II SA/GL 1554/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę właścicielki nieruchomości na uchwałę Rady Gminy dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że wyznaczenie drogi przez jej działkę nie stanowi nadużycia władztwa planistycznego.
Skarżąca zarzuciła uchwale Rady Gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego naruszenie prawa własności poprzez wyznaczenie drogi przez jej działkę. Twierdziła, że ingerencja jest nieproporcjonalna i nieuzasadniona. Rada Gminy argumentowała, że ustalenia planu służą interesowi publicznemu i są zgodne z prawem, a skarżąca miała możliwość zgłaszania uwag w trakcie procedury planistycznej. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że wyznaczenie drogi przez działkę nie stanowi nadużycia władztwa planistycznego ani naruszenia zasady proporcjonalności, a skarżąca nie wykazała istotnego naruszenia swojego interesu prawnego.
Sprawa dotyczyła skargi D. B. na uchwałę Rady Gminy Suszec z dnia 9 lipca 2015 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca zarzuciła uchwale naruszenie prawa własności, konstytucyjnych zasad proporcjonalności i ochrony własności, a także przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wskazując, że wyznaczenie drogi przez jej działkę nr [...] jest nieuzasadnione i nieproporcjonalne. Rada Gminy w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, argumentując, że ustalenia planu służą interesowi publicznemu, zapewniają obsługę komunikacyjną terenów przeznaczonych pod zabudowę i są zgodne z prawem. Podkreśliła, że skarżąca miała możliwość zgłaszania uwag w trakcie długotrwałej procedury planistycznej, z której nie skorzystała. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, stwierdzając, że skarżąca wykazała, iż ustalenia uchwały mogą naruszać jej interes prawny. Jednakże, analizując zarzuty, Sąd uznał, że przeznaczenie części działki pod drogę publiczną nie stanowi nadużycia władztwa planistycznego ani naruszenia zasady proporcjonalności. Sąd podkreślił, że gmina ma prawo ingerować w prawo własności w ramach władztwa planistycznego, pod warunkiem wyważenia interesu publicznego i prywatnego, a skarżąca nie wykazała, aby przyjęte rozwiązania były nieproporcjonalne lub nieuzasadnione interesem publicznym. Sąd zauważył również, że skarżąca nie skorzystała z możliwości zgłaszania uwag do projektu planu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenia planu dotyczące przeznaczenia części działki pod drogę publiczną nie stanowią nadużycia władztwa planistycznego ani naruszenia zasady proporcjonalności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że gmina ma prawo ingerować w prawo własności w ramach władztwa planistycznego, pod warunkiem wyważenia interesu publicznego i prywatnego. Przeznaczenie części działki pod drogę publiczną jest zgodne z interesem publicznym i nie narusza zasady proporcjonalności, zwłaszcza gdy skarżąca miała możliwość zgłaszania uwag do planu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.p.z.p. art. 6 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.s.g. art. 101
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 7, 8 i 9
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 15 § ust. 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 21 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 2, art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 140 k.c. poprzez przekroczenie granic władztwa planistycznego i brak należytego uzasadnienia ograniczenia prawa własności. Naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 7, 8 i 9, art. 6 ust. 1 i art. 21 ust. 1 u.p.z.p. poprzez przekroczenie kompetencji i nieuzasadnione ograniczenie prawa własności. Naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących ochrony własności poprzez nadmierną i nieuzasadnioną ingerencję w prawo własności. Naruszenie art. 15 ust. 2 u.p.z.p. poprzez przyjęcie, że droga jest niezbędna do obsługi komunikacyjnej innych terenów w sytuacji, gdy istnieje bardziej optymalne rozwiązanie.
Godne uwagi sformułowania
Granice władztwa planistycznego gminy wyznaczają ograniczenia określone w ustawach. Ustalenia planu miejscowego nie mogą mieć charakteru dowolnego i nie mogą nasuwać żadnych wątpliwości co do funkcji danego terenu. Gmina zobowiązana jest ważyć interes publiczny i interesy prywatne. Ingerencja w sferę prawa własności musi pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów. Sam fakt wprowadzenia ograniczeń w zakresie wykonywania prawa własności postanowieniami planu nie świadczy jeszcze o jego wadliwości.
Skład orzekający
Artur Żurawik
przewodniczący
Krzysztof Nowak
sprawozdawca
Agnieszka Kręcisz-Sarna
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad władztwa planistycznego gminy, wyważenie interesu publicznego i prywatnego w procesie planowania przestrzennego, zasada proporcjonalności przy ingerencji w prawo własności."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a interesem publicznym w kontekście planowania przestrzennego, co jest częstym problemem dla właścicieli nieruchomości i prawników zajmujących się tą dziedziną.
“Czy droga przez Twoją działkę to zawsze naruszenie prawa własności? Sąd wyjaśnia granice władztwa planistycznego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 1554/24 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2025-04-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-11-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Agnieszka Kręcisz-Sarna Artur Żurawik /przewodniczący/ Krzysztof Nowak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Planowanie przestrzenne Skarżony organ Rada Gminy Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 741 art. 3, art. 6 ust 1, art. 15 ust. Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi D. B. na uchwałę Rady Gminy Suszec z dnia 9 lipca 2015 r. nr XI/82/2015 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę. Uzasadnienie D.B. (dalej: "skarżąca"), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z 23 października 2024 r., wniosła skargę do WSA w Gliwicach na uchwałę Rady Gminy Suszec (dalej "Rada") Nr XI/82/2015 z 9 lipca 2015 r., w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych w części sołectw Rudziczka i Susze (dalej "Uchwała" lub "m.p.z.p."). Zaskarżonej Uchwale zarzuciła istotne naruszenie: 1) art. 2, art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 140 k.c. poprzez przekroczenie granic władztwa planistycznego i brak należytego uzasadnienia ograniczenia prawa własności skarżącej w zakresie zagospodarowania jej nieruchomości; 2) art. 1 ust. 2 pkt 7, 8 i 9, art. 6 ust. 1 i art. 21 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 20221 r. poz. 741, ze zm.) – dalej "u.p.z.p.", wyrażające się w przekroczeniu kompetencji wynikających z przedmiotowych przepisów, a co za tym idzie nieuzasadnionego ograniczenia prawa własności skarżącej; 3) naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących ochrony własności poprzez nadmierną o nieuzasadniona ingerencję w to prawo. Zdaniem skarżącej ingerencja w prawo własności prowadzi do naruszenia praw nabytych w postaci prawa do posiadania i korzystania z nieruchomości oraz wybudowanego budynku i jest nieproporcjonalna do zamierzonych korzyści; 4) naruszenie art. 15 ust. 2 u.p.z.p. poprzez przyjęcie, że droga jest niezbędna do obsługi komunikacyjnej innych terenów w sytuacji, gdy istnieje bardziej optymalne rozwiązanie. Skarżąca wniosła o stwierdzenie wydania zaskarżonej Uchwały z naruszeniem prawa. Ponadto wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, według norm przepisanych. Do skargi skarżąca załączyła dowód w postaci wezwania Rady do usunięcia naruszenia prawa. W obszernym uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej podniósł m.in., że skarżąca jest właścicielką działki nr [...], wchodzącej w skład nieruchomości, dla której w Sądzie Rejonowym w P., Wydział Ksiąg Wieczystych, jest prowadzona księga wieczysta [...]. Rozwiązanie wytyczające drogi w m.p.z.p. jest krzywdzące dla skarżącej bowiem ingeruje w jej prawo własności niewielkiej powierzchniowo działki w sposób ograniczający je kosztem dojazdu do niezabudowanych terenów. Pełnomocnik skarżącej stwierdził, że naruszenia prawa własności i interesu prawnego Skarżąca upatruje w ustaleniach planu odnoszących się do szerokości dróg przylegających do jej działki (oznaczonych jako [...] i [...]) wskazując, iż ich poszerzenie do 3,4 m oraz dodatkowo pasa ochronnego do 4 m oraz od ulicy [...] do 1 m oraz pasa ochronnego 4 m odbędzie się kosztem jej działki, a ustalenie przebiegu drogi [...] i [...] prowadzącej przez jej działkę [...] spowoduje utratę jej funkcji jako samodzielnej działki budowalnej czyniąc ją całkowicie bezużyteczną do zagospodarowania. W ocenie skarżącej ustalenia planu w tym obszarze prawdopodobnie nie są podyktowane interesem publicznym, a indywidualnym, służącym wyłącznie właścicielowi nieruchomości sąsiedniej oznaczonej jako działka ewidencyjna [...] oraz [...]. Przeprowadzenie przez jej nieruchomość drogi ogranicza możliwość optymalnego wykorzystania całej nieruchomości na cele zabudowy mieszkaniowej co zdaniem skarżącej przekracza granice władztwa planistycznego i jest nieproporcjonalne do zamierzonego celu regulacji. Zdaniem pełnomocnika skarżącej, który powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, w realiach sprawy nie została spełniona przesłanka niezbędności w sytuacji, gdy ingerencja w prawo własności powinna być przydatna, niezbędna i proporcjonalna. W jego ocenie, biorąc pod uwagę kryterium przydatności, drogi [...] i [...] mają służyć obsłudze nowych terenów mieszkaniowych na obszarze przeznaczonym pod zabudowę jednorodzinną. Jednak stan faktyczny istniejący na tym obszarze wskazuje, że dojazd "w większości" prowadzi do terenów niezabudowanych. Z tej perspektywy droga poprawi obsługę tych terenów co oznacza, że jest przydatna jednak nie niezbędna. W ocenie pełnomocnika skarżącej kwestionowana regulacja nie jest niezbędna do ochrony interesu publicznego, ponieważ takiego interesu organ nie wykazał. Pełnomocnik skarżącej uzasadnił również jej prawo do zaskarżenia Uchwały w trybie art. 101 u.s.g. po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. Skarżąca realizując ten obowiązek wystosowała do Rady pismo z 13 lipca 2024 r. z wezwaniem do zaprzestania naruszeń prawa w związku z Uchwałą a następnie po upływie 60 dni od wezwania złożyła skargę do sądu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę, Rada reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o jej oddalenie i zawieszenie postępowania w sprawie skargi na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. po 935 ze zm.) - dalej "p.p.s.a" wskazując, iż rozstrzygnięcie skargi zależeć będzie od wyniku toczącego się postępowania w zakresie sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych w części sołectw Rudziczka i Suszec obejmującego obszar, na którym położone są działki skarżącej objętej skargą jak i działki z nią sąsiadujące będące drogami poprzez uchwalenie nowego planu w zmienianym obszarze. Rada wskazała, że podjęła następujące uchwały: 1. Uchwałę nr [...] z dnia [...] r. w sprawie przystąpienia do sporządzeniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych w sołectwach Rudziczka, Suszec, K., R. 2. Uchwałę nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zmiany uchwały o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych w sołectwach Rudziczka, Suszec, K., R. W szerokim wywodzie opisano cel podjęcia tych uchwał i przewidywane zmiany w obszarze objętym skargą. Odnosząc się do treści skargi Rada stwierdziła, że uchwałą nr [...] z dnia [...] r. odmówiła uwzględnienia wezwania do zaprzestania naruszeń prawa w Uchwale. W jej ocenie zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie jako niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym, ponieważ skarżąca nie wykazała naruszenia jej prawa własności, które przekroczyłoby uprawnienia organu sporządzającego plan. W przedmiocie zarzutu skarżącej dotyczącego niewłaściwego, jej zdaniem, dokonania ingerencji w prawo własności, Rada uznała go za nieuzasadniony. Przepisy prawa, które szeroko przywołała, dają organowi planistycznemu, którym jest Wójt Gminy Suszec, prawo do ingerencji we własność określoną w art. 140 kodeksu cywilnego i art. 6 u.p.z.p. Podkreśliła, że organ planistyczny, dokonując ustaleń w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ma prawo kreowania w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zapisów wypełniających realizację obowiązków ustawowych ciążących na danej jednostce samorządu terytorialnego, organie planistycznym, nie tylko w interesie jednostki, ale z uwzględnieniem interesu społecznego, ze szczególnym uwzględnieniem nie tylko inwestycji lokalnych, ale sięgających zakresem i skutkami poza daną jednostkę administracyjną. Organ przy podejmowaniu decyzji dotyczących zapisów przeznaczenia w planie terenów kieruje się celami publicznymi służącymi wszystkim mieszkańcom, potrzebami społecznymi, koniecznością wykonywania obowiązków ciążących na danej jednostce (obowiązek skomunikowania przeznaczonych do zabudowy terenów) z uwzględnieniem nie tylko zasady proporcjonalności, ale również racjonalności. Rada podkreśliła, że podejmując decyzję o ingerencji w prawo własności kierowała się zasadą proporcjonalności, racjonalności, współżycia społecznego mając na uwadze jak najmniej uciążliwą ingerencję w prawo własności wszystkich właścicieli gruntów przyległych do ul. [...] i łącznika jak również szeroko pojęty interes wszystkich korzystających z tej drogi zgodnie i na postawie prawa. Rada stwierdziła, że ograniczenia, które mogą się pojawiać w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli mieszczą się w ustawowych ramach, nie stanowią naruszenia prawa. Zaznaczyła, że proces planistyczny jest procesem długotrwałym, kosztownym i finansowanym ze środków publicznych - budżetu gminy S. Skarżąca wielokrotnie i przez bardzo długi okres, przez co najmniej 3 lata trwającego procesu planistycznego planu z 2015 r., miała prawo i możliwość wypowiedzenia się poprzez wniesienie uwag, przy trzykrotnym wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu oraz poprzez wniesienie uwag do samego projektu uchwały. Przez cały okres procedowania planu skarżąca nie podjęła żadnych czynności dla spowodowania zmiany decyzji, co do zapisów w planów miejscowych z 2005 r. i 2015 r. Odnosząc się szczegółowo do podniesionej w skardze kwestii dróg Rada odwołała się do załączonego wyrysu z planu miejscowego przyjętego Uchwałą i stwierdziła, że ciąg pieszo jezdny o symbolu planu [...] od strony istniejącej ul. [...] wchodzi na północną część działki nr [...] pasem gruntu o pow. ok. 54 m2 natomiast na wschodnią część ww. działki wchodzi pasem gruntu o pow. ok. 80 m2 tzw. łącznik ul. [...] i [...]. Ten ciąg pieszo jezdny o symbolu [...] zajmuje grunt działki nr [...] o pow. ok 134 m2, co stanowi 14,76% z 908 m2 powierzchni działki nr [...]. Ten stan ma ulec zmianie w ramach prac nad nowym planem miejscowym. Z kolei ciąg pieszo jezdny o symbolu planu [...] w ogóle nie zajmuje powierzchni działki nr [...], wobec czego skarga w tym zakresie zdaniem Rady jest całkowicie bezzasadna i bezprzedmiotowa. Jednocześnie Rada zwróciła uwagę, że wyznaczone nieprzekraczalne linie zabudowy (dodatkowego pasa ochronnego do 4 metrów zdaniem skarżącej) w ogóle nie zajmują powierzchni działki nr [...] tylko budują ład przestrzenny. Linie zabudowy nie mogą przekroczyć zewnętrzne ściany nadziemnych części budynków, bez uwzględniania w szczególności, schodów, ramp wejściowych, werand i podcieni, wykuszy, balkonów, loggii, ryzalitów, gzymsów oraz ocieplenia wraz z tynkiem wykonanego na istniejącym budynku. Nie eliminują również możliwości kreowania przestrzenni rekreacyjnej, ogrodów, stref wypoczynku itp. Wobec czego zadaniem Rady, zarzut w tym zakresie nie znajduje uzasadnienia prawnego i faktycznego. Rada podkreśliła, że w interesie publicznym, społecznym jest stworzenie układu komunikacyjnego w postaci sieci dróg publicznych oraz innych ciągów komunikacyjnych na danym terenie. Opisała szeroko działania jakie miały miejsce w związku z powiększeniem w 2015 r. terenów przeznaczonych pod zabudowę jednorodzinna w rejonie ul. [...], [...] i [...] w S. Rada stwierdziła, że działka nr [...], nie utraciła funkcji jako samodzielna działka budowlana, bo powierzchnia działki przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną to ok 774,00 m2, co stanowi 85,24% powierzchni działki. Ta powierzchnia ulegnie zwiększeniu do 854 m2 po przesunięciu łącznika [...] w kierunku wschodnim w procedowanej obecnie zmianie planu miejscowego, co spowoduje, że łącznik ulicy [...] z ulicą [...] w ogóle nie będzie dotyczył działki nr [...] skarżącej. Z nieprawdziwy zarzut Rada uznała twierdzenie, że działka nr [...] została uszczuplona o ok 1/3 jej powierzchni, gdy tymczasem powierzchnia przeznaczona pod ciągi pieszo - jezdne to 134 m2, a po aktualnie dokonywanej zmianie planu z 2015 r. będzie to 54 m2. Rada stwierdziła również, że wbrew twierdzeniom skargi plan miejscowy z 2015 r. nie wprowadza ograniczonego zakazu zabudowy. Twierdzenie to nie ma poparcia ani w stanie fatycznym, ani prawnym a również sama skarżąca nie podaje podstaw takiego zarzutu. Za nieprawdziwy Rada uznała zarzut, że ustalenia planu służą wyłącznie interesowi właściciela działek sąsiednich o nr ewidencyjnym [...] oraz [...]. Rozwiązania komunikacyjne znajdujące się w zaskarżonej Uchwale związane są z przeznaczeniem terenu pod budownictwo mieszkaniowe, uwzględniają potrzeby i interesy większości właścicieli działek położonych w tym obszarze, czego dowodzi toczący się proces planistyczny uwzględniający m.in. wnioski właścicieli działek [...], [...], [...], [...], [...] oraz skarżącego dotyczące działki nr [...]. Za niezgodne ze stanem faktycznym Rada uznała twierdzenie skarżącej jakoby zaplanowane drogi [...] i [...] miały być przeprowadzone przez działkę skarżącej. Zaplanowane poszerzenie ulicy [...] przeprowadzono pasem o maksymalnej szerokości 2 m wzdłuż granicy północnej działki [...], co przy przesunięciu na wschód łącznika [...] co w rezultacie spowoduje ingerencję we własność skarżącego na powierzchni 54 m2. Rada stwierdziła, że skarżąca nie wykazała spadku wartości swojej działki, wysokości tego spadku, a przede wszystkim związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zapisami w planu miejscowego z 2015 r., a domniemanym spadkiem wartości działki. Rada zauważyła, że zapewnienie powiązań komunikacyjnych z działką budowlaną podnosi jej wartość, a nie obniża. Zdaniem Rady skarżąca nie wykazała w jaki sposób zaskarżona uchwała narusza konstytucyjne prawo do prowadzenia działalności gospodarczej. Podkreśliła, że działka skarżącej nr [...] jest przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe, a nie na cele prowadzenia działalności gospodarczej. Rada stwierdziła, że w interesie publicznym leży, aby w planie miejscowym znalazły się rozstrzygnięcia dotyczące układu komunikacyjnego skomunikowania terenów o różnym przeznaczeniu. W ocenie Rady nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut braku zachowania proporcjonalności w planie miejscowym z 2015 r. Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 1554/24, Sąd odmówił zawieszenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Istota sprawy sprowadza się do analizy zarzutów skarżących, sprowadzających się do oceny czy ustalenia zaskarżonej Uchwały go MPZP w odniesieniu do terenów oznaczonych symbolem MN47 dla dz. [...], stanowią nadużycie władztwa planistycznego, z uwagi na przeznaczenie części wskazanej działki (134 m2 z 908 m2) pod ciąg pieszo jezdny przez co uniemożliwiają wykonywanie skarżącej przysługującego jej prawa własności, w tym uniemożliwiając dalszą zabudowę. W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżąca wykazała, że ustalenia zaskarżonej Uchwały prowadzić mogą do naruszenia jej interesu prawnego. Naruszenie interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. oznacza istnienie związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, wynikających z norm prawa materialnego, a zaskarżoną uchwałą. Ocena naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia przez akt planistyczny nie musi wyłącznie dotyczyć przepisów u.p.z.p. Uchwały organów samorządowych z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego, mogą dotyczyć także uprawnień lub obowiązków z zakresu prawa budowlanego, gospodarki nieruchomościami czy prawa cywilnego. Kwestię naruszenia interesu prawnego strony należy oceniać na podstawie całokształtu okoliczności sprawy. W postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. orzeka się jedynie w granicach interesu prawnego skarżącego, co oznacza, że w przypadku stwierdzenia istotnego naruszenia zasad bądź trybu sporządzania planu, Sąd może stwierdzić nieważność uchwały w części wyznaczonej interesem prawnym skarżącego (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 2296/19). Obowiązek uwzględnienia skargi powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Obowiązku takiego nie ma jednak wówczas, gdy naruszony zostaje wprawdzie interes prawny lub uprawnienie, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem (por. wyrok WSA w Szczecinie z 12 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 1105/19). Zgodnie z art. 3 u.p.z.p. do zadań własnych gminy należy kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w szczególności poprzez uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Powołany przepis potwierdza samodzielność gminy w zakresie władczego przeznaczania i określania warunków zagospodarowania terenów (władztwo planistyczne gminy). Jednakże gmina nie ma absolutnej władzy w określaniu przeznaczenia terenów i ich warunków zagospodarowania i nie oznacza dowolności w stanowieniu przepisów prawa miejscowego (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji). Granice władztwa planistycznego gminy wyznaczają ograniczenia określone w ustawach, w tym w u.p.z.p., w szczególności dotyczące zasad sporządzania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz w przepisach odrębnych (ustawach szczególnych, np. ustawie o gospodarce nieruchomościami). Zasady sporządzania planów miejscowych dotyczą kwestii związanych z zawartością planu miejscowego, zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej. Treść przepisów planu wraz z innymi przepisami determinuje sposób wykonywania prawa własności, zatem dokonany w planie miejscowym wybór przeznaczenia terenu i określenie jego warunków zabudowy i zagospodarowania nie może mieć charakteru dowolnego i nie może nasuwać żadnych wątpliwości co do funkcji danego terenu. Gmina ustalając, przeznaczenie terenu lub określając potencjalny sposób zagospodarowania i korzystania z terenu, zobowiązana jest ważyć interes publiczny i interesy prywatne. Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności faktyczne i prawne mające zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy: - procedura planistyczna prowadzona była zgodnie z u.p.z.p. i przeszła wszystkie wymagane dla niej etapy; do sporządzania planu przystąpiono uchwałą Nr XVI/6/139/2012 z 26 stycznia 2012 r.; - w tej dacie skarżąca była właścicielką działki nr [...] o pow. 908 m2; - wioski formalne do planu miejscowego można było składać do 5 marca 2012 r.; skarżąca nie złożyła wniosku do planu; - projekt planu miejscowego wykładany był do publicznego wglądu w okresie od 6 października 2014 r. do 3 listopada 2014 r.; - skarżąca nie złożyła uwag do projektu (termin składania uwag mijał 17 listopada 2014 r.), - Rada Gminy Suszec w dniu 9 lipca 2015 r. podjęła zaskarżoną Uchwałę; - ustalony Uchwałą ciąg pieszo jezdny obejmuje teren działki skarżącej nr [...] na pow. 134 m2; W ocenie Sądu, wskazane wyżej ustalenia oraz okoliczności faktyczne i prawne nie wskazują na nadużycie władztwa planistycznego (z uwagi na przeznaczenie działki skarżącej) z naruszeniem prawnie chronionego interesu skarżącej. Skoro uchwalając plan miejscowy rada gminy może ingerować w wykonywanie prawa własności, to taka ingerencja ma także uwzględniać zasadę proporcjonalności wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji, zgodnie z którą ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób, a same ograniczenia nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Przy czym w świetle art. 64 ust. 3 Konstytucji ingerencja w sferę prawa własności musi pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. Rolą organu planistycznego jest właśnie wyważenie interesu publicznego i interesów prywatnych, tak aby w jak największym stopniu zabezpieczyć i rozwiązać potrzeby wspólnoty, jednak w jak najmniejszym naruszając prawa właścicieli nieruchomości objętych planem (por. wyrok NSA z 20 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 1464/18). Prawo własności w polskim porządku prawnym chronione jest w sposób szczególny, bowiem przepisom dotyczącym ochrony własności nadano rangę konstytucyjną. Prawo własności nie jest jednak nieograniczone. Dokonując ingerencji w sferę prywatnych interesów właścicieli, gmina powinna kierować się zasadą proporcjonalności, która wyraża zakaz nadmiernej ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Plan miejscowy jako akt prawa miejscowego, może ograniczyć prawa do gruntu poprzez wprowadzenie sposobu zagospodarowania terenu. Prawidłowo Rada przyjęła, że ustalenia planu wpływają na prawidłowy rozwój siatki dróg, poprawiają docelowe warunki inwestycyjne, warunki życia i bezpieczeństwo przyszłych mieszkańców, a także kształtują ład przestrzenny. Realizacja postanowień planu miejscowego daje gwarancje właścicielom działek na obsługę nowych działek w sieci infrastruktury technicznej. Niewątpliwie regulacje planu miejscowego stanowią wyraz realizacji interesu publicznego lokalnej społeczności. Zdaniem Sądu, wszystkie zarzuty wskazane w skardze nie są zasadne. Sąd zgadza się z argumentami podniesionymi w tym zakresie przez Radę w odpowiedzi na skargę. Istotne naruszenie prawa to uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do takich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał, powodujące pozostawanie uchwały w sprzeczności z określonym przepisem prawnym (por. wyrok WSA w Olsztynie z 26 października 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 552/21). Przysługujące gminie prawo władczego rozstrzygania o przeznaczeniu terenu pod określone funkcje może być skutecznie zrealizowane jedynie w planie miejscowym, który został uchwalony przy zachowaniu określonych przepisami u.p.z.p. zasad i trybu sporządzania planu. W zakres władztwa planistycznego wchodzi również, z mocy art. 6 ust. 1 u.p.z.p., ustalenie w planie miejscowym sposobu wykonywania prawa własności nieruchomości. Koncepcja władztwa planistycznego oznacza, że w niektórych przypadkach ustalenia planu mogą ingerować w interesy prywatne podmiotów skarżących w sposób odbierany przez nich jako niekorzystny, natomiast nie musi z tym być powiązane przekroczenie granic władztwa planistycznego. Sam fakt wprowadzenia ograniczeń w zakresie wykonywania prawa własności postanowieniami planu nie świadczy jeszcze o jego wadliwości (por. wyrok WSA w Poznaniu z 24 czerwca 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 1953/20). Zasadnie przyjął organ, że nie stanowi nadużycia władztwa planistycznego przeznaczenie części działki [...] pod drogę publiczną oznaczoną w planie jako [...], czego konsekwencją było ustalenie nieprzekraczalnej linii zabudowy mylnie określanej przez skarżącą pasem ochronnym. W okolicznościach niniejszej sprawy przeznaczenie działki pod drogę publiczną nie stanowiło również naruszenia zasady proporcjonalności. W niniejszej sprawie wyważono bowiem interes publiczny i indywidulany interes obywatela dając właścicielom nieruchomości na obszarze objętym planem miejscowym możliwość składania wniosków czy uwag do planu. Skarżąca nie skorzystała z tego prawa na etapie prac nad m.p.z.p. Niezasadne jest również twierdzenie skarżącej, że zaskarżona Uchwała narusza art. 2, art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji, w związku z faktem, iż organ planistyczny swoim działaniem uniemożliwił stronie skarżącej wykonywanie przysługującego jej prawa własności nieruchomości, zaś przyjęte ustalenia planistyczne co do przebiegu planowanej drogi publicznej stanowią faktycznie jedyne ograniczenia po stronie skarżącej i to na nieznacznym obszarze jej działki. Akty planistyczne gminy mogą ingerować w sferę własności jednostek, kształtując sposób wykonywania tego prawa, pod warunkiem, że stanowią wyraz właściwego wyważenia kolidujących dóbr i wartości, poprzez wykazanie, że przyjęte rozwiązania są optymalne - uzasadnione interesem publicznym i nieingerujące ponad niezbędną konieczność w sferę prawną jednostki (por. wyrok WSA w Gliwicach z 7 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 90/21). Taka właśnie sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI