IV SA/Wr 36/19

IV SA/Wr 36/19 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2019-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-01-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Bogumiła Kalinowska
Ireneusz Dukiel /przewodniczący sprawozdawca/
Lidia Serwiniowska
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 2410/19 - Wyrok NSA z 2020-05-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1952
art.17 ust.1, art.32 ust.1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ireneusz Dukiel (spr.), Sędziowie sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant starszy asystent sędziego Aleksandra Wysocka, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 29 maja 2019 r. sprawy ze skargi P. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. przyznaje radcy prawnemu K. T.-S. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 złotych (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) w tym 23 % podatku VAT tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
Burmistrz Gminy T. (dalej: organ pierwszej instancji) ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] przyznał P. Ś. (dalej: strona lub skarżący), bezterminowo – począwszy od dnia 1 października 2016 r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad synem M. Ś. w kwocie 1.300,00 zł miesięcznie wraz ze składką na ubezpieczenie społeczne na okres od dnia 1 października 2016 r. do dnia 3 listopada 2016 r.
Wyrokiem Sądu Okręgowego we W. z dnia [...] listopada 2017 r., sygn. akt [...], zmienionym następnie wyrokiem Sądu Apelacyjnego we W. z dnia [...] kwietnia 2018 r., sygn. akt [...], orzeczono m.in. o rozwiązaniu małżeństwa skarżącego, powierzając wykonywanie władzy rodzicielskiej nad synem M. oboju rodzicom, z tym że miejsce jego zamieszkania ustalono zawsze przy matce, na ojca nakładając alimenty w kwocie 250 zł miesięcznie.
Zawiadomieniem z dnia 21 maja 2018 r. organ pierwszej instancji poinformował skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia rozstrzygnięcia o przyznaniu mu świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na zmianę jego sytuacji rodzinnej.
Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...], organ pierwszej instancji orzekł o uchyleniu decyzji przyznającej skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne. Jednakże na skutek odwołania wniesionego przez stronę, decyzję tę wyeliminowało z obrotu prawnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (dalej: Kolegium, organ odwoławczy lub organ drugiej instancji), przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia celem wyjaśnienia, które z rodziców faktycznie sprawuje opiekę nad synem (decyzja Kolegium z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...]).
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego dotyczącego zakresu opieki sprawowanej przez skarżącego, organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...], działając na podstawie art. 17, art. 25 ust. 1 oraz art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1952 ze zm., dalej u.ś.r.), uchylił decyzję o przyznaniu skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego.
W uzasadnieniu organ wskazał, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom uprawnionym, w tym matce i ojcu, jeżeli nie podejmują oni bądź rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się stosownym orzeczeniem o niepełnosprawności. Przy czym opieka ta musi być wykonywana w sposób stały, ciągły i osobisty, co oznacza, że opiekun winien sprawować ją codziennie, niemalże o każdej porze dnia i nocy, w zależności od aktualnych potrzeb osoby niepełnosprawnej.
W ocenie organu, opieka sprawowana przez skarżącego takich przesłanek nie spełniała. Z ustaleń wywiadu środowiskowego wynika bowiem, że syn skarżącego – zgodnie z postanowieniami wyroku rozwodowego – stale zamieszkuje przy matce i tam spędza większość czasu. Opieka nad nim sprawowana jest zaś przez oboje rodziców wspólnie, przy czym to matka zajmuje się głównie jego wychowaniem. Skarżący opiekuje się zaś synem w godzinach popołudniowych, po zakończeniu zajęć szkolnych (ok.13.00-19.00), uczestnicząc dobrowolnie w jego życiu. W związku z tym opieka sprawowana przez stronę nie wymaga rezygnacji z podjęcia czynności społecznych, co uzasadnia uchylenie decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego.
Od wskazanej decyzji skarżący wniósł odwołanie, nie zgadzając się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, że stałą opiekę nad synem sprawuje jego była żona, a nie on. Zwrócił również uwagę, że syn aktualnie zakończył naukę szkolną i przebywa z nim praktycznie cały dzień, przez co zobowiązany jest on do zapewnienia mu stałej i ciągłej opieki w tym czasie. Stąd też w jego ocenie odebranie mu jedynego świadczenia jakie z tego tytułu otrzymywał jest dla niego krzywdzące.
Kolegium decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej k.p.a.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
Kolegium podkreśliło, że materiał dowodowy zgromadzony zarówno w toku postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji, jak i w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego, nie pozwalał na przyjęcie, że opieka sprawowana przez skarżącego uniemożliwiała mu zatrudnienie lub inną pracę zarobkową. Podejmowane przez niego czynności stanowią bowiem jedynie o wykonywaniu władzy rodzicielskiej, gdy tymczasem opieka, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. polega na stałym, absorbującym i całodobowym zaangażowaniu ze strony opiekuna. Z taką zaś sytuacją – w ocenie Kolegium – nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skarżący wprawdzie aktywnie uczestniczył w wychowywaniu syna aż do momentu uzyskania przez niego pełnoletniości i aktualnie nadal dba o niego, ale wynika to jedynie z troski o własne dziecko, co byłoby możliwe także w przypadku podjęcia zatrudnienia. W tym czasie syn miałby bowiem zapewnioną opiekę ze strony matki.
Na przeszkodzie temu nie stoi także – zdaniem organu odwoławczego – zakończenie przez syna edukacji, czy trwające postępowanie w przedmiocie jego całkowitego ubezwłasnowolnienia. W obu tych przypadkach rodzicie dziecka winni bowiem dojść do porozumienia co do zakresu sprawowanej opieki i osoby opiekuna, a także jego dalszego kształcenia i rehabilitacji, kierując się przede wszystkim dobrem dziecka. W tym celu nie jest jednak niezbędne dalsze otrzymywanie przez skarżącego świadczenia pielęgnacyjnego.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji z wyjątkiem uznania, że wskazany przez ten organ skutek uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego nastąpił z dniem 26 kwietnia 2018 r. Rozstrzygnięcie wydane w trybie art. 32 ust. 1 u.ś.r. ma bowiem charakter konstytutywny, co oznacza, że może ono rodzić konsekwencje jedynie na przyszłość. Jednak wobec faktu, że wskazany błąd miał miejsce w uzasadnieniu decyzji, a nie w jej sentencji i został wyjaśniony na etapie postępowania odwoławczego, Kolegium uznało za zasadne utrzymanie w mocy zakwestionowanego rozstrzygnięcia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona zaskarżyła w całości wydaną decyzję organu drugiej instancji zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
← art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie wymienionych świadków przez co materiał dowodowy nie został zebrany w sposób wyczerpujący i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie;
← art. 7 i art. 80 k.p.a., poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i oparcie się na zeznaniach matki małoletniego syna w zakresie opieki nad nim i możliwości pozostawania dziecka w szkole, pomimo, że jest ona skonfliktowana ze skarżącym i jej zeznania są sprzeczne z pozostałym materiałem dowodowym;
← art. 7 k.p.a., poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie wywiadu środowiskowego uniemożliwiające przedstawienie świadków, zapisów z monitoringu i telefonu, paragonów za kupowane dzieciom ubrania, lekarstwa i jedzenie, przez co dowód ten nie jest wiarygodny.
W uzasadnieniu skarżący podtrzymał swoje stanowisko o sprawowaniu stałej i codziennej opieki nad synem, której nie jest w stanie zapewnić mu pracująca matka oraz przywołał okoliczności mające przemawiać za brakiem możliwości dalszego kształcenia syna w specjalistycznej placówce oświatowej. Zwrócił uwagę, że to on przebywa z nim stale przez minimum 10 godzin dziennie i to na nim spoczywa obowiązek zapewnienia mu opieki w tym czasie, a także zaspokajania jego potrzeb.
Zdaniem skarżącego przeprowadzone przez organ wybiórcze postępowanie dowodowe nie uwzględniało tych okoliczności oraz było oparte na oświadczeniach byłej żony i skoncentrowało się na niekorzystnej dla niego ocenie sytuacji, która nie odpowiada rzeczywistości.
Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zwrócił się także z prośbą o przeprowadzenie wymienionych w skardze dowodów, które w jego ocenie wykażą, że sprawowana przez niego opieka jest pełna, stała i konieczna, a pozbawienie go świadczenia było niesłuszne.
Do skargi strona dołączyła m.in. wniosek matki dziecka o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego dla syna wraz z prośbą o jego wypłacenie skarżącemu, z którym – jak oświadczyła – doszła do porozumienia w tej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie (z uwagi na brak podpisu) względnie oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu wydanej decyzji. Dodatkowo podkreśliło, że skarżący w toku postępowania nie wnioskował o przesłuchanie wymienionych w skardze świadków, ani nie przedłożył innych dowodów mających na celu poparcie jego twierdzeń. Poza tym głównym środkiem dowodowym w niniejszej sprawie, z woli ustawodawcy, był rodzinny wywiad środowiskowy, który został przeprowadzony dwukrotnie. Materiał dowodowy został więc należcie zebrany i rozpatrzony w toku postępowania administracyjnego.
Pismem z dnia 13 lutego 2019 r. skarżący ustosunkował się do udzielonej przez organ odpowiedzi na skargę podkreślając, że syn wymaga jego stałej opieki z uwagi na charakter istniejącej niepełnosprawności, potwierdzony opiniami biegłych sądowych. Podkreślił, że rzeczywistym miejscem zamieszkania syna, w którym koncentruje on swoją aktywność życiową jest jego mieszkanie. W związku z czym wydane orzeczenie rozwodowe, określające miejsce pobytu małoletniego przy matce, nie miało w niniejszej sprawie praktycznego znaczenia. Dodał również, że zakończenie edukacji spowodowane było nazbyt dużym stresem jaki szkoła wywoływała u syna. Na poparcie swoich twierdzeń skarżący zawnioskował o przeprowadzenie dowodu z załączonych opinii (ewentualnie z opinii biegłych powołanych przez tutejszy Sąd) oraz przesłuchania wskazanych w skardze świadków.
Ustosunkowując się do powyższego stanowiska skarżącego Kolegium zwróciło uwagę, że nie kwestionowało charakteru niepełnosprawności jego syna. W związku z czym przeprowadzenie dowodu z przedłożonych przez stronę dokumentów jest bezcelowe, zwłaszcza że stanowią one zwykłe kserokopie. W związku z tym organ odwoławczy podtrzymał wniosek płynący z zakwestionowanej decyzji, że skarżący nie zrezygnował z podjęcia zatrudnienia celem sprawowania opieki nad synem (pismo z dnia 5 marca 2019 r.).
Odnosząc się do wyrażonego przez organ poglądu skarżący – w piśmie z dnia 13 marca 2019 r. – ponownie zwrócił uwagę na potrzebę ustalenia zakresu sprawowanej przez niego opieki w oparciu o zawnioskowane dowodowy z przesłuchania świadków. Nie zgodził się również z twierdzeniem organu, że przedłożone przez niego dokumenty nie mogą zostać uznane za dowód w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Podkreślił także, że opiekę nad synem sprawuje od 15 lat i w tym czasie otrzymywał już świadczenia, które uwarunkowane były rezygnacją z zatrudnienia.
Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 29 maja 2019 r. i w złożonym w jej trakcie piśmie procesowym, pełnomocnik skarżącego w całości podtrzymał stanowisko zawarte w skardze oraz w dalszych wystąpieniach strony, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Wystąpił także o przyznanie mu kosztów nieopłacanej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej u.p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 u.p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia przepisów postępowania były w znacznej mierze zasadne.
Na wstępie trzeba jednak zauważyć, że w kompetencjach sądu administracyjnego nie leży ustalenie okoliczności faktycznych sprawy, lecz jedynie kontrola decyzji wydanych przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym prawem. Stąd też postępowanie dowodowe ograniczone jest wyłącznie do dowodów z dokumentów i to tylko wówczas, gdy mają one uzupełniający charakter i jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a jednocześnie nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Dlatego też powołane przez skarżącego dowody, zwłaszcza z przesłuchania świadków i z opinii biegłych, nie mogły zostać przeprowadzone. W związku z czym złożone w tym zakresie wnioski dowodowe podlegały oddaleniu.
Przechodząc do istoty sprawy należy wyjaśnić, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. uzależnia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom uprawnionym, m.in. matce lub ojcu dziecka, od niepodjęcia lub rezygnacji przez nich z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
W niniejszej sprawie przedmiotem sporu pozostaje charakter opieki sprawowanej przez ojca, a w szczególności to czy uniemożliwia mu ona podjęcie zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej.
W orzecznictwie podkreśla się – na co trafnie zwraca uwagę organ odwoławczy – że pojęcie opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., utożsamiane jest z koniecznością sprawowania stałej troski nad osobą podopiecznego i pomaganie mu w czynnościach dnia codziennego w mniej lub bardziej zaawansowany sposób. Stałość tej opieki – zdaniem Kolegium – wyraża się m.in. we wspólnym zamieszkiwaniu i prowadzeniu jednego gospodarstwa domowego. Stąd też skarżący, który z synem stale nie zamieszkuje i nie sprawuje nad nim całodobowej pieczy, a jedynie doraźną opiekę, wynikającą z wykonywania przez niego władzy rodzicielskiej, nie może zostać uznany za osobę zmuszoną do rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, przez co uprzednio wydana decyzja o przyznaniu mu świadczenia pielęgnacyjnego winna zostać uchylona w trybie art. 32 ust. 1 u.ś.r.
W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy powyższy pogląd jest co najmniej przedwczesny.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że opiera się on na sprzecznym materiale dowodowym, której to sprzeczności organ nie usunął w toku postępowania. Z jednej bowiem strony organ dysponował oświadczeniem byłej żony skarżącego o sposobie sprawowania przez niego opieki nad synem, z drugiej zaś pozyskał obszerne wyjaśnienia w tym przedmiocie ze strony samego zainteresowanego. Obydwa wymienione źródła nie były jednak ze sobą spójne. Organ zamiast wyjaśnić tę kwestię na podstawie innych dowodów, których możliwość przeprowadzenia winien wziąć pod uwagę z urzędu, nawet mimo braku wyraźnej inicjatywy dowodowej ze strony skarżącego, poprzestał w zasadzie na daniu wiary oświadczeniu byłej małżonki skarżącego, że sprawowana przez niego opieka ma charakter dobrowolny i doraźny, a matka dziecka mogłaby ją wykonywać w zasadzie samodzielnie. Należy jednak zwrócić uwagę, że oświadczenie to – co zasadnie podniósł skarżący – winno być traktowane z dużą dozą ostrożności, jako że między stronami istniała widoczna różnica zdań co do sposobu sprawowania pieczy nad osobą dziecka i jego dalszego kształcenia, na co wskazuje również dołączone do skargi oświadczenie byłej żony o porozumieniu się w końcu ze skarżącym w sprawie świadczeń opiekuńczych.
Nadto jej deklaracja o możliwości samodzielnego sprawowania osobistej opieki nad synem winna by rozpatrywana w świetle wiedzy i doświadczenia życiowego, które wskazuje, że osoba wykonująca pracę zarobkową, nawet w formie jednoosobowej działalności gospodarczej, nie zawsze jest w stanie w pełni poświęcić się wychowaniu osoby niepełnosprawnej w stopniu znacznym.
Stąd też mimo, że wywiad środowiskowy – zgodnie z art. 23 ust. 4aa u.ś.r. – został uznany przez ustawodawcę za zasadniczy instrument procesowy służący usunięciu istniejących wątpliwości co do zakresu sprawowanej opieki, to organy dysponowały również możliwością pozyskania innych dowodów, w myśl reguły wyrażonej w art. 75 § 1 zd. 1 k.p.a., że jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
W związku z tym organy winny wyjaśnić kwestię opieki skarżącego nad synem w oparciu o szerszy katalog środków dowodowych, aniżeli przyjęły to dotychczas, służący udzieleniu odpowiedzi na pytanie, jak aktualnie kształtuje się zakres jego obowiązków w tym przedmiocie. Winny nadto zbadać także zakres potrzeb osoby niepełnosprawnej, jako że sprawowana opieka musi odpowiadać charakterowi niepełnosprawności, co nie zawsze oznacza konieczność stałej i całodobowej obecności opiekuna przy osobie podopiecznego, czy nawet ich wspólnego zamieszkiwania i prowadzenia jednego gospodarstwa domowego (por. wyroki WSA w Rzeszowie z dnia 25 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1329/18 oraz WSA w Krakowie z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 1260/17). Ta ostatnia uwaga odnosi się zwłaszcza do sytuacji rodzinnej skarżącego, którego małżeństwo uległo przecież rozwiązaniu w drodze rozwodu. Niesie to ze sobą zatem pewne obiektywne i niezależne od woli strony ograniczenia w zakresie możliwości wspólnego zamieszkiwania z synem i sprawowania nad nim całodobowej opieki.
W niniejszej sprawie istotne jest także ustalenie, czy rzeczywiście syn skarżącego powinien korzystać z możliwości dalszego kształcenia w specjalistycznej placówce oświatowej, na co zwracał przecież uwagę organ odwoławczy. Należy przy tym zauważyć, że okoliczność ta nie miała istotnego znaczenia dla przyznania tego świadczenia w 2016 r., kiedy to czas poświęcany przez skarżącego synowi rozkładał się inaczej, aniżeli obecnie.
Nie może również umknąć organom, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest wypłacane za samą opiekę, która wynika z prawnego i moralnego obowiązku rodziców względem dzieci, ale za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (por. powołany powyżej wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 25 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1329/18). Dlatego też ponownego rozważenia wymaga to, czy całodzienna opieka nad synem, nawet w przyjętych przez organ ramach czasowych, pozwala skarżącemu na faktyczne podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, mając na względzie dobro dziecka i konieczność realizacji jego uzasadnionych potrzeb.
Organy winny również pamiętać, że pojęcie opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie wynika z przepisów ustawy, lecz zostało z nich wyinterpretowane. W takiej zaś sytuacji należałoby rozważyć, czy w sprawie nie powinna mieć zastosowania regulacja art. 7a § 1 k.p.a. stanowiąca, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenia na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony.
Reasumując należało stwierdzić, że organy obu instancji przedwcześnie uznały, że zmiana sytuacji rodzinnej skarżącego, wywołana wyrokiem rozwodowym, niesie za sobą pozbawienie go możliwości sprawowania opieki nad synem w takim wymiarze, który uniemożliwiałby mu podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Opierając się wyłącznie na sprzecznych oświadczeniach byłych małżonków, złożonych w ramach wywiadu środowiskowego, a zasadzie dając wiarę tylko jednemu z nich, organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Nie wziął on również pod uwagę potrzeb osoby niepełnosprawnej i nie zweryfikował, czy rzeczywiście powinna ona w dalszym ciągu kształcić się w specjalistycznej placówce oświatowej.
Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji należało uchylić na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie I sentencji wyroku.
Wskazania co do dalszych czynności wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku i sprowadzają się do ponownego rozpatrzenia zasadności uchylenia decyzji o przyznaniu skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego w kontekście potrzeb jego niepełnosprawnego syna, zakresu aktualnie sprawowanej opieki i możliwości połączenia jej z zatrudnieniem bądź inną pracą zarobkową. Następnie organ zobowiązany będzie wydać stosowne rozstrzygnięcie na podstawie właściwie zastosowanych przepisów, z zachowaniem prawidłowego trybu procedowania, w treści którego wyjaśni skarżącemu przesłanki jakimi kierował się orzekając.
Podstawę prawną wydania rozstrzygnięcia w punkcie II sentencji wyroku stanowił natomiast art. 250 § 1 u.p.p.s.a. oraz § 4 ust. 1 w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (t. jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 68).