II SA/GL 1541/23

II SA/Gl 1541/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-05-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-09-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Krzysztof Nowak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 778
art. 37a ust. 9
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), , Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Protokolant Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, , referent – stażysta Weronika Siedlaczek, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2024 r. sprawy ze skarg B. Sp. z o.o. w W., C. sp. z o.o. w W., T. W. na uchwałę Rady Miejskiej w Bielsku-Białej z dnia 2 lutego 2023 r. nr LIV/1246/2023 w przedmiocie sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń 1. stwierdza nieważność uchwały w części określonej w § 7 pkt 1 lit. a), § 8 pkt 1 lit. b) w zakresie zapisu "- treść reklamy dotyczy wydarzeń kulturalnych,", § 8 pkt 2 lit. d) w zakresie zapisu "- treść reklamy dotyczy wydarzeń odbywających się w tym budynku,", § 9 pkt 1 lit. a), § 9 pkt 2 lit. c) w zakresie zapisu "- treść reklamy dotyczy wydarzenia odbywającego się na tym terenie,", § 9 pkt 2 lit. d) w zakresie zapisu "- treść reklamy dotyczy akcji informacyjnych o charakterze społecznym lub edukacyjnym albo wydarzeń odbywających się na terenie miasta, przy czym za wydarzenie nie uznaje się promocji towarów, usług, przedsiębiorstw, marek handlowych, centrów lub przestrzeni handlowych, akcji promocyjnych, obniżek cen, rabatów,", § 10 pkt 1, § 18 pkt 2 lit. d) w zakresie zapisu "- treść reklamy dotyczy wydarzeń odbywających się w tym budynku,", § 19 pkt 2 lit a), § 19 pkt 3 lit b) w części dotyczącej zapisu "- treść reklamy dotyczy usług lub produkcji wykonywanych na tym terenie,", § 19 pkt 4 lit. c) w części zapisu "- treść reklamy dotyczy wydarzenia odbywającego się na tym terenie,", § 19 pkt 4 lit d) w części dotyczącej zapisu "- treść reklamy dotyczy akcji informacyjnych o charakterze społecznym lub edukacyjnym albo wydarzeń odbywających się na terenie miasta, przy czym za wydarzenie nie uznaje się promocji towarów, usług, przedsiębiorstw, marek handlowych, centrów lub przestrzeni handlowych, akcji promocyjnych, obniżek cen, rabatów,", § 28 ust. 1-3; 2. w pozostałym zakresie skargę C. sp. z o.o. w W. oddala; 3. zasądza od Gminy Bielsko-Biała na rzecz C. sp. z o.o. w W. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. zasądza od Gminy Bielsko-Biała na rzecz T. W. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego 5. zasądza od Gminy Bielsko-Biała na rzecz B. Sp. z o.o. w W. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Rada Miejska w Bielsku-Białej (dalej: "Rada Miejska", "organ uchwałodawczy") w dniu 2 lutego stycznia 2023 r. podjęła uchwałę nr LIV/I246/2023 w sprawie zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane (dalej: "Uchwała"), opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego z 14 lutego 2023 r. poz. 1402.
Na przedmiotową uchwałę zostały wywiedzione trzy skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które zostały połączone do wspólnego rozpoznania.
W skardze z dnia 7 sierpnia 2023 r., C Sp. z o.o. w W. (dalej: "C " lub "skarżąca") zakwestionowała Uchwałę w całości, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. § 9 pkt a) - d), § 19 pkt 2 - 4 Uchwały w związku z § 28 ust. 1 i ust. 2 Uchwały
- naruszenie art. 37a ust. 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 778 ze zm.) – dalej "u.p.z.p.", w związku z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483) – dalej: "Konstytucja RP", oraz art. 28, art. 30 i art. 48 oraz art. 50 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.) – dalej "P.b.", a także art. 155 i art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23) – dale: "k.p.a." poprzez
- nieustanowienie w Uchwale dostatecznego mechanizmu ochrony praw nabytych podmiotów, które przed wejściem w życie Uchwały wzniosły na terenie miasta Bielska-Białej urządzenia reklamowe i tablice reklamowe, na podstawie ważnych pozwoleń na budowę lub zgłoszeń robót budowlanych oraz przez
- wprowadzenie nakazu "dostosowania" tych tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do postanowień Uchwały, co jest równoważne z nałożeniem na Skarżącego obowiązku ich rozbiórki, mimo nieorzeczenia wobec tych tablic reklamowych i urządzeń reklamowych nakazu rozbiórki we właściwym trybie przewidzianym w art. 48, art. 50 lub art. 51 P.b.;
2. § 9 pkt a) - d), § 19 pkt 2 - 4 Uchwały w związku z § 28 ust. 1 i ust. 2 Uchwały
- naruszenie art. 22, oraz art. 21 i art. 64 Konstytucji RP w związku z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, a także naruszenie § 146 ust. 1-3 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 283) poprzez
- nieustanowienie w Uchwale stosownej rekompensaty pieniężnej w przypadkach "dostosowania" zgodnie z § 28 ust. 1 i ust. 2 Uchwały urządzeń reklamowych i tablic reklamowych, które zostały wzniesione w Bielsku-Białej na podstawie ważnych pozwoleń na budowę lub zgłoszeń robót budowlanych przez ich rozbiórkę, co jest równoważne w skutkach z ich wywłaszczaniem i ograniczeniem wolności gospodarczej, jak również poprzez
- posłużenie się w Uchwale nieokreślonym pojęciem "dostosowania" bez jego zdefiniowania lub skonkretyzowania, jakie konkretnie czynności i w jakim trybie w celu tego "dostosowywania" mieliby podjąć właściciele ww. urządzeń reklamowych i tablic reklamowych;
3. § 9 pkt a) - d), § 19 pkt 2 - 4 Uchwały w związku z § 28 ust. 1 i ust. 2 w związku z § 13 Uchwały - naruszenie art. 32 Konstytucji RP - zasady równości wobec prawa – poprzez uprzywilejowane traktowanie w uchwale niektórych określonych typów tablic i urządzeń reklamowych - nośników umieszczanych przede wszystkim na wiatach przystankowych i ich dopuszczenie z jednoczesnym wprowadzeniem faktycznego zakazu realizacji innych rodzajów tablic i urządzeń reklamowych wolnostojących, w szczególności typu billboard, bez uzasadnienia pogorszenia sytuacji prawnej ich operatorów i właścicieli w stosunku do właścicieli i operatorów innych rodzajów tablic i urządzeń reklamowych, brak dokonania w Uchwale należytego zróżnicowania sytuacji prawnej legalnych urządzeń reklamowych i tablic reklamowych, które zostały wzniesione w mieście Bielsku-Białej na podstawie ważnych pozwoleń na budowę lub zgłoszeń robót budowlanych oraz takich urządzeń reklamowych i tablic reklamowych, które zostały wzniesione nielegalnie i stanowią samowolę budowlaną;
4. § 19 pkt 2 - 4 Uchwały - naruszenie art. 37a ust. 1 u.p.z.p. poprzez przekroczenie zakresu przyznanej radzie gminy kompetencji uchwałodawczej tj. wprowadzenie w Uchwale ograniczeń co do wyłącznie dopuszczalnej treści przekazu reklamowego umieszczanego na dozwolonych w danym miejscu tablicach i urządzeniach reklamowych;
5. § 6 pkt 3 lit. j) Uchwały - naruszenie art. 37a ust. 1 u.p.z.p. poprzez uregulowanie w ww. przepisach zasad dotyczących reklamy mobilnej (w postaci jej zakazu) z przekroczeniem zakresu delegacji ustawowej przyznanej gminom, która ogranicza się do uregulowania w Uchwale jedynie zasad "sytuowania" nieruchomych tablic i urządzeń reklamowych na terenie gminy, a ponieważ takie mobilne tablice i urządzenia reklamowe są elementami rzeczy ruchomych, to nie podlegają "sytuowaniu" na terenie Miasta w rozumieniu ww. przepisu u.p.z.p.
W związku z podniesionymi zarzutami skarżąca wniosła o:
a) stwierdzenie nieważności zaskarżonej Uchwały w całości w oparciu o art. 147 p.p.s.a. w związku z art. 101 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.) – dalej "u.s.g.",
b) zasądzenie na rzecz skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego niezbędnych do celowego dochodzenia praw według norm przepisanych na podstawie art. 200 p.p.s.a.
W szczegółowym i wielostronicowym uzasadnieniu prawnym skargi pełnomocnik skarżącej spółki przedstawił argumenty prawne dotyczące podniesionych zarzutów. W pierwszej kolejności pełnomocnik C wykazał wystąpienie interesu prawnego do zaskarżenia niniejszego aktu. Spółka swój interes prawny dla zaskarżenia uchwały krajobrazowej wywodzi z faktu, że prowadzi na terenie całego kraju działalność gospodarczą w zakresie reklamy zewnętrznej, a w ramach tej działalności w ubiegłych latach wzniosła na terenie miasta Bielska-Białej (czyli na terenie zastosowania przedmiotowej Uchwały), tablice i urządzenia reklamowe wolnostojące na podstawie ostatecznych pozwoleń na budowę i zgłoszeń robót budowlanych. Pełnomocnik skarżącej spółki stwierdził, że cele wyznaczone przez przepisy u.p.z.p. zostały w Uchwale błędnie odczytane i znacząco wypaczone poprzez jednakowe potraktowanie w Uchwale zarówno legalnie wzniesionych nośników reklamowych, jak również tablic i urządzeń reklamowych stanowiących samowolę budowlaną. Jego zdaniem doprowadza to do absurdalnej sytuacji, w której nielegalnie wzniesione nośniki reklamowe (jeśli tylko spełniają kryteria Uchwały w zakresie rozmiarów i lokalizacji) podlegają swoistej "abolicji" i wolno je nadal eksploatować (lub wręcz wznosić nowe w przyszłości), natomiast nośniki reklamowe wzniesione legalnie po uzyskaniu wymaganych prawem zezwoleń mogą podlegać obowiązkowi ich usunięcia. Doprowadzi to do jeszcze większego chaosu estetycznego i prawnego.
W ocenie pełnomocnika skarżącej legalnie wzniesione bilbordy i reklamy wzniesione przez skarżącą będą musiały zostać rozebrane z uwagi na brak możliwości ich dostosowania do wymogów określonych w Uchwale. Na potwierdzenie swoich twierdzeń wskazał przykłady konkretnych lokalizacji legalnie wzniesionych nośników reklamowych i brak możliwości ich dostosowania.
Ponadto wskazał, że interes prawny i prawa C naruszają następujące przepisy Uchwały:
- § 9 pkt 2 a) -d) Uchwały, który całkowicie zakazuje w obszarze I regulowanym przez Uchwałę sytuowania wolnostojących tablic i urządzeń reklamowych z zastrzeżeniem wyjątków dopuszczonych w tym przepisie (totemy, słupy plakatowe i reklamy pneumatycznych oraz tablice reklamowe na masztach), do których nie włączono jednak tablic i urządzeń reklamowych typu billboard, które przez to są w tym obszarze objęte całkowitym zakazem ich sytuowania;
- § 19 pkt 2 Uchwały, który nie dopuszcza sytuowania billboardów w obszarze II regulowanym przez Uchwalę na terenach obsługi budynków usługowych (w tym handlowych) oraz produkcyjnych o powierzchni zabudowy od 1000 m² do 10000 m²;
- § 19 pkt 3 Uchwały, który w obszarze II regulowanym przez Uchwalę na terenach obsługi budynków usługowych (w tym handlowych) oraz produkcyjnych o powierzchni zabudowy powyżej 10000 m², ogranicza możliwość sytuowania billboardów do jednej sztuki ograniczając jednocześnie dopuszczalną treść przekazu reklamowego na takim billboardzie jedynie do reklamy usług lub produkcji wykonywanych na tym terenie;
- § 19 pkt 4 Uchwały, który na pozostałych terenach w obszarze II regulowanym przez Uchwałę całkowicie zakazuje sytuowania wolnostojących tablic i urządzeń reklamowych z zastrzeżeniem wyjątków dopuszczonych w tym przepisie (totemy, słupy plakatowe i reklamy pneumatyczne oraz tablice reklamowe na masztach), do których nie włączono jednak tablic i urządzeń reklamowych typu billboard, które przez to są na tych terenach przez to objęte całkowitym zakazem ich sytuowania;
- § 28 ust. 1 i ust. 2 Uchwały, które nakazują dostosowanie tablic i urządzeń reklamowych istniejących w Bielsku-Białej w dniu wejścia w życie Uchwały i umieszczone zostały zgodnie z przepisami prawa w terminie 2 lat od dnia wejścia w życie Uchwały, jednocześnie nakazując dostosowanie takich tablic i urządzeń reklamowych istniejących w Obszarze II w Bielsku-Białej w dniu wejścia w życie Uchwały i umieszczone zostały zgodnie z przepisami prawa w terminie 5 lat od dnia wejścia w życie Uchwały, co jest tym samym równoważne z nakazem rozbiórki tych nośników reklamowych, ponieważ w świetle powyższych zakazów nie ma możliwości ich dostosowania tak, aby były zgodne z Uchwałą.
W ocenie pełnomocnika C przedstawione argumenty uzasadniają, że jest ona zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy u.s.g. legitymowana do zaskarżenia Uchwały do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu uchwałodawczego wniósł o
1. oddalenie skargi w całości.
2. zasądzenie od skarżącej spółki na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przewidzianych.
W szerokim uzasadnieniu odpowiedzi na skargę pełnomocnik Rady Miejskiej szczegółowo odniósł się do wszystkich podniesionych w skardze zarzutów i uznał je za nieuzasadnione.
Kolejną skargę na Uchwałę wywiodła T. W. (dalej "skarżąca T.W.") i zarzuciła jej naruszenie art. 37a ust. 9 u.p.z.p. poprzez ograniczenie terminu dostosowania istniejących w dacie wejścia w życie i tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do nakazów, zasad i warunków określa uchwale - tylko i wyłącznie to tych, które zostały umieszczone zgodnie z przepisami prawa, gdy przywołany przepis ustawowy nie dokonuje żadnych rozróżnień w tym zakresie.
W oparciu o powyżej sformułowane zarzuty wniosła o uwzględnienie skargi i o uznanie na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. przez Sąd nieważności Uchwały w części ograniczającej okres dostosowania wskazany w jej ust. 1 i ust. 2 tylko i wyłącznie do tablic i urządzeń reklamowych umieszczonych zgodnie z przepisami prawa.
W uzasadnieniu skargi skarżąca T.W. podniosła, że Uchwała przewiduje co prawda odpowiednio dwuletni (§ 28 ust. 1) lub pięcioletni (§ 28 ust. 2) okres dostosowania istniejących tablic reklamowych - z zastrzeżeniem jednak, iż dotyczy on jednak tych, które umieszczone zostały zgodnie z prawem. Jej zdaniem zaskarżona Uchwała, wbrew przepisom ustawy, nie przewiduje żadnego dostosowania dla istniejących w dniu wejścia w życie tablic reklamowych, które nie zostały umieszczone zgodnie z prawem. Tym samym doszło do wydania Uchwały z przekroczeniem ustawowych ram, a w szczególności z przekroczeniem art. 37a ust. 9 u.p.z.p. Uzasadniając swój interes prawny w zaskarżeniu uchwały skarżąca T.W. wskazał, że przed wejściem w życie Uchwały posiadała (pięć) tablic reklamowych w postaci banerów materiałowych przytwierdzonych do ogrodzeń za pomocą plastikowych zacisków - tzw. trytek. Wskazała, że Urząd Miasta w Bielsku-Białej stoi na stanowisku, iż tego typu banery reklamowe nie zostały umieszczone zgodnie z przepisami prawa, gdyż ich zawieszenie nie zostało zgłoszone do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej zgodnie z art. 29 ust. 3 pkt 3) P.b., a tym samym stanowią samowolę budowlaną i nie są objęte okresem wskazanym w § 28 ust. 1 i ust. 2 Uchwały, a konsekwencją wejścia w życie Uchwały jest wezwanie jej przez Prezydenta Miasta Bielska-Białej z dnia 18 października 2023 r. do usunięcia tablic reklamowych pod rygorem wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 37d ust. 1 u.p.z.p. Tym samym zaskarżona Uchwała w ocenie skarżącej T.W. narusza jej prawa do dalszego korzystania z reklamy (dotyczącej własnej działalności) umieszczonej na 5 banerach: przez okres do 14 marca 2025 r., tj. przez okres wskazany w art. 28 ust. 1 (2 banery), przez okres do 14 marca 2028 r., tj. przez okres wskazany w art. 28 ust. 2 (3 banery), oraz dodatkowo nakłada na skarżącą konieczność uiszczenia kary pieniężnej w sytuacji nie podporządkowania się wezwaniu i nie usunięcia banerów w zakreślonym terminie.
W konsekwencji w ocenie skarżącej T.W. posiada ona realny, aktualny i osobisty interes prawny do zaskarżenia Uchwały, która w sposób rzeczywisty i bezpośredni narusza jej interes prawny.
W odpowiedzi na skargę skarżącej T.W. pełnomocnik organu uchwałodawczego wniósł o:
1. oddalenie skargi w całości;
2. zasądzenie od skarżącej T.W. na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przewidzianych.
Odnosząc się zarzutu skargi, pełnomocnik Rady Miejskiej wskazał, że zagwarantowanie odpowiednio długiego terminu dostosowania tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów, z i warunków określonych w Uchwale reklamowej podjętej na podstawie art. 37a u.p.z.p. jest formą odroczenia obowiązku stosowania nowych przepisów, a więc jest to swego rodzaju zwolnienie z powinności. W ocenie organu tego rodzaju przywilej nie może dotyczyć tablic i urządzeń reklamowych umieszczonych niezgodnie z przepisami prawa, a więc takich, które już na samym wstępie zostały zamontowane bez wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę, zgłoszenia lub zezwolenia. Gdyby bowiem organ zastosował okres dostosowawczy do obiektów powstałych nielegalnie, to de facto objąłby takie bezprawne działania swoją ochroną prawną.
W piśmie procesowym z dnia 14 marca 2024 r. skarżąca T.W. podniosła, że jej stanowisko zawarte w skardze potwierdza prawomocny wyrok WSA w Gdańsku z dnia 6 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 664/18.
Ostatnią skargę wywiodła B Sp. z o.o. z W. (dalej: "B " lub "skarżąca") reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika i zarzuciła zaskarżonej Uchwale naruszenie art. 37a ust. 1 i 9 u.p.z.p. poprzez uchybienie przepisom kompetencyjnym upoważnienia ustawowego tj. potraktowanie przez uchwałodawcę tablic i urządzeń reklamowych legalnych inaczej niż nielegalnych w zakresie okresu dostosowawczego - § 28 ust.1 i 2 Uchwały
Z uwagi na powyższy zarzut wniosła o:
a) stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości,
b) zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz kwoty 17 złotych tytułem opłaty skarbowej za pełnomocnictwo.
W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka szczegółowo uzasadniła swój zarzut powołując się również na orzecznictwo sądów administracyjnych. Uzasadniając swój interes prawny B wskazała, że jest najemcą części nieruchomości położonych na obszarze objętym Uchwałą przeznaczonych do ekspozycji reklam. Zdaniem skarżącej fakt ten stanowi podstawę do uznania, że jest zdolna do uruchomienia sądowej kontroli Uchwały na zasadach określonych ustawy o samorządzie gminnym. Wsadzała, że uznaniem jej za podmiot, którego interes prawny został naruszony Uchwałą potwierdza stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 5 października 2017 r., sygn. akt II OSK 1749/07.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu uchwałodawczego wniósł o
1. odrzucenie skargi w całości z uwagi na brak legitymacji skarżącej do jej wniesienia, albo w razie uznania, że skarżąca posiada legitymacje do wniesienia skargi o jej oddalenie w całości;
2. zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przewidzianych.
Uzasadniając swoje stanowisko pełnomocnik Rady Miejskiej wskazał, że skarżąca spółka nie wykazała interesu prawnego, ponieważ nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających, że jest najemcą nieruchomości przeznaczonych do ekspozycji reklam położonych w Bielsku-Białej. W odpowiedzi na zarzut skargi pełnomocnik powtórzył argumentację zawartą w odpowiedzi na skargę skarżącej T.W.
Pismem z dnia 29 kwietnia 2024 r. (wpływ do sądu 7 maja 2024 r.) B uzupełniła skargę poprzez dołączenie dokumentów mających na celu wykazanie interesu prawnego w zaskarżeniu Uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej uchwały stwierdzić należało, że tylko skarga spółki C zasługuje na uwzględnienie w części.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miejskiej w Bielsku Białej nr LIV/1246/2023 z dnia 2 lutego 2023 r. w sprawie zasad i warunków sytuowania obiektów malej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego z 14 lutego 2023 r. poz. 1402. Podstawę prawną wniesienia skarg na zaskarżoną uchwałę stanowił art. 101 ust. 1 u.s.g. w jego aktualnym brzmieniu, ustalonym ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935). Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Pojęcie interesu prawnego nie jest zdefiniowane normatywnie. W doktrynie i orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że interes prawny ma zawsze wynikać z normy prawnej. Co do zasady ma to być norma prawa materialnego. Interes prawny musi mieć charakter indywidualny (tzn. dotyczący konkretnej osoby), osobisty (tj. własny i zindywidualizowany), realny oraz dotyczyć wprost i bezpośrednio podmiotu kwestionującego dany akt. Bezpośredniość interesu prawnego polega na bezpośredniości związku między sytuacją danego podmiotu, a normą prawa materialnego, z której wywodzony jest jego interes prawny, natomiast jego realność oznacza, że nie może to być tylko interes przewidywalny w przyszłości, hipotetyczny, ale ma być to interes już rzeczywiście istniejący (por. D. Dąbek (w:) Ustawa o samorządzie gminnym, red. P. Chmielnicki, Warszawa 2022, art. 101). Istotnym jest, że to właśnie na skarżącym ciąży powinność wykazania, że kwestionowana uchwała, naruszając prawo, jednocześnie rodzi negatywne skutki dla jej sfery prawnomaterialnej (wynikającej z konkretnie wskazanego przepisu prawa materialnego), pozbawia ją pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 1023/18, LEX nr 2697810). Stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia stanowi zatem konsekwencję wykazania, że kwestionowany akt ma wpływ na sytuację materialnoprawną skarżącego, a więc przyczynia się w sposób bezpośredni do modyfikacji jego praw i obowiązków poprzez ich powstanie, zmianę lub unicestwienie. Dla skutecznego wniesienia skargi konieczne jest zatem wykazanie, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonego aktu został naruszony konkretny interes prawny lub uprawnienie skarżącego przez ograniczenie lub pozbawienie go uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa. O naruszeniu interesu prawnego w rozumieniu komentowanego przepisu rozstrzyga zatem zmiana w sytuacji prawnej wnoszącego skargę.
W rozpoznawanej sprawie występują trzy strony skarżące. Pierwszą jest spółka C, która prowadzi na terenie całego kraju działalność gospodarczą w zakresie reklamy zewnętrznej i w ramach tej działalności w ubiegłych latach wzniosła na terenie miasta Bielska-Białej tablice i urządzenia reklamowe wolnostojące na podstawie ostatecznych pozwoleń na budowę i zgłoszeń robót budowlanych. Ponadto C eksploatuje ww. nośniki reklamowe legalnie i dzierżawi tereny pod ww. nośnikami reklamowymi od właścicieli lub użytkowników wieczystych terenów, na których się one znajdują. W ocenie Sądu spółka C wykazała swój interes prawny w zaskarżeniu Uchwały. W szczegółowym i obszernym uzasadnieniu skargi spółka wykazała, że dysponuje na terenie miasta Bielsko-Biała konkretnymi reklamami i urządzeniami reklamowymi, których dotyczy niewątpliwie zaskarżona Uchwała. Kolejnym skarżącym jest skarżąca T.W. prowadząca działalność gospodarczą na terenie Bielska-Białej i wykorzystująca 5 banerów w celu promowania tej działalności. Zdaniem Sądu podobnie jak spółka C skarżąca wykazała, że posiada interes prawny do zaskarżenia uchwały. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą na terenie miasta Bielska-Biała, a ustalenia zaskarżonej Uchwały jako aktu prawa miejscowego, mają moc prawną wiążącą dla ogółu adresatów, czyli podmiotów, które mają obowiązek zastosować się do jej zapisów. W przypadku, gdy uchwała taka wprowadza wobec istniejących a także przyszłych tablic i urządzeń reklamowych zakazy i ograniczenia w ich funkcjonowaniu w przestrzeni publicznej, to niewątpliwie podmiot, który przy użyciu reklamy w przestrzeni publicznej promuje swoją działalność, jest uprawniony do zaskarżenia takiego aktu do sądu.
Trzecią stroną skarżącą jest spółka B, która twierdzi w skardze, że jest najemcą terenów pod urządzenia reklamowe na terenie miasta Bielska-Biała. Dokonując oceny skargi B Sąd uznał, że skarżąca spółka wykazała interes prawny w zaskarżeniu uchwały. Uzasadniając swój interes prawny wskazała, że jest najemcą części nieruchomości położonych na obszarze objętym Uchwałą przeznaczonych do ekspozycji reklam i do pisma z dnia 27 kwietnia 2024 r. złączyła stosowną umowę.
Ustalenie, że zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżących pozwala Sądowi dokonać oceny, czy kwestionowany akt został podjęty z naruszeniem przepisów prawa. Należy przy tym dostrzec, że w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. sąd administracyjny orzeka jedynie w "granicach" interesu prawnego skarżącego, co oznacza badanie legalności uchwały w odniesieniu do tych zapisów, które dotyczą tego interesu. Jednocześnie podkreślić należy, że w przepisach regulujących procedurę sporządzania uchwały krajobrazowej nie znalazł się analogiczny do art. 28 ust. 1 u.p.z.p. przepis, z którego wywodzi się obowiązek sądu do skontrolowania procedury uchwalania planu miejscowego z urzędu, w zakresie nieobjętym zarzutami. Tym niemniej Sąd wskazuje, że przeanalizował akta zgromadzone w toku procedury uchwalenia zaskarżonej uchwały i nie stwierdził, aby uchwała została sporządzona z istotnym naruszeniem trybu jej sporządzania. Nadesłane Sądowi akta są kompletne i uporządkowane, a poszczególne czynności podejmowane przez organ należycie udokumentowane.
Przechodząc do meritum Sąd wskazuje, że w rozpoznawanej sprawie istotne są konsekwencje wynikające ze zmiany u.p.z.p., jaka została wprowadzona ustawą z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmacnianiem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz. U. z 2015 r. poz. 774). Zgodnie bowiem z art. 7 pkt 5 tej ustawy, do u.p.z.p. po art. 37 dodano art. 37a-37e, dotyczące uchwały regulującej zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń. Jednocześnie na podstawie art. 7 pkt 3 lit. b ustawy zmieniającej, uchylony został art. 15 ust. 3 pkt 9 u.p.z.p., zgodnie z którym w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty. Przywołane regulacje wskazują jednoznacznie, że zamiarem ustawodawcy było wyeliminowanie materii objętej uchwałą wydawaną na podstawie nowej normy kompetencyjnej zawartej w art. 37a u.p.z.p z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Co istotne w tym zakresie, rada co do zasady nie utraciła kompetencji do określania zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, jednakże według nowej regulacji, powinna to uczynić w odrębnej, niż plan miejscowy, uchwale stanowiącej akt prawa miejscowego.
Zgodnie z brzmieniem art. 37a u.p.z.p., rada gminy może ustalić w formie uchwały zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane (ust. 1). W odniesieniu do szyldów w uchwale, o której mowa w ust. 1, określa się zasady i warunki ich sytuowania, gabaryty oraz liczbę szyldów, które mogą być umieszczone na danej nieruchomości przez podmiot prowadzący na niej działalność (ust. 2). W uchwale, o której mowa w ust. 1, rada gminy może ustalić zakaz sytuowania ogrodzeń oraz tablic reklamowych i urządzeń reklamowych, z wyłączeniem szyldów (ust. 3). Uchwała, o której mowa w ust. 1, jest aktem prawa miejscowego (ust. 4). Uchwała, o której mowa w ust. 1, dotyczy całego obszaru gminy, z wyłączeniem terenów zamkniętych ustalonych przez inne organy niż ministra właściwego do spraw transportu (ust. 5). Uchwała, o której mowa w ust. 1, może przewidywać różne regulacje dla różnych obszarów gminy określając w sposób jednoznaczny granice tych obszarów (ust. 6). W przypadku, o którym mowa w ust. 6, uchwała, o której mowa w ust. 1, może zawierać załącznik graficzny wraz z opisem, jednoznacznie określającym ich granice (ust. 7 w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 września 2023 r.). Uchwała, o której mowa w ust. 1, w zakresie dotyczącym ogrodzeń, nie ma zastosowania do ogrodzeń autostrad i dróg ekspresowych oraz ogrodzeń linii kolejowych (ust. 8). Uchwała, o której mowa w ust. 1, określa warunki i termin dostosowania istniejących w dniu jej wejścia w życie obiektów małej architektury, ogrodzeń oraz tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów, zasad i warunków w niej określonych, nie krótszy niż 12 miesięcy od dnia wejścia w życie uchwały (ust. 9). Uchwała, o której mowa w ust. 1, może wskazywać rodzaje obiektów małej architektury, które nie wymagają dostosowania do zakazów, zasad lub warunków określonych w uchwale oraz wskazywać obszary oraz rodzaje ogrodzeń dla których następuje zwolnienie z obowiązku dostosowania ogrodzeń istniejących w dniu jej wejścia w życie do zakazów, zasad lub warunków określonych w uchwale (ust. 10 pkt 1 i 2).
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia objęte zostały § 9 pkt a) -d), § 19 pkt 2 - 4 w związku z § 28 ust. 1 i ust. 2, § 6 pkt 3 lit. j), § 13 Uchwały określające zasady i warunki sytuowania tablic reklamowych i urządzeń reklamowych, terminy dostosowania istniejących w dniu wejścia tablic, urządzeń, bilbordów do określonych w uchwale zakazów, zasad i warunków ich sytuowania oraz zasady i warunki sytuowania tablic reklamowych na wiatach przystankowych komunikacji miejskiej.
Mając na uwadze przejrzystość wywodu prawnego Sąd zdecydował w pierwszej kolejności odnieść się do zarzutów sformułowanych przez skarżących pod adresem § 28 ust. 1 i 2 Uchwały.
W kontekście powyższego wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 166/18, postanowił przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytanie prawne: "Czy art. 37a ust. 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1945 ze zm.) w zakresie, w jakim przewiduje obowiązek określenia w uchwale, o której mowa w art. 37a ust. 1 powołanej ustawy, warunków i terminu dostosowania istniejących w dniu jej wejścia w życie, wzniesionych na podstawie zgody budowlanej, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów określonych w tej uchwale, bez zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania przez podmioty, które są zobowiązane do ich usunięcia, jest zgodny z art. 2, art. 21, art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. oraz z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 20 marca 1952 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175 ze zm.)." Zdaniem Sądu pytającego wątpliwości konstytucyjne budziła nie sama dopuszczalność ingerencji polegającej na odebraniu, wynikającego z uzyskanej zgody budowlanej, prawa do korzystania z nieruchomości poprzez konieczność likwidacji tablic i urządzeń reklamowych, która jest uzasadniona dbaniem o dobro wspólne, tj. wspólną przestrzeń urbanistyczną i wynika przede wszystkim z art. 1 i art. 5 Konstytucji oraz unormowań Europejskiej Konwencji Krajobrazowej sporządzonej we Florencji z dnia 20 października 2000 r. (Dz. U. z 2006 r. Nr 14, poz. 98). Przedmiotem wątpliwości był, jednakże brak odpowiedniego mechanizmu kompensacyjnego z tytułu pozbawienia prawa do korzystania z mienia oraz wyrządzonej tym samym szkody legalnej. Nie ma bowiem, w świetle tego przepisu, możliwości samodzielnego wprowadzenia przez organ gminy przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu szkody legalnej w aktach prawa miejscowego. Konieczne było zatem dokonanie przez Trybunał Konstytucyjny oceny, czy taki kształt regulacji jest niezbędny dla ochrony interesu publicznego i czy nie narusza ona istoty prawa własności. Zdaniem Sądu pytającego regulacja art. 37a ust. 9 u.p.z.p. w sposób oczywisty odbiega od zasad przyjmowanych w zakresie mechanizmu kompensacyjnego tak w samej ustawie planistycznej w przypadku wyrządzenia szkody planistycznej czy dokonania wywłaszczenia planistycznego (art. 36 i art. 37), jak również odbiega od zasad ingerencji w wykonywanie prawa własności przyjmowanych w innych regulacjach ustawowych, które określają przesłanki i zakres odszkodowań na wypadek ingerencji w prawo własności, motywowanej interesem publicznym. Ponadto zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, konieczna była ocena przez Trybunał wskazanej regulacji przez pryzmat zasady zaufania obywatela do państwa i ochrony praw słusznie nabytych. Tożsame pytanie prawne zostało przedstawione Trybunałowi Konstytucyjnemu w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2020 r., sygn. akt II OSK 1954/19.
W wyniku rozpoznania tych połączonych pytań prawnych Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 12 grudnia 2023 r., sygn. akt P 20/19 uznał, że art. 37a ust. 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977, ze zm.) w zakresie, w jakim przewiduje obowiązek określenia w uchwale, o której mowa w art. 37a ust. 1 powołanej ustawy, warunków i terminu dostosowania istniejących w dniu jej wejścia w życie, wzniesionych na podstawie zgody budowlanej, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów określonych w tej uchwale, bez zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania przez podmioty, które są zobowiązane do ich usunięcia, jest niezgodny z art. 21 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W uzasadnieniu Trybunał wskazał, że w badanej sprawie doszło do pominięcia prawodawczego. Problem konstytucyjny koncentruje się na możliwości nadania przez ustawodawcę uprawnień organowi stanowiącemu gminy do wydania aktu prawa miejscowego, jakim jest uchwała krajobrazowa, bez zapewnienia słusznego odszkodowania podmiotom dotkniętym tą uchwałą, które do tej pory legalnie prowadziły działalność reklamową przy pomocy nośników wzniesionych legalnie (na podstawie pozwoleń na budowę). Trybunał wskazał, że kluczowe znaczenie ma odpowiedź na pytanie, czy regulacja zawarta w art. 37a ust. 9 u.p.z.p. (i wydana na jej podstawie tzw. uchwała krajobrazowa) w zakresie, w jakim przewiduje obowiązek usunięcia przez właściciela na jego koszt, wzniesionych na podstawie zgody budowlanej, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych, wypełnia znamiona konstytucyjnego pojęcia wywłaszczenia. Zdaniem Trybunału regulacja zawarta w kwestionowanym przepisie wywołuje skutek w postaci ograniczenia praw majątkowych jednostek w celu realizacji interesu publicznego. W tym zakresie kwestionowana regulacja wypełnia przesłanki konstytucyjnego pojęcia wywłaszczenia, pomimo przyjęcia formy aktu prawa miejscowego, a nie decyzji indywidualnej. Na ustawodawcy ciążył zatem obowiązek zapewnienia podmiotom objętym uchwałą krajobrazową, w zakresie wskazanym w pytaniach prawnych, mechanizmu kompensacyjnego będącego źródłem słusznego odszkodowania, należnego tym podmiotom na mocy art. 21 ust. 2 Konstytucji. Brak tego mechanizmu stanowi pominięcie prawodawcze, którego istnienie sprawia, że w zakresie, w jakim kwestionowany przepis nie przewiduje takiego mechanizmu, jest on niezgodny z Konstytucją.
W dalszej kolejności Trybunał wskazał, że brak w kwestionowanym przepisie mechanizmu kompensacyjnego powoduje bezprawność ingerencji w prawa majątkowe, czego skutkiem jest naruszenie zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Uchwała krajobrazowa eliminuje bowiem prawny skutek decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę wskazanych w niej tablic i nośników reklamowych powstałych przed wejściem w życie uchwały. Podmioty, które występowały o pozwolenia na budowę tablic i nośników reklamowych, działały w pełni legalnie, z przekonaniem, że prawomocna decyzja administracyjna w tym zakresie zabezpiecza ich interes i pozwala na prowadzenie bez przeszkód działalności reklamowej. Odebranie im możliwości prowadzenia tej działalności, bez zapewnienia im słusznego odszkodowania sprawia, że przepisy nie różnicują w ogóle grup podmiotów, które swoją działalność prowadziły legalnie, na podstawie prawomocnych pozwoleń oraz takich, które tablice i nośniki wzniosły bez tych pozwoleń. Prowadzi to do naruszenia interesu właścicieli tablic i nośników reklamowych objętych uchwałą krajobrazową ze względu na legislacyjną działalność państwa, w stosunku do tych podmiotów, które dochowały wszelkiej staranności o legalność swoich działań i którym państwo w majestacie prawa zezwoliło na taką działalność. Z tego powodu Trybunał uznał, że art. 37a ust. 9 u.p.z.p. w zakresie, w jakim przewiduje obowiązek określenia w uchwale, o której mowa w art. 37a ust. 1 u.p.z.p. warunków i terminu dostosowania istniejących w dniu jej wejścia w życie, wzniesionych na podstawie zgody budowlanej, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów określonych w tej uchwale, bez zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania przez podmioty, które są zobowiązane do ich usunięcia, jest niezgodny z art. 21 w związku z art. 2 Konstytucji.
Mając powyższe na uwadze, w pełni zgadzając się przy tym z powołaną argumentacją Trybunału, Sąd w składzie orzekającym działając na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: "p.p.s.a."), stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie § 28 ust. 1 - 3, ponieważ wymienione przepisy uchwały wydane zostały w oparciu o niekonstytucyjny przepis ustawowy.
Powyższe nie oznacza, że skarga jest zasadna także co do pozostałych zarzutów. Pomimo iż Sąd uznał, że zapisy uchwały nie mogą mieć zastosowania do tablic reklamowych, urządzeń reklamowych i ogrodzeń pełnych, wykonanych z prefabrykowanych betonowych przęseł lub blachy, które istniały w dniu wejścia w życie uchwały z uwagi na brak zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania, nie oznacza to, że przepisy tej uchwały w zaskarżonej części nie powinny znajdować zastosowania do tablic reklamowych, urządzeń reklamowych, obiektów małej architektury i wymienionych ogrodzeń sytuowanych po dniu wejścia w życie tej uchwały.
W kontekście powyższego wskazać należy po pierwsze, że Sąd nie zgadza się z zarzutem C, naruszenia zasady równości wobec prawa poprzez uprzywilejowane traktowanie w uchwale niektórych określonych typów tablic i urządzeń reklamowych. Warto zauważyć, że przepisy Uchwały jako aktu prawa miejscowego będą miały zastosowanie do działań związanych z sytuowaniem nowych reklam i urządzeń reklamowych po jej wejściu w życie. Zgodnie z art. 37 a u.p.z.p. rada gminy może ustalić zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane. W ocenie Sądu rada gminy nie stosując podmiotowej dyskryminacji podmiotów – adresatów uchwały – ma prawo decydować jakie rodzaje reklam mogą zostać posadowione na określonych obszarach, obiektach (np. wiatach przystankowych) czy budynkach. Fakt, że w oparciu o dotychczasowe przepisy operator nośników czy urządzeń reklamowych mógł na danym obszarze lokować np. bilbordy nie oznacza, że brak takiej możliwości stanowi dyskryminację tych nośników. Celem nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co Sąd już zaznaczył w swoich wywodach, było uporządkowanie kwestii umieszczania reklam w sposób kontrolowany w celu ochrony krajobrazu.
Z ustanowionej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasady równości wynika nakaz jednakowego traktowania podmiotów znajdujących się w zbliżonej sytuacji oraz zakaz różnicowania w tym traktowaniu bez przyczyny znajdującej należyte uzasadnienie w przepisie rangi co najmniej ustawowej. Zasady sprawiedliwości wymagają, by zróżnicowanie prawne podmiotów (ich kategorii) pozostawało w adekwatnej relacji do różnic w ich sytuacji faktycznej, jako adresatów danych norm prawnych. Zasada równości nie oznacza więc identyczności i nie może być z nią utożsamiana. Dyskryminacja rozumiana jest jako zróżnicowane traktowanie podmiotów znajdujących się obiektywnie w takiej samej sytuacji, które to odmienne traktowanie nie ma swojej racjonalnej (obiektywnie usprawiedliwionej) podstawy (vide wyroki Trybunału Konstytucyjnego w sprawach P 45/06, K 5/10, trybunal.gov.pl).
Sąd nie dostrzega, aby § 13 Uchwały ustanawiał naruszające równość podmiotów uprzywilejowanie, dotyczące wiat przystankowych (zarzut 1 skargi C ). Treść tego zaskarżonego paragrafu Uchwały dotyczy specyficznego obiektu budowalnego jakim jest wiata przystankowa komunikacji miejskiej (podobnie jak § 11 Uchwały dotyczy terenu stacji benzynowych a § 12 Uchwały dotyczy ogrodzeń). Przepisy uchwały nie wprowadzają w swojej treści żadnego prawnego uprzywilejowania określonych podmiotów co do rozmieszczania reklam czy innych urządzeń reklamowych.
Sąd nie zgadza się również z zarzutem podniesionym przez C i skarżącą T.W., że brak jest w Uchwale dokonania należytego zróżnicowania sytuacji prawnej legalnych i nielegalnych urządzeń reklamowych i tablic reklamowych. W ocenie Sądu uchwała podjęta na odstawie art. 37a u.p.z.p. nie dotyczy reklam, bilbordów innych urządzeń reklamowych czy płotów wzniesionych lub umieszczonych niezgodnie z przepisami prawa. W stosunku do takich urządzeń lub obiektów powinny zostać podjęte kroki na podstawie przepisów prawa, które regulowały możliwość ich wzniesienia lub umieszczenia w dacie ich powstania (np. przepisy prawa budowlanego czy ustawy o drogach publicznych). W ocenie Sądu możliwość podjęcia przez organ gminy uchwały krajobrazowej (aktu prawa miejscowego) nie umożliwia ustanowienia dla nich procedury legalizacyjnej odrębnej od przepisów prawa, które regulowały możliwość ich wzniesienia lub umieszczenia. Rację ma w tym zakresie Gmina podnosząc, że uchwała przyjęta na podstawie art. 37a u.p.z.p. nie może modyfikować obowiązków wynikających z innych ustaw. Na podstawie przedmiotowej Uchwały organ nie może ani zwolnić skarżącej T.W. z obowiązków wynikających z ustawy Prawo budowlane, ani zmienić procedury tam określonej. Uchwała krajobrazowa nie może objąć ochroną prawną obiektów budowlanych i urządzeń reklamowych wzniesionych lub umieszczonych niezgodnie z prawem.
Z powodów przedstawionych powyżej, w ocenie Sądu, skarga skarżącej T.W. i C (w tej części) zasługują na uwzględnienie, ale z innych powodów. Ponieważ opisane wyżej zarzuty dotyczyły treści § 28 ust. 1-2 Sąd uwzględnił skargi tych skarżących w konsekwencji uwzględnienia treści opisanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Za uzasadniony Sąd uznał natomiast zarzut podniesiony przez skarżącą spółkę C naruszenia art. 37a ust. 1 u.p.z.p. poprzez przekroczenie zakresu przyznanej radzie gminy kompetencji uchwałodawczej tj. wprowadzenie w Uchwale ograniczeń co do wyłącznie dopuszczalnej treści przekazu reklamowego umieszczanego na dozwolonych w danym miejscu tablicach i urządzeniach reklamowych. Zarówno wykładnia gramatyczna jak i wykładnia celowościowa czy systemowa art. 37a u.p.z.p. nie pozwala na uznanie, że uchwała krajobrazowa może ingerować w treść reklam zamieszczonych na odpowiednich nośnikach, urządzeniach czy obiektach. Przepis dotyczy zasad i warunków sytuowania reklam (umieszczania) a nie ich treści. Takie działanie Rady stanowi oczywiste przekroczenie delegacji ustawowej i dlatego Sąd stwierdził nieważność uchwały w części dotyczącej: § 7 pkt 1 litera a) w całości, § 8 pkt 1 lit. b w zakresie zapisu "- treść reklamy dotyczy wydarzeń kulturalnych,", § 8 pkt 1lit. d w zakresie zapisu "- treść reklamy dotyczy wydarzeń odbywających się w tym budynku,", § 9 pkt 1 lit. a) w całości, § 9 pkt 1 lit. c) w zakresie zapisu "- treść reklamy dotyczy wydarzenia odbywającego się na tym terenie,", § 9 pkt 1 lit. d) w zakresie zapisu "-- treść reklamy dotyczy akcji informacyjnych o charakterze społecznym lub edukacyjnym albo wydarzeń odbywających się na terenie miasta, przy czym za wydarzenie nie uznaje się promocji towarów, usług, przedsiębiorstw, marek handlowych, centrów lub przestrzeni handlowych, akcji promocyjnych, obniżek cen, rabatów,", § 10 pkt 1) w całości, § 18 pkt 2 lit. d) w zakresie zapisu "-- treść reklamy dotyczy wydarzeń odbywających się w tym budynku,", § 19 pkt 2 lit. a) w całości, § 19 pkt 3 lit. b) w części dotyczącej zapisu "- treść reklamy dotyczy usług lub produkcji wykonywanych na tym terenie,", § 19 pkt 3 lit. c) w części dotyczącej zapisu " - treść reklamy dotyczy wydarzenia odbywającego się na tym terenie,", § 19 pkt 3 lit. d) w części dotyczącej zapisu -- treść reklamy dotyczy akcji informacyjnych o charakterze społecznym lub edukacyjnym albo wydarzeń odbywających się na terenie miasta, przy czym za wydarzenie nie uznaje się promocji towarów, usług, przedsiębiorstw, marek handlowych, centrów lub przestrzeni handlowych, akcji promocyjnych, obniżek cen, rabatów,". Podniesiony przez skarżącą spółkę zarzut dotyczył § 19 ust. 2-4, jednakże Sąd uznał, że należy z Uchwały wyeliminować wszystkie przepisy ingerujące w treść reklamy, ponieważ zgodnie z art.134 § 1 p.p.s.a. "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a."
Odnosząc się do zarzutu spółki "C " naruszenia w § 6 pkt 3 lit. j Uchwały art. 37a ust. 1 u.p.z.p., poprzez uregulowanie w tym przepisie zasad dotyczących reklamy mobilnej w postaci jej zakazu, Sąd uznał go za nieuzasadniony. Z treści art. 37a ust. 3 wynika bowiem, że rada gminy może ustalić zakaz sytuowania ogrodzeń oraz tablic reklamowych i urządzeń reklamowych, z wyłączeniem szyldów. Skarżąca spółka podniosła, że delegacja ustawowa przyznana gminom, ogranicza się do uregulowania w uchwale jedynie zasad "sytuowania" nieruchomych tablic i urządzeń reklamowych na terenie gminy. Jej zdaniem mobilne tablice i urządzenia reklamowe są elementami rzeczy ruchomych, to nie podlegają "sytuowaniu" na terenie gminy w rozumieniu ww. przepisu u.p.z.p. W ocenie Sądu ustanowiony Uchwałą zakaz nie dotyczy "mobilnej" reklamy, ale reklamy umieszczonej "na pojazdach nie będących w ruchu" czyli reklamy statycznej i jak sama Rada to podkreśliła w treści Uchwały "służących wyłącznie ekspozycji reklamy". W ocenie Sądu do oceny zakresu pojęcia użytego w ustawie "sytuowanie" nie zdefiniowanego w ustawie należy stosować reguły wykładni językowej. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN "sytuować" to umieszczać (zarówno coś gdzieś jak i w czasie). Jak wynika z treści art. 37a ust. 3 u.p.z.p. organ stanowiący gminy może wprowadzać zakazy umieszczania m.in. tablic reklamowych na "czymś" co niekoniecznie musi być, nieruchomością, budynkiem itp. Umieszczenie reklamy na stojącym pojeździe może być w ocenie Sądu również przedmiotem zakazu.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że brak jest przesłanek do stwierdzenia nieważności uchwały w całości. Sąd badając proces podjęcia uchwały na podstawie akt sprawy stwierdził, że był on prawidłowy i nie naruszał w tym zakresie przepisów prawa. Pomimo stwierdzonych istotnych naruszeń prawa uchwała w części nie zakwestionowanej przez Sąd pozwala na jej pozostawienie w obiegu prawnym. Uwzględniając orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego Sąd stwierdził nieważność § 28 ust.1-3 uchwały. Ponadto uwzględniając zarzut skargi dotyczący przekroczenia delegacji ustawowej poprzez nieuprawnioną ingerencję w treść reklam Sąd unieważnił zapisy uchwały dotyczące tej kwestii. Z uwagi na powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w pozostałym zakresie spółki C , o czym orzekł w punkcie 3 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania sądowego dla C , na które składa się kwota 300 zł tytułem wpisu od skargi, kwota 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz kwota 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).
O kosztach postępowania sądowego dla T. W., na które składa się kwota 300 zł tytułem wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
O kosztach postępowania sądowego dla B, na które składa się kwota 300 zł tytułem wpisu od skargi, kwota 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz kwota 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).