II SA/GL 1475/24

II SA/Gl 1475/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Artur Żurawik /przewodniczący/
Edyta Kędzierska /sprawozdawca/
Krzysztof Nowak
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 61a par. 1,  art. 156 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Nowak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 lutego 2025 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 17 września 2024 r. nr SKO V 428/134/2024 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie nakazu przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 17 września 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku – Białej, po rozpoznaniu wniosku złożonego przez skarżącą M. W. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 19 marca 2012 r. nr [...] wydanej przez Wójta Gminy J., na podstawie art. 61a i art. 157 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówiło wszczęcia postępowania.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia 28 maja 2024 r., pełnomocnik skarżącej wniósł o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionej decyzji (omyłkowo określonej przez organ jako decyzja z dnia 13 marca 2012 r.[...]) wydanej przez Wójta Gminy J. Podstawę wniosku stanowił art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 6 K.p.a. - jak wskazał pełnomocnik skarżącej - zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej, a sprawca podlega odpowiedzialności karnej.
Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 157 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast według art. 61a § 1 kodeksu postępowania administracyjnego gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Organ wskazał, że wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego w oparciu o art. 61a § 1 kodeksu postępowania administracyjnego jest zatem możliwe przy zaistnieniu przeszkód o charakterze podmiotowym lub przedmiotowym. Z treści cytowanego przepisu wynika obowiązek organu przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku pod względem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania. Samo złożenie żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie powoduje automatycznie skutku jego wszczęcia. Na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ administracji przeprowadza badanie pod kątem istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących dopuszczalność postępowania. Przesłanki te mają charakter samoistny, co oznacza, że wystąpienie jednej zamyka dopuszczalność wszczęcia postępowania w sprawie. Przesłanka przedmiotowa wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie jest spełniona, jeżeli przepisy prawa materialnego nie dają podstaw prawnych do wszczęcia postępowania w sprawie. Odmowa wszczęcia z przyczyn przedmiotowych występuje wówczas, gdy sprawa ma status res iudicata, bądź w ogóle nie może być rozstrzygana w oparciu o określone przepisy prawa materialnego. Z kolei przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61 a § 1 kodeksu postępowania administracyjnego należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np., gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy. Organ podniósł, że w przedmiotowej sprawie skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez Wójta Gminy J., co do której, decyzją z dnia 17.03.2017r. nr [...] organ odwoławczy stwierdził, iż nie zaistniały przesłanki zawarte w art. 156 § 1 K.p.a. Decyzja ta, w wyniku ponownego rozpatrzenia została utrzymana w mocy - decyzją SKO z dnia 10.05.2017r. nr [...] i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 8.01.2018r. sygn. akt II SA/GI 587/17 odrzucił skargę M. W. na wymienioną decyzję Kolegium z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego. Organ podkreślił, że przesądza to również o braku możliwości wydania decyzji w trybie art. 156 § 1 K.p.a. Dodał, że ponowne orzekanie w tej samej sprawie stanowiłoby rażące naruszenie prawa, zagrożone sankcją stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., jako złamanie zasady powagi rzeczy osądzonej. Organ podniósł, że ponadto konieczność odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji, wydanej przez Wójta Gminy J., podyktowana jest również treścią art. 164 § 2 k.p.a., w świetle którego, nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca - reprezentowana przez pełnomocnika – podniosła zarzut nadużycia prawa przez organ I i II instancji i prowadzenia działalności sprzecznej z interesem społecznym i słusznym interesem strony, co przekłada się również na naruszenie art. 7, art. 9 oraz art. 32 i art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, według których organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, a RP przestrzega wiążącego ją prawa międzynarodowego, a ponadto w Konstytucji RP wprowadzono zakaz dyskryminowania strony z przyczyn politycznych, czy innych powodów. Następnie skarżąca zawarła stwierdzenia sprowadzające się do tego, że organ odwoławczy i Wójt Gminy nie działali zgodnie z prawem, w wyniku czego doszło do wykonania wadliwej decyzji z dnia 19 marca 2012 r. nr[...], na podstawie której ówczesny Wójt Gminy obciążył skarżącą kosztami przyłączenia nieruchomości do gminnej sieci kanalizacyjnej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym (art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 P.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Przepis art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej P.p.s.a. określa, jakie naruszenia prawa stanowią podstawę uwzględnienia skargi.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku – Białej o odmowie wszczęcia postępowania, wydane w wyniku wniosku złożonego przez skarżącą M. W. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 19 marca 2012 r. nr [...] wydanej przez Wójta Gminy J.
Wśród podstaw prawnych zaskarżonego postanowienia organ wskazał art. 61a i art. 157 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 157 § 2 K.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
Natomiast według art. 61a § 1 K.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 (tj. żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Z akt administracyjnych wynika, że skarżąca poprzednio złożyła w dniu 17 stycznia 2017 r. wniosek o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji Wójta Gminy J. z dnia 19 marca 2012 r. nr [...] i decyzją z dnia 17.03.2017 r. nr [...] organ odwoławczy orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności tej decyzji, wskazując w uzasadnieniu, iż nie zaistniała żadna z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a.
Decyzja ta, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, została utrzymana w mocy - decyzją SKO z dnia 10 maja 2017 r. nr [...] i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnym postanowieniem z dnia 8 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/GI 587/17 odrzucił skargę M. W. na wymienioną decyzję Kolegium z dnia 10 maja 2017 r.
W związku z tym zasadnie organ wskazał w zaskarżonym postanowieniu, że brak jest możliwości wydania decyzji w trybie art. 156 § 1 K.p.a., gdyż ponowne orzekanie w tej samej sprawie stanowiłoby rażące naruszenie prawa, zagrożone sankcją stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Według tego przepisu organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco.
Wobec tego prawidłowo organ stwierdził, że zaistniały przesłanki zastosowania art. 61a § 1 K.p.a., gdyż żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione w stanie sprawy, w którym - z innych przyczyn (niż wniesienie przez osobę niebędącą stroną) - postępowanie nie może być wszczęte.
Stanowiło to podstawę wydania przez organ zaskarżonego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku złożonego przez skarżącą o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 19 marca 2012 r. nr [...] wydanej przez Wójta Gminy J.
Zarzuty skargi nie zasługiwały zatem na uwzględnienie, gdyż w oparciu o powyższe okoliczności sprawy, prawidłowo organ odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka wskazać należało, że zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a., Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające – wyłącznie z dokumentów - jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Nie zaistniały zatem przesłanki zastosowania wymienionego przepisu postępowania.
Mając na uwadze przedstawiony stan sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami proceduralnymi i w wyniku prawidłowo ustalonych okoliczności uzasadniających odmowę wszczęcia postępowania.
Wobec tego brak było podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku - Białej wydanego na skutek wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności, o których była mowa wyżej, właściwej ich oceny oraz prawidłowych rozważań prawnych, zawartych w jego uzasadnieniu, jak tego wymaga art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 126 K.p.a.
Zgodnie zatem z art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić.