II SA/Gl 1549/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego L. M., obywatelce Ukrainy, która sprawowała opiekę nad swoim mężem legitymującym się znacznym stopniem niepełnosprawności. Organy pierwszej i drugiej instancji odmówiły przyznania świadczenia, opierając się m.in. na art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych (w zakresie daty powstania niepełnosprawności) oraz art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, który stanowił, że świadczenia przysługują, jeżeli osoba zamieszkuje z dziećmi. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego kwestionujący kryterium daty powstania niepełnosprawności oraz błędną wykładnię ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone decyzje. Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, który nie wyklucza przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz dorosłych członków rodziny, a jedynie wymaga, aby osoba ubiegająca się o świadczenie zamieszkiwała z dziećmi na terytorium Polski. Sąd podkreślił, że taka interpretacja jest zgodna z celem świadczeń pielęgnacyjnych i orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w kontekście świadczeń pielęgnacyjnych dla opiekunów dorosłych członków rodziny, a także potwierdzenie niekonstytucyjności kryterium daty powstania niepełnosprawności.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji obywateli Ukrainy, ale jego argumentacja dotycząca świadczeń pielęgnacyjnych może mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy obywatelowi Ukrainy, który legalnie przebywa na terytorium Polski, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad dorosłym członkiem rodziny, jeśli ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy stanowi, że świadczenia rodzinne przysługują, jeżeli zamieszkuje z dziećmi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy nie wyklucza przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz dorosłych członków rodziny, a jedynie wymaga, aby osoba ubiegająca się o świadczenie zamieszkiwała z dziećmi na terytorium Polski.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nie wyklucza przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad dorosłym, niepełnosprawnym członkiem rodziny. Taka interpretacja jest zgodna z celem świadczeń pielęgnacyjnych i orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego.
Czy kryterium daty powstania niepełnosprawności może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) uznał część art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych za niezgodną z Konstytucją w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia ze względu na moment powstania niepełnosprawności.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że od daty wejścia w życie wyroku TK, zakwestionowany przepis nie może być stosowany w dotychczasowym kształcie.
Czy fakt pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim stanowi przeszkodę w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego małżonkowi sprawującemu opiekę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jednolite stanowisko orzecznictwa administracyjnego uznaje, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie stanowi przeszkody w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego, gdy wnioskodawcą jest współmałżonek osoby niepełnosprawnej.
Uzasadnienie
Odmienna wykładnia tego przepisu stałaby w sprzeczności z założeniami dotyczącymi obowiązku alimentacyjnego i wzajemnej pomocy między małżonkami.
Przepisy (16)
Główne
u.ś.r. art. 17 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 17 § ust. 1b
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Zakwestionowany przez TK, nie może być stosowany w dotychczasowym kształcie.
u.ś.r. art. 17 § ust. 5 pkt 2 lit. a
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Nie stanowi przeszkody w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego małżonkowi sprawującemu opiekę.
ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy art. 26 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Nie wyklucza przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz dorosłych członków rodziny, wymaga zamieszkiwania z dziećmi na terytorium Polski.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy art. 2 § ust. 1
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 109
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
k.r.o. art. 23
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.o. art. 25 § ust. 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa przez organy administracji. • Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy nie wyklucza przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz dorosłych członków rodziny.
Odrzucone argumenty
Argument organu pierwszej instancji oparty na momencie powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki (art. 17 ust. 1b u.ś.r.). • Argument organu pierwszej instancji oparty na fakcie pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.). • Argument organu odwoławczego, że ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy stanowi regulację szczególną i nie może podlegać wykładni rozszerzającej, co wyklucza przyznanie świadczenia na rzecz dorosłych.
Godne uwagi sformułowania
nieuzasadnione jest stanowisko, że przez posłużenie się takim sformułowaniem ustawodawca jednocześnie wprowadził kryterium wieku - świadczenie przysługuje tylko w przypadku opieki nad dzieckiem i kryterium miejsca pobytu tegoż dziecka i jego opiekuna - na terytorium Polski • nie można wywieść, że wyklucza on przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką na dorosłym, niepełnosprawnym członkiem rodziny • Taka interpretacja byłaby również sprzeczna z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. K 38/13
Skład orzekający
Aneta Majowska
sprawozdawca
Stanisław Nitecki
przewodniczący
Tomasz Dziuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w kontekście świadczeń pielęgnacyjnych dla opiekunów dorosłych członków rodziny, a także potwierdzenie niekonstytucyjności kryterium daty powstania niepełnosprawności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji obywateli Ukrainy, ale jego argumentacja dotycząca świadczeń pielęgnacyjnych może mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia świadczeń socjalnych dla obywateli Ukrainy w Polsce, a także interpretacji przepisów po wyrokach Trybunału Konstytucyjnego, co jest istotne dla wielu osób i prawników.
“Obywatelka Ukrainy walczy o świadczenie pielęgnacyjne dla męża – sąd wyjaśnia, kto ma do niego prawo.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.