II SA/Gl 1471/24

II SA/Gl 1471/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agnieszka Kręcisz-Sarna
Krzysztof Nowak
Wojciech Gapiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1087
art. 234  ust. 1-5
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 2 września 2024 r. nr SKO.V 428/204/2024 w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na gruncie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza P. z dnia 5 lipca 2024 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz skarżącego 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej – organ odwoławczy, Kolegium) decyzją z dnia 2 września 2024 r. nr SKO.V 428/204/2024, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 – dalej k.p.a.) oraz art. 234 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1087 z późn. zm. – dalej u.p.w.), po rozpoznaniu odwołania K.M. (dalej - Skarżący), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza P. (dalej - Burmistrz, organ I instancji) z dnia 5 lipca 2024 r. nr [...] (znak [...]) odmawiającą nakazania J.K. i A.K. (dalej – Uczestnicy), właścicielom działki ewidencyjnej nr [...] przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom na działce ewidencyjnej nr [...] położonej przy ul. [...] w P..
Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z dnia 23 listopada 2023 r. Skarżący wniósł o wszczęcie postępowania w sprawie naruszenia stanu wody na gruncie. Uzasadniając wniosek wskazał, że mimo wyposażenia nieruchomości w kanalizację odprowadzającą nieczystości do kanału ulicznego, to piwnice jego budynku są zalewane od strony sąsiadów. Jego zdaniem, wynika to z tego, że właściciele sąsiedniej nieruchomości nie zagospodarowali należycie działki, zwłaszcza jej północno - wschodniej części, gdzie przez dziesięciolecia było błoto. W ostatnich latach problem ten – jak zaznaczył Skarżący – był maskowany poprzez nadsypywanie ziemi i drobnego żwiru, a także poprzez zabudowę tego terenu garażami – blaszakami, z których woda odprowadzana jest rynnami do granicy jego posesji na powierzchnię gruntu.
Natomiast w piśmie z dnia 18 grudnia 2023 r. Skarżący wskazał, że na działce [...] nie ma możliwości dojścia do jej wschodniej granicy, czyli do miejsca, gdzie wody opadowe spływają na jego działkę nr [...]. Ponadto podniósł, że zainstalowana na sąsiedniej działce beczka na wody opadowe jest bezużyteczna.
Po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, Burmistrz decyzją z dnia 5 lipca 2024 r. nr [...]. odmówił nakazania Uczestnikom, właścicielom działki nr [...] przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom na działce nr [...] należącej do Skarżącego.
W uzasadnieniu decyzji Burmistrz przestawił przebieg postępowania administracyjnego. Wskazał m.in., że Skarżący w piśmie z dnia 11 stycznia 2024 r. poinformował, że od pięćdziesięciu lat zmuszony jest ponosić koszty zabezpieczeń piwnic i murów przed zalewaniem wodami opadowymi z nieruchomości sąsiedniej. Następnie organ I instancji przywołując art. 234 ust. 5 u.p.w. podniósł, że materiał dowodowy zebrany w sprawie jednoznacznie potwierdza, że upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt. W związku z powyższym faktem – jak stwierdził organ I instancji - nie ma prawnej możliwości nakazania właścicielom działki nr [...] przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom.
W odwołaniu z dnia 22 lipca 2024 r. Skarżący nie zgodził się z decyzją organu I instancji. W jego motywach wskazał na uchybienia procesowe, w tym głównie dotyczące przeprowadzenia oględzin, a także braku ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego. Zaprzeczył, aby garaże powstały w "czasach zamierzchłych".
Kolegium decyzją z dnia 2 września 2024 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy przywołało treść art. 234 ust. 5 u.p.w. oraz orzecznictwo sądów administracyjnych W ocenie Kolegium, przepis art. 234 ust. 5 u.p.w. należy odczytywać, jako konieczność wykazania, a przynajmniej uprawdopodobnienia, że zmiana stanu wód na gruncie sąsiednim powoduje szkody na gruncie wnioskującego o wszczęcie postępowania, a on sam o tym fakcie ma wiedzę przez okres nie przekraczający 5 lat. Mając to na uwadze organ odwoławczy uznał, że Burmistrz słusznie wskazał, że Skarżący posiadał wiedzę o fakcie naruszenia stosunków wodnych od ponad 5 lat, o czym świadczy treść protokołu z oględzin przeprowadzonych w dniu 10 stycznia 2024 r., w którym stwierdzono, że "garaż blaszany powstał w 2016 r." Ponadto z treści pism do organu I instancji, np. z pisma z dnia 11 stycznia 2024 r. wynika, że problem zalewania piwnic istnieje od kilkudziesięciu lat. Zdaniem organu odwoławczego, merytoryczne rozpoznanie sprawy, pomimo istnienia przesłanki do jego umorzenia, tj. upływu pięcioletniego terminu od momentów powzięcia informacji o zmianie stosunków wodnych na gruncie ze skodą na grunt sąsiedni, obarczone byłoby wadą nieważności w związku z rażącym naruszeniem prawa. Jak bowiem stwierdził, jeżeli organ prowadząc postępowanie wykaże, że wnioskodawca wiedzę o naruszeniu stosunków wodnych ze szkodą dla jego gruntu ma od ponad 5 organ zobligowany jest do umorzenia postępowania. Dlatego też Kolegium stanęło na stanowisku, że nie można zarzucić organowi I instancji naruszenia przepisów postępowania, ani też przepisów prawa materialnego w zakresie powoływanym przez Skarżącego, a zaskarżona decyzja może ostać się w obrocie prawnym.
W skardze z dnia 9 października 2024 r., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika zarzucił decyzji Kolegium:
1) naruszenie przepisów procedury administracyjnej, tj.:
– art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, co poskutkowało przyjęciem przez organy błędnego stanu faktycznego i miało wpływ na treść wydanej w sprawie decyzji ostatecznej;
– art. 12 § 1 k.p.a. poprzez niewykorzystanie najprostszych sposobów sprawdzenia twierdzeń stron, co poskutkowało ustaleniem błędnego stanu faktycznego i miało wpływ na treść wydanej w sprawie decyzji ostatecznej;
– art. 234 ust. 5 u.p.w. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w wyniku czego wydana została decyzja nieuwzględniająca interesów skarżącego i nierozstrzygająca sprawy co do meritum, co jednocześnie uniemożliwiło Skarżącemu dochodzenie jego prawnie uzasadnionych roszczeń w zakresie szkód wyrządzonych na jego gruncie w wyniku zmiany stanu wód na gruncie sąsiednim;
2) błąd w ustaleniach faktycznych sprawy, dotyczących kluczowych w sprawie okoliczności, tj. czasu budowy garaży, polegający na przyjęciu, iż w sprawie dwa blaszane garaże budowane w nowej technologii, posadowione na działce sąsiedniej dla Skarżącego, powstały kolejno w latach 80-tych XX wieku oraz w roku 2016, podczas gdy garaże te zostały wybudowane nie wcześniej niż w roku 2023 i w roku 2021, co miało istotny wpływ na treść wydanej decyzji.
Wobec powyższych zarzutów pełnomocnik Skarżącego wniósł o uwzględnienie skargi w całości, uchylenie zaskarżonej decyzji, o przeprowadzenie rozprawy i wydanie wyroku nakazującego właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, jednocześnie ustalając termin wykonania tych czynności. Ewentualnie, w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego przy wydawaniu zaskarżonej decyzji o uwzględnienie skargi w całości, uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie organu do wydania decyzji o określonej treści, zgodnej z podaną powyżej oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Ponadto w skardze zawarto żądanie dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z wydruków zdjęć zamieszczonych w aplikacji Google Earth Pro, przedstawiających nieruchomości objęte postępowaniem w latach: 2018, 2019, 2023 oraz 2024, w szczególności budynki w postaci garaży na nieruchomości położonej przy ul. [...] (widok od ulicy [...]) - na okoliczność nieprawdziwych zeznań uczestników postępowania, na których oparto się przy wydawaniu decyzji, a na podstawie których ustalono stan faktyczny sprawy oraz na okoliczność przybliżonego czasu budowy poszczególnych budynków stanowiących garaże posadowione na działce sąsiedniej dla działki Skarżącego.
W uzasadnieniu skargi zanegowano stanowisko Kolegium. Podkreślono, że od czasu wybudowania pierwszego z nowo postawionych na sąsiedniej działce blaszanych garaży zauważono niekorzystną zmianę stanu wody na gruncie, która to zmiana powoduje rosnącą ilość i głębokość szkód w nieruchomości Skarżącego - zarówno gruntowej, jak budynkowej, poprzez penetrację elewacji jego budynku i wlewanie się wody do zagospodarowanej piwnicy. Jednocześnie wskazano, że teren - na którym znajdują się przedmiotowe działki - jest terenem błotnistym, podmokłym, wymagającym przez osoby, które zechcą wznosić na nim budowle, m.in. instalacji szeregu systemów mających na celu zapewnienie odprowadzania wody z poszczególnych działek do kolektora, czy kanału ulicznego. Pełnomocnik Skarżącego podniósł również, że blaszane garaże na działce nr [...] postawiono w latach 2021 i 2023. Natomiast zwiększenie się szkód na swojej nieruchomości Skarżący dostrzegł niedługo po budowie pierwszego garażu, tj. większego, zlokalizowanego przy granicy przedmiotowych działek. Skarżący – według pełnomocnika - zmianę stosunków wodnych na gruncie sąsiednim, upatruje w nieprawidłowym zagospodarowaniu terenu, ponieważ nie zainwestowano w żaden skuteczny system odprowadzający wodę z gruntu. Natomiast w trakcie budowy garaży, w szczególności większego, położonego przy granicy działki sąsiedniej z działką Skarżącego, nie wykonano ich solidnych fundamentów. Wybudowany garaż zaopatrzono w rynny, odprowadzające wodę z dachu dwuspadowego na powierzchnię gruntu. Ponadto wskazano, że montaż pojemników na deszczówkę o pojemności 160 litrów nie ma wpływu na sytuację jego nieruchomości. Mianowicie sąsiedzi nie wykorzystują zebranej wody, wobec czego pojemniki te są pełne, a woda, która do niech wpada przelewa się, wywołując taki sam efekt jak w przypadku odprowadzania wody z rynny bezpośrednio na grunt przy granicy działek. Dalej podniesiono, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie błędnych ustaleń faktycznych sprawy, dotyczących czasu budowy garaży, która to budowa spowodowała zmianę stanu wód na gruncie sąsiednim, a później - na gruncie Skarżącego, który zaczął następnie obserwować rosnące szkody tym wywołane w swojej nieruchomości. Zdaniem pełnomocnika Skarżącego, organ błędnie przyjął, iż w sprawie upłynął termin na złożenie wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie naruszenia stanu wody na gruncie sąsiada, określony w art. 234 ust. 5 u.p.w. Błąd polega na przyjęciu, że dwa blaszane garaże wybudowane w nowej technologii, powstały kolejno w latach 80-tych XX wieku oraz w 2016 r., podczas gdy garaże te zostały wybudowane nie wcześniej niż w roku 2023 i 2019. Na poparcie powyższego załączono zdjęcia satelitarne i naziemne opublikowane w aplikacji Google Earth Pro. Pierwszy z garaży powstał w dacie pomiędzy dniem 24 listopada 2019 r. a majem 2023 r., drugi natomiast, znajdujący się przy ul. [...] - pomiędzy majem 2023 r. a październikiem 2024 r. Końcowo podniesiono, że zdjęcia satelitarne, nie potwierdzają ani stanu faktycznego podawanego przez właścicieli sąsiedniego gruntu, ani stanu faktycznego przyjętego za podstawę dwu wydanych w sprawie decyzji, co wskazuje, że decyzje te zostały wydane w rażąco błędnie ustalonym stanie faktycznym.
W piśmie z dnia 10 października 2024 r. stanowiącym uzupełnienie skargi pełnomocnik Skarżącego wskazał, że "przywrócenie stanu poprzedniego", o które wnosi, należy rozumieć jako przywrócenie stanu sprzed postawienia przez właściciela działki sąsiadującej ze Skarżącym spornych garaży, stanowiących samowolę budowlaną.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 13 stycznia 2025 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z akt sprawy prowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. pod sygnaturą akt [...] ([...] i [...]), w tym z załączonych do niniejszego pisma: kopii protokołu czynności kontrolnych przeprowadzonych na gruncie w dniu 8 listopada 2024 r. wraz z załącznikiem, kopii pisma z dnia 15 października 2024 r., kopii pisma z dnia 20 listopada 2024 r. sporządzonego przez Zastępcę Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w P. oraz kopii pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 16 grudnia 2024 r. skierowanego do Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach - na okoliczność wykazania czasu wybudowania garaży na działce [...], ustaleń właściwych organów administracji dotyczących legalności ich budowy, niezgłoszenia budowy garaży i brak wydanego w sprawie pozwolenia na budowę oraz braku współdziałania organów administracji publicznej ze szkodą dla Skarżącego.
Pismem z dnia 28 marca 2025 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci pisma Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 stycznia 2025 r. nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Kolegium dotycząca odmowy nakazania właścicielom działki o nr [...] przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Organ odwoławczy uargumentował to tym, że Skarżący negatywne skutki dla stanu wody na jego gruncie wiąże z wybudowaniem w sąsiedztwie garaży blaszanych, które powstały najpóźniej w 2016 r. Zatem - w ocenie Kolegium – wniosek Skarżącego o przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom został złożony po upływie 5 lat, liczonych od dnia, w którym Skarżący dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt. To z kolei – w myśl art. 234 ust. 5 u.p.w. – wyklucza możliwość nałożenia wspomnianych obowiązków na właścicieli działki negatywnie oddziałującej na grunt sąsiedni.
Z kolei Skarżący stoi na stanowisku, że żądanie przeprowadzenia postępowania w trybie art. 234 ust. 3 u.p.w. zostało wniesione przed upływem 5-letniego okresu liczonego od daty zmiany stosunków wodnych na działce Uczestników, które negatywnie wpływają na jego nieruchomość. W opinii pełnomocnika, organy zignorowały twierdzenia jego mocodawcy co do czasu powstania wspomnianych obiektów, dając w tym zakresie wiarę oświadczeniom Uczestników. Niezależnie od tego wskazano, że pojemniki mające gromadzić wodę z połaci dachu garażu zlokalizowanego przy granicy z działką Skarżącego, nie spełniają swojej funkcji. Jak bowiem wskazano, woda z przepełnionych pojemników zalewa działkę Skarżącego, prowadząc do opisanych szkód. Podniesiono także, że nie wyjaśniono negatywnego oddziaływania na nieruchomość Skarżącego wynikającą z przygotowania terenu pod budowę garaży, co związało się z nawiezieniem ziemi i tłucznia.
Przystępując do rozważań przyjdzie wskazać, że w myśl art. 234 ust. 1 u.p.w. właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie. Ponadto zgodnie z art. 234 ust. 2 u.p.w. na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jeżeli natomiast spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności (art. 234 ust. 3 u.p.w.). Nakaz ten nie zwalnia jednak z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego albo dokonania zgłoszenia wodnoprawnego, jeżeli są wymagane (art. 234 ust. 4 u.p.w.).
Aby jednak można było przeprowadzić postępowanie dotyczące naruszenia stosunków wodnych, a w dalszej kolejności, aby nałożyć obowiązki wynikające z art. 234 ust. 3 u.p.w., postępowanie w tym przedmiocie musi zostać wszczęte przed upływem 5 lat liczonych od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt. Stanowi o tym art. 234 ust. 5 u.p.w., który był podstawą prawną dla decyzji wydanych przez organy obu instancji. Zatem należy rozstrzygnąć spór co do tego, czy Skarżący składając wniosek w organie I instancji w dniu 24 listopada 2023 r. zachował wspomniany 5-letni termin.
Organy I i II instancji uznały, że jeden z garaży powstał w 2016 r., a drugi jeszcze w latach 80-tych ubiegłego wieku. Uwzględniając to, że podanie Skarżącego zostało złożone w organie I instancji w listopadzie 2023 r. przyjęły, że zaistniała podstawa do zastosowania art. 234 ust. 5 u.p.w. Podkreślić należy, że twierdzenie Uczestników w tej materii zostało zaakceptowane bez jakiejkolwiek jego weryfikacji. Organy nie tylko nie przedsięwzięły żadnych czynności w celu wyjaśnienia prawdziwości tych oświadczeń, ale również nie podały przyczyn, jakimi kierowały się uznając ich prawdziwość.
Tymczasem technologia w jakiej zostały wykonane oba garaże, jak również ich stan techniczny, rodzi uzasadnione wątpliwości chociażby co do tego, że zostały one wybudowane w latach 80-tych XX w. Fakt ten winien doprowadzić do przeprowadzenia z urzędu dowodów, które pozwoliłyby na ocenę wiarygodności twierdzeń Uczestników, a czego organ I instancji zaniechał. Zwrócić należy uwagę, że informacji pozwalających na ustalenie kiedy poszczególne obiekty powstały mogą dostarczyć m.in. ortofotomapy pozostające w zasobach ośrodków dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej. Wspomniane ortofotomapy wykonywane są cyklicznie, co pozwala na prześledzenie zagospodarowania danego obszaru w określonym czasookresie.
Konkludując uznać należy, że organy obu instancji naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zgodnie z pierwszym z wymienionych przepisów, w którym wyrażona jest zasada prawdy obiektywnej, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Rozwinięciem tej zasady jest art. 77 § 1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z kolei w myśl art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
W kontekście wskazanych uregulowań organy odmówiły nałożenia obowiązków z art. 234 ust. 3 u.p.w. w sytuacji, gdy zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał jeszcze na wydanie tego rodzaju decyzji. Brak jednoznacznych ustaleń co do daty powstania spornych obiektów, co – według Skarżącego - wiąże się ze zmianą stanu wody na gruncie Uczestników i negatywnym wpływie na nieruchomość sąsiednią, świadczy o przedwczesnym zakończeniu postępowania. Nadmienić należy, że Skarżący wskazuje, że zalewanie jego nieruchomości i szkody z tym związane występują od kilkudziesięciu lat. Jednak oświadczenie Skarżącego o ujawnieniu szkód w odległej przeszłości nie może samo w sobie stanowić o zasadności zastosowania art. 234 ust. 5 u.p.w. w sytuacji, gdy doszło do kolejnych działań na nieruchomości Uczestników, które zwiększyły intensywność tego zjawiska. Zatem niejako "powstała nowa szkoda" na gruncie Skarżącego, co ewentualnie będzie przedmiotem ustaleń, jeżeli wniosek w sprawie został złożony z zachowaniem 5-letniego terminu, o którym mowa w art. 234 ust. 5 u.p.w.
W ramach ponownie prowadzonego postępowania – w myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.) - organ I instancji uwzględni stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym uzasadnieniu. W szczególności weźmie pod uwag potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego we wskazanym w uzasadnieniu zakresie, a następnie podda go ocenie zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 80 k.p.a.
Zaznaczenia wymaga, że zaistnienie okoliczności z art. 234 ust. 5 u.p.w. nie daje podstawy do odmowy nałożenia obowiązków z art. 234 ust. 3 u.p.w., lecz uprawnia organ do odmowy wszczęcia postępowania, a jeżeli postępowanie zostanie wszczęte i wykaże, że wnioskodawca wiedzę o naruszeniu stosunków wodnych ze szkodą dla jego gruntu ma od ponad 5 lat daje organowi podstawę do umorzenia postępowania. Jeżeli organ I instancji wykluczy przesłankę negatywną z art. 234 ust. 5 u.p.w. to zobligowany będzie poczynić ustalenia: kto i kiedy dokonał zmiany stosunków wodnych, na czym ona polegała, jaki był stan wód przed dokonaniem zmiany i jaki po jej dokonaniu, jak zmiana wpłynęła na stosunki wodne w terenie, a przede wszystkim, czy powoduje lub może powodować szkody. Ponadto należy ustalić pierwotny i obecny kierunek spływu wód powierzchniowych, a więc także ukształtowanie terenu oraz, czy istnieją przeszkody zaburzające naturalny spływ wód i jakie mają one znaczenie dla stanu wody na gruncie. Nadmienić należy, że postępowanie winno objąć zarówno budowę garaży, ale również przygotowanie (utwardzenie) terenu pod wskazane obiekty.
Wobec naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
O kosztach postępowania w kwocie 797 zł orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zaliczając do nich uiszczony wpis od skargi w kwocie 300 zł, wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.) oraz uiszczoną opłatę skarbową w wysokości 17 zł.