II SA/GL 1439/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy przyznania skarżącemu, K. S., części świadczenia wychowawczego na małoletniego syna. ZUS odmówił, powołując się na brak opieki naprzemiennej, co wynikało z analizy orzeczeń sądów powszechnych dotyczących rozwodu i władzy rodzicielskiej. Organy uznały, że skoro matka dziecka ma powierzoną władzę rodzicielską, a ojciec ma ograniczone prawa do współdecydowania i kontaktów, to nie ma podstaw do przyznania świadczenia w połowie. Skarżący zarzucił organom nierozpoznanie istoty sprawy, błędną wykładnię przepisów dotyczących opieki naprzemiennej oraz naruszenie procedury. Podkreślił, że w przeszłości otrzymywał świadczenie w połowie i że syn przebywa u niego przez około 14 dni w miesiącu, co stanowi opiekę naprzemienną. WSA w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując, że organy błędnie zinterpretowały art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Sąd podkreślił, że opieka naprzemienna jest pojęciem faktycznym, odnoszącym się do sposobu sprawowania pieczy nad dzieckiem przez oboje rodziców, którzy nie zamieszkują razem, i że nie musi być wprost wskazana w orzeczeniu sądu powszechnego. Organy miały obowiązek zbadać faktyczny charakter opieki, a nie tylko opierać się na formalnym rozstrzygnięciu o władzy rodzicielskiej. Sąd przypomniał, że prawidłowa wykładnia tego przepisu była już wskazywana w poprzednich wyrokach w tej sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia opieki naprzemiennej na potrzeby świadczeń rodzinnych, obowiązki organów w zakresie badania stanu faktycznego.
Dotyczy specyficznej sytuacji rodziców po rozwodzie, gdzie formalne orzeczenie o władzy rodzicielskiej nie odzwierciedla faktycznego podziału opieki.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku rozwodu rodziców, gdzie władza rodzicielska została powierzona jednemu z nich, a drugi ma ograniczone prawa i ustalone kontakty, można uznać, że dziecko jest pod opieką naprzemienną w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, opieka naprzemienna może istnieć nawet jeśli orzeczenie sądu powszechnego nie używa tego sformułowania wprost, a skupia się na władzy rodzicielskiej. Kluczowe jest faktyczne sprawowanie opieki przez oboje rodziców w porównywalnych okresach.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, myląc pojęcie opieki naprzemiennej z władzą rodzicielską. Opieka naprzemienna jest pojęciem faktycznym, które należy badać niezależnie od formalnego rozstrzygnięcia o władzy rodzicielskiej, biorąc pod uwagę rzeczywisty sposób sprawowania pieczy nad dzieckiem przez oboje rodziców.
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy w sprawie przyznania świadczenia wychowawczego, uwzględniając wszystkie okoliczności faktyczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie zbadały wyczerpująco materiału dowodowego i błędnie oceniły jego znaczenie, co doprowadziło do naruszenia przepisów k.p.a. (art. 7, 77 § 1, 80).
Uzasadnienie
Sąd wskazał na naruszenie przez organy zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Organy nie zbadały faktycznego charakteru opieki nad dzieckiem, opierając się jedynie na formalnych zapisach orzeczeń sądów powszechnych.
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
u.p.w.d. art. 5 § ust. 2a
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Przepis określający zasady przyznawania świadczenia wychowawczego w przypadku opieki naprzemiennej.
Pomocnicze
u.p.w.d. art. 22
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Określa, komu przysługuje świadczenie wychowawcze w przypadku braku opieki naprzemiennej.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena materiału dowodowego na podstawie całokształtu.
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej.
k.p.a. art. 8 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.r.i.o. art. 58 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Rozstrzygnięcia sądu w wyroku rozwodowym dotyczące władzy rodzicielskiej.
k.r.i.o. art. 58 § § 1a
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Rozstrzygnięcia sądu w wyroku rozwodowym dotyczące władzy rodzicielskiej.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy błędnie zinterpretowały pojęcie opieki naprzemiennej, myląc je z władzą rodzicielską. • Organy nie zbadały faktycznego sposobu sprawowania opieki nad dzieckiem. • Wcześniejsze postępowania w podobnych sprawach skutkowały przyznaniem świadczenia. • Naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego i uzasadnienia decyzji.
Odrzucone argumenty
Orzeczenia sądów powszechnych nie ustanowiły opieki naprzemiennej. • Dziecko mieszka z matką, która sprawuje faktyczną opiekę.
Godne uwagi sformułowania
opieka naprzemienna odmiennie niż władza rodzicielska jest pojęciem odnoszącym się do sfery faktycznej. • niezależnie od tego, czy taki rodzaj opieki został wskazany przez sąd powszechny. • organ administracji ma obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Skład orzekający
Grzegorz Dobrowolski
przewodniczący sprawozdawca
Stanisław Nitecki
członek
Tomasz Dziuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia opieki naprzemiennej na potrzeby świadczeń rodzinnych, obowiązki organów w zakresie badania stanu faktycznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rodziców po rozwodzie, gdzie formalne orzeczenie o władzy rodzicielskiej nie odzwierciedla faktycznego podziału opieki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia, a interpretacja opieki naprzemiennej jest kluczowa dla wielu rodzin po rozwodzie. Pokazuje, jak ważne jest badanie faktycznego stanu rzeczy przez organy.
“Czy opieka naprzemienna to tylko formalność? Sąd wyjaśnia, jak ZUS powinien rozpatrywać wnioski o świadczenie wychowawcze.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.