II SA/Gl 142/05

II SA/Gl 142/05 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Bonifacy Bronkowski /przewodniczący/
Leszek Kiermaszek
Rafał Wolnik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Asesor WSA Rafał Wolnik (spr.) Protokolant ref. stażysta Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2005 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Miasta C. z dnia [...] nr [...] i orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. su.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 listopada 2003 roku Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach (sygn. akt II SA/Ka 2722/01) uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Miasta C. z dnia [...] nr [...] oraz zasądził od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w trybie art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) wniósł uczestnik postępowania K.S.
Wyrokiem z dnia 16 listopada 2004 roku sygn. akt OSK 267/04 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, zasądził od Wojewody [...] na rzecz K.S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego oraz zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata P.K. kwotę [...] złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej.
W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadny zarzut K.S., a mianowicie zarzut naruszenia art. 214 kodeksu postępowania cywilnego w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.), stwierdzając, że w sytuacji, kiedy skarżący działał bez pełnomocnika i usprawiedliwiał swoją nieobecność na rozprawie stanem swojego zdrowia, obowiązkiem Sądu orzekającego w sprawie było zastosowanie art. 214 kpc i odroczenie rozprawy. Niestawiennictwo strony z powodu choroby pozbawiało tę stronę możliwości obrony jej praw, co z kolei powodowało nieważność postępowania stosownie do art. 379 pkt 5 kpc.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając sprawę ponownie zważył, co następuje :
Mając na uwadze przepis art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważyć przyjdzie, że niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.s.a.
Na skutek uwzględnienia skargi kasacyjnej K.S. rozpoznaniu w niniejszym postępowaniu podlegała skarga M.S. z dnia [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.
Rozpoznając ponownie sprawę Sąd w pierwszej kolejności ustalił, iż nie zachodzą przeszkody do jej rozpoznania, które stały się powodem uchylenia wyroku z dnia 17 listopada 2003 roku. W szczególności strony zostały prawidłowo zawiadomione o terminie rozprawy, a zarówno skarżąca, jak i uczestnik postępowania K.S. byli osobiście obecni na rozprawie. Strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie i nie złożyły dalszych wniosków procesowych.
Sąd rozpoznając merytorycznie sprawę podziela argumenty i wywody, jakie znalazły się w motywach wyroku z dnia 17 listopada 2003 roku.
W szczególności Sąd ponownie doszedł do przekonania, iż skarga jest uzasadniona. Organy obydwu instancji przedwcześnie stwierdziły bowiem, iż spełnione zostały ustawowe przesłanki udzielenia inwestorowi pozwolenia na użytkowanie spornego budynku mieszkalnego.
Obiekt ten został samowolnie przebudowany z budynku inwentarskiego i przystosowany na cele mieszkalne wraz z przyłączami przed dniem 1 stycznia 1995 r. Zatem z mocy art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), rozpatrzenie sprawy winno nastąpić na gruncie ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Prawo budowlane z 1974 r. dopuszczało zaś możliwość legalizacji samowoli budowlanej w drodze udzielenia pozwolenia na użytkowanie – po uprzednim wykluczeniu przesłanek rozbiórki z art. 37 ustawy, bądź wydaniu nakazu wykonania określonych robót budowlanych w celu dostosowania do stanu zgodnego z prawem w trybie art. 40 ustawy. Wyjaśnić jednak przyjdzie, iż kompetencje z art. 37 i 40 Prawa budowlanego z 1974 r. należą do organów nadzoru budowlanego, zaś udzielenie pozwolenia na użytkowanie pozostawało w kompetencji organów administracji architektoniczno – budowlanej – wg stanu prawnego z daty wydania zaskarżonej decyzji ( art. 82 oraz art. 83 Prawa budowlanego z 1994 r.). Tymczasem w niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nie wydał nakazu rozbiórki spornego obiektu, bądź nakazu wykonania określonych robót budowlanych, np. zamurowania otworu okiennego, czy wykonania samodzielnych przyłączy wody, energii elektrycznej oraz osadnika ścieków, czego domagała się skarżąca. Decyzją z dnia [...] organ nadzoru budowlanego nałożył natomiast na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentacji w terminie do dnia [...] i uznał, że w wyznaczonym terminie obowiązki wynikające z tej decyzji zostały przez inwestora wykonane. Faktem jest, iż w postępowaniu przed organem administracji architektoniczno – budowlanej w kwestii udzielenia pozwolenia na użytkowanie nie jest dopuszczalne rozważanie przez ten organ kwestii, czy sporny obiekt podlega rozbiórce bądź zachodzi konieczność wydania nakazu celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Brak podstaw do wydania tego rodzaju decyzji nie został jednak przesądzony w postępowaniu przed organem nadzoru budowlanego, zaś decyzja z dnia [...] wiązała co prawda organy orzekające w niniejszej sprawie, lecz jest oczywiste, że przesłanek z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. w ogóle nie rozważono, błędnie powołując się na upływ 5 lat od zakończenia budowy. W ramach postępowania sądowego Sąd nie był zaś władny do objęcia kontrolą decyzji podjętych przez inne organy.
Jednakże już w postępowaniu administracyjnym skarżąca podnosiła, iż sporny obiekt nie spełnia warunków technicznych sytuowania z uwagi na odległość od granicy z działką sąsiednią nr [...] ( mniejszą niż [...] m ) oraz odległość od budynku mieszkalnego nr [...] zajmowanego przez skarżącą ( [...] m ) i usytuowanie w ścianie spornego budynku otworu okiennego, a także brak właściwego dojazdu do obiektu i samodzielnych przyłączy oraz osadnika ścieków. Kwestie te winien bowiem wziąć pod rozwagę organ nadzoru budowlanego. Nadto wskazała skarżąca na niekonsekwencję Wojewody, który uprzednio w innym postępowaniu negatywnie zaopiniował projekt podziału działki nr [...] celem wydzielenia działki budowlanej, na której zrealizowany jest sporny budynek.
Zdaniem Sądu, wszelkie podniesione przez skarżącą okoliczności budziły uzasadnione wątpliwości co do zgodności z prawem wydanej w innym postępowaniu decyzji nakładającej na inwestorze obowiązek przedłożenia dokumentacji w celu uzyskania pozwolenia na użytkowanie spornego obiektu. W takiej zaś sytuacji organy administracji architektoniczno – budowlanej zobligowane były do podjęcia działań w celu rozważenia przez organ nadzoru budowlanego wyższego stopnia wszczęcia postępowania nadzwyczajnego i wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji PINB z dnia [...].
Dopiero negatywne stanowisko właściwego organu co do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego, uprawniałoby organy administracji architektoniczno – budowlanej do kontynuowania postępowania z wniosku inwestora o udzielenie pozwolenia na użytkowanie spornego obiektu.
Nadto, musiał odnieść skutek zarzut skargi, iż inwestor w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie legitymował się umową o dostarczanie wody, który to warunek wynikał z decyzji PINB z dnia [...]. Ujawniono bowiem w postępowaniu sądowym, iż Rejonowe Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w T. z dniem [...] rozwiązało wcześniej zawartą umowę ( pismo z dnia [...]) Fakt ten nie był znany organowi odwoławczemu w dacie wydania orzekania.Wreszcie, w aktach postępowania administracyjnego brak jest wymaganych dokumentów w postaci protokołów odbioru instalacji.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy w pierwszym rzędzie uwzględnić zmianę stanu prawnego w zakresie właściwości organów, dokonaną ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718 ). Przyjąć należy, iż w aktualnym stanie prawnym rozpoznanie wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego należy do właściwości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jako organu I instancji ( art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r.). Właściwy organ I instancji winien zatem wystąpić do organu wyższego rzędu celem rozważenia wszczęcia postępowania nadzwyczajnego wobec decyzji z PINB w B. z dnia [...] jako wydanej bez rozważenia przesłanek rozbiórki z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. i podstaw do wydania nakazu wykonania robót budowlanych w trybie art. 40 tej ustawy.
O ile postępowanie takie nie zostanie wszczęte, wyjaśnienia wymagać będzie kwestia, czy skarżący wypełnił obowiązki, nałożone powyższą decyzją, a mianowicie, czy legitymuje się umową o dostawę wody oraz posiada protokoły odbioru instalacji.
Mając na względzie podniesione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
O zwrocie kosztów postępowania w wysokości równej uiszczonemu wpisowi orzeczono na podstawie art. 200 p.s.a.