II SA/Gl 1475/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-12-22
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
ochrona środowiskapostępowanie egzekucyjnegrzywna w celu przymuszeniauciążliwośćhałasspółka z o.o.WSA Gliwice

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę spółki P. sp. z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach utrzymujące w mocy grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 50 000 zł nałożoną za niewykonanie obowiązku ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko.

Spółka P. sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, które utrzymało w mocy grzywnę w wysokości 50 000 zł nałożoną przez Starostę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko. Spółka zarzucała m.in. dowolne ustalenie niewykonania obowiązku i brak dowodów. Sąd uznał, że obowiązek nałożony ostateczną decyzją pozostaje w mocy, a postępowanie egzekucyjne jest legalne. Skarga została oddalona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę spółki P. sp. z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, które utrzymało w mocy grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 50 000 zł. Grzywna została nałożona przez Starostę za niewykonanie obowiązku ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko, wynikającego z decyzji z 2021 r. Spółka kwestionowała zasadność nałożenia grzywny, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. i dowolnych ustaleń faktycznych. Sąd administracyjny, kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia, stwierdził, że obowiązek nałożony ostateczną decyzją pozostaje w mocy, a postępowanie egzekucyjne, w tym nałożenie grzywny, zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd podkreślił, że grzywna w celu przymuszenia ma charakter dyscyplinujący i nie jest karą, a jej wysokość powinna być adekwatna do celu. Analiza akt sprawy wykazała, że organ egzekucyjny prawidłowo zastosował środek egzekucyjny, a wysokość grzywny została uzasadniona. W związku z tym, Sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, nałożenie grzywny w celu przymuszenia jest zgodne z prawem, jeśli obowiązek nałożony ostateczną decyzją pozostaje w mocy, a postępowanie egzekucyjne jest prowadzone zgodnie z przepisami.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obowiązek nałożony decyzją administracyjną jest wykonalny, a postępowanie egzekucyjne, w tym nałożenie grzywny, zostało przeprowadzone prawidłowo. Grzywna w celu przymuszenia ma charakter dyscyplinujący i jej wysokość powinna być adekwatna do celu, a niekoniecznie dostosowana do możliwości finansowych strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.e.a. art. 119

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Grzywna w celu przymuszenia nakładana jest, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego.

u.p.e.a. art. 121 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł.

u.p.e.a. art. 121 § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć kwoty 50 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 200 000 zł.

u.p.e.a. art. 122

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa elementy postanowienia o nałożeniu grzywny, w tym wezwanie do uiszczenia grzywny i wykonania obowiązku.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

u.p.e.a. art. 1a § 12

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Definicja grzywny w celu przymuszenia jako środka egzekucyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek nałożony ostateczną decyzją administracyjną pozostaje w mocy i podlega egzekucji. Postępowanie egzekucyjne, w tym nałożenie grzywny w celu przymuszenia, zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa. Grzywna w celu przymuszenia ma charakter dyscyplinujący, a jej wysokość powinna być adekwatna do celu, a niekoniecznie dostosowana do możliwości finansowych strony.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące dowolnych ustaleń faktycznych i braku dowodów na niewykonanie obowiązku. Zarzuty dotyczące nieprawidłowości w wykonaniu decyzji administracyjnej.

Godne uwagi sformułowania

Grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku, która ma na celu skłonienie zobowiązanego, przez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się. Dopóki wykonalność ostatecznej decyzji administracyjnej nie zostanie wstrzymana, albo też decyzja ta nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, organy egzekucyjne mają prawo i obowiązek prowadzić egzekucję określonych w decyzji obowiązków.

Skład orzekający

Renata Siudyka

przewodniczący sprawozdawca

Grzegorz Dobrowolski

członek

Artur Żurawik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwłaszcza w kontekście ochrony środowiska i obowiązków niepieniężnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale stanowi potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA w zakresie środków egzekucyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy egzekucji administracyjnej i nałożenia grzywny, co jest istotne dla prawników procesowych i specjalistów od prawa administracyjnego. Pokazuje mechanizmy przymusu w egzekucji obowiązków niepieniężnych.

Grzywna 50 000 zł za hałas. Sąd potwierdza skuteczność egzekucji administracyjnej.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 1475/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-12-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Artur Żurawik
Grzegorz Dobrowolski
Renata Siudyka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 119
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 28 czerwca 2023 r. nr SKO.OŚ/41.9/620/2023/12725/KS w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku negatywnego oddziaływania na środowisko oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (SKO) postanowieniem z dnia 28 czerwca 2023 r. nr SKO.OŚ/41.9/620/2023/12725/KS, po rozpatrzeniu zażalenia P. Sp. z o.o. z siedzibą w P., reprezentowanego przez pełnomocnika będącego adwokatem, na postanowienie Starosty [...] z dnia 9 maja 2023 r. nr [...] w kwestii nałożenia na zobowiązanego P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, grzywny w celu przymuszenia w kwocie 50 000 zł, wezwania zobowiązanego do uiszczenia nałożonej grzywny oraz wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 21 października 2022 r. wystawionego przez Starostę [...].
Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia 29 lipca 2021 r., nr [...] organ I instancji nałożył na P. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (skarżący) obowiązek ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia, powodowanego prowadzoną działalnością na terenie zakładu w P. przy ul. [...], poprzez zakaz użytkowania na terenie zakładu w P. przy ul. [...] w godzinach nocnych tj. od 22.00 do 6.00 uciążliwych źródeł tj. zespołu maszyn ciężkich i urządzeń, związanych z eksploatacją węzła stacjonarnego przesiewowego wraz z czynnościami manewrowymi pojazdów mobilnych w postaci ładowarek kołowych przegubowych ciężkich i lekkich, a także bieżących czynności porządkowo - utrzymaniowych placów składowych surowca; ograniczenie w porze dziennej pracy z udziałem ww. uciążliwych źródeł do godz. 18.00; utrzymywanie w należytym stanie technicznym urządzenia wodnego - istniejącego wylotu 0400 wód opadowych i roztopowych; wykonanie w okresie wiosennym i jesiennym przeglądu urządzeń i instalacji do oczyszczania ścieków, w tym wylotu do rowu odprowadzającego, potwierdzone sporządzonym odpowiednim protokołem z dokonanych ustaleń; bieżące czyszczenie wschodniej części kanału przy płocie, zlokalizowanym na terenie zakładu, z zanieczyszczeń mułem węglowym pochodzącym z placu składowego, w szczególności po obfitych opadach deszczu; wykonanie w okresie wiosennym i jesiennym przeglądu wschodniej części kanału przy płocie, zlokalizowanym na terenie zakładu, potwierdzone sporządzonym odpowiednim protokołem z dokonanych ustaleń.
Dnia 5 kwietnia 2022 r. organ I instancji upomnieniem nr [...] wezwał skarżącego do wykonania od dnia doręczenia upomnienia obowiązków nałożonych w decyzji tego organu z dnia 29 lipca 2021 r. Upomnienie dostarczono dnia 7 kwietnia 2022 r.
W dniu 16 listopada 2022 r. organ egzekucyjny przystępując do czynności egzekucyjnych wysłał do skarżącego odpis tytułu wykonawczego wystawiony 15 listopada 2022 r. oraz postanowienie z dnia 15 listopada 2022 r., którym nałożył na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 50 000 zł.
SKO, w wyniku rozpatrzenia zażalenia skarżącego, postanowieniem z dnia 21 marca 2023 r. uchyliło postanowienie organu I instancji z dnia 15 listopada 2022 r. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazało wady, które organ I instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu powinien usunąć, aby wydać ponowne rozstrzygnięcie. Stwierdziło, że wymierzając grzywnę we wskazanej wysokości organ I instancji w sposób niedostateczny uzasadnił wymiar, w jakim została ona nałożona.
Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji ustalił, że pismem z dnia 18 marca 2022 r. T.O. Poseł Na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej przedstawił organowi I instancji kopię wyroku nakazowego z dnia [...] r. Sądu Rejonowego w G. Wydział [...] sygn. akt [...]. Na podstawie wyroku stwierdzono, że w roku 2021 trzy razy stwierdzono naruszenia zakłócania spoczynku nocnego mieszkańcom ul. [...] w P. Ponadto dwa wykroczenia dotyczyły zakłócania spokoju w ciągu dnia, w tym ostatni w styczniu 2022 r. Sąd uznał obwinionego winnego popełnienia zarzucanych mu czynów.
W dniu 29 kwietnia 2022 r. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Katowicach przedstawił sprawozdanie nr [...] z pomiarów hałasu w środowisku pochodzącego z instalacji lub urządzenia wykonanych przez wskazany inspektorat, którego wyniki wskazują na naruszenie warunków decyzji organu I instancji z dnia 27 sierpnia 2019 r. utrzymanej w mocy decyzją SKO z dnia 25 lutego 2020 r., którą ustalono dopuszczalny poziom hałasu przenikającego do środowiska z terenu zakładu przy ul. [...] w P. na teren objęty ochroną akustyczną - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.
Zauważył, że mieszkańcy sąsiadujący z terenem spółki po terminie dostarczenia upomnienia zgłaszali uciążliwość związaną z hałasem emitowanym przez skarżącego. Organ I instancji wskazywał na interwencje Policji dotyczące zakłócania ciszy nocnej przez skarżącego. Zdaniem organu I instancji posiadany materiał dowodowy jednoznacznie-wykazał użytkowanie na terenie zakładu w P. przy ul. [...] w godzinach nocnych tj. od 22.00 do 6.00 uciążliwych źródeł, co jest dokuczliwe dla sąsiadujących terenów.
Postanowieniem z dnia 9 maja 2023 r. nr [...]., sprostowanym postanowieniem z dnia 27 czerwca 2023 r. nr [...], organ I instancji nałożył na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 50 000 zł. W uzasadnieniu postanowienia, organ I instancji wskazał przesłanki, którymi się kierował podejmując przedmiotowe rozstrzygnięcie.
W zażaleniu na rozstrzygnięcie pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 77 § 1 w związku z art. 7 k.p.a. i wyraził niezadowolenie z rozstrzygnięcia organu I instancji. W konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zmniejszenie wysokości nałożonej grzywny do kwoty 5.000 zł. Zwrócił uwagę, że niedopuszczalne jest powoływanie się jedynie na sprawozdanie finansowe skarżącego za rok 2020.
SKO, po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem z dnia 28 czerwca 2023 r. nr SKO.OŚ/41.9/620/2023/12725/KS, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie nałożenia grzywny. W uzasadnieniu postanowienia SKO przedstawiło przebieg postepowania według chronologii zdarzeń. Przytoczyło przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2505 z późn. zm.- dalej "u.p.e.a.") i stwierdziło, że w myśl art. 1a pkt 12 lit. b) tiret 1 u.p.e.a., grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym. Wskazało przesłanki, którymi się kierował podejmując przedmiotowe rozstrzygnięcie. Po analizie akt sprawy oraz obowiązującego stanu prawnego SKO stwierdziło, że organ I instancji przeprowadził postępowanie w sposób prawidłowy i zaskarżone postanowienie tego organu wydane po przeprowadzeniu ww. postępowania winno się ostać w obrocie prawnym,
Utrzymanie zatem w mocy przez organ odwoławczy zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji ma miejsce wówczas, gdy dokonana przez organ odwoławczy ocena sprawy jest zbieżna ze stanowiskiem organu działającego w pierwszej instancji. Taka sytuacja zachodzi w przedmiotowej sprawie.
SKO stwierdziło, że organ I instancji zastosował grzywnę w celu przymuszenia zgodnie z art. 119 pkt 4 u.p.e.a., gdy nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. W takim przypadku zachodzi konieczność uzasadnienia wyboru środka egzekucyjnego z uwzględnieniem zasady celowości, a organ i instancji uzasadnił celowość zastosowania w sprawie grzywny w celu przymuszenia.
Zdaniem SKO nałożenie na zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia zobowiązanego do samodzielnego wykonania przez niego obowiązków na niego nałożonych jest mniej kosztowne i tym samym mniej uciążliwe dla niego niż wykonanie zastępcze na jego koszt. Uzasadnienie wysokości grzywny w celu przymuszenia w kwocie 50.000 zł jest adekwatne i zasadne. Zwróciło uwagę, że nałożona w lutym 2022 r. przez Sąd Rejonowy w G. grzywna w wysokości 500,00 zł nie wpłynęła na skarżącego dyscyplinująco, co skutkowało kolejnymi naruszeniami. Najwięcej naruszeń zakłócania ciszy nocnej było w roku 2021, czyli w roku w którym skarżący osiągnął zysk w wysokości 6 453 583,96 zł. Reasumując SKO stwierdziło, że nałożenie grzywny w maksymalnej wysokości 50 000 zł. jest zgodne z prawem i mieści się w granicach w jakich można tę grzywnę nałożyć. i organ pierwszej instancji taką grzywnę mógł nałożyć. Nałożenie na stronę grzywny w celu przymuszenia w tej wysokości zostało przez organ I instancji odpowiednio uzasadnione i w ocenie SKO może spełnić swoją rolę przymuszającą skarżącego do dobrowolnego wykonania ciążących na niej obowiązków. Wskazało również, że sentencja zaskarżonego postępowania jest prawidłowa i zawiera wszystkie prawem przewidziane elementy, wynikające z art. 122 § 1 u.p.e.a. Nie znalazło również podstaw do umorzenia postępowania. Odnosząc się do treści zażalenia skarżącego SKO uznało, że zarzuty w nim zawarte nie znajdują uzasadnienia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący
reprezentowany przez pełnomocnika adwokata zarzucił postanowieniu SKO naruszenie art. 77 § 1 k.p.a w związku z art. 7 k.p.a poprzez dowolne ustalenie, iż zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązków nałożonych decyzją Starosty [...] z dnia 29 lipca 2021 r. w zakresie zakazu użytkowania na terenie zakładu w P. przy ul. [...] w godzinach nocnych tj. od 22.00 do 6.00 uciążliwych źródeł hałasu; art. 80 k.p.a., poprzez dowolne ustalenie, iż okoliczność w postaci uciążliwości związanych z hałasem emitowanym przez skarżącego. została udowodniona, w sytuacji gdy okoliczność ta wynika wyłącznie z subiektywnych opinii, twierdzeń kilku mieszkańców ulicy [...] w P.; art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wskazania dowodów na których organ drugiej instancji oparł ustalenia, iż skarżący uchyla się od obowiązków nałożonych decyzją organu I instancji z dnia 29 lipca 2021 r., jak również niewskazania przyczyn z powodu których odmówił wiarygodności dowodom z protokołu kontroli GIS przeprowadzonej dnia 19 lipca 2022 r. sprawozdaniu nr [...] z pomiaru hałasu w środowisku pochodzącego z instalacji lub urządzeń. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości; wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonego postanowienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, a w przypadku nieuwzględnienia wniosku przez organ II instancji, o wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonego postanowienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach; zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania administracyjnego w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Zdaniem skarżącego zaskarżonym postanowieniem nałożono na niego grzywnę w sposób bezzasadny jedynie na podstawie zgłoszeń kilku mieszkańców ulicy [...] w P. oraz przeprowadzonych interwencji funkcjonariuszy policji w dniach [...] i [...] sierpnia 2022 r., które to pomimo skierowania wniosków o ukaranie do Sądu nie zakończyły się stwierdzeniem dopuszczenia się wykroczenia w postaci zakłócania ciszy nocnej. Podkreślił, że skarżący podjął szereg czynności zmierzających do wykonania nałożonych na niego obowiązków. W szczególności skarżący zakupił nowy teren w K. dokonując relokacji znacznej część sprzętu ciężkiego pracującego na terenie zakładu w P..
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało w całości swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu z przyczyn wskazanych w jego uzasadnieniu. Zauważyło, że zarzuty skargi są w znacznej mierze powtórzeniem zarzutów zażalenia, do których SKO odniosło się już w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 - dalej: "p.p.s.a.") lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym za zasadzie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem kontroli Sąd w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (SKO) z dnia 28 czerwca 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie nałożenia na skarżącego grzywny w celu przymuszenia
Materialnoprawną podstawę postanowienia stanowią przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2505 - dalej "u.p.e.a.)", w szczególności postanowienia rozdziału 2, działu III ustawy. W myśl art. 119 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywna ta, stosownie do art. 120 u.p.e.a. może być nakładana zarówno na osoby fizyczne, jak i osoby prawne, a także jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej.W art. 121 u.p.e.a. wskazano, że grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie. Jeśli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia (art. 121 § 4 u.p.e.a.). W myśl art. 121 § 2 u.p.e.a. z zastrzeżeniem § 5 (dotyczącego przymusowej rozbiórki) każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł. Zgodnie zaś z art. 121 § 3 u.p.e.a. grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć kwoty 50 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 200 000 zł.
W art. 122 u.p.e.a wskazano tryb wymierzania grzywny. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu:
1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32;
2) postanowienie o nałożeniu grzywny.
Postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać:
1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych;
2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze.
Zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny.
W myśl art. 125 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego. Na postanowienie o odmowie umorzenia grzywny służy zażalenie.
Grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku, która ma na celu skłonienie zobowiązanego, przez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się. Dlatego nie ma tu zastosowania, wyrażona w prawie karnym, zasada miarkowania, nakazująca dostosowanie wysokości nałożonej grzywny do możliwości finansowych zobowiązanego (wyroki NSA z: 31 sierpnia 2016 r. II OSK 2975/14; 26 maja 2015 r. II OSK 2611/13; 13 czerwca 2014 r. II OSK 106/13, cbosa). By środek ten nabrał charakteru dyscyplinującego, nałożona grzywna winna być na tyle wysoka, by w ocenie zobowiązanego nieopłacalne było jej uiszczenie tylko dla odłożenia w czasie egzekwowanego obowiązku. Z tych też przyczyn w ramach uznania administracyjnego, wymierzając grzywnę, organ egzekucyjny winien kierować się zasadą celowości i skuteczności podjętych działań, a nie słusznym interesem strony (wyroki NSA z: 26 lipca 2012 r. II OSK 813/11; 28 kwietnia 2020 r. II OSK 1475/19, wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1335/21).
W orzecznictwie podkreśla się również, że w zażaleniu na postanowienie o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia nie jest dopuszczalne powoływanie okoliczności wskazanych w art. 33 u.p.e.a., gdyż zażalenie takie byłoby w istocie rzeczy zarzutem. Środki prawne w postępowaniu egzekucyjnym w administracji powinny zostać oparte na zasadzie wyłączności rozumianej w ten sposób, że jednego rodzaju przesłanka powinna umożliwiać określonemu podmiotowi wniesienie jednego rodzaju środka prawnego. Tym samym w niniejszej sprawie badaniu podlega jedynie legalność wydania postanowienia o nałożenia grzywny, w tym wystąpienie przesłanek do jej nałożenia (wynikających m.in. z art. 119 u.p.e.a., w którym wymieniono przypadki, w których nakłada się grzywnę) oraz sposobu ustalenia jej wysokości (tak m.in. wyrok NSA z dnia 2 marca 2023 r. sygn. akt II OSK 1682/20, wyrok NSA z dnia 9 maja 2023, sygn. akt II OSK 1573.20).
Zauważyć należy, że w postępowaniu egzekucyjnym ani organy, ani sądy administracyjne nie są władne oceniać prawidłowości wykonywanej decyzji, w szczególności w sytuacji, gdy taka sądowa kontrola tej decyzji już miała miejsce. Dopóki wykonalność ostatecznej decyzji administracyjnej nie zostanie wstrzymana, albo też decyzja ta nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, organy egzekucyjne mają prawo i obowiązek prowadzić egzekucję określonych w decyzji obowiązków. Zasadnicze znaczenie ma fakt, czy egzekwowany obowiązek wynika z ostatecznej, pozostającej w obrocie prawnym decyzji. Dopóki obowiązek ten nie zostanie przez zobowiązanych wykonany, organ zobligowany jest doprowadzić do jego wykonania, stosując w tym celu przewidziane prawem środki egzekucyjne, w tym również grzywnę w celu przymuszenia (zob. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2023 r. sygn. akt II OSK 2027/20).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że poza sporem jest, że w mocy pozostaje obowiązek nałożony ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia 29 lipca 2021 r. nakazująca na obecnie skarżącego P obowiązek ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia, powodowanego prowadzoną działalnością na terenie zakładu w P. przy ul. [...] Decyzja ta stanowi podstawę tytułu wykonawczego nr [...] r. wydanego w dniu 15 listopada 2022 r. przez Starostę [...] (karta 58 akt adm.) Nie budzi także wątpliwości w świetle akt administracyjnych sprawy, że pismem z dnia 5 kwietnia 2022 r., nr [...] organ I instancji wysłał do skarżącego upomnienie, w którym wezwał skarżącego do dobrowolnego wykonania obowiązku, informując, że brak wykonania spowoduje wszczęcie postępowania egzekucyjnego, a w pouczeniu zawarto informację o możliwości nałożenia grzywny w celu przymuszenia (karta 12 akt adm.). Postanowieniem z dnia 15 listopada 2022 r. nr [...] organ I instancji nałożył na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 50 000 zł. Wskazane postanowienie zostało uchylone przez SKO postanowieniem z dnia 21 marca 2023 r. Zdaniem SKO, wymierzając grzywnę we wskazanej wysokości, organ I instancji w sposób niedostateczny uzasadnił wymiar w jakim została ona wymierzona. Zarówno upomnienie, jak i tytuł wykonawczy zostały prawidłowo skarżącemu doręczone.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z dnia 9 maja 2023 r. nr [...], sprostowanym postanowieniem z dnia 27 czerwca 2023 r, organ I instancji nałożył na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia Postanowienie to zawiera wszystkie wymagane prawem (art. 122 u.p.e.a. elementy), zaś nałożona grzywna mieści się w wartościach wynikających z art. 121 u.p.e.a. Postanowienie organu I instancji jako zgodne z prawem zostało następnie utrzymane w mocy przez SKO.
W ocenie Sądu prawidłowo organ odwoławczy uznał, że skarżone postanowienie należy utrzymać w mocy, albowiem przeprowadzona przez tut. Sądu kontrola tego postanowienia wykazała, że odpowiada ono prawu.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi Sąd stwierdza, iż nie zasługują na uwzględnienie. Skarżący uważa, że brak było podstaw do nałożenia na niego przedmiotowego obowiązku. Zarzuty zawarte w skardze mają charakter w istocie zarzutów egzekucyjnych ukierunkowanych na nieistnienie obowiązku, zatem nie mogą odnieść skutków względem prawidłowego postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.
W tym stanie sprawy, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI