II SA/Gl 1480/21

II SA/Gl 1480/21 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-02-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska
Elżbieta Kaznowska /przewodniczący/
Renata Siudyka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 700/23 - Wyrok NSA z 2024-04-05
I OSK 923/22 - Wyrok NSA z 2024-02-29
I SA/Wa 923/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-09-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 151 par. 1 pkt 2, art. 145 par. 1 pkt 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Asesor WSA Aneta Majowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 lutego 2022 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją Burmistrza Miasta U. z dnia [...] r. nr [...] , działając w trybie art. 151 § 1 pkt 2, art.. 145 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz,. 735 -dalej "K.p.a."), art. 9 ust. 1 i 2 , art. 10 ust. 1 , art. 12 ust. 1 i 2 , art. 18 ust. 1 , art. 20 ust. 1 i2, art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2021 r.,poz. 877 z późn. zm. - dalej "ustawa"), uchylono w całości ostateczną decyzję z dnia [...] r. nr: [...] przyznającą M.M. (strona, skarżąca) prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na dzieci N.M. i T.M. w wysokości po 500 zł miesięcznie na każde dziecko na okres świadczeniowy 2016/2017 oraz przyznano przedmiotowe świadczenie na wyżej wskazany dzieci w wysokości po 300 zł miesięcznie na każde z nich za okres od dnia 1 października 2016 r. do dnia 30 września 2017 r.
Z akt sprawy wynika że decyzją z dnia [...] r nr [...] przyznano świadczenia z funduszu alimentacyjnego na uprawnione dzieci w wysokości 500 zł miesięcznie na każde z nich na okres od 1 października 2016 r. do dnia 30 września 2017 r. w oparciu o wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] r. sygn. akt [...] .
W dniu [...] r. organ I instancji otrzymał dokumenty dotyczące alimentów na uprawnione dzieci, z których wynika, że wskazany wyrok zaoczny został uchylony w całości w dniu [...] r.
Wobec powyższego organ I instancji stwierdził, że nastąpiła przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego na uprawnione dzieci w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] r. przyznano bowiem w oparciu o orzeczenie Sądu, które następnie zostało uchylone. Natomiast w obrocie prawnym pozostała ugoda zawarta przed Sądem Rejonowym w C. z dnia [...] r. w sprawie o sygn. akt [...] ustalająca wysokość alimentów w kwocie po 300 zł na każde z dzieci. Wobec powyższego organ I instancji wydał decyzję powołując się na brzmienie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a.
W odwołaniu pełnomocnik skarżącej zaznaczył, że ojciec dzieci od wielu lat nie płacił alimentów na rzecz swoich dzieci oraz wskazał, że strona nie została powiadomiona o rozprawie sądowej zakończonej wyrokiem z dnia [...] r. w sprawie o sygn.. akt [...] ustalającym wysokość alimentów na dzieci w kwocie po 300 zł.
SKO po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od decyzji organu I instancji, utrzymało ją w mocy. W uzasadnieniu wskazało, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji ostatecznej z dnia [...] r. nr: [...] ), świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. W przypadku ukończenia przez osobę uprawnioną szkoły wyższej w trakcie ostatniego roku studiów prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego przysługuje do zakończenia tego roku studiów, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez osobę uprawnioną 25 roku życia (ust 1a). Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł (ust. 2). W myśl art. 10 ust. 1 ustawy, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, jednakże nie wyższej niż 500 zł. Dalej SKO przytoczyło treść art. 145 § 1 K.p.a. oraz art. 151 § 1 K.p.a.
Przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie ostatecznej decyzji z dnia [...] r. dotyczącej ustalenia prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego wydanej na wniosek skarżącej z dnia [...] r., ponieważ wskazana decyzja została wydana na podstawie orzeczenia sądowego, które zostało następnie uchylone, co skutkuje wznowieniem postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. SKO podzieliło w pełni stanowisko organu I instancji. Podkreśliło, że w związku z uchyleniem wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] r., na podstawie którego ustalona została wysokość świadczeń z funduszu alimentacyjnego przyznanych skarżącej decyzją Burmistrza Miasta U. z dnia [...] r. nr: [...], koniecznym stało się wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. i wydanie nowej decyzji, w trybie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., przyznającej przedmiotowe świadczenie w wysokości zgodnej z treścią obowiązującej ugody sądowej z dnia [...] r.
W skardze do WSA w Gliwicach pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w całości oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji w części dotyczącej punktu I. W uzasadnieniu podkreślił, że ojciec dzieci uchyla się od płacenia alimentów. Nie skontaktował się z komornikiem i nie poinformował, że wyrok podnoszący alimenty nie jest aktualny. W ocenie skarżącej trudno jest obciążać małoletnie dzieci dłużnika kosztami jego bezczynności.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r, poz. 137) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej zwanej p.p.s.a. - (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325-dalej "p.p.s.a.") wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę sąd nie może zatem kierować się względem słuszności czy sprawiedliwości społecznej, czyli między innymi również sytuacją materialną osoby skarżącej. Nie posiada nadto kompetencji do wydawania orzeczeń o charakterze merytorycznym - uprawnienia w tym zakresie przysługują wyłącznie organowi administracji publicznej.
Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a. W myśl cytowanego art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym złożył organ, a skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej (SKO) z dnia [...] r, nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta U. z dnia [...] r. orzekającą w przedmiocie uchylenia w całości decyzji ostatecznej tego organu z dnia [...] r. przyznającej prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego uprawnionym dzieciom w wysokości po 500 zł na każde z dzieci i przyznającej uprawnionym dzieciom prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego w wysokości 300 zł w okresie od dnia 1 października 2016 r. do dnia 30 września 2017 r.
Sąd zwraca uwagę, że zaskarżone decyzje zostały wydane na skutek wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a.. tj. po uzyskaniu przez organ I instancji w dniu [...] r. ( data wpływu do organu), informacji, że wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w C. Wydział [...] z dnia [...] r. o sygn. akt [...], w którym ustalono wysokość alimentów po 500 zł na każde z dzieci, został uchylony. Ostateczna decyzja z dnia [...] r. została wydana w oparciu o wskazany wyrok.
W ocenie Sądu powyższe okoliczności uzasadniały wznowienie postępowania administracyjnego. Dodatkowo Sąd wskazuje, że w obrocie prawnym pozostawała ugoda zawarta przed Sądem Rejonowym w C. Wydział [...] z dnia [...] r. w sprawie o sygnaturze akt [...] , w której ustalono wysokość alimentów po 300 zł na każde z dzieci.
Istota zarzutów skargi sprowadza się do podkreślania nagannego zachowania ojca dzieci zobowiązanego do uiszczania alimentów i wskazywania na pokrzywdzenie małoletnich dzieci dłużnika alimentacyjnego.
Sąd zauważa, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość weryfikacji decyzji ostatecznej kończącej sprawę administracyjną, jeżeli postępowanie w którym doszło do jej wydania było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych przewidzianych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 K.p.a. Wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 K.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych, co nakłada na organ administracji obowiązek wnikliwego zbadania czy w sprawie faktycznie wystąpiła podstawa wznowieniowa i w przypadku pozytywnego ustalenia stwarza możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy w celu sprawdzenia, czy stwierdzona wada nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia istoty sprawy będącej przedmiotem decyzji ostatecznej.
Zgodnie z art. 147 K.p.a., wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. może nastąpić z urzędu lub na żądanie strony (w tym ostatnim przypadku wymaga to zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania; w myśl art. 148 § 1 K.p.a., jest to termin jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania). Wznowienie postępowania jak i odmowa wznowienia następuje w drodze postanowienia organu który wydał decyzję w ostatniej instancji (art. 149 § 1 i 3 w zw. z art. 150 § 1 K.p.a.). Stosownie do art. 149 § 2 K.p.a. postanowienie o wznowieniu stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, co w myśl art. 151 § 1 K.p.a. może doprowadzić do wydania decyzji o odmowie uchylenia dotychczasowej decyzji (pkt 1), bądź o uchyleniu decyzji dotychczasowej i wydania decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy (pkt 2).
W sprawie niniejszej postanowieniem z dnia [...] r. SKO wznowiło z urzędu postepowanie w sprawie ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego wydanej na wniosek skarżącej z dnia [...] r. Stwierdziło, że ostateczna decyzja organu I instancji z dnia [...] została wydana na podstawie orzeczenia Sądu, które zostało uchylone.
Zawarty w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. zwrot "w oparciu" wskazuje, że musi zachodzić związek przyczynowy pomiędzy decyzją organu a inną decyzją lub orzeczeniem sądu. Chodzi tu zatem o sytuację, gdy jedna decyzja lub orzeczenie sądu stanowi podstawę innej decyzji, od nich zależnej (pochodnej). Taka jednak sekwencja prawna działań organu administracji nie wyczerpuje jeszcze omawianej przesłanki wznowieniowej. Musi bowiem ponadto dojść do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji lub orzeczenia sądu, w oparciu o które została wydana ostateczna decyzja zależna (wyrok NSA z 11 stycznia 2017 r. I OSK 511/15, LEX nr 2240946). Tak było w rozpatrywanej sprawie. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku. Podstawą prawną orzeczenia jest art. 151 p.p.s.a.