II SA/Gl 1462/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2026-02-26
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomościpodział nieruchomościdroga publicznacel publicznyplan miejscowyprawo własnościpostępowanie administracyjneWSAgospodarka nieruchomościami

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia dotyczące opiniowania podziału nieruchomości, uznając je za wydane z naruszeniem prawa, gdyż w przypadku podziału z urzędu na cel publiczny nie jest wymagane opiniowanie projektu.

Skarżący zakwestionowali postanowienia opiniujące projekt podziału ich nieruchomości, mający na celu wydzielenie gruntu pod drogę publiczną. Zarzucali naruszenie prawa własności i przekroczenie władztwa planistycznego. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienia oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że w przypadku podziału nieruchomości z urzędu na cel publiczny, etap opiniowania projektu podziału nie jest wymagany przez prawo. W związku z tym, postanowienia te zostały wydane z naruszeniem przepisów.

Sprawa dotyczyła skargi D.K. i R.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach opiniujące projekt podziału ich nieruchomości, który miał na celu wydzielenie gruntu pod drogę publiczną. Skarżący zarzucali naruszenie prawa własności i przekroczenie władztwa planistycznego, argumentując, że podział jest nieuzasadniony i prowadzi do utraty wartości ich nieruchomości. Organ pierwszej instancji wydał postanowienie pozytywnie opiniujące projekt podziału, a organ odwoławczy utrzymał je w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił oba postanowienia. Sąd uznał, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przypadku podziału nieruchomości dokonywanego z urzędu w celu realizacji celów publicznych (art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami), etap opiniowania wstępnego projektu podziału nie jest wymagany. W związku z tym, wydanie takich postanowień przez organy administracji było przedwczesne i stanowiło naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że kwestia niezbędności podziału dla celu publicznego będzie badana w postępowaniu o zatwierdzenie podziału nieruchomości, a same zapisy planu miejscowego nie podlegały kontroli w tym postępowaniu. Sąd zasądził również zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadku podziału nieruchomości z urzędu na cel publiczny nie jest wymagane wydanie postanowienia opiniującego projekt podziału.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny, powołując się na orzecznictwo NSA, stwierdził, że etap opiniowania projektu podziału jest wymagany jedynie w postępowaniu prowadzonym na wniosek strony, a nie z urzędu. Wydanie takiego postanowienia w przypadku podziału z urzędu jest przedwczesne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

u.g.n. art. 93 § 4

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 93 § 5

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 97 § 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 97 § 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Podział nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

u.g.n. art. 93 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 93 § 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 96 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

u.p.z.p. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 1 § 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 6

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzenym

Argumenty

Skuteczne argumenty

W przypadku podziału nieruchomości z urzędu na cel publiczny nie jest wymagane wydanie postanowienia opiniującego projekt podziału. Wydanie postanowienia opiniującego projekt podziału w postępowaniu z urzędu stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego.

Godne uwagi sformułowania

nie ma bowiem uzasadnionej potrzeby by ten sam organ, który zatwierdza podział nieruchomości, odrębnie wypowiadał się o zgodności tego podziału z ustaleniami planu miejscowego. nieruchomość staje się niezbędna na cel publiczny w chwili wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym dokonano ustaleń co do przebiegu drogi publicznej.

Skład orzekający

Aneta Majowska

sprawozdawca

Rafał Wolnik

przewodniczący

Renata Siudyka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że w postępowaniu o podział nieruchomości z urzędu na cel publiczny nie jest wymagane opiniowanie projektu podziału przez organ administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości z urzędu na cele publiczne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organów administracji mogą prowadzić do uchylenia ich decyzji, nawet jeśli cel publiczny jest uzasadniony. Jest to istotne dla zrozumienia prawidłowego toku postępowania w sprawach podziału nieruchomości.

Błąd proceduralny organu uchylił opinię o podziale nieruchomości. Czy zawsze potrzebna jest opinia?

Dane finansowe

WPS: 614 PLN

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Gl 1462/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2026-02-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-11-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska /sprawozdawca/
Rafał Wolnik /przewodniczący/
Renata Siudyka
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1145
art. 93 ust. 1, ust. 2, ust. 4, ust. 5, art. 96 ust. 1, art. 97 ust. 3 pkt 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.)
Dz.U. 2026 poz 143
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 lutego 2026 r. sprawy ze skargi D.K., R. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 19 września 2025 r. nr SKO.GN/41.8/309/2024/18562 w przedmiocie opinii projektu podziału nieruchomości 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy Z. z dnia 2 października 2024 r. nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej solidarnie kwotę 614 (słownie: sześćset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem nadanym dnia 20 października 2025 r. D. K. i R. K. (dalej: Skarżący), reprezentowani przez fachowego pełnomocnika, wnieśli skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 19 września 2025 r. nr SKO.GN/41.8/309/2024/18562 w przedmiocie zaopiniowania projektu podziału nieruchomości.
Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Postanowieniem z dnia 2 października 2024 r. nr [...] , Wójt Gminy [...] . (dalej: organ pierwszej instancji), działając na podstawie art. 93 ust. 1-2, art. 97 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1145 z późn. zm., dalej: u.g.n.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. z 2004 r., Nr 268, poz. 2663), działając z urzędu, zaopiniował pozytywnie podział nieruchomości oznaczonej nr ewid. działki [...] o pow. 0,7868 ha, położonej w miejscowości Z. , a.m. 1 obr. Z. , stanowiącej współwłasność D. K. w ½ części i R. K. w ½ części, dla której Sąd Rejonowy w T. prowadzi księgę wieczystą nr [...] , polegający na wydzieleniu działek oznaczonych na wstępnym projekcie podziału numerami: [...] o pow. 0,0735 ha stanowiącej poszerzenie drogi publicznej gminnej, [...] o pow. 0,6968 ha stanowiącej pozostałość dzielonej nieruchomości oraz [...] o pow. 0,0165 ha stanowiącej poszerzenie drogi publicznej gminnej, stwierdzając, że jest on zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] . z dnia [...] r. w sprawie: miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] . dla obszaru nieruchomości określonego numerami ewidencyjnymi działek [...] , [...] , [...], [...] obręb Z. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] poz. [...] z dnia [...] r.
Sprawa rozpatrywana jest ponownie. Poprzednie postanowienie organu nr [...] z dnia 25 października 2022 r. zostało uchylone postanowieniem organu odwoławczego nr [...] z dnia 20 października 2023 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia (karty nr 29 i 38 akt administracyjnych).
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji zaznaczył, że uwzględnił wytyczne zawarte w postanowieniu uchylającym i przygotował nowy wstępny projekt podziału. Wyjaśnił, że celem podziału jest wydzielenie działek niezbędnych do realizacji celu publicznego wskazanego w planie miejscowym, tj. wydzielenia gruntu pod drogę przeznaczoną w planie pod drogę publiczną gminną. Organ ustalił, że:
- działka oznaczona na wstępnym projekcie podziału numerem [...] przeznaczona jest na tereny dróg publicznych klasy "dojazdowa" (symbol planu 1KDD),
- działka oznaczona na wstępnym projekcie podziału numerem [...] stanowiąca pozostałość dzielonej nieruchomości, przeznaczona jest na teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (symbol planu 1MN),
- działka oznaczona na wstępnym projekcie podziału numerem [...], przeznaczona jest na tereny dróg publicznych klasy "dojazdowa" (symbol planu 2KDD).
Działki oznaczone na wstępnym projekcie podziału numerami [...] i [...], w obowiązującym planie miejscowym, są przeznaczone pod funkcję drogi gminnej publicznej. Działka nr [...], granicząca z dzieloną działką, stanowiąca drogę ulicę [...], nie posiada wymaganych parametrów technicznych drogi publicznej na całej długości. Wobec powyższego, koniecznym było dokonanie wydzielenia z działki nr [...] części terenu, w oparciu o przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod funkcję drogi publicznej. Wstępny projekt podziału został opracowany na kopii mapy zasadniczej w skali 1:1000, pozyskanej z Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w T. dnia 18 grudnia 2023 r. Postanowienie zostało doręczone w dniu 14 października 2024 r.
Zażalenie na powyższe postanowienie, w ustawowym terminie (17 października 2024 r.) wnieśli Skarżący. Pełnomocnik wskazał, że organ powinien z urzędu rozważyć czy możliwe jest wydzielenie działek po drugiej stronie dojazdu do nich, w szczególności od działki nr [...] do działki nr [...], kosztem tych działek, a nie kosztem działek Skarżących, względnie wydzielenie drogi przez działkę nr [...] i po działce nr [...] na całej szerokości tej działki. Sformułował zarzuty naruszenia chronionych konstytucyjnie praw, w szczególności prawa własności, mimo że nie zachodzą przesłanki ograniczenia tego prawa, a także naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami przez ingerencję w sferę prywatnych interesów i praw właścicieli nieruchomości. Zauważył też, że organ dokonał już pozytywnego zaopiniowania podziału nieruchomości odnoszącej się do innej działki Skarżących o nr [...]. Zdaniem strony żalącej, wydzielone działki o nr [...] i [...] były w całości przeznaczone w planie miejscowym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną 1MN, działka Skarżących nr [...] została pomniejszona o 900 m2, powodując jednocześnie utratę wartości tej części nieruchomości. Zaznaczył, że właściciele wskazanych działek wiedzieli o braku właściwego dostępu do drogi publicznej. W ocenie Skarżących podział jest sprzeczny z treścią art. 5 i art 140 Kodeksu cywilnego. Ustanowienie drogi m.in. dla działek gruntu od [...] do [...], powinno przebiegać po długości (czy szerokości) działek [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], względnie po drugiej stronie po działce gruntu nr [...] oraz kosztem działki gruntu nr [...]. Pełnomocnik wskazał też, że zmiana przeznaczenia działki z symbolu 1MN na 1KDD i 2KDD wkracza w sferę uprawnień właścicielskich, i oprócz skutków finansowych stanowi przekroczenie władztwa planistycznego.
Po rozpoznaniu zażalenia, organ odwoławczy, przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia 19 września 2025 r. nr SKO.GN/41.8/309/2024/18562, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm., dalej: k.p.a.), utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, po przywołaniu dotychczasowego przebiegu postępowania oraz przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie, organ odwoławczy ustalił, że działka Skarżących o nr [...] objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, na terenie oznaczonym symbolami 1KDD, 1MN, 2KDD. Wyjaśnił, w powołaniu na poszczególne zapisy planu, że symbolami 1KDD i 2KDD oznaczone zostały na rysunku planu i wyodrębnione liniami rozgraniczającymi w myśl § 3 ust. 1 pkt 5 planu - tereny dróg publicznych klasy "dojazdowej", natomiast symbolem 1MN oznaczony został na rysunku planu i wyodrębniony liniami rozgraniczającymi w myśl § 3 ust. 1 pkt 4 planu - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Wstępny projekt podziału przewiduje wydzielenie: działki oznaczonej nr "[...]" na wstępnym projekcie podziału, o pow. 0,0735 ha, która w planie znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 1KDD, działki oznaczonej nr "[...]" na wstępnym projekcie podziału, o pow. 0,6968 ha, która w planie obejmuje teren oznaczony symbolem 1MN, oraz działki oznaczonej nr "[...]" na wstępnym projekcie podziału, o pow. 0,0165 ha, która w planie znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 2KDD. Następnie stwierdził, że wstępny projekt podziału realizuje postanowienia planu, przewidując wydzielenie trzech działek oznaczonych odpowiednio numerami [...],[...] i [...], w związku z podziałem dokonywanym z urzędu dla realizacji celu publicznego. Podział ma bowiem na celu wydzielenie z ww. działki nr [...] dwóch działek pod drogi dojazdowe, jako drogi publiczne gminne (projektowane działki oznaczone numerami "[...]" i "[...]" na wstępnym projekcie podziału), co stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 1 u.g.n. Zaznaczył, że zgodnie z § 7 pkt 1 planu, w zakresie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji: 1) ustala się, że układ dróg publicznych w obszarze planu stanowi: a) droga publiczna klasy "dojazdowa" wydzielona liniami rozgraniczającymi na rysunku planu jako teren 1KDD, łącząca się z ul. [...] znajdującą się poza granicą obszaru objętego planem oraz z ul. [...] znajdującą się poza granicą obszaru objętego planem, w tym z fragmentem pasa drogowego tej drogi stanowiącego teren 2KDD, b) teren drogi publicznej klasy "dojazdowa" 2KDD stanowiący poszerzenie pasa drogowego drogi znajdującej się poza granicą obszaru objętego planem - ul. [...] . Przy tym w załączniku nr [...] do planu, stwierdzono m.in., że inwestycje z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy i są bezpośrednim skutkiem uchwalenia ww. planu miejscowego, obejmują realizację drogi publicznej oraz sieci infrastruktury technicznej wodociągowej i kanalizacyjnej. Wyjaśnił też, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, w chwili wejścia w życie planu miejscowego została spełniona przesłanka wskazana w art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n. umożliwiająca dokonanie podziału nieruchomości z urzędu. Drogi dojazdowe oznaczone w planie symbolami 1KDD i 2KDD, mają pełnić funkcję dróg publicznych gminnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 i art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
W odniesieniu do zarzutów zażalenia organ odwoławczy wskazał, że projektowany podział nie zmienił przeznaczenia terenu, spowodowało to objęcie terenu uchwałą w sprawie planu miejscowego. Zauważył też, że w toku postępowania podziałowego nie dokonuje się oceny zasadności określonych ustaleń planu miejscowego oraz wprowadzenia innych rozwiązań komunikacyjnych niż wynikające z tego planu. Plan ten dopóki obowiązuje jest wiążący dla dokonania podziału nieruchomości. W tych okolicznościach organ odwoławczy nie podzielił zarzutów zażalenia. Postanowienie zostało doręczone w dniu 23 września 2025 r.
Z rozstrzygnięciem nie zgodzili się Skarżący. W skardze względem zaskarżonego postanowienia pełnomocnik Skarżących sformułował zarzuty naruszenia: art. 21, art. 31 i art. 64 Konstytucji RP przez ich niezastosowane, które doprowadziło do naruszenia chronionych konstytucyjnie praw, w szczególności prawa własności, w sytuacji, gdy nie zachodziły ustawowe przesłanki ograniczenia tego prawa, art. 140 Kodeksu cywilnego przez jego niewłaściwe zastosowane polegające na ograniczeniu prawa własności Skarżących, podczas gdy nie zostały spełnione jakiekolwiek przesłanki ograniczenia ich prawa, a także art. 1 ust. 2 pkt 7 i 9 oraz art. 1 ust. 3, art. 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez ich niewłaściwe zastosowanie, dokonując ingerencji w sferę prywatnych interesów i praw właścicieli nieruchomości, z pominięciem zastrzeżeń i propozycji przebiegu drogi w inny sposób, co stanowi przekroczenie władztwa planistycznego, zastosowaniem bezpodstawnej ingerencji w prawo własności skarżących poprzez zmianę przeznaczenia części działki gruntu z symbolu 70 MNU na symbol 1KDD i 2KDD, co będzie przekładało się w kolejnym etapie postępowania odszkodowawczego na bezpodstawne obniżenie wartości zajętej na drogę gminną działki gruntu i wyliczeniem wysokości odszkodowania, które nie będzie odpowiadało wartości działki przeznaczonej pod zabudowę jednorodzinną.
Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji oraz stwierdzenie nieważności uchwały [...] Rady Gminy [...] . z dnia [...] r. w odniesieniu do działki [...] . W uzasadnieniu skargi wskazał, że przed zmianą planu miejscowego działka nr [...] w całości była przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, następnie została pomniejszona o 900 m2, prowadząc również do utraty jej wartości. Zdaniem strony skarżącej, oceny Sądu wymaga, czy wprowadzone mocą aktu prawa miejscowego naruszenie interesu prawnego Skarżących dokonane zostało zgodnie z prawem. Jak zaznaczył pełnomocnik, nawet jeśli działka oznaczona symbolem 1KDD i 2KDD realizuje interes publiczny, to zmiana przeznaczenia z symbolu 70MN na KDD jest nieuzasadniona. Istota problemu sprowadza się zatem do oceny czy przeznaczenie części działki nr [...] na poszerzenie drogi publicznej stanowiło przekroczenie władztwa planistycznego. Zaznaczył też, że Skarżący przedstawili organowi do rozważenia propozycję poszerzenia drogi w inny sposób.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał twierdzenia i wnioski zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2). W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.
Istotą rozpoznawanej sprawy jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia w przedmiocie zaopiniowania projektu podziału nieruchomości.
Podstawę materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a w szczególności przepisy art. 93 i art. 97 przywołanej ustawy.
W myśl art. 93 podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego (ust. 1 zd. 1). Zgodność z ustaleniami planu w myśl ust. 1 dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu (ust. 2). Zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta (ust. 4). Opinię wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie (ust. 5). Podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta zatwierdzającej podział (art. 96 ust. 1). Z kolei zgodnie z art. 97 ust. 3 u.g.n., podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli: jest on niezbędny do realizacji celów publicznych (pkt 1), nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste (pkt 2).
Z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy wynika, że organ pierwszej instancji zamierza dokonać podziału spornej nieruchomości w trybie art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n., zatem w postępowaniu podziałowym prowadzonym z urzędu.
Co jednak istotne, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że postanowienie opiniujące zgodność projektowanego podziału z treścią planu miejscowego jest wydawane tylko w postępowaniu podziałowym prowadzonym na wniosek strony. Nie ma bowiem uzasadnionej potrzeby by ten sam organ, który zatwierdza podział nieruchomości, odrębnie wypowiadał się o zgodności tego podziału z ustaleniami planu miejscowego. W takiej sytuacji wystarczy ocena organu, że wymagana zgodność występuje, po czym organ zleca geodecie uprawnionemu opracowanie projektu podziału i jeżeli projekt ten będzie spełniał wymagania przewidziane w § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. z 2004 r., Nr 268, poz. 2663), to powinien zostać zatwierdzony (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 31 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 403/07, z dnia 12 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 450/14, z dnia 1 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 1063/15, z dnia 5 grudnia 2019 r. sygn. akt. I OSK 911/18, w: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 1433/18 i powołana tam literatura).
Stanowisko to, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, w pełni podziela.
Skoro zatem w procedurze podziału nieruchomości dokonywanej w trybie art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n. nie jest wymagany etap opiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości, to organ pierwszej instancji nie miał obowiązku wydania w tym zakresie postanowienia, wobec czego na tym etapie postępowania przedwczesne byłoby również dokonywanie przez Sąd kontroli przesłanek warunkujących końcowe zatwierdzenie projektu podziału.
Podnoszona w skardze kwestia "niezbędności" proponowanego w niniejszej sprawie podziału dla realizacji celu publicznego, o którym mowa w art. 6 pkt 1 u.g.n. będzie badana w toku postępowania o zatwierdzenie podziału nieruchomości i wówczas organ pierwszej instancji będzie zobligowany odnieść się do tego zagadnienia w uzasadnieniu decyzji o zatwierdzeniu podziału, o której mowa w art. 96 ust. 1 omawianej ustawy.
Sąd sygnalizuje jedynie, uwzględniając orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, że nieruchomość staje się niezbędna na cel publiczny w chwili wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym dokonano ustaleń co do przebiegu drogi publicznej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: m.in. z dnia 19 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 410/07, z dnia 28 sierpnia 2009 r. sygn. akt I OSK 10/09, z dnia 3 lutego 2012 r. sygn. akt I OSK 274/11, z dnia 16 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 1434/18). W tej sytuacji zostaje spełniona przesłanka wskazana w art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n. warunkująca możliwość dokonania podziału nieruchomości z urzędu.
W ramach niniejszego postępowania nie podlegają kontroli zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla spornego obszaru. Wniosek o stwierdzenie nieważności uchwały [...] Rady Gminy [...] z dnia [...]r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w odniesieniu do działki [...] , pozostaje poza przedmiotem niniejszego postępowania.
Przeprowadzone rozważania, doprowadziły do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie zostały wydane z naruszeniem art. 93 ust. 4 i 5 u.g.n. w zw. z art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n., a zaskarżone postanowienie organu odwoławczego dodatkowo z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ rozpatrzy z urzędu sprawę o zatwierdzenie podziału opisanej na wstępie nieruchomości mając na uwadze ocenę prawną dokonaną przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji.
Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania, zasądzając na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 614 zł (pkt 2 sentencji wyroku), na które składa się: opłata sądowa w wysokości 100 zł, opłata od pełnomocnictwa 34 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem w wysokości 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 z późn. zm.).
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z uwagi na treść art. 119 pkt 3 p.p.s.a., stosownie do którego sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy w składzie trzech sędziów.
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę