [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie. Na skutek odwołania J.L. (dalej uczestnika postępowania), reprezentowanego przez radcę prawnego W.K., wskazana powyżej decyzja została uchylona decyzją Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z [...] r, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W decyzji tej organ odwoławczy między innymi zakwalifikował objęty postępowaniem obiekt do tymczasowych budynków inwentarzowych (gospodarczych). Kolejną decyzją nr [...] z [...] r. organ pierwszej instancji nałożył na inwestora obowiązek dokonania zmian w przedmiotowym obiekcie polegających na wymianie istniejącego na nim pokrycia z płyty sklejki i zastosowanie w jej miejscu pokrycia z materiału niepalnego lub trudno zapalnego. W wyniku wniesionego od niej przez skarżącego odwołania wskazana decyzja została uchylona, a sprawa przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia decyzją organu odwoławczego z [...] r. Orzekając w sprawie po raz kolejny organ pierwszej instancji decyzją nr [...] z [...] r. nałożył na inwestora obowiązek wykonania do dnia 31 lipca 2018 r. zmian i przeróbek w tymczasowym "wolierze" zlokalizowanym na działce nr ewid. 1 w Z. poprzez: demontaż styropianu stanowiącego obłożenie ścian klatki; demontaż rusztu drewnianego ze ściany przy granicy z dz. nr ewid. 2 oraz wykonanie remontu posadzki w wolierze, poprzez wykonanie nowej przy użyciu materiałów nieprzepuszczających treści płynnych, celem uzyskania jej szczelności. W uzasadnieniu organ ten przedstawił argumentację przemawiającą za wydaniem takiego rozstrzygnięcia.
Z powyższą decyzją nie zgodził się inwestor, jak również uczestnik postępowania, którzy wnieśli odwołania do organu wyższego stopnia. Uczestnik postępowania wniósł o uchylenie spornej decyzji i nakazanie rozbiórki objętego postępowaniem obiektu. Reprezentowany przez adwokata inwestor wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w całości, względnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Po rozpoznaniu tych odwołań Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach decyzją z [...] r. uchylił powyższą decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej wyznaczenia terminu spełnienia obowiązku i w tym zakresie wyznaczył nowy termin na dzień 30 października 2018 r., a w pozostałym zakresie decyzję tę utrzymał zaś w mocy. W uzasadnieniu podzielił stanowisko organu pierwszej instancji co do zgodności lokalizacji przedmiotowej woliery dla papug z planami zagospodarowania z 1986 r. oraz z 2013 r. Również zdaniem organu odwoławczego w stanie faktycznym sprawy brak jest w świetle orzecznictwa sądowego podstaw do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Z uwagi na usytuowanie obiektu w zbliżeniu do budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej za zasadny uznał organ odwoławczy nakaz demontażu styropianu stanowiącego obłożenie ścian klatki jako materiału o charakterze palnym. Wykonanie nowej posadzki powinno wyeliminować zaś problem przesiąkania ptasich odchodów do gruntu i wyeliminować ewentualną przyczynę złych wyników badań wskaźników mikrobiologicznych i fizykochemicznych próbek wody w studni na działce sąsiedniej. Na powyższą decyzję skargi do sądu administracyjnego wniósł inwestor oraz uczestnik postępowania zaskarżając ją w całości. Inwestor reprezentowany przez adwokata wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego w całości oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotowej decyzji zarzucił, że została wydana z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisu prawa materialnego, a to art. 40 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r., przez jego błędne zastosowanie. Reprezentowany przez radcę prawnego uczestnik postępowania wniósł zaś o uchylenie decyzji organów obu instancji i o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zarzucił, powyższej decyzji, że została wydana z naruszeniem art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że zbiornik na ścieki oraz klatka do hodowli papug nie powodują niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, uzasadniającego nakazanie całkowitej ich rozbiórki. Wskazano także na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 28 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/GI 864/18 uwzględnił wniesioną skargę i nakazał ponowne rozpoznanie sprawy przez organ pierwszej instancji. W motywach wyroku wskazano, że mając na uwadze rozmiary, konstrukcję, przeznaczenie oraz wykorzystywanie objętego postępowaniem obiektu należy podzielić stanowisko organów orzekających, że stanowił on obiekt budowlany w rozumieniu art. 2 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. i jego wzniesienie w 1986 r. wymagało pozwolenia na budowę, którego inwestor nie uzyskał. W związku z datą popełnienia przedmiotowej samowoli i treścią art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. do legalizacji tej samowoli ma zastosowanie art. 37 i następne Prawa budowlanego. W ocenie sądu trudności nastręcza kwalifikacja tego obiektu pod względem rodzaju w odniesieniu do przepisów Prawa budowlanego, które nie zawierało jednoznacznej definicji budynku jako odrębnego obiektu budowlanego. Biorąc pod uwagę wymiary spornego obiektu, jego konstrukcję, w tym wydzielenie z przestrzeni za pomocą specyficznych przegród, przeznaczenie oraz pełnioną funkcję podzielił stanowisko organów orzekających, że obiekt ten należy kwalifikować jako budynek tymczasowy. Sąd podzielił także stanowisko, że w sprawie nie zachodzi podstawa wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. W konsekwencji rozpoznanie sprawy tej samowoli sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w sprawie zachodzi sytuacja o jakiej mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, czy też możliwe jest zastosowanie treści art. 40 tej ustawy, przy czym samo naruszenie przepisów techniczno-budowlanych nie jest warunkiem wystarczającym do wydania nakazu rozbiórki. W wyroku tym podkreślono, że brak jest wystarczających podstaw do przyjęcia, że to w związku z niezachowaniem określonych w § 14, § 21 ust. 1 pkt 3 oraz § 23 ust. 4 rozporządzenia odległości spornego obiektu oraz związanego z nim zbiornika na nieczystości od jego budynku, usytuowanej na jego działce studni oraz od granicy działek dochodzi do zanieczyszczenia wody w jego studni bakteriami koli. Równocześnie Sąd ten wskazał, że zanieczyszczanie wody może być związane ze stanem technicznym obiektu w zakresie spełniania przez niego warunków uniemożliwiających przedostawanie się odchodów zwierzęcych i związanych z nimi nieczystości do gruntu, na co prawidłowo zwróciły uwagę organy orzekające. W tym zaś zakresie sprawa nie została jednak dotychczas należycie wyjaśniona i rozważona. Dotyczy to przy tym zarówno samej woliery jak i związanego z nim zbiornika na nieczystości, stanowiącego związane z nią urządzenie umożliwiające użytkowanie zgodnie z jej przeznaczeniem. Ponadto w ocenie Sądu dotychczas zgromadzony w tej materii materiał dowodowy nie został należycie rozważony i nie jest wystarczający do prawidłowego załatwienia sprawy. Wysunięte w oparciu o ten materiał wnioski pozostają przy tym w odniesieniu do obowiązku wykonania nałożonego na inwestora w wolierze nowej posadzki w oczywistej sprzeczności z treścią dopuszczonego na użytek postępowania dowodu z opinii biegłego - ekspertyzy technicznej z maja 2017 r. Wynika z niej bowiem, że posadzka obiektu jest szczelna i brak jest z niej przecieków do gruntu. Ani z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, ani z uzasadnienia poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji nie wynika, aby treść tej opinii została zakwestionowana. Gdyby zaś przyjąć ją za miarodajną, to brak byłoby podstaw do ferowania na podstawie art. 40 Prawa budowlanego tego obowiązku, na co trafnie zwrócił uwagę w swojej skardze inwestor i co uzasadnia uwzględnienie również jego skargi. Jednocześnie bowiem organy nie powołały się na żaden inny dowód pozwalający na ustalenie stanu i właściwości tej posadzki w przedmiotowym zakresie. Równocześnie Sąd podkreślił, że organy orzekające rozpoznając sprawę nie odniosły się do zarzutów uczestnika postępowania negujących wartość przedmiotowej ekspertyzy jako miarodajnego dowodu z opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, które to zarzuty Sąd podziela łącznie z zarzutem wydania tej ekspertyzy z naruszeniem treści art. 79 powyższego Kodeksu. Nadto Sąd zauważył, że z opinii tej nie wynika, czy posadzka posiada obrzeża uniemożliwiające przedostawanie się z niej odchodów ptasich i nieczystości na przyległy teren, w tym również nieczystości powstających w związku z myciem woliery i przenikającymi do jej środka opadami atmosferycznymi (w znacznej części nie jest ona bowiem zadaszona), co może mieć istotne znaczenie dla oceny ewentualnego ziszczenia się warunku z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Równocześnie Sąd podkreślił, że dla weryfikacji stanu posadzki nie jest niezbędne powoływanie biegłego, lecz wystarczą wiadomości powszechnie przyjęte w budownictwie dla przeciętnego jego uczestnika. Dodatkowo podkreślono, że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona i rozważona gdy chodzi o prawidłowość wykonania w zakresie szczelności, oraz w ogóle gdy chodzi o możliwość prawidłowej obsługi spornej woliery, przez związaną z nią studzienkę na ścieki, jako przynależne do niej zewnętrzne urządzenie umożliwiające jej użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem. Gdy chodzi o szczelność tej studzienki, to z opracowanej opinii technicznej w ogóle nie wynika, w jaki sposób pod tym kątem połączone są jej kręgi. Nie może ulegać bowiem wątpliwości, że oprócz wymogu szczelności studzienka taka, pełniąca w istocie funkcję szczelnego zbiornika na nieczystości o jakim mowa w § 23 ust. 4 rozporządzenia, powinna mieć pojemność umożliwiającą gromadzenie ścieków przez pewien rozsądny okres, gdy chodzi o potrzebę jej opróżniania zgodnie z obowiązującymi w zakresie tej czynności odrębnymi przepisami. Dopiero wykonanie tych nałożonych ewentualnie obowiązków umożliwiałoby legalizację popełnionej samowoli budowlanej. Jednocześnie Sąd podzielił stanowisko organów co do uznania użytego do ocieplenia klatki styropianu jako materiału palnego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją z [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 40 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 i art. 83 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego nałożył na inwestora obowiązek wykonania w terminie dwóch miesięcy od uzyskania przez decyzję atrybutu ostateczności zmian i przeróbek w tymczasowym budynku "wolierze" zlokalizowanym na działce 3 w Z. poprzez: demontaż styropianu stanowiącego obłożenie północno-wschodniej ściany klatki; demontaż rusztu drewnianego ze ściany przy granicy z działką 4 i zastąpienia go konstrukcją wsporczą wykonaną z materiału niepalnego np. profili stalowych; wykonanie remontu posadzki w wolierze celem uzyskania jej szczelności przy użyciu materiałów nieprzepuszczających treści płynnych, odpornej na działanie ekstremów, warunków atmosferycznych (wilgoci, niskie temperatury) oraz odpornej na mechaniczne uszkodzenia w związku z używaniem myjki ciśnieniowej; wykonanie remontu zbiornika na ścieki celem uzyskania jego szczelności poprzez spoinowanie zaprawą wodoszczelną na łączeniu stycznych elementów prefabrykowanych, to jest kręgu betonowego przy dnie, między kręgami betonowymi oraz na łączeniu kręgu z pokrywą zbiornika. Powyższe prace należy wykonać po opróżnieniu zbiornika, oczyszczeniu i wysuszeniu; wykonanie pokrycia klatki w jej pozostałej niezadaszonej części przy użyciu materiałów niepalnych lub trudnopalnych z uwzględnieniem ciemnych barw (brąz, czerwień, szarość). W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, w tym podejmowane rozstrzygnięcia i wyrok sądu administracyjnego. Następnie przybliżono czynności procesowe podjęte po wyroku sądu administracyjnego, a w szczególności wynikające z oględzin z [...] r. W dalszej części uzasadnienia przeprowadzono analizę stanu normatywnego przedmiotowej budowli z uwzględnieniem wskazań wynikających z przywołanego powyżej wyroku sądu administracyjnego. Przeprowadzone w ramach czynności procesowych ustalenia skłoniły organ do nałożenia na stronę obowiązku usunięcia dostrzeżonych nieprawidłowości w zakresie zastosowanego obłożenia ścian styropianem oraz rusztu drewnianego. Materiały te nie spełniają bowiem wymogu niepalności. Następnie odniesiono się do stanu technicznego posadzki i stwierdzono liczne ubytki w pokryciu farbą chlorokauczukową oraz ubytki w spoinach między płytami betonowymi osadzonymi na podbudowie z zagęszczonego żwiru, a to oznacza, że posadzka nie posiada waloru szczelności i wymaga remontu. W dalszej kolejności odniesiono się do zbiornika na ścieki i dostrzeżono ubytki, o których wskazano w osnowie rozstrzygnięcia. Następnie poruszono problem ekspertyzy technicznej z maja 2017 r. i ograniczonej możliwości jej wykorzystania. Odwołano się do wskazań w przywoływanym już wyroku tutejszego Sądu i ustalono, że obiekt wyposażony jest w obrzeża betonowe o wysokości 10-12 centymetrów, które spełniają wymóg zabezpieczenia spływu odchodów ptasich w sposób kontrolowany bez przelewania poza obręb woliery, a pojemność zbiornika jest wystarczająca dla hobbystycznej hodowli ptaków. Nadto wskazano, że inwestor dokonuje przepompowania ścieków do zbiornika o pojemności 12 m³. Odniesiono się do braku częściowego zadaszenia wskazywanego w przywoływanym wyroku i nałożono na inwestora stosowny obowiązek. W końcowej części uzasadnienia organ pierwszej instancji odniósł się do zarzutów uczestnika postępowania i uznał je za niezasadne.
Z powyższą decyzją nie zgodziła strona, która reprezentowana przez pełnomocnika adwokata P.P. wniosła odwołanie do Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach. W odwołaniu tym podniesiono błąd w ustaleniach faktycznych mających bezpośredni i istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędne przyjęcie, że obowiązek usunięcia styropianu ze ścian oraz likwidacja rusztu drewnianego i zastąpienie go konstrukcją niepalną jest następstwem naruszenia postanowień § 13 ust. 1 rozporządzenia, w sytuacji gdy na tę okoliczność nie przeprowadzono żadnej analizy; posadzka w wolierze wykazuje znaczne ubytki stwierdzone zostały tylko w trakcie wizji z [...] r. i nie zostały poparte żadną oceną techniczną; wskazano że na łączeniu kręgu betonowego i pokrywy zbiornika na ścieki widoczne są korzenie roślinne wskazujące na utratę szczelności w sytuacji, gdy na tę okoliczność nie przeprowadzono żadnych dodatkowych czynności dowodowych. Nadto zakwestionowano opinię rzeczoznawcy co do szczelności przedmiotowego zbiornika, w sytuacji gdy brak jest do tego podstaw. Obok powyższych uchybień wskazano na naruszenie art. 56 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974 r. poprzez jego błędne niezastosowanie, w sytuacji gdy organ dysponował stosownymi uprawnieniami zmierzającymi do wyjaśnienia występującej wątpliwości. Nadto podniesiono naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na braku dostatecznego wyjaśnienia podstaw i przesłanek pozwalających na nałożenie na inwestora obowiązku wykonania określonych w decyzji obowiązków. W uzasadnieniu odwołania rozwinięto stawiane decyzji zarzuty.
Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach decyzją z
[...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił decyzję organu pierwszej instancji w zakresie terminu i wyznaczył nowy termin 6 miesięcy od uzyskania przez decyzję organu pierwszej instancji atrybutu ostateczności, a w pozostałym zakresie utrzymał ją w mocy. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, a następnie przywołano treść art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) i wynikające z niego konsekwencje. W tym kontekście przywołano ustalenia poczynione przez sąd administracyjny, które są dla organu wypowiadającego się w sprawie wiążące. W dalszej kolejności przywołano ustalenia poczynione w ramach przeprowadzonego uzupełniającego postępowania wyjaśniającego oraz przedstawiono argumentację przemawiającą za zasadnością obowiązków nałożonych na inwestora, tak aby doprowadzić przedmiotowy budynek do stanu zgodności z obowiązującymi regulacjami prawnymi. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji podkreślono, że w zapadłym w rozpoznawanej sprawie wyroku zawarto wskazania, które są dla organów administracji wiążące i organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy do tych wskazań się dostosował. W końcowej części uzasadnienia odniesiono się do terminu, w jakim mają być wykonane nałożone na stronę obowiązki i uznano, że jest on w kontekście ilości nałożonych obowiązków zbyt krótki i z tego powodu został wydłużony.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która reprezentowana przez pełnomocnika adwokata P.P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Decyzji tej zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, art. 8, art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na braku dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności na braku dostatecznego wyjaśnienia podstaw i przesłanek pozwalających na nałożenie na inwestora obowiązku wykonania określonych w decyzji obowiązków, nadto wskazano na naruszenie art. 56 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974 r. poprzez jego błędne niezastosowanie, w sytuacji gdy organ dysponował stosownymi uprawnieniami zmierzającymi do wyjaśnienia występującej wątpliwości. W skardze tej podniesiono zarzut naruszenia postanowień art. 40 ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974 r. poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji braku przy wybudowaniu obiektu budowlanego jego niezgodności z prawem i spowodowało to nałożenie na skarżącego obowiązków, które nie są zasadne. W motywach skargi rozwinięto postawione zarzuty i podkreślono, że organy prowadzące postępowanie nie wyjaśniły podstaw nałożonych na skarżącego obowiązków. W ocenie pełnomocnika skarżącego organ odwoławczy nie poczynił takich ustaleń, które przysługują temu organowi i tym samym dopuścił się naruszenia postanowień art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego i zawartej w nim zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W dalszej części uzasadnienia skargi zamieszczono argumentację przemawiająca za wykazaniem naruszenia postanowień art. 37 i art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
W odpowiedzi na skargę Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach wniósł o jej oddalenie i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu swojej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 z późn. zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każde naruszenie przepisów prawa będzie uzasadniało uwzględnienie wniesionej skargi do sądu administracyjnego, a jedynie takie, które będzie miało znaczenie dla kontrolowanego rozstrzygnięcia.
Zakres kontroli sprawowanej przez Sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją, Sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji, sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli Sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie przywołać treść art. 153 przywoływanej powyżej ustawy, ponieważ zgodnie z nim ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także Sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przywołanie tego przepisu jest niezbędne z uwagi na to, że tutejszy Sąd wypowiedział się już w tej sprawie orzeczeniem z 28 czerwca 2019 r., sygn. akt
II SA/GI 864/18, którym uwzględnił wniesioną skargę i nakazał ponowne rozpoznanie sprawy przez organ pierwszej instancji. W przywołanym wyroku znajdują się wskazania co do dalszego postępowania i co wynika z treści przywołanego przepisu były one wiążące dla organów administracji publicznej wypowiadających się w tej sprawie jak również są wyznacznikiem dalszego działania dla składu orzekającego wypowiadającego się w tej sprawie. Przywołanie powyższego przepisu istotne jest z tego powodu, że w pismach procesowych składanych w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego oraz w skardze do tutejszego Sądu pełnomocnik skarżącego podnosi zarzuty, które pozostawały w opozycji do treści wskazań zawartych w tym wyroku.
W przywołanym powyżej wyroku Sąd już przesądził o podstawach prawnych dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego i wskazał, że w tym zakresie zastosowanie posiadają przepisy Prawa budowlanego z 24 października 1974 r. Nadto podkreślił, że w dacie realizacji przedmiotowy obiekt stanowił budynek tymczasowy, na którego wzniesienie było wymagane pozwolenie na budowę. W tej sytuacji ocena jego legalizacji związana jest ze spełnianiem wymagań wynikających z postanowień art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Zgodnie z nim obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodne z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część; znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Przeprowadzona przez organy administracji publicznej, a podzielona przez tutejszy Sąd analiza stanu normatywnego wykazała, że występują przesłanki dla legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego. Z tego też powodu zbędne jest powielanie tych rozważań skoro są one już wiążące i przesądzone.
Jak wynika z treści przywoływanego przepisu, organy administracji publicznej obowiązane były do przeprowadzenia określonego postępowania wyjaśniającego według wskazań zawartych w wyroku tutejszego Sądu. Analiza akt administracyjnych pozwala uznać, że organ pierwszej instancji przeprowadził czynności procesowe, które zostały wskazane w przywoływanym wyroku tutejszego Sądu i to w sposób odpowiadający istocie zamieszczonych w nim zaleceń. Stwierdzenie takie pozwala uznać, że postępowanie wyjaśniające w sprawie przeprowadzone zostało w sposób odpowiadający obowiązującym regulacjom prawnym wynikającym z przepisów procesowych jak również mających zakotwiczenie w przepisach prawa materialnego, a tym samym wyjaśnione zostały w sposób właściwy wszystkie istotne okoliczności mające znaczenie dla podejmowanego rozstrzygnięcia.
W skardze do tutejszego Sądu pełnomocnik skarżącego podniósł naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, art. 8, art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na braku dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności na braku dostatecznego wyjaśnienia podstaw i przesłanek pozwalających na nałożenie na inwestora obowiązku wykonania określonych w decyzji obowiązków. Z takim stanowiskiem zaprezentowanym w skardze nie można się zgodzić, ponieważ organ pierwszej instancji przeprowadził oględziny spornego obiektu budowlanego według wskazań zamieszczonych w uzasadnieniu przywoływanego powyżej wyroku tutejszego Sądu. Tym samym, podnoszone w skardze obiekcje co do kwalifikacji osób przeprowadzających tę czynność i poczynionych przez nie ustaleń nie mogą zostać uwzględnione. Wynika to z tego, że kontrolę przeprowadzili pracownicy organu pierwszej instancji dysponujący odpowiednim doświadczeniem życiowym i zawodowym, pozwalającym w sposób wiarygodny ocenić zastaną sytuację oraz dokonać prawidłowej oceny poczynionych ustaleń. Odnosi się to w szczególności do kwestii związanych z nałożonym obowiązkiem demontażu łatwopalnych materiałów i obowiązkiem zastąpienia ich materiałami trudnopalnymi. Co do możliwości wykorzystania zalegającej w aktach sprawy ekspertyzy tutejszy Sąd także się wypowiedział i brak jest podstaw dla negowania zaprezentowanego przez niego stanowiska. Zatem stwierdzenia zamieszczone w skardze, a odnoszące się do treści tej ekspertyzy nie mogą być uwzględnione, jako pozostające w opozycji do wskazań zamieszczonych w przywoływanym wyroku.
W przedmiotowej skardze wskazano na naruszenie art. 56 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974 r. poprzez jego błędne niezastosowanie, w sytuacji gdy organ dysponował stosownymi uprawnieniami zmierzającymi do wyjaśnienia występującej wątpliwości. Z tak postawionym zarzutem nie można się zgodzić, ponieważ zakres działań organów administracji mających być przeprowadzone w ramach ponownie prowadzonego postępowania wynika z jednoznacznych wskazań zamieszczonych w przywoływanym tu wyroku. Skoro zdaniem Sądu wystarczającym elementem postępowania wyjaśniającego będą oględziny spornego obiektu przeprowadzone przez wskazane osoby i z uwzględnieniem konieczności wyjaśnienia określonych zagadnień, budzących pewne wątpliwości czy niejasności, tym samym bark było podstaw dla rozszerzania już i tak bardzo obszernego materiału dowodowego zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie. W konsekwencji uznać należy, że organy administracji publicznej w omawianym zakresie nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego a sformułowany zarzut nie jest trafny i zasadny.
W skardze tej podniesiono zarzut naruszenia postanowień art. 40 ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974 r. poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji braku przy wybudowaniu obiektu budowlanego jego niezgodności z prawem i spowodowało to nałożenie na skarżącego obowiązków, które nie są zasadne. Tak sformułowany zarzut także pozostaje w opozycji do wskazań zawartych w przywoływanym powyżej wyroku, ponieważ w sposób czytelny akcentuje się w nim, że z uwagi na występujące zagrożenie, niezbędne jest wykonanie określonych prac w ramach spornego obiektu, które pozwolą na prawidłowe jego użytkowanie, a zarazem doprowadzą do zgodności jego stanu technicznego z obowiązującymi w tym zakresie regulacjami prawnymi. W tym miejscu przyjdzie jedynie tytułem przykładu wskazać na stwierdzenie zawarte w przywoływanym tu wyroku, w którym stwierdzono, że "nałożony obowiązek usunięcia obłożenia styropianowego ze ścian oraz rusztu drewnianego konwaliduje inwestycję w zakresie wyżej wymienionego naruszenia § 13 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego". Przywołany fragment uzasadnienia wskazanego wyroku wskazuje w sposób jednoznaczny, że w rozpoznawanej sprawie zachodziła konieczność wykonania określonych prac, celem doprowadzenia stanu technicznego obiektu do zgodnego z obowiązującymi regulacjami prawnymi. W konsekwencji także i ten zarzut sformułowany w skardze nie mógł zostać uwzględniony jako niemający umocowania w przepisach prawa, jak również będący w opozycji do wskazań zamieszczonych w przywoływanym tu wyroku tutejszego Sądu.
Sygnalizowana w skardze możliwość dopuszczenia się przez organ odwoławczy naruszenia zasady dwuinstancyjności także nie znajduje umocowania w stanie faktycznym, ponieważ istota wskazanej zasady sprowadza się do tego, że organ odwoławczy obowiązany jest w sposób autonomiczny dokonać oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a w przypadku stwierdzenia uchybień w postępowaniu wyjaśniającym może we własnym zakresie przeprowadzić postępowanie uzupełniające, W rozpoznawanej sprawie zakres postępowania wyjaśniającego niezbędnego dla podjęcia finalnego rozstrzygnięcia wynikał ze wskazań tutejszego Sądu i co jest istotne organ pierwszej instancji w tym zakresie dopełnił ciążących na nim obowiązków. Oznacza to, że zadaniem organu odwoławczego była samodzielna ocena zgromadzonego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i taka ocena została dokonana. Podkreślić należy, że organ ten na sześciu stronach dokonał własnej oceny zgromadzonego materiału i w tym zakresie wykorzystał orzecznictwo sądów administracyjnych. Nadto w polu widzenia należy mieć to, że organ ten dokonał korekty rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i wydłużył termin, w którym skarżący obowiązany będzie do wykonania nałożonych na niego obowiązków. Wszystko to pozwala stwierdzić, że w tym zakresie organ odwoławczy nie dopuścił się naruszenia zasady dwuinstancyjności a podniesiony zarzut nie mógł zostać podzielony i uwzględniony.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.
mr