II SA/Gl 1554/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na decyzję odmawiającą odstąpienia od opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, uznając, że mimo choroby i niepełnosprawności skarżącego, jego wysokie dochody nie uzasadniają zwolnienia.
Skarżący K.S. domagał się zwolnienia z opłaty za pobyt córki w rodzinie zastępczej, powołując się na swój wiek, choroby i umiarkowany stopień niepełnosprawności. Organy administracji odmówiły, wskazując na wysokie dochody skarżącego (emerytura ponad 5500 zł miesięcznie) i uznaniowy charakter decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, stwierdzając, że choć przesłanki choroby i niepełnosprawności istnieją, nie wpływają one w sposób znaczący na sytuację finansową skarżącego, a jego dochody są wysokie.
Sprawa dotyczyła skargi K.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą odstąpienia od opłaty za pobyt córki skarżącego w rodzinie zastępczej. Skarżący wnioskował o zwolnienie z opłaty, argumentując swoim wiekiem, chorobami oraz orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Organy administracji obu instancji odmówiły, wskazując, że choć istnieją przesłanki do rozważenia ulgi (długotrwała choroba, niepełnosprawność), to nie uzasadniają one odstąpienia od ustalenia opłaty, zwłaszcza przy wysokich dochodach skarżącego (emerytura ok. 5500 zł netto po odliczeniu alimentów). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że rozstrzygnięcie w sprawie ulg ma charakter uznaniowy, a przedłożone dowody dotyczące stanu zdrowia skarżącego nie wykazały, aby ponosił on nadzwyczajne wydatki znacząco wpływające na jego sytuację finansową. Sąd uznał również, że umiarkowany stopień niepełnosprawności, przy wysokich dochodach, nie stanowi samoistnej podstawy do zwolnienia z opłaty. Sąd odniósł się również do zarzutów proceduralnych podniesionych przez skarżącego, uznając je za niezasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, wysokie dochody same w sobie nie uzasadniają odstąpienia od opłaty, nawet w przypadku choroby czy niepełnosprawności, jeśli nie wpływają one znacząco na sytuację finansową.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rozstrzygnięcie w sprawie ulg ma charakter uznaniowy. Mimo istnienia przesłanek takich jak choroba i niepełnosprawność, kluczowe jest ich realne i znaczące wpływanie na sytuację dochodową strony. W przypadku skarżącego, wysokie dochody z emerytury (ponad 5000 zł netto) nie zostały uznane za wystarczająco obciążone przez choroby czy niepełnosprawność, aby uzasadnić zwolnienie z opłaty.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.w.s.p.z. art. 193 § 1
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
u.w.s.p.z. art. 194 § 1
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
u.w.s.p.z. art. 194 § 2
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
u.w.s.p.z. art. 194 § 3
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.r.z.s.z.o.n. art. 4 § 2
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
p.u.s.a. art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77, 9, 10, 8 k.p.a.) przez organy administracji. Niewłaściwe odczytanie i zastosowanie art. 4 ust. 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej. Arbitralność rozstrzygnięcia organu II instancji. Naruszenie zasad wyłączania pracownika od udziału w postępowaniu.
Godne uwagi sformułowania
rozstrzygnięcie ma charakter uznaniowy, co nie jest jednoznaczne z dowolnością Nie wynika z nich bowiem, że odwołujący w wyniku tych chorób ponosi nadzwyczajne wydatki, które w sposób znaczący wpływają na jego sytuacją finansową. zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności ze wskazaniami pozwalającymi na zatrudnienie w warunkach pracy chronionej. Oznacza to, że stan zdrowia odwołującego jest na tyle dobry, że pozwała na wykonywanie pracy w warunkach pracy chronionej. W tej sytuacji trudno uznać, że sytuacja zdrowotna odwołującego jest na tyle zła, że uzasadnia udzielenie wnioskowanej ulgi. Możliwość zwolnienia zobowiązanego z opłaty z wyżej wymienionych przyczyn ma charakter fakultatywny. Samo wystąpienie tych przyczyn nie determinuje zastosowania rozwiązania przewidzianego w art. 194 ust. 3 ustawy. Muszą one mieć znaczący i realny wpływ na sytuację dochodową strony.
Skład orzekający
Bonifacy Bronkowski
przewodniczący
Grzegorz Dobrowolski
sprawozdawca
Stanisław Nitecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odstąpienia od opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, zwłaszcza w kontekście sytuacji finansowej, zdrowotnej i niepełnosprawności osoby zobowiązanej."
Ograniczenia: Decyzje w sprawie ulg mają charakter uznaniowy, a ocena wpływu sytuacji życiowej na dochody jest indywidualna. Orzeczenie dotyczy konkretnej uchwały rady powiatu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak sądy oceniają wnioski o ulgi finansowe w pieczy zastępczej, równoważąc potrzeby dziecka z możliwościami finansowymi rodzica, nawet w trudnej sytuacji zdrowotnej.
“Wysokie dochody a ulga w opłacie za dziecko w pieczy zastępczej – kiedy sąd powie "nie"?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 1554/20 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2021-07-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-12-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Bonifacy Bronkowski /przewodniczący/ Grzegorz Dobrowolski /sprawozdawca/ Stanisław Nitecki Symbol z opisem 6324 Rodzina zastępcza, pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej Hasła tematyczne Pomoc społeczna Sygn. powiązane I OSK 2150/21 - Wyrok NSA z 2023-10-31 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 821 art. 194 ust. 3 Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.),, Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Protokolant sekretarz sądowy Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2021 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej oddala skargę. Uzasadnienie Zawiadomieniem z dnia [...] r. nr [...] (doręczonym skutecznie stronie dnia 22 czerwca 2020 r.) Starosta [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalania odpłatności od K.S. za pobyt córki w rodzinnej pieczy zastępczej za okres od 1 marca 2020 r. do 28 lutego 2021 r. Po otrzymaniu powyższego zawiadomienia wnioskiem z dnia 29 czerwca 2020 r. (doręczonym do organu w dniu 1 lipca 2020 r.) zobowiązany zwrócił się o zwolnienie z ponoszenia opłaty za pobyt córki w rodzinnej pieczy zastępczej. Jako uzasadnienie swojego wniosku strona wskazała swój wiek, związane z nim choroby oraz orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Do wniosku załączono m.in. kserokopię decyzji ZUS o wysokości świadczenia emerytalnego po waloryzacji od 1 marca 2020 r., oświadczenie o stanie majątkowym oraz kserokopię zapłaty alimentów w wysokości po 500 zł za miesiąc kwiecień i czerwiec 2020r. Decyzją z dnia [...]. nr [...] organ I instancji odmówił odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt córki strony w rodzinnej pieczy zastępczej Uzasadniając swoje stanowisko organ przytoczył treść art. 193 i art. 194 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz przepisy uchwały Rady Powiatu w C. z dnia [...]. nr [...] w sprawie warunków umarzania, odraczania terminu płatności, rozkładania na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinnej i instytucjonalnej pieczy zastępczej. Starosta uznał, że sytuacja finansowa, zdrowotna i orzeczony stopień niepełnosprawności nie uzasadniają odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Odwołanie od tej decyzji złożył jej adresat. Zarzucił w nim organowi administracji: - naruszenie przepisów postępowania art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez zaniechanie wezwania strony do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, - naruszenie przepisów art.7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o odmowie odstąpienia od ustalenia opłaty bez należytego zbadania sprawy, - naruszenie art. 7 k.p.a. tj. ogólnej i fundamentalnej zasady postępowania administracyjnego poprzez powołanie się na zasadę uznania administracyjnego dla przykrycia faktu arbitralnego (skażonego dowolnością) rozstrzygnięcia przyjętego przez organ I instancji, - obrazę art. 8 k.p.a. polegającą na nierównym traktowaniu odwołującego oraz matki biologicznej córki poprzez co najmniej częściowe kontynuowanie zwalania z opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, a obciążanie tylko odwołującego, - obrazę art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania i wydanie decyzji o odmowie odstąpienia od ustalenia opłaty przez pracownika, który powinien być wyłączony od udziału w postępowaniu ze względu na jej stronniczość, - naruszenie art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia o odmowie wyłączenia pracownic PCPR w C. z przekroczeniem zakresu jej upoważnienia i z naruszeniem właściwości. Zaskarżoną obecnie decyzją SKO w Częstochowie utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Wskazało, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 193 § 1 i art. 194 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodzin i pieczy zastępczej oraz uchwała Rady Powiatu w C. z dnia [...]. nr [...] w sprawie warunków umarzania, odraczania terminu płatności, rozkładania na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinnej i instytucjonalnej pieczy zastępczej. Zgodnie z art. 194 ust. 1, ust. 2, ust. 3 ustawy: opłatę, o której mowa w art. 193 ust. 1, ustala w drodze decyzji starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym (ust. 1). Rada powiatu określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki umorzenia w całości łub w części, łącznie w odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 (ust. 2). Starosta na wniosek łub z urzędu uwzględniając uchwałę, o której mowa w ust. 2, może umorzyć w całości lub części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 (ust.3). Jak wskazał organ odwoławczy odwołujący się spełnia dwa warunki, które mogą być rozważane jako podstawa odstąpienia od ustalenia opłaty. Po pierwsze zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 2 uchwały można odstąpić od naliczenia opłaty z uwagi na długotrwała chorobę osoby zobowiązanej udokumentowanej zaświadczeniem lekarskim. Po drugie odwołujący ma orzeczoną niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym, ta zaś okoliczność zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 3 uchwały może stanowić podstawę do odstąpienia od naliczenia opłat; przepis ten bowiem stanowi, że można odstąpić od ustalenia opłaty jeżeli osoba zobowiązana ma orzeczoną niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym bądź znacznym. SKO podkreśliło, że wydane w sprawie rozstrzygnięcie ma charakter uznaniowy, co nie jest jednoznaczne z dowolnością. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ I instancji wskazał, że strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada stały dochód z tytułu emerytury w wysokości 5.549,43 zł, płaci alimenty na rzecz małoletnich dzieci w wysokości 500zł miesięcznie i na zaspokojenie pozostałych potrzeb pozostaje kwota ok. 5.000,00zł. Następnie dokonał szczegółowej analizy przedłożonych przez stronę dowodów potwierdzających stan zdrowia i ocenił, czy dowody te uzasadniają udzielenie wnioskowanej ulgi ze względu na przesłankę z § 2 ust. 2 pkt 2 powołanej uchwały Rady Powiatu w C. tj. długotrwała choroba osoby zobowiązanej udokumentowana zaświadczeniami lekarskimi oraz § 2 ust. 2 pkt 3 uchwały tj. orzeczona niepełnosprawność osoby zobowiązanej w stopniu umiarkowanym lub znacznym. W zakresie tym na stronie 2 i 3 uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ w sposób szczegółowy przedstawił dokumenty, które uznał za dowody w sprawie a na stronie 5 uzasadnienia dokonał oceny ich wpływu na udzielenie wnioskowanej ulgi. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że przedłożone przez stronę dowody w postaci zaświadczeń od lekarzy m.in. internisty, chirurga, ortopedy-traumatologa, neurologa, chirurga proktologa potwierdzają rozpoznane u strony choroby oraz odbyte konsultacje i leczenie, ale dowody te nie uzasadniają udzielenia wnioskowanej ulgi. Nie wynika z nich bowiem, że odwołujący w wyniku tych chorób ponosi nadzwyczajne wydatki, które w sposób znaczący wpływają na jego sytuacją finansową. Kolegium podzieliło również stanowisko organu I instancji, że zaliczenie odwołującego się do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie stanowi samoistnej podstawy do zwolnienie z ponoszenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, tylko podlega ocenie łącznie z pozostałymi dowodami. Podkreśliło, że na mocy wyroku Sądu Rejonowego dla W. [...] z dnia [...] r. sygn. akt [...] odwołujący się został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności ze wskazaniami pozwalającymi na zatrudnienie w warunkach pracy chronionej. Oznacza to, że stan zdrowia odwołującego jest na tyle dobry, że pozwała na wykonywanie pracy w warunkach pracy chronionej. W tej sytuacji trudno uznać, że sytuacja zdrowotna odwołującego jest na tyle zła, że uzasadnia udzielenie wnioskowanej ulgi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze szczegółowo odniosło się również do wszystkich zarzutów odwołania o charakterze formalnym. W szczególności poruszono problem wydania decyzji przez pracownice organu, których strona domagała się wyłączenia. Postanowieniem z dnia [...]. nr [...] Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w C. odmówiła wyłączenia swojej zastępczyni od udziału w spornym postępowaniu. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył jej adresat. Domagając się uchylenia decyzji organu II instancji i wydania nowej decyzji, ewentualnie: - uchylenia decyzji organów obu instancji oraz zobowiązania organu I instancji właściwego w sprawie do należytego zbadania sprawy i wydanie przez ten organ decyzji opartej na prawie przez orzeczenie o odstąpieniu od ustalenia opłat za pobyt dziecka strony w rodzinie zastępczej spokrewnionej za okres od dnia 1 marca 2020 roku do dnia 28 lutego 2021 roku, - zasądzenia kosztów postępowania, zarzucił SKO w Częstochowie: 1) Naruszenie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 426, 568) zawierającego określenie umiarkowanego stopnia niepełnosprawności - przez niewłaściwe odczytanie tego przepisu, a może w ogóle pominięcie jego treści i w wyniku tego niewłaściwe jego zastosowanie przez organ II instancji, tj. przez Samorządowe kolegium Odwoławcze w Częstochowie, 2) Brak należytego wyjaśnienia przez organ II instancji naruszeń dokonanych przez organ I instancji związanych z wydaniem decyzji o odmowie odstąpienia od opłat. Zarzut ten dotyczy naruszenia przez SKO w Częstochowie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - w postaci obrazy art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i w konsekwencji dokonanie błędnej oceny prawnej tj. uznania, że brak jest podstawy do odstąpienia od ustalenia opłat za pobył dziecka strony w rodzinie zastępczej spokrewnionej za okres od dnia 1 marca 2020 roku do dnia 28 lutego 2021 roku - co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, że organ I instancji dokonał szczegółowej analizy przedłożonych dowodów oraz że zasadnie uznał, że przedłożone dowody nie uzasadniają wnioskowanej ulgi, 3) Arbitralność (dowolność) w rozstrzygnięciu sprawy przez organ II instancji. Zarzut ten dotyczy naruszenia przez SKO w Częstochowie ogólnej i fundamentalnej zasady postępowania administracyjnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy - w postaci obrazy art. 7 k.p.a. poprzez powołanie się na zasadę uznania administracyjnego i nieuwzględnienie przez organ faktu dokonania przez organ I instancji arbitralnego rozstrzygnięcia organ I instancji, 4) Naruszenie fundamentalnych zasad postępowania tj.: - art. 9 k.p.a. statuującego po stronie organu administracji publicznej obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, - art. 10 § 1 k.p.a. statuującego po stronie organu administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, - art. 8 k.p.a. określającego zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej przez niedostrzeżenie przez organ II instancji naruszeń prawa zaistniałych po stronie organu I instancji, 5) Naruszenie przez SKO w Częstochowie przepisów dotyczących zasad wyłączania pracownika od udziału w postępowaniu - przez niedostrzeżenie naruszeń prawa zaistniałych przy rozpatrywaniu sprawy. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 193 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2020 r. poz. 821) za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości: 1) przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka; 2) średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. Opłatę powyższą (art. 194 ust. 1 ustawy) ustala, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. W obowiązującym stanie prawnym dopuszczalne jest umorzenie (w całości lub części), odroczenie terminu płatności, rozłożenie na raty lub odstąpienie od powyższej opłaty (art. 194 ust. 3 ustawy). Warunki zastosowania ulg w tym zakresie określa uchwała właściwej rady powiatu podjęta na podstawie art. 194 ust. 2 ustawy. Należy również zaznaczyć, że rozstrzygnięcie w tym zakresie ma charakter uznaniowy. W rozpatrywanej sprawie poza sporem jest, że dziecko skarżącego przebywa w rodzinnej pieczy zastępczej. Zasadnie zatem organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie ustalenia opłaty z tego tytułu. Skarżący pismem z dnia 29 czerwca 2020r. (doręczonym do organu w dniu 1 lipca 2020r.) zwrócił się do Starosty [...] o "zwolnienie z ponoszenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinnej pieczy zastępczej". Trafnie uznał organ pierwszej instancji, iż chodzi tu o odstąpienie od ustalenia tejże opłaty. Podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie były przepisy uchwały Rady Powiatu w C. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie warunków umarzania, odraczania terminu płatności, rozkładania na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinnej i instytucjonalnej pieczy zastępczej. Zgodnie z jego § 2 ust. 1 "odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinnej lub instytucjonalnej pieczy zastępczej może nastąpić w przypadkach, gdy: 1) dochód na osobę w rodzinie osoby zobowiązanej do ponoszenia opłaty nie przekracza kwoty 550 zł, 2) dochód osoby prowadzącej samodzielne gospodarstwo domowe zobowiązanej do ponoszenia opłaty nie przekracza kwoty 800 zł, 3) osoba zobowiązana do ponoszenia opłaty nie ukończyła 18 roku życia i pozostaje na całkowitym utrzymaniu innych osób, 4) nieznane jest miejsce pobytu osoby zobowiązanej do ponoszenia opłaty". Ust. 2 tego paragrafu stanowi zaś, iż "można odstąpić od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinnej i instytucjonalnej pieczy zastępczej, w przypadku, gdy dochód na osobę w rodzinie jest wyższy niż określony w ust. 1 pkt 1 i pkt 2 i zachodzą następujące przesłanki: 1) osoba zobowiązana aktywnie współpracuje z przedstawicielami rodzinnej i instytucjonalnej pieczy zastępczej, Organizatorem Rodzinnej Pieczy Zastępczej lub przedstawicielem właściwego Ośrodka Pomocy Społecznej oraz podejmuje działania mające na celu powrót dziecka do domu rodzinnego, co zostało potwierdzone stosowną wymaganą opinią w/w przedstawicieli, 2) długotrwała choroba osoby zobowiązanej lub członka jego rodziny udokumentowana zaświadczeniem lekarskim, 3) orzeczona niepełnosprawność osoby zobowiązanej w stopniu umiarkowanym bądź znacznym, 4) pobyt osoby zobowiązanej do ponoszenia opłaty w domu pomocy społecznej lub w innych placówkach pomocy społecznej, 5) ciąża osoby zobowiązanej, 6) osoba zobowiązana samotnie wychowuje inne dziecko, 7) osoba zobowiązana jest ubezwłasnowolniona, 8) osoba zobowiązana poniosła straty materialne wskutek klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych, 9) osoba zobowiązana posiada gospodarstwo rolne, którego nie prowadzi z uwagi na stan zdrowia i inne udokumentowane przyczyny niezależne od tej osoby, 10) osoba zobowiązana jest całkowicie niezdolna do pracy, 11) osoba zobowiązana przebywa za granicą. Należy tu dokonać istotnego zastrzeżenia. Możliwość zwolnienia zobowiązanego z opłaty z wyżej wymienionych przyczyn ma charakter fakultatywny. Samo wystąpienie tych przyczyn nie determinuje zastosowania rozwiązania przewidzianego w art. 194 ust. 3 ustawy. Muszą one mieć znaczący i realny wpływ na sytuację dochodową strony. Trudno bowiem wyobrazić sobie zwolnienie z opłaty osoby majętnej tylko dlatego, że jest w ciąży lub przebywa za granicą. Dokonując oceny przesłanek zwolnienia należy mieć bowiem cały czas na uwadze to, że umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej nie wyłącza obowiązku ponoszenia kosztów związanych z utrzymaniem małoletnich zstępnych. W ocenie Sądu zasadnie przyjęły organy administracji, że w przypadku skarżącego należy rozważyć dwie przesłanki przewidziane w powyższej uchwale. Są to długotrwała choroba osoby zobowiązanej lub członka jego rodziny udokumentowana zaświadczeniem lekarskim oraz orzeczona niepełnosprawność osoby zobowiązanej w stopniu umiarkowanym bądź znacznym. Jak wynika z akt sprawy skarżący pobiera emeryturę. Po odliczeniu kwot alimentów wypłacanych na małoletnie dzieci jego dochód wynosi ponad pięć tysięcy złotych. Jest to kwota znaczna, często przewyższająca dochód rodzin wychowujących wspólnie dzieci. Okoliczność, że w stosunku do skarżącego orzeczono stopień niepełnosprawności w rozpatrywanej sprawie ma znaczenie marginalnie. Orzeczenie to nie wpływa bowiem bezpośrednio na jego sytuację dochodową. Posiada on bowiem wysoki stały dochód w postaci emerytury. Nie wykazano również aby choroby, na które cierpi skarżący w stopniu znaczącym wpływały na jego stan majątkowy. W wieku, w jakim jest skarżący, rzeczą naturalną jest pogorszenie stanu zdrowia. To zaś wiąże się z koniecznością wizyt u lekarzy. Taka sama sytuacja występowałaby w sytuacji, gdyby strona zamieszkiwała wraz z dzieckiem, co nie może skutkować zwolnieniem z obowiązku przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb tego ostatniego. Powyższe ustalenia pozwalają na stwierdzenie, że organy prawidłowo odmówiły obecnie skarżącemu odstąpienia od ustalenia opłaty. Nie spełnia on bowiem warunków przewidzianych ku temu, w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. Odnosząc się do zarzutów skargi należy uznać, że są one nie zasadne. W pierwszym rzędzie dotyczy to nieuwzględnienia, w ocenie skarżącego, art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 426, 568) zawierającego określenie umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Organy administracji faktycznie nie brały tego przepisu pod uwagę, gdyż w żaden sposób nie mógł być on podstawą podjętego rozstrzygnięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób zupełnie wystarczający odniosło się do podniesionych przez skarżącego zastrzeżeń dotyczących działań podejmowanych przez organ I instancji. Przedmiotem decyzji SKO była tylko ocena podjętego w sprawie rozstrzygnięcia w przedmiocie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka strony w rodzinnej pieczy zastępczej. Nie można się również zgodzić z zawartym w treści skargi zarzutem, iż rozstrzygnięcie w sprawie było arbitralne. Organy administracji w sposób bardzo szczegółowy i przekonujący uzasadniły sentencje swoich decyzji. Podniesione przez skarżącego okoliczności nie uzasadniają odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka skarżącego w pieczy zastępczej. Za nieuzasadnione Sąd uznaje zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia procedury. W żaden sposób nie mogły mieć one wpływu na treść rozstrzygnięcia. Organy administracji rozważyły przy rozstrzygnięciu wszystkie istotne okoliczności sprawy. Decyzje organów obu instancji odpowiadają rygorom k.p.a. Ich uzasadnienia są spójne, całościowe i logiczne. Odnosząc się wreszcie do zarzutu naruszenia przepisów dotyczących zasad wyłączania pracownika od udziału w postępowaniu należy uznać, iż skarżący nie ma racji. Postanowieniem z dnia [...]. nr [...] Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w C. odmówiła wyłączenia swojej zastępczyni od udziału w spornym postępowaniu. Do czasu, gdy wspomniane postanowienie pozostaje w obrocie prawnym zarzut ten jest chybiony. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. ----------------------- 10 '/ 21
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI