Orzeczenie · 2026-02-26

II SA/Gl 1462/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2026-02-26
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomościpodział nieruchomościdroga publicznacel publicznyplan miejscowyprawo własnościpostępowanie administracyjneWSAgospodarka nieruchomościami

Sprawa dotyczyła skargi D.K. i R.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach opiniujące projekt podziału ich nieruchomości, który miał na celu wydzielenie gruntu pod drogę publiczną. Skarżący zarzucali naruszenie prawa własności i przekroczenie władztwa planistycznego, argumentując, że podział jest nieuzasadniony i prowadzi do utraty wartości ich nieruchomości. Organ pierwszej instancji wydał postanowienie pozytywnie opiniujące projekt podziału, a organ odwoławczy utrzymał je w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił oba postanowienia. Sąd uznał, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przypadku podziału nieruchomości dokonywanego z urzędu w celu realizacji celów publicznych (art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami), etap opiniowania wstępnego projektu podziału nie jest wymagany. W związku z tym, wydanie takich postanowień przez organy administracji było przedwczesne i stanowiło naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że kwestia niezbędności podziału dla celu publicznego będzie badana w postępowaniu o zatwierdzenie podziału nieruchomości, a same zapisy planu miejscowego nie podlegały kontroli w tym postępowaniu. Sąd zasądził również zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska, że w postępowaniu o podział nieruchomości z urzędu na cel publiczny nie jest wymagane opiniowanie projektu podziału przez organ administracji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości z urzędu na cele publiczne.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w postępowaniu o podział nieruchomości dokonywanym z urzędu w celu realizacji celów publicznych wymagane jest wydanie postanowienia opiniującego zgodność projektu podziału z planem miejscowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadku podziału nieruchomości z urzędu na cel publiczny nie jest wymagane wydanie postanowienia opiniującego projekt podziału.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny, powołując się na orzecznictwo NSA, stwierdził, że etap opiniowania projektu podziału jest wymagany jedynie w postępowaniu prowadzonym na wniosek strony, a nie z urzędu. Wydanie takiego postanowienia w przypadku podziału z urzędu jest przedwczesne.

Czy przeznaczenie części nieruchomości na poszerzenie drogi publicznej, zgodnie z planem miejscowym, stanowi przekroczenie władztwa planistycznego i naruszenie prawa własności?

Odpowiedź sądu

Kwestia niezbędności podziału dla celu publicznego i zgodności z planem miejscowym będzie badana w postępowaniu o zatwierdzenie podziału nieruchomości, a nie w postępowaniu dotyczącym opiniowania projektu.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że ocena zasadności ustaleń planu miejscowego oraz propozycji przebiegu drogi nie podlega kontroli w postępowaniu opiniującym projekt podziału, a sama zgodność z planem jest warunkiem podziału. Kwestia niezbędności podziału dla celu publicznego będzie rozpatrywana w dalszym etapie postępowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 19 września 2025 r. oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy Z. z dnia 2 października 2024 r.

Przepisy (16)

Główne

u.g.n. art. 93 § 4

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 93 § 5

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 97 § 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 97 § 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Podział nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

u.g.n. art. 93 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 93 § 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 96 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

u.p.z.p. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 1 § 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 6

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzenym

Argumenty

Skuteczne argumenty

W przypadku podziału nieruchomości z urzędu na cel publiczny nie jest wymagane wydanie postanowienia opiniującego projekt podziału. • Wydanie postanowienia opiniującego projekt podziału w postępowaniu z urzędu stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego.

Godne uwagi sformułowania

nie ma bowiem uzasadnionej potrzeby by ten sam organ, który zatwierdza podział nieruchomości, odrębnie wypowiadał się o zgodności tego podziału z ustaleniami planu miejscowego. • nieruchomość staje się niezbędna na cel publiczny w chwili wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym dokonano ustaleń co do przebiegu drogi publicznej.

Skład orzekający

Aneta Majowska

sprawozdawca

Rafał Wolnik

przewodniczący

Renata Siudyka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że w postępowaniu o podział nieruchomości z urzędu na cel publiczny nie jest wymagane opiniowanie projektu podziału przez organ administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości z urzędu na cele publiczne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organów administracji mogą prowadzić do uchylenia ich decyzji, nawet jeśli cel publiczny jest uzasadniony. Jest to istotne dla zrozumienia prawidłowego toku postępowania w sprawach podziału nieruchomości.

Błąd proceduralny organu uchylił opinię o podziale nieruchomości. Czy zawsze potrzebna jest opinia?

Dane finansowe

WPS: 614 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst