II SA/Gl 15/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2025-02-03
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ochrona zabytkówgminna ewidencja zabytkówprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymidopuszczalność skargiakt administracyjnykontrola sądowazawiadomienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę na zawiadomienie o sporządzeniu nowej karty adresowej zabytku, uznając ją za niedopuszczalną przed faktycznym włączeniem obiektu do gminnej ewidencji.

Skarżąca wniosła skargę na zawiadomienie Wójta Gminy o sporządzeniu nowej karty adresowej zabytku i zamiarze włączenia go do gminnej ewidencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną. Sąd stwierdził, że samo zawiadomienie nie jest aktem podlegającym kontroli sądowej, a jedynie faktyczne włączenie karty do ewidencji, które wpływa na uprawnienia właściciela, może być przedmiotem skargi.

Sprawa dotyczyła skargi wniesionej przez T.P. na zawiadomienie Wójta Gminy K. z dnia 6 września 2024 r. o sporządzeniu nowej karty adresowej zabytku i zamiarze włączenia go do gminnej ewidencji zabytków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, postanowił odrzucić skargę. Sąd podkreślił, że kontrola sądowa działalności administracji publicznej obejmuje m.in. akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, ale tylko te, które mieszczą się w katalogu określonym w art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie Sądu, samo zawiadomienie o sporządzeniu karty i zamiarze włączenia do ewidencji nie jest aktem władczym administracji publicznej i nie mieści się w tym katalogu. Dopiero faktyczne włączenie karty zabytku do ewidencji, które ma wpływ na uprawnienia właściciela (np. w kontekście Prawa budowlanego), podlega kontroli sądowej. Ponieważ skarga została wniesiona przed dokonaniem tej czynności, Sąd uznał ją za niedopuszczalną i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł o jej odrzuceniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, samo zawiadomienie nie jest aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego, ponieważ nie jest przejawem władczych działań administracji publicznej i nie mieści się w katalogu aktów lub czynności określonych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Dopiero faktyczne włączenie karty zabytku do ewidencji, które dotyczy uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa, podlega kontroli sądowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zawiadomienie jest jedynie informacją o zamiarze podjęcia czynności, a nie samym aktem władczym. Kontroli sądowej podlega dopiero czynność włączenia do ewidencji, która ma bezpośredni wpływ na sytuację prawną właściciela.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Katalog aktów i czynności podlegających kontroli sądu administracyjnego, w tym aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Pomocnicze

u.o.z. art. 22 § 4

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem art. 18b § §

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wskazany jako wyłączony spod kontroli sądowej w zakresie niektórych aktów lub czynności.

o.p.

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Wskazany jako wyłączony spod kontroli sądowej w zakresie niektórych postępowań.

u.k.a.s.

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

Wskazany jako wyłączony spod kontroli sądowej w zakresie niektórych postępowań.

u.o.z. art. 39 § 3

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Wpływ wpisu do gminnej ewidencji zabytków na pozwolenia na budowę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zawiadomienie o zamiarze włączenia zabytku do ewidencji nie jest aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Merytoryczne badanie legalności spraw poddanych kognicji sądu administracyjnego możliwe jest jedynie wówczas, gdy skarga jest dopuszczalna. nie jest przejawem władczych działań administracji publicznej Dopiero dokonanie czynności włączenia karty zabytku do ewidencji zabytków podlega kontroli sądowej

Skład orzekający

Artur Żurawik

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, w szczególności na etapie poprzedzającym ostateczne rozstrzygnięcie lub włączenie do rejestrów/ewidencji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zawiadomienia o zamiarze włączenia do gminnej ewidencji zabytków; ogólne zasady dopuszczalności skargi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego, co jest kluczowe dla praktyków prawa. Pokazuje, że nie każdy akt organu administracji jest od razu zaskarżalny.

Kiedy można skarżyć organ? Sąd wyjaśnia, dlaczego zawiadomienie to nie wyrok.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 15/25 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-02-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Artur Żurawik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 2, art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, , , po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.P. na akt Wójta Gminy K. z dnia 6 września 2024 r. nr [...] w przedmiocie zawiadomienia o sporządzeniu nowej karty adresowej zabytku i zamiarze włączenia go do gminnej ewidencji zabytków p o s t a n a w i a odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Dnia 6 września 2024 r. Wójt Gminy K., działając na podstawie § 18b rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 56, dalej: rozporządzenie) w zw. z art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (obecnie t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1292) zawiadomił T.P. (dalej: skarżąca) o sporządzeniu nowej karty adresowej i zamiarze włączenia jej do gminnej ewidencji zabytków dla obiektu- restauracja, ob. budynek mieszkalno-usługowy, zlokalizowana w miejscowości K.
T.P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na powyższe zawiadomienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Merytoryczne badanie legalności spraw poddanych kognicji sądu administracyjnego możliwe jest jedynie wówczas, gdy skarga jest dopuszczalna.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.) sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn.zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz.615, z późn.zm), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.).
W tym miejscu wskazać należy, że czynność polegająca na włączeniu karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków stanowi akt, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem może być przedmiotem skargi. Jednak z materiałów zgromadzonych w sprawie wynika, że na dzień złożenia skargi nie została jeszcze podjęta taka czynność. Z akt sprawy wynika, że Wójt Gminy K. pismem z dnia 6 września 2024 r. jedynie zawiadomił skarżącą o sporządzeniu nowej karty adresowej i zamiarze jej włączenia do gminnej ewidencji zabytków.
W ocenie Sądu nie jest dopuszczalne wniesienie skargi na samo ww. zawiadomienie, albowiem zaskarżony akt nie mieści się w katalogu aktów lub czynności objętych kontrolą sprawowaną przez sąd administracyjny określonym w art. 3 § 2 p.p.s.a.-w tym w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przede wszystkim akt ten nie jest przejawem władczych działań administracji publicznej. Dopiero dokonanie czynności włączenia karty zabytku do ewidencji zabytków podlega kontroli sądowej, ponieważ czynność ta dotyczy uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa, gdyż wpisanie nieruchomości do ewidencji zabytków ma wpływ na uprawnienia i obowiązki właściciela. Wynikają one na przykład z treści art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego, który przewiduje, że w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego, wydaje organ administracji architektoniczno-budowlanej w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków (por. postanowienie WSA w Bydgoszczy z dnia 31 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Bd 232/22, postanowienie WSA w Krakowie z dnia 25 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 223/23, dostępne w bazie orzeczeń CBOSA).
Reasumując-skoro wniesiona w niniejszej sprawie skarga wyprzedziła dokonanie czynności włączenia karty zabytku do gminnej ewidencji zabytków to należało przyjąć, że skarga ta nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI