II SA/Gl 1522/24

II SA/Gl 1522/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agnieszka Kręcisz-Sarna /sprawozdawca/
Grzegorz Dobrowolski
Rafał Wolnik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 30 ust. 5c, art. 30 ust. 6 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2025 r. sprawy ze skargi D. J. (J.) na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 16 września 2024 r. nr IFXIV.7843.7.9.2023 w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru przebudowy obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 16 września 2024 r., nr IFXIV.7843.7.9.2023 Wojewoda Śląski (dalej "Wojewoda" lub "Organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] (dalej "Starosta" lub "Organ I instancji") z 3 października 2023 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru przebudowy obiektu budowlanego.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.
Starosta wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia złożonego 21 sierpnia 2023 r. przez D. J. (dalej "Skarżący"). Zgłoszenie dotyczyło budowy przydomowej oczyszczalni ścieków przez zmodernizowanie szczelnego zbiornika bezodpływowego na biologiczną oczyszczalnię ścieków [...] do realizacji w miejscowości R. na działce nr [...], gmina K. .
Podstawę prawną pierwszoinstancyjnej decyzji stanowiły przepisy art. 30 ust. 5c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 682; dalej "p.b.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej "k.p.a.").
W uzasadnieniu decyzji Starosta wyjaśnił, że dokonał weryfikacji zgłoszenia. Skarżący został zobligowany do usunięcia braków zgłoszenia i wyjaśnienia nieścisłości. W ustawowym terminie wpłynęło uzupełnienie niekompletne, w związku z czym Starosta zobligowany był wnieść sprzeciw do zgłoszenia.
W odwołaniu od decyzji Skarżący podkreślił, że wszystkie dane i dokumenty zostały przez niego do zgłoszenia załączone. Organ I instancji nie wyjaśnił na czym polega niekompletność zgłoszenia. Druk zgłoszenia został prawidłowo wypełniony i był tożsamy z wzorem druku jaki przesłał Organ I instancji. Oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością Skarżący zawarł w druku zgłoszenia, załączając dodatkowo wydruki z księgi wieczystej, z których wynika, że jest właścicielem nieruchomości. Odnośnie przedstawienia opinii zarządcy Skarżący wyjaśnił, że nie ma możliwości przedstawienia opinii czegoś, czego nie ma. Na ulicy Skarżącego brak jest sieci kanalizacyjnej, a więc nie ma też zarządcy tejże nieistniejącej sieci. Przedstawiony zaś przy zgłoszeniu szkic sytuacyjny był czytelny i zawierał wszystkie domiary. W decyzji nie odniesiono się do powyższych kwestii, a więc Skarżący nie wie które argumenty i dokumenty zostały przez Starostwo przyjęte za wystarczające, a które nie. Zdaniem Skarżącego wypełnił on wszystkie niezbędne wymogi i czynności związane ze zgłoszeniem budowy.
Zaskarżoną obecnie decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną uznając, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że sprzeciw został wniesiony przez Starostę w ustawowym terminie, który rozpoczął bieg 29 września 2023 r. i po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego Skarżącemu na uzupełnienie braków zgłoszenia.
Analizując zasadność wydania postanowienia z 28 sierpnia 2023 r. Wojewoda wskazał, że do zgłoszenia Skarżący winien był załączyć pismo właściwego miejscowo zarządcy sieci kanalizacyjnej w miejscowości R. , gmina K. , tj. Wójta Gminy K. . Właściwym rzeczowo do stwierdzenia faktu czy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie bądź ekonomicznie nieuzasadniona, a w konsekwencji stwierdzenia, czy w okolicy nieruchomości Skarżącego znajduje się sieć, do której może dana nieruchomość zostać podłączona jest zarządca sieci w danej gminie. Tym samym samo twierdzenie Skarżącego o braku takiej sieci w ulicy jest niewystarczające dla potrzeb prowadzenia postępowania administracyjnego. Charakter postępowania w sprawie zgłoszenia robót budowlanych jest odformalizowany. Organ przyjmujący zgłoszenie opiera się jedynie na jego treści oraz na dołączonych do zgłoszenia dokumentach, określonych w art. 30 ust. 2 p.b.
Kolejnym brakiem zgłoszenia było nie złożenie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Do zgłoszenia nie załączono tego dokumentu.
Skarżący nie przedłożył także szkicu usytuowania planowanej oczyszczalni w czytelnej formie z odpowiednimi domiarami. Brak mapy zasadniczej w czytelnej skali z naniesioną lokalizacją wszystkich elementów oczyszczalni wraz z odległościami od granic działki powoduje, że niemożliwym jest sprawdzenie czy wnioskowana inwestycja zgodna jest z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 z późn. zm.; dalej "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych"), które regulują kwestię usytuowania przydomowych oczyszczalni ścieków.
Wojewoda wskazał także na niekompletność rozwiązania gospodarki ściekowej na nieruchomości w zakresie sposobu pozbywania się oczyszczonych ścieków gromadzonych w szczelnym zbiorniku.
Pismem z 15 października 2024 r. Skarżący wniósł skargę na decyzję Wojewody. Zaskarżył decyzję w całości i wniósł o jej uchylenie w całości oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Starosty z 3 października 2023 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił nierozpoznanie istoty sprawy poprzez niewłaściwe oznaczenie przedmiotu zgłoszenia, a także uznanie, pomimo dokonanych wyjaśnień, że nie dopełnił on wymogów formalnych zgłoszenia.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podkreślił, że jego zgłoszenie nie dotyczyło budowy nowego obiektu budowlanego, a przebudowy istniejącego zbiornika w nowocześniejszą oczyszczalnię. W przypadku zgłoszonych przez Skarżącego robót nie następuje zmiana wymiarów obiektu, jego przeznaczenia itd. Modernizacja sprowadza się do zainstalowania w zbiorniku odpowiednich urządzeń w stosunku do szamba. W dalszej części, Skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. Nadto wyjaśnił, że ilość wytwarzanych oczyszczonych ścieków jest ilością adekwatną do dokonanych nasadzeń, a okres zimowy bez potrzeb podlewania jest okresem stosunkowo krótkim i nie ma wpływu na zakłócenie gospodarki ściekowej.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ odwoławczy podtrzymał w całości swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.").
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądu administracyjnego oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji wynikające z treści art. 145 § 1 p.p.s.a, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji należy przypomnieć, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 5 p.b. budowa przydomowej oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m3 na dobę nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia. W zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres, miejsce i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia (art. 30 ust. 2 p.b.). Do zgłoszenia należy dołączyć w szczególności oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b., tj. oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 30 ust. 2a pkt 1 p.b.) oraz w zależności od potrzeb - odpowiednie szkice lub rysunki (art. 30 ust. 2a pkt 2 p.b.). Zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu w tym terminie (art. 30 ust. 5 p.b.). W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw w drodze decyzji (art. 30 ust. 5c p.b.). Nałożenie obowiązku uzupełnienia zgłoszenia, przerywa bieg terminu na wniesienie sprzeciwu (art. 30 ust. 5d p.b.).
W rozpoznawanej sprawie Skarżący zgłosił zamiar budowy przydomowej oczyszczalni ścieków przeznaczonej do oczyszczania ścieków z wykorzystaniem technologii jednokomorowego oczyszczania metodą osadu czynnego i złoża biologicznego utwierdzonego z odprowadzeniem do zbiornika ścieków oczyszczonych, o wydajności do 7,50 m3 na dobę, na nieruchomości przy ul. [...] w R..
Skarżący wskazał, że budowa przydomowej oczyszczalni ścieków jest przebudową zbiornika bezodpływowego, gdyż nastąpi przez zmodernizowanie tego zbiornika na biologiczną oczyszczalnię ścieków ze zbiornikiem betonowym bezodpływowym. Jednakże organy administracji obu instancji prawidłowo zakwalifikowały zgłoszone roboty budowlane jako budowę przydomowej oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m3 na dobę. Organy zasadnie uznały, że zgłoszone roboty nie kwalifikują się jako remont bądź przebudowa zbiornika bezodpływowego bowiem skutkiem ich realizacji nie będzie zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu. Z punktu widzenia technicznego zgłoszone roboty polegają na wykonaniu przydomowej oczyszczalni ścieków w miejscu zbiornika bezodpływowego, a tym samym w myśl art. 3 pkt 6 p.b. stanowią budowę, czyli wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu.
Jak wynika z akt sprawy, Organ I instancji postanowieniem z 28 sierpnia 2023 r. nałożył na Skarżącego obowiązek usunięcia braków i uzupełnienia zgłoszenia o wskazane w postanowieniu dokumenty. W ocenie Skarżącego, zgłoszenie robót budowlanych było kompletne, a żądania Organu I instancji bezpodstawne.
Zdaniem Sądu, należy zgodzić się z organami obu instancji, że w rozpoznawanej sprawie zgłoszenie budowy przydomowej oczyszczalni ścieków było niekompletne. Do zgłoszenia nie dołączono oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz prawidłowego szkicu usytuowania oczyszczalni ścieków, który umożliwiłby organom ocenę czy zamierzenie inwestycyjne spełnia wymogi wynikające z przepisów, w tym z rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
Z art. 30 ust. 2a pkt 1 w związku z art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b. jasno wynika obowiązek dołączenia do zgłoszenia budowy oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor zobowiązany jest złożyć oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej. Wymogu tego nie spełnia ani oświadczenie Skarżącego zawarte w zgłoszeniu z 16 sierpnia 2023 r. ani w piśmie z 20 września 2023 r. Załączone do zgłoszenia wydruki z księgi wieczystej nieruchomości, na której ma zostać zrealizowana inwestycja, nie zastępują oświadczenia, o którym mowa w art. 30 ust. 2a pkt 1 p.b. Zatem już tylko ten brak powodował, że Organ I instancji zobowiązany był wnieść sprzeciw do zgłoszenia na podstawie art. 30 ust. 5c p.b.
W świetle art. 30 ust. 2 p.b. zgłoszenie budowy powinno zawierać informacje o planowanej inwestycji w zakresie umożliwiającym ich skonfrontowanie z obowiązującymi przepisami, w tym przepisami technicznymi oraz dokonanie oceny, czy zamierzenie jest zgodne z prawem, a następnie - zweryfikowanie, czy realizacja inwestycji jest zgodna ze zgłoszeniem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 stycznia 2011 r., II OSK 2075/09, opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").
Skarżący nie załączył do zgłoszenia szkicu usytuowania planowanej oczyszczalni w czytelnej formie z odpowiednimi domiarami, tj. naniesioną dokładną lokalizacją wszystkich elementów składowych oczyszczalni wraz z wymiarami obiektu i odległościami od granic działki. Okoliczność, że Skarżący zamierzał zaadoptować istniejący zbiornik bezodpływowy na oczyszczalnię nie zwalniała go z tego obowiązku, skoro zgłoszenie dotyczy budowy nowego obiektu w myśl art. 3 pkt 6 p.b. Dołączony do zgłoszenia szkic usytuowania oczyszczalni na mapie zasadniczej 1:500 nie pozwala na ustalenie precyzyjnych wymiarów obiektu i odległości od granicy działki. Prawidłowo zatem w postanowieniu z 28 sierpnia 2023 r. nałożono na Skarżącego obowiązek uzupełnienia załączonego do zgłoszenia szkicu usytuowania oczyszczalni z podaniem wszystkich domiarów spełniających warunki techniczne o czytelną formę. Zwrócić uwagę należy – czego nie zauważa Skarżący - że Organ I instancji nie wskazywał na wadliwość przedłożonej mapy, a na nieczytelność rysunku przedstawiającego lokalizację oczyszczalni.
W końcu Skarżący nie wykazał braku możliwości przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Organ I instancji w postanowieniu z 28 sierpnia 2023 r. wezwał Skarżącego do przedłożenia opinii zarządcy sieci dotyczącej braku możliwości podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Sąd zauważa, że wezwanie w tym zakresie, choć nie tak precyzyjne jak późniejsze wskazania Wojewody, było zasadne.
Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 399 z późn. zm.; dalej "u.u.c.p.g.") właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Wobec tego w sytuacji gdy sieć kanalizacyjna nie istnieje lub jej budowa jest techniczne lub ekonomicznie nieuzasadniona, wówczas właścicielowi nieruchomości przysługuje wybór między wyposażeniem nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych. Prawidłowa wykładnia art. 5 ust. 1 pkt 2 u.u.c.p.g. jednoznacznie wskazuje, że zgoda na wykonanie na działce budowlanej przydomowej oczyszczani ścieków może być udzielona wtedy i tylko wtedy, gdy inwestor wykaże w sposób jednoznaczny, że nie ma żadnej możliwości przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej czy ciepłowniczej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 9 października 2013 r., II OSK 1072/12; 3 lipca 2014 r., II OSK 238/13 – opubl. w CBOSA).
Stosownie do art. 30 ust. 6 p.b. organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy. "Innym przepisem" o jakim mowa w art. 30 ust. 6 p.b. jest m. in. art. 5 ust. 1 pkt 2 u.u.c.p.g.
Wobec powyższego skoro Skarżący nie wykazał na podstawie oświadczenia zarządcy sieci, że nie jest możliwym podłączenie jego nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej to okoliczność ta stanowiła podstawę do wniesienia sprzeciwu także w oparciu o art. 30 ust. 6 pkt 2 p.b. w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.u.c.p.g. Jednakże z uwagi na nieuzupełnienie przez Skarżącego zgłoszenia o brakujące dokumenty (oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz czytelny szkic usytuowania oczyszczalni ścieków) wystarczające było oparcie sprzeciwu o art. 30 ust. 5c p.b.
Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny i prawny sprawy został wyjaśniony w stopniu, który pozwolił na prawidłowe jej rozpoznanie. Ustawy termin do wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 w związku z art. 30 ust. 5d i ust. 6a p.b. został zachowany.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.