II SA/Gl 1451/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2026-02-19
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo wodnezgłoszenie wodnoprawneprzydomowa oczyszczalnia ściekówdrenaż rozsączającymiejscowy plan zagospodarowania przestrzennegogospodarka ściekowaustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminachsądy administracyjnekontrola legalności

WSA uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że sprzeciw wobec zgłoszenia wodnoprawnego na wykonanie przydomowej oczyszczalni ścieków był niezasadny z uwagi na błędną interpretację miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich, która utrzymała w mocy sprzeciw wobec zgłoszenia wodnoprawnego na wykonanie drenażu rozsączającego dla przydomowej oczyszczalni ścieków. Organy uznały inwestycję za niezgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że plan miejscowy nie może ograniczać ustawowego prawa do budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, gdy brak jest sieci kanalizacyjnej, a interpretacja organów była sprzeczna z przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Sprawa dotyczyła skargi J.S. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w K., która utrzymała w mocy sprzeciw organu pierwszej instancji wobec zgłoszenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego służącego do wprowadzania do ziemi oczyszczonych ścieków z przydomowej oczyszczalni ścieków. Organy administracji uznały, że planowana inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy O., który przewidywał realizację systemów kanalizacji zbiorczej. Skarżący argumentował, że brak sieci kanalizacyjnej na jego działce oraz zapisy planu miejscowego dopuszczają stosowanie przydomowych oczyszczalni ścieków, a sprzeciw organów jest sprzeczny z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając skargę, uznał rację skarżącego. Sąd stwierdził, że organy wadliwie zinterpretowały miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, interpretacja ta była sprzeczna z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który dopuszcza stosowanie przydomowych oczyszczalni ścieków w przypadku braku możliwości podłączenia do sieci kanalizacyjnej. Sąd podkreślił hierarchię źródeł prawa i zasadę, że akty prawa miejscowego nie mogą naruszać przepisów ustawowych. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może być interpretowany w sposób sprzeczny z przepisami ustawowymi, w tym z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który dopuszcza stosowanie przydomowych oczyszczalni ścieków.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił hierarchię źródeł prawa i zasadę, że akty prawa miejscowego muszą respektować przepisy ustawowe. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach gwarantuje właścicielom nieruchomości możliwość stosowania przydomowych oczyszczalni ścieków, jeśli budowa sieci kanalizacyjnej jest nieuzasadniona, a takie rozwiązanie spełnia wymogi techniczne. Plan miejscowy nie może eliminować tego ustawowego uprawnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

Prawo wodne art. 423 § ust. 1, ust. 2, ust. 5 pkt 2, ust. 7

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Określa wymogi zgłoszenia wodnoprawnego, termin na wniesienie sprzeciwu oraz podstawy do jego wniesienia, w tym naruszenie ustaleń dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 7 (m.in. miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego).

u.u.c.p.g. art. 5 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Gwarantuje właścicielom nieruchomości możliwość wyposażenia ich w przydomową oczyszczalnię ścieków lub zbiornik bezodpływowy, gdy przyłączenie do sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadnione.

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego mającego wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

Prawo wodne art. 396 § ust. 1 pkt 7

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Wskazuje na ustalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego jako dokumenty, których naruszenie może stanowić podstawę sprzeciwu.

u.u.c.p.g. art. 2 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Definiuje pojęcie nieczystości ciekłych.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada związania organów wykładnią prawa dokonaną przez sąd w orzeczeniu.

p.p.s.a. art. 205 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 7a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Konstytucja RP art. 87 § ust. 1, ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Określa źródła prawa powszechnie obowiązującego w RP, w tym akty prawa miejscowego.

Konstytucja RP art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Reguluje zasady tworzenia aktów prawa miejscowego przez organy samorządu i administracji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może ograniczać ustawowego prawa do budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, gdy brak jest sieci kanalizacyjnej. Interpretacja organów była sprzeczna z przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Organy wadliwie zinterpretowały zapisy planu miejscowego.

Odrzucone argumenty

Zaskarżona decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy sprzeciw organu pierwszej instancji była prawidłowa.

Godne uwagi sformułowania

przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mogą być bowiem rozumiane w sposób sprzeczny z treścią przepisów ustawowych ograniczenie tego prawa poprzez narzucenie, choć na okres przejściowy, jedynie możliwości lokalizowania zbiorników bezodpływowych pozostaje w oczywistej sprzeczności z dyspozycją art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach

Skład orzekający

Aneta Majowska

sprawozdawca

Beata Kalaga-Gajewska

członek

Krzysztof Nowak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego i ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w kontekście miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza w zakresie dopuszczalności przydomowych oczyszczalni ścieków."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji braku sieci kanalizacyjnej i interpretacji konkretnych zapisów planu miejscowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje konflikt między lokalnymi planami zagospodarowania a ustawowymi prawami obywateli, co jest częstym problemem w praktyce. Wyjaśnia, jak sądy interpretują przepisy dotyczące gospodarki ściekowej.

Plan miejscowy kontra przydomowa oczyszczalnia: Sąd wyjaśnia, kto ma rację.

Dane finansowe

WPS: 300 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 1451/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2026-02-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-11-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska /sprawozdawca/
Beata Kalaga-Gajewska
Krzysztof Nowak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1087
art. 423 ust. 1, ust. 2, ust. 5 pkt 2, art. 396 ust. 1 pkt 7
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j.)
Dz.U. 2025 poz 733
art. 5 ust. 1 pkt 2, art. 2 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Dz.U. 2026 poz 143
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 87 ust. 1, ust. 2, art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2026 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. z dnia 7 października 2025 r. nr CK.ZUZ.4200.3.2025.IM w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 21 października 2025 r. J. S. (dalej: Skarżący) złożył skargę na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. (dalej: organ odwoławczy) nr CK.ZUZ.4200.3.2025.IM z dnia 7 października 2025 r. w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia wodnoprawnego.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
W dniu 25 lutego 2025 r. do Kierownika Nadzoru Wodnego Wód Polskich w O. (dalej: organ pierwszej instancji) wpłynął wniosek Skarżącego o przyjęcie zgłoszenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego służącego do wprowadzania do ziemi oczyszczonych ścieków z przydomowej oczyszczalni ścieków na potrzeby zwykłego korzystania z wód - wykonanie drenażu rozsączającego na działce nr [...] obręb Z., gm. O., pow.[...], województwo[...].
Decyzją z dnia 9 kwietnia 2025 r. nr[...],[...] organ pierwszej instancji, działając w oparciu o art. 423 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1087 z późn. zm.), wniósł sprzeciw do złożonego zgłoszenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego – drenażu rozsączającego na działce nr [...] obręb[...], gmina O.
Sprzeciw został oparty o ustalenie niezgodności inwestycji z zapisem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy O. dla działki [...], o treści § 8 ust. 1 pkt 2: "W zakresie gospodarki ściekowej: Na obszarze gminy zrealizowane zostaną następujące systemy kanalizacji zbiorczej: - System kanalizacji "O." z oczyszczalnią ścieków w O. będą odbiornikiem ścieków z systemów kanalizacji zbiorczej w miejscowościach: F., P., K., R., R1, Z. Alternatywnie przewiduje się wyposażenie miejscowości R., R1., Z. w system szczelnych zbiorników bezodpływowych i wywożeniem ścieków wozami asenizacyjnymi na oczyszczalnię O.".
Decyzja została doręczona w dniu 24 kwietnia 2025 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji, złożonym w ustawowym terminie (28 kwietnia 2025 r.), pełnomocnik podkreślił, że w obszarze inwestycji brak jest miejskiej sieci kanalizacyjnej, a zgodnie z zapisami planu miejscowego - § 5 ust. 2, w zakresie zasad ochrony środowiska przyrody i krajobrazu, nakazuje się wyposażenie terenów budowlanych w sieci i urządzenia infrastruktury technicznej, przez które rozumie się sieci wodociągowe, kanalizacyjne. Brak na przedmiotowym obszarze gminnej sieci kanalizacji sanitarnej obliguje podmioty do wykonania indywidualnego systemu gromadzenia ścieków. Natomiast w ust. 1 pkt 2 lit. d planu, w zakresie uzbrojenia terenu w zakresie gospodarki ściekowej ustalono, iż na obszarze gminy zrealizowane zostaną systemy kanalizacji zbiorczej, a pojedyncze budynki należy wyposażyć w szczelne zbiorniki bezodpływowe ścieków. Zaznaczył, że żaden przepis omawianego planu miejscowego nie wskazuje na zakaz wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków. W ocenie strony odwołującej się, przywołany zapis planu stoi w sprzeczności z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, mocą którego ustawodawca zagwarantował właścicielom nieruchomości, w przypadku braku możliwości podłączenia do sieci kanalizacyjnej, możliwość wyposażenia nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków. Zauważył też, że w przypadku wyposażenia nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków przed wybudowaniem sieci kanalizacyjnej ustawodawca zwolnił właścicieli nieruchomości od obowiązku przyłączenia do tej sieci. Także § 26 ust. 3 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przewiduje możliwość zastosowania przydomowej oczyszczalni ścieków.
Dodał, że regulacje art. 423 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 396 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo wodne, nie wymagają, by pomiędzy treścią planu miejscowego, a objętego zgłoszeniem zamierzenia inwestycyjnego zachodziła pełna zgodność, wystarczy, aby nie było sprzeczności. Swoje stanowisko poparł orzeczeniami sądów administracyjnych.
Po rozpoznaniu odwołania, zaskarżoną obecnie decyzją z dnia 7 października 2025 r. nr CK.ZUZ.4200.3.2025.IM, organ odwoławczy w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm., dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Po przywołaniu stanu sprawy oraz treści przepisów znajdujących w niej zastosowanie, w tym wymogów zgłoszenia wodnoprawnego zawartych w art. 421 i 422 ustawy Prawo wodne, wskazał, że wobec niejednoznacznych zapisów planu miejscowego uzupełnił informacje zgromadzone przez organ pierwszej instancji. Pismem z dnia 23 czerwca 2025 r., zwrócił się do Urzędu Miasta i Gminy O. celem zajęcia stanowiska, dotyczącego zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy O. przyjętego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w O. z dnia 28 listopada 2005 r., dla działki [...]. Z uwagi na budzącą wątpliwość odpowiedź pismem z dnia 29 sierpnia 2025 r. zwrócił się o doprecyzowanie stanowiska. W odpowiedzi, pismem z 16 września 2025 r., Burmistrz Miasta i Gminy O. wskazał, że "nie istnieje możliwość wykonania żądanego urządzenia wodnego przez wnioskodawcę, w oparciu o obowiązujące zapisy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uznać należy, że przedmiotowe urządzenie nie jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w O. z dnia 28 listopada 2005 r., dla działki [...] w m. Z., gm. O., pow.[...]". Przy tych ustaleniach organ odwoławczy uznał za zasadne wniesienie sprzeciwu przez organ pierwszej instancji, stwierdzając, że przedmiotowa instalacja jest niezgodna z zapisami planu miejscowego.
Decyzja została doręczona w dniu 14 października 2025 r.
Z rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący. W skardze względem zaskarżonej decyzji podniósł zarzuty naruszenia: art. 423 ust. 5 pkt 2 oraz art. 396 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo wodne przez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, art. 7 k.pa. przez niewyjaśnienie stanu faktycznego mającego istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy oraz nieuwzględnienie interesu społecznego wnioskodawcy, art. 7a § 1 k.p.a. przez nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść wnioskodawcy, art. 7b k.p.a. poprzez brak współdziałania z Burmistrzem Gminy O. w celu dokładnego wyjaśnienia stanu prawnego sprawy, a także art. 77 § 1 k.p.a. przez niewystarczające zebranie i rozpoznanie materiału dowodowego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi Skarżący w całości ponowił argumentację zawartą na etapie wniesionego odwołania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Dodał, że w przypadku naruszenia przepisu art. 396, a w niniejszej sprawie ust. 1 pkt 7 tego artykułu, wykładnia art. 423 ust. 5 pkt 2 ustawy Prawo wodne jednoznacznie obliguje organ do wniesienia sprzeciwu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, iż zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.
Przedmiotem oceny sądowoadministracyjnej w oparciu o wymienione powyżej kryteria, uczyniona została decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia wodnoprawnego.
Uwzględniając wskazaną na wstępie kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej, Sąd stwierdził uchybienia wymagające zastosowanie kompetencji kasatoryjnych.
Ramy prawne kontroli sądowej skarżonej decyzji wyznaczają przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne. Zgodnie z art. 394 ust. 1 pkt 13 tej ustawy, zgłoszenia wodnoprawnego wymaga: wykonanie urządzeń wodnych służących do wprowadzania do ziemi ścieków oczyszczonych w przydomowej oczyszczalni ścieków na potrzeby zwykłego korzystania z wód.
Stosownie do art. 423 ustawy Prawo wodne, zgłoszenia wodnoprawnego należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia wykonywania czynności, robót lub urządzeń wodnych (ust. 1). Do wykonywania czynności, robót lub urządzeń wodnych podlegających obowiązkowi zgłoszenia wodnoprawnego można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia organ właściwy w sprawach zgłoszeń wodnoprawnych nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 3 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. Dokonanie zgłoszenia wodnoprawnego nie zwalnia z obowiązku uzyskania uzgodnień i decyzji wymaganych na podstawie przepisów odrębnych (ust. 2). W przypadku konieczności uzupełnienia zgłoszenia wodnoprawnego organ właściwy w sprawach zgłoszeń wodnoprawnych nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów lub informacji, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji (ust. 4).
W rozpoznawanej sprawie zgłoszenie wodnoprawne wpłynęło do organu w dniu 25 lutego 2025 r. Postanowieniem z dnia 21 marca 2025 r., organ nałożył na Skarżącego obowiązek uzupełnienia zgłoszenia w zakresie wskazanym w postanowieniu. Postanowienie zostało doręczone w dniu 26 marca 2025 r. W dniu 31 marca 2025 r. do organu wpłynęło żądane uzupełnienie, zatem termin 30 dni na wniesienie sprzeciwu, wskazany w art. 423 ust. 2 rozpoczął swój bieg od początku. Zgodnie z brzmieniem art. 423 ust. 7 omawianej ustawy, nałożenie obowiązku uzupełnienia zgłoszenia przerywa bowiem bieg terminu na wniesienie sprzeciwu. Decyzją z dnia 9 kwietnia 2025 r. nadaną w dniu 14 kwietnia 2025 r. organ wniósł sprzeciw od złożonego zgłoszenia wodnoprawnego. Uwzględniając, iż za dzień wniesienia sprzeciwu uznaje się dzień nadania decyzji w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, sprzeciw od przedmiotowego zgłoszenia został zgłoszony z zachowaniem terminu określonego w art. 423 ust. 2 omawianej ustawy.
W ramach uwag wstępnych, przypomnieć również należy, że zgodnie z art. 423 ust. 5 pkt 2 organ właściwy w sprawach zgłoszeń wodnoprawnych wnosi sprzeciw, jeżeli wykonywanie czynności, robót lub urządzeń wodnych, a także korzystanie z wód: narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7, nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8, lub narusza interesy osób trzecich, w tym właściciela wód. Ustalenia dokumentów, o którym mowa w art. 396 ust. 1 pkt 7 to m.in. ustalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.
Organy orzekające w sprawie przyjęły, że wykonanie planowanego urządzenia wodnego narusza zapisy obowiązującego dla tego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czyniąc powyższe podstawą wniesienia sprzeciwu.
Przedmiotowa działka o nr [...] położona jest na obszarze, dla którego obowiązuje Uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w O. z dnia 28 listopada 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy O. obejmującego sołectwa: F., G., K., G., K., M., P., R1, R., Z. z wyłączeniem terenów objętych planami uchwalonymi po roku 1995 r. (Dz. Urz. Woj. Śl. z 2005 r., Nr 152, poz. 4458), o przeznaczeniu częściowo pod tereny zabudowy zagrodowej (L 3RM), częściowo pod tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i zagrodowej (L 5MNR), częściowo tereny dróg publicznych - droga dojazdowa KDZ (wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z dnia 23 kwietnia 2024 r.). Każda jednostka urbanistyczna - miejscowość posiada przyporządkowaną literę: L-Z. (§ 4 ust. 2 pkt 11 planu).
Jak wynika z dokumentacji zgłoszenia wodnoprawnego, część działki, na której Skarżący planuje budowę przedmiotowego urządzenia, zlokalizowana jest na obszarze oznaczonym w planie miejscowym symbolem L 3RM, a zasięg oddziaływania określony na 65 m2, dotyczy także terenów objętych symbolami L 3RM i KDZ.
W ramach zasad ochrony środowiska przyrody i krajobrazu, w § 5 ust. 2 planu miejscowego przewidziano, iż w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania i spełnienia wymogów sanitarnych nakazuje się wyposażenie terenów budowlanych w sieci i urządzenia infrastruktury technicznej, przez które rozumie się sieci wodociągowe, kanalizacyjne i energetyczne a w zależności od potrzeb w sieci gazowe, ciepłownicze i teletechniczne.
W zakresie gospodarki ściekowej, w § 8 ust. 1 pkt 2 planu miejscowego przewidziano, że na obszarze gminy zrealizowane zostaną następujące systemy kanalizacji zbiorczej: System kanalizacji "O.", z oczyszczalnią ścieków w O. będącą odbiornikiem ścieków z systemów kanalizacji zbiorczej w miejscowościach: F., P., K., R., R1., Z. Alternatywnie przewiduje się wyposażenie miejscowości R., R1., Z. bezodpływowych i wywożeniem ścieków wozami asenizacyjnymi na oczyszczalnię "O.". Tereny istniejących i projektowanych oczyszczalni ścieków oznaczono na rysunku planu symbolem literowym K (§ 8 ust. 2 planu).
Zaznaczenia wymaga, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., por. 733 z późn. zm.), właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez: przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Z kolei w myśl art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, przez nieczystości ciekłe rozumie się ścieki gromadzone przejściowo w zbiornikach bezodpływowych lub osadnikach w instalacjach przydomowych oczyszczalni ścieków.
Z przywołanych regulacji wynika, że jeśli przydomowa oczyszczalnia ścieków spełnia wymogi techniczne stawiane tym urządzeniom, jej eksploatacja jest prawnie dopuszczalna, a korzystający z tego urządzenia spełnia kryteria utrzymania czystości i porządku na danej nieruchomości.
Zgodnie z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia (ust. 1). Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego (ust. 2). Z kolei art. 94 Konstytucji RP stanowi, iż organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa.
Przepisy te nie tylko wymieniają źródła prawa obowiązującego w Polsce ale też wprowadzają zasadę hierarchiczności aktów prawnych.
Z zasady tej wynika, że umocowanie do wydawania aktów niższego rzędu musi wynikać z aktów wyższego rzędu, przy czym przepisy zawarte w aktach niższego rzędu nie mogą naruszać przepisów zamieszczonych w aktach wyższego rzędu. Hierarchiczna budowa systemu źródeł prawa obliguje do przyjęcia dyrektywy interpretacyjnej, w myśl której, w razie kolizji między normami prawnymi, przepisy prawa zawarte w akcie wyższego rzędu stosuje się przed przepisami prawa zawartymi w akcie niższego rzędu. Hierarchiczność źródeł prawa wyklucza możliwość stosowania norm hierarchicznie niższych, regulujących te same kwestie w sposób odmienny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 846/22 i powołane tam orzecznictwo).
Uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stanowi akt prawa miejscowego, który jak to wynika z treści art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, jest źródłem prawa. Jego obowiązywanie jest ograniczone pod względem terytorialnym do obszaru gminy. Jako akt podjęty w ramach upoważnienia ustawowego, udzielonego gminie do tworzenia aktów prawa miejscowego, musi respektować postanowienia aktów prawnych powszechnie obowiązujących wyższego rzędu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2003 r., sygn. akt I SA/Lu 882/02). Co więcej, zapisów planu miejscowego nie można interpretować w sposób ograniczający prawo własności w zakresie, w którym nie znajduje to umocowania w obowiązujących przepisach prawa. Ustawodawca natomiast, w przypadku, gdy budowa sieci kanalizacji jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, uznał wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych, za równorzędnie dopuszczalne sposoby wypełnienia obowiązku właściwego odprowadzania ścieków.
W sytuacji, gdy na danym terenie nie ma sieci kanalizacyjnej, bowiem pozostaje ona dopiero w sferze planów realizacyjnych, właściciel musi mieć alternatywę zapewnienia infrastruktury, którą gwarantuje mu ustawa poprzez dokonanie własnego wyboru - czy to zbiornika bezodpływowego, czy też przydomowej oczyszczalni ścieków. W innym wypadku zostanie pozbawiony uprawnienia ustawowego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 września 2023 r. sygn. akt II SA/Łd 645/23 oraz powołane w nim dalsze orzeczenia)
Sąd w składzie orzekającym podziela w pełni wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, iż ograniczenie tego prawa poprzez narzucenie, choć na okres przejściowy, jedynie możliwości lokalizowania zbiorników bezodpływowych pozostaje w oczywistej sprzeczności z dyspozycją art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 18/17, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Łd 274/23, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 maja 2023 r. sygn. akt III SA/Po 111/23, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 511/24 oraz z dnia 13 września 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 874/24). Przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mogą być bowiem rozumiane w sposób sprzeczny z treścią przepisów ustawowych, a więc nie mogą eliminować regulacji zawartej w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 1734/16).
Uwzględniając powyższe, zdaniem Sądu, zapisy § 8 ust. 1 pkt 2 planu miejscowego, powinny być interpretowane z uwzględnieniem art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W konsekwencji nie można z ww. postanowień planu miejscowego wywodzić zakazu budowy przydomowych oczyszczalni ścieków (także tych z drenażem rozsączającym), w przypadku gdy budowa i eksploatacja tych urządzeń - jeżeli spełniają wymagania określone w przepisach odrębnych - jest dopuszczalna ustawowo.
W tych okolicznościach, brak było zatem podstaw do oparcia zgłoszonego sprzeciwu o przyjęcie, że wykonanie planowanego urządzenia wodnego narusza zapisy obowiązującego planu miejscowego. W sprawie doszło niewątpliwie do wadliwej wykładni postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, sprzecznej z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach.
Sprawując kontrolę sądowoadministracyjną Sąd stwierdził naruszenie art. 423 ust. 5 pkt 2 w związku z art. 396 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo wodne.
Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. organ ponownie prowadząc postępowanie odwoławcze przyjmie, że § 8 ust. 1 pkt 2 planu miejscowego w związku z art. 423 ust. 5 pkt 2 ustawy Prawo wodne i art. 396 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo wodne nie może stanowić podstawy do wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia wodnoprawnego Skarżącego.
W zależności od wyników tego postępowania, organ odwoławczy rozważy zaistnienie podstaw do zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. i uchylenia decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenia postępowania pierwszoinstancyjnego.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji.
Na podstawie art. 205 § 1 w zw. z art. 200 p.p.s.a. Sąd przyznał od organu na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 300 zł (pkt 2 sentencji wyroku), na który składa się uiszczony wpis sądowy.
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI