II SA/Gl 1419/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2022-09-26
NSAAdministracyjneŚredniawsa
warunki zabudowyzagospodarowanie przestrzennezmiana sposobu użytkowaniaład przestrzennypostępowanie administracyjneprawo budowlanenieruchomościinwestycje

WSA w Gliwicach uchylił własny wyrok, oddalając skargi spółek na decyzję o warunkach zabudowy, uznając skargę kasacyjną SKO za uzasadnioną.

Sprawa dotyczyła skarg spółek na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach w przedmiocie warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania 12-kondygnacyjnego budynku. WSA w Gliwicach pierwotnie uchylił decyzję SKO, uznając naruszenia przepisów postępowania. Jednakże, po złożeniu skargi kasacyjnej przez SKO, WSA, stosując autokontrolę, uchylił swój własny wyrok, oddalając skargi spółek. Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły warunki zabudowy, a zarzuty dotyczące braku analizy wpływu otoczenia przemysłowego na planowaną inwestycję mieszkaniową były bezzasadne, gdyż postępowanie środowiskowe nie bada wpływu otoczenia na inwestycję, lecz inwestycji na środowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał sprawę ze skarg Przedsiębiorstwa K. S.A. i D. sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach w przedmiocie warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania 12-kondygnacyjnego budynku. Pierwotnie, wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2022 r., WSA uchylił zaskarżoną decyzję SKO, uznając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał na niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego i nieodniesienie się organu odwoławczego do wszystkich zarzutów stron, w szczególności dotyczących wpływu sąsiedztwa zakładów przemysłowych na planowaną funkcję mieszkaniową. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną, zarzucając WSA błędy proceduralne, w tym wadliwe uzasadnienie wyroku, błędne zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz niespójność między sentencją a uzasadnieniem wyroku. WSA, stosując instytucję autokontroli (art. 179a PPSA), uznał skargę kasacyjną za oczywiście usprawiedliwioną i uchylił swój własny wyrok. Następnie, ponownie rozpoznając sprawę, Sąd oddalił skargi spółek. W ponownym rozpoznaniu sprawy WSA stwierdził, że organy administracji prawidłowo ustaliły warunki zabudowy. Organ pierwszej instancji wyznaczył obszar analizy i stwierdził zgodność planowanej inwestycji ze stanem istniejącym, uwzględniając zasadę kontynuacji funkcji. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że zmiana sposobu użytkowania istniejącego budynku na funkcję mieszkalną, biurową i handlowo-usługową wpisuje się w zagospodarowanie analizowanego obszaru. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o udostępnianiu informacji o środowisku były bezzasadne, ponieważ postępowanie środowiskowe dotyczy oceny wpływu inwestycji na środowisko, a nie wpływu otoczenia na inwestycję. Sąd podkreślił, że choć lokalizacja w sąsiedztwie zakładów przemysłowych może rodzić problemy, inwestycja jest możliwa do realizacji w świetle przepisów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organy administracji prawidłowo ustaliły warunki zabudowy, a zarzuty dotyczące braku analizy wpływu otoczenia przemysłowego na planowaną inwestycję były bezzasadne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo przeprowadziły analizę funkcji i cech zabudowy, uwzględniając zasadę kontynuacji funkcji. Postępowanie środowiskowe nie bada wpływu otoczenia na inwestycję, lecz wpływu inwestycji na środowisko. Zmiana sposobu użytkowania istniejącego budynku wpisuje się w zagospodarowanie analizowanego obszaru.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (31)

Główne

PPSA art. 179a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Pomocnicze

PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit.a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit.c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 5

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 7

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

k.p.a. art. 61 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 24 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.ś. art. 63 § ust. 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.o.ś. art. 71 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

rozp. MI art. 7

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

rozp. MI art. 3 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

rozp. MI art. 7 § ust. 4

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

rozp. RM

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty skargi kasacyjnej SKO dotyczące błędów proceduralnych WSA, w tym wadliwego uzasadnienia, błędnego zastosowania przepisów i niespójności wyroku, okazały się zasadne. Organy administracji prawidłowo oceniły zgodność planowanej inwestycji ze stanem istniejącym i zasadą kontynuacji funkcji. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o ochronie środowiska były bezzasadne, gdyż postępowanie środowiskowe nie obejmuje analizy wpływu otoczenia na inwestycję.

Odrzucone argumenty

Argumenty spółek o konieczności analizy wpływu otoczenia przemysłowego na planowaną inwestycję mieszkaniową. Zarzuty spółek o naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego oraz braku wyczerpującego wyjaśnienia sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał skargę kasacyjną za oczywiście usprawiedliwioną. Postępowanie środowiskowe nie bada otoczenia planowanej inwestycji i jego wpływu na daną planowaną inwestycję. Postępowanie to prowadzi do oceny planowanej inwestycji i jej oddziaływania na otaczające środowisko. WSA, stosując instytucję autokontroli, uchylił swój własny wyrok.

Skład orzekający

Elżbieta Kaznowska

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Dziuk

członek

Wojciech Gapiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady kontynuacji funkcji w kontekście zmiany sposobu użytkowania istniejącego budynku w sąsiedztwie terenów przemysłowych. Zastosowanie instytucji autokontroli przez WSA."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i procedury autokontroli. Interpretacja przepisów o ochronie środowiska w kontekście warunków zabudowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność procedury administracyjnej i sądowej, a także mechanizm autokontroli sądu. Dotyczy ważnej kwestii planowania przestrzennego i konfliktu interesów między inwestycjami przemysłowymi a mieszkalnymi.

Sąd uchyla własny wyrok: Jak autokontrola zmienia losy sprawy o warunki zabudowy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 1419/21 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-09-26
Data wpływu
2021-11-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Elżbieta Kaznowska /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Dziuk
Wojciech Gapiński
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 577/23 - Postanowienie NSA z 2025-08-27
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok z art. 179a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 179a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 503
art. 61 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk,, Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Protokolant specjalista Anna Koenigshaus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2022 r. sprawy ze skarg Przedsiębiorstwa K. S.A. w T., D. sp. z o.o. w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 8 września 2021 r. nr SKO.UL/41.7/342/2021/11753 w przedmiocie warunków zabudowy terenu na skutek skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 1419/21 1. uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 1419/21 w całości; 2. oddala skargi; 3. odstępuje od zasądzenia na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wydanym w niniejszej sprawie wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2022 r. po rozpatrzeniu skarg Przedsiębiorstwa K. S.A. w T. oraz D. Sp. z o.o. w T. (dalej: skarżąca, skarżąca Spółka ) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 8 września 2021 r. nr SKO.UL/41.7/342/2021/11753 w przedmiocie warunków zabudowy terenu Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu powyższego wyroku przedstawiono następujące ustalenia faktyczne:
W wyniku pozytywnego rozpoznania wniosku T. S.A. z siedzibą w W., Prezydent Miasta T. (dalej: organ pierwszej instancji) decyzją z dnia 21 lipca 2021 r., nr [...], ustalił warunki zabudowy dla inwestycji pod nazwą "zmiana sposobu użytkowania 12- kondygnacyjnego budynku z przeznaczeniem na obiekt o funkcji mieszkalnej, biurowej i handlowo—usługowej na działkach nr 1, 2, 3 i 4 położonych przy ulicy [...] w T."
W decyzji tej zawarł ustalenia dotyczące funkcji oraz warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy w zakresie ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji oraz wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich. W uzasadnieniu podał, że na wskazanym terenie nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a inwestycja dotyczy zmiany sposobu użytkowania 12- kondygnacyjnego budynku. Jego gabaryty i parametry nie ulegną zmianie, stąd organ odstąpił do wyznaczania tych parametrów w sposób określony w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W celu ustalenia wymagań organ wyznaczył obszar analizowany (zgodnie z wymogami wymienionego rozporządzenia), stwierdzając, że obiekt sąsiaduje z budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi i wielorodzinnymi, handlowo-usługowymi, przemysłowymi, biurowymi oraz budynkami oświatowymi. W związku z powyższym przedsięwzięcie nie stoi w sprzeczności z istniejącą zabudową i funkcją w terenie analizowanym.
Odwołania od tej decyzji złożyły: - pismem z dnia 28 lipca 2021 r. Przedsiębiorstwo K. S.A. z siedzibą w T. a pismem z dnia 9 sierpnia 2021 r. D. Sp. z o.o. z siedzibą w T., (dalej: skarżący), wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W pierwszym odwołaniu zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania administracyjnego:
- art. 61 § 4, art. 28 oraz art. 10 § Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieprawidłowe ustalenie stron postępowania;
- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 24 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyłączenie się przez organ pierwszej instancji od rozpoznania niniejszej sprawy,
- art. 7, art. 11, art. 77 §, art. 80 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niepodjęcie czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, poprzez wyczerpujące zebranie, rozpatrzenie oraz ocenę materiału dowodowego i pominięcie okoliczności, że planowane przedsięwzięcie zlokalizowane byłoby w sąsiedztwie zakładów produkcyjnych odwołującego emitujących hałas, drgania, pyły, gazy oraz zapachy, a tym samym niezbadaniu wpływu tych czynników na życie i zdrowie przyszłych mieszkańców i użytkowników planowanego przedsięwzięcia,
- art. 63 ust. 1 w związku z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez niewydanie postanowienia o konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach pomimo, że zamierzone przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko,
oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 1 ust. 2 pkt 5 i pkt 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez niezastosowanie tego przepisu, a co za tym idzie nie uwzględnienie przy wydaniu decyzji wymagań ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz prawa własności skarżącego,
- art. 61 ust. 1 pkt 1 tej ustawy poprzez brak rzetelnej analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu oraz uznanie, że planowana inwestycja spełnia wymagania wynikające z obowiązku zachowania zasady tożsamej funkcji i sposobu korzystania z nieruchomości sąsiednich oraz zasady dobrego sąsiedztwa, przez co nie będzie sprzeczna z aktualnym sposobem korzystania z nieruchomości sąsiednich w analizowanym obszarze działania.
Jednocześnie skarżący wniósł o uzupełnienie postępowania dowodowego o dopuszczenie dowodu z decyzji organu pierwszej instancji zezwalającej Spółce na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza (z dnia 15 października 2013 r.) oraz decyzji zmieniającej (z dnia 3 marca 2016 r.).
W drugim odwołaniu Spółka D. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:
- art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym polegającym na przyjęciu, że dokonanie oceny zgodności zabudowy z zasadą kontynuacji funkcji i innymi parametrami wskazanymi w tym przepis odnosi się do nowej zabudowy, rozumianej jako inwestycja rozpoczynana od podstaw, z wyłączeniem inwestycji polegających na przebudowie i zmianie sposobu użytkowania istniejącego budynku,
- art. 61 ust. 1 pkt 1 przywołanej powyżej ustawy w związku z § 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. poprzez zaniechanie wykonania analizy funkcji i cech zabudowy w odniesieniu do obszaru analizy zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegającego na przyjęciu, że zamierzona inwestycja spełnia wymagania wynikające z obowiązku zachowania zasady kontynuacji funkcji w zakresie wysokości budynków planowanej inwestycji,
- art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z § 3 ust. 1 i § 7 ust. 4 cytowanego rozporządzenia poprzez zaniechanie wykonania analizy funkcji i cech zabudowy w odniesieniu do obszaru analizy.
W uzasadnieniach obu odwołań podkreślono, że wydanie tej decyzji dokonane zostało przy całkowitym pominięciu zgodności zamierzonej inwestycji z zasadą kontynuacji funkcji, z pominięciem cech najbliższego otoczenia. Wskazano, że przedmiotowy budynek stanowi jeden z trzech bliźniaczych budynków wykorzystywanych w celach produkcyjno- usługowych i przeznaczenie to nie uległo zmianie. Pomimo wyburzenia jednego z budynków dawnej siedziby ZEG, plany inwestycyjne zatwierdzone przez organy Miasta T. przewidują wzniesienie w tym miejscu także budynku handlowo- usługowego. Usytuowanie pomieszczeń mieszkalnych w bezpośrednim sąsiedztwie zakładu produkcyjnego skarżącej, prowadzić będzie do powstania konfliktów związanych z potencjalnymi immisjami, mającymi źródło w działalności produkcyjnej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: Kolegium, organ drugiej instancji) zaskarżoną decyzją z dnia 8 września 2021 r., nr SKO.UL/41.7/342/2021/11753, działając na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości.
W uzasadnieniu stwierdziło, że po wyznaczeniu obszaru analizy zasadnie organ pierwszej instancji uznał, iż planowany obiekt ma być zlokalizowany w otoczeniu istniejącej zabudowy mieszkaniowej oraz zabudowy usługowej. Zasadnie zatem organ pierwszej instancji przyjął, że zmiana sposobu użytkowania 12-kondygnacyjnego budynku z przeznaczeniem na obiekt o funkcji mieszkalnej, biurowej i handlowo - usługowej spełnia warunek kontynuacji funkcji wstępującej w sąsiedztwie. Stwierdzono też, że spełnione zostały pozostałe przesłanki z art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Kolegium nie stwierdziło naruszenia art. 61 § 4 oraz art. 28 i art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie błędnego oznaczenia przez organ pierwszej instancji kręgu stron postępowania, a także art. 24 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyłączenie się organu pierwszej instancji od rozpoznania tej sprawy. Nie stwierdziło też naruszenia art. 63 ust. 1 w związku z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 2 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Odrębnymi pismami, z dnia 4 października 2021 r. Przedsiębiorstwo K. S.A, a z dnia 8 października 2021 r. D. Sp. z o.o. w T., złożyły skargi na powyższą decyzję.
W pierwszej skardze K. S.A powtórzyła zarzuty przedstawione w odwołaniu. W oparciu o te zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W obszernym uzasadnieniu rozwinęła postawione zarzuty w szczególności podkreślając braki przedmiotowego postępowania w zakresie ustalenia istotnych okoliczności spraw w zakresie lokalizacji przedmiotowego przedsięwzięcia oraz wpływu na planowaną inwestycję najbliższego otoczenia, w którym funkcjonują zakłady przemysłowe emitujące do powietrza zanieczyszczenia z działających spawalni, lakierni oraz pozostałego zakładu. W ocenie skarżącej okoliczności te powinny być przez organ szczegółowo rozważone w świetle obowiązującej ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, celem ustalenia czynników mających istotny i negatywny wpływ na życie i zdrowie ludzie. W ocenie skarżącej organ pominął w postępowaniu okoliczność bezpośredniego sąsiedztwa, w stosunku do planowanej inwestycji, zakładu przemysłowego emitującego hałas o różnym stopniu nasileniu i natężeniu oraz emitującego do powietrza różne zanieczyszczenia na podstawie udzielonych zezwoleń, nie przeprowadził także wyczerpującej analizy w zakresie funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu .
W drugiej skardze Spółka D. również powtórzyła zarzuty zaprezentowane już w odwołaniu, tj. zarzuciła naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z § 3 ust. 1 i § 7 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. poprzez zaniechanie wykonania analizy funkcji i cech zabudowy w odniesieniu do obszaru analizy. Uwzględniając powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz przyznanie stronie skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi zarzuciła organom całkowite pominięcie analizy pod kątem zgodności zamierzonej inwestycji z zasadą kontynuacji funkcji. Podkreśliła, że przedmiotowy, przewidziany do zmiany sposobu jego użytkowania obiekt, stanowił część kompleksu przemysłowego, który nigdy nie był wykorzystywany na cele mieszkaniowe. Zwracając uwagę na fakt, iż w najbliższym sąsiedztwie dominuje zabudową usługowa w postaci sklepów wielkopowierzchniowych lub terenów przemysłowych planowane przeznaczenie przedmiotowego budynku nie wpisuje się zagospodarowanie najbliższego terenu i prowadzi do to naruszenia zasady dobrego sąsiedztwa.
W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy nie podzielając argumentacji skarżących wniósł o oddalenie skarg, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wspomnianym na wstępie wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2022 r. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, iż decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie może być wątpliwości co do dopuszczalności przeprowadzenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania 12- kondygnacyjnego budynku z przeznaczeniem na obiekt o funkcji mieszkalnej, biurowej i handlowo - usługowej na wskazanych działkach w T. Tak jak w przypadku ustalenia warunków dla nowej zabudowy, organ winien przeprowadzić analizę funkcji i cech zabudowy i zagospodarowania terenu, w wyznaczonym obszarze zabudowy, przy czym wobec tego, iż obiekt jest istniejący, brak jest potrzeby wyznaczenia parametrów dla istniejącej zabudowy, nie można natomiast pominąć dokładnej i szczegółowej analizy w zakresie kontynuacji funkcji zabudowy i zagospodarowania terenu.
Wobec zarzucanego przez skarżące Spółki przeprowadzenia przez orzekające organy zbyt pobieżnej analizy funkcji zabudowy tego terenu, wskazując m.in. na lokalizację przedmiotowego obiektu w terenie zabudowy przemysłowej, charakteryzującej się warunkami funkcjonowania trudnymi do zaakceptowania dla przewidzianej funkcji mieszkaniowej, Sąd przyjął, że w postępowaniu odwoławczym, organ odwoławczy zobowiązany jest do ponownego, wyczerpującego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, a w szczególności zobligowany jest do ustosunkowania się do zgłoszonych zarzutów i argumentów wniesionych odwołań. W ocenie skarżących Spółek organy nie odniosły się do zgłaszanych w toku postępowania przez organem pierwszej i drugiej instancji zastrzeżeń i nie wyjaśniły sprawy w sposób nie budzący wątpliwości, szczególnie w aspekcie naruszenia przepis art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak również przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Sąd stwierdził, że niedopełnienie przez organ tych obowiązków stanowi naruszenie art. 127 § 3 w związku z art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podkreślając, iż w wyniku złożenia odwołania organ jest obowiązany ponownie merytorycznie rozpatrzyć sprawę, przy czym w trakcie jego rozpatrywania niedopuszczalne jest pominięcie zarzutów sformułowanych w owym odwołaniu, a obowiązkiem organu jest odniesienie się do tych zarzutów, dowodów - uwzględnienie ich, ze skutkiem dla treści rozstrzygnięcia lub wyjaśnienie, dlaczego ocenia się je jako niezasadne czy też niemające wpływu na wynik sprawy. Z akt postępowania, jak i decyzji organu odwoławczego wynika natomiast, że organ w toku postępowania nie odniósł się w sposób wyczerpujący do stanowiska odwołujących Spółek wyrażonych we wniesionych odwołanich, a uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia nie pozwala na przyjęcie, że w toku postępowania przeprowadzonego przez organ odwoławczy podjęto wystarczające i niezbędne czynności dla zbadania i oceny okoliczności podniesionych przez strony skarżące.
Sąd uznał za uzasadnione podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w kontekście lakonicznego i niewyjaśniającego wątpliwości uzasadnienia rozstrzygnięcia organu odwoławczego oraz w zakresie naruszenia art. 61 ust. 1 oraz art. 1 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 63 ust. 1 i art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W okolicznościach sprawy Sąd stwierdził, iż nie można więc stwierdzić właściwego wypełnienia przez Kolegium obowiązków wynikających z zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego), która wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć różnych organów, lecz zakłada ich podjęcie w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Chodzi zatem o to, by przeprowadzono dwukrotnie merytoryczne postępowanie, by dwukrotnie oceniono dowody i w konsekwencji dokonano prawidłowej subsumcji przepisu prawa do stanu faktycznego zaistniałego w sprawie. Obowiązkiem organu odwoławczego jest więc ponowne rozpatrzenie sprawy tak, jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. W podsumowaniu Sąd stwierdził, iż ujawnienie wskazanych naruszeń przepisów postępowania stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, a ponownie rozpatrując sprawę organ usunie stwierdzone uchybienia i wyda decyzję w uzasadnieniu której rozważy wszystkie argumenty i zarzuty zgłoszone w odwołaniach przez skarżące strony. W konsekwencji, decyzje organów obu instancji należało uchylić na podstawie art. 145 ust. 1 pkt. 1 lit.a i lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, zaskarżając ten wyrok w całości oraz zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi:
I. odnośnie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1:
- naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit.a Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi poprzez błędne uznanie, że organ drugiej instancji naruszył przepisy prawa materialnego bez wskazania przez Sąd, które przepisy zostały naruszone przy rozstrzyganiu odwołania,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit.a w związku z art. 3 § 1 oraz art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi poprzez nienależyte wykonanie przez Sąd obowiązku kontroli i dokonanie wadliwego uzasadnienia wyroku poprzez brak wskazania, jakie konkretnie przepisy prawa materialnego zostały naruszone przez organ administracji publicznej oraz brak uzasadnienia w zakresie tych naruszeń, a ograniczenie się jedynie do wskazania, iż "decyzje organów obu instancji należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi",
- art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi poprzez błędne uznanie, że organ administracji drugiej instancji naruszył przepisy postępowania, tj. art. 127 § 3 w związku z art. 15 oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 1 i § 3 Kodeksu postępowania cywilnego (powinno być: administracyjnego), ponieważ nie rozpatrzył ponownie wniosku T. S.A oraz niewystarczająco zbadał zasadność złożonych odwołań, podczas gdy organ odwoławczy nie miał podstaw prawnych do zastosowania art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, a przeprowadzone postępowanie odwoławcze było zgodne z zasadami procedery administracyjnej,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w związku z art. 141 § 4 oraz art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi poprzez sformułowanie uzasadnienia niezgodnego z sentencją orzeczenia, co czyni wyrok w sprawie niewykonalnym,
II. zaskarżenie wyroku odnośnie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1 uzasadniania zaskarżenie wyroku również odnośnie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 dotyczącego kosztów postępowania .
Mając powyższe na względzie skarżące kasacyjnie Kolegium wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie sprawy co do istoty na zasadzie art. 188 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi poprzez oddalenie skargi złożonej przez Przedsiębiorstwo K. S.A z siedzibą w T. oraz D. Sp. z o.o. z siedzibą w T.
ewentualnie na podstawie art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi wniosło o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi Kolegium stwierdzając, iż nie podziela stanowiska zaprezentowanego przez Sąd w uzasadnieniu wymienionego wyroku, w pierwszej kolejności wskazało na błędnie przywołanie naruszenia przez organ przepisu art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, tłumacząc, iż przepis ten dotyczy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tj. tzw. prawa remonstracji, która nie ma miejsca w niniejszej sprawie, gdzie skarżący kasacyjnie organ rozpatrywał przedmiotową sprawę jako organ drugiej instancji na skutek wniesionych przez strony postępowania administracyjnego odwołań, a nie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ drugiej instancji działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przeprowadził szczegółowe i staranne postępowanie administracyjne, przeanalizował materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania przez organ pierwszej instancji i uznał, że jest on wyczerpujący i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia administracyjnego. Dokonał także dokładnego badania zarzutów podniesionych w odwołaniach, co zostało uwzględnionej w uzasadnieniu decyzji.
Nadto skarżące kasacyjne Kolegium podniosło, że Sąd uchylając decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wskazał, jakie przepisy prawa materialnego zostały naruszone, a w uzasadnieniu brak wyjaśnienia tych naruszeń, co stanowi o braku możliwości odniesienia się do nich przez organ i wykonania zaleceń Sądu i świadczy o naruszeniu art. 141 § 4 omawianej ustawy.
Kolegium wskazało też na niespójność pomiędzy sentencją zakwestionowanego wyroku a jego uzasadnieniem. Z sentencji wynika bowiem, że uchylono decyzję organu odwoławczego, a z końcowej części uzasadnienia , że Sąd uchylił decyzje organów obu instancji.
W ocenie skarżącego kasacyjnie powyższe uzasadnia żądanie uchylenia wymienionego wyroku, jako że brak było podstaw do zastosowania w sprawie przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .
Z kolei zaskarżenie wyroku odnośnie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1 uzasadnia też zaskarżenie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
Swoje stanowisko dotyczące skargi kasacyjnej przedstawiła w odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca - Przedsiębiorstwo K. S.A. z siedzibą w T. wnosząc w piśmie z dnia 12 sierpnia 2102 r. o jej oddalenie wobec braku uzasadnionych podstaw do jej złożenia, mimo wskazanej omyłki pisarskiej. Wniosła też o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Za bezzasadny uznano zarzut stwierdzenia w uzasadnieniu wyroku naruszenia przez orzekający organ administracji prawa materialnego, bez wyraźnego wskazania, jakie przepisy zostały naruszone przy rozstrzyganiu odwołania, gdyż w wyroku podniesiono, iż uchylenie następuje z powodu naruszenia przepisów prawa procesowego, a zatem przywołanie art. 145 §1 pkt 1 lit.a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy taktować jako omyłkę pisarską. Niezasadny jest także drugi zarzut skargi kasacyjnej, do uchylenia bowiem doszło wobec naruszenia przepisów postępowania, a Sąd uchylił jedynie decyzję organu drugiej inicjacji, zaś końcowe stwierdzenie uzasadnienia, że "decyzje obu instancji należało uchylić" należy potraktować także jako omyłkę pisarką, która nie ma wpływu na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.
Także zarzut błędnego uznania przez Sąd naruszenia przez organ odwoławczy wskazanych przepisów postępowania, tj. art. 127 § 3 w związku z art. 15, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego nie miał wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie Sądu. Przepis art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego został wskazany omyłkowo, przy czym organ odwoławczy rozstrzygając złożone odwołania nie wyjaśnił sprawy w wymagany sposób, nie odniósł się bowiem do wszystkich zarzutów odwołania, a w szczególności do argumentacji strony skarżącej dotyczącej wpływu bezpośredniego sąsiedztwa na planowaną inwestycję, pamiętając, iż skarżąca odrębnymi decyzjami uzyskała pozwolenie na wprowadzenie gazów i pyłów do powietrza z użytkowanych przez siebie instalacji. Zatem zarzut naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 czy art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także brak odniesienia do naruszenia art. 63 ust. 1 w związku z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko jest w pełni zasadny. W ocenie skarżącej w przedmiotowej sprawie nie doszło więc do wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy niezbędnych do wydania końcowego rozstrzygnięcia, a tym samym naruszenia wymienionych przepisów postępowania, co skutkować musiało uchyleniem zaskarżonej decyzji organu odwoławczego. Dostrzeżone i podniesione przez skarżącego kasacyjnie omyłki pisarskie nie mogły mieć wpływu na prawidłowość wydanego w sprawie wyroku.
Na rozprawie w dniu 26 września 2022 r. obecna zdalnie pełnomocnik Spółki K. wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej organu podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 12 sierpnia 2022 r.
Obecny na sali rozpraw pełnomocnik Spółki D. wniósł także o oddalenie skargi kasacyjnej organu, podzielając stanowisko, iż nie ma ona uzasadnionych podstaw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 179a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329), jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie, rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna.
Przywołana regulacja wprowadza wyjątek od zasady dewolutywności skargi kasacyjnej oraz podyktowana jest względami ekonomiki postępowania. W ramach uprawnień autokontrolnych sąd pierwszej instancji bowiem może uchylić własne, zaskarżone orzeczenie bez przesyłania skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, jeżeli stwierdzi nieważność postępowania albo uzna, że podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione.
Oczywiście usprawiedliwione podstawy wywiedzionej skargi kasacyjnej występują w sytuacji, gdy sąd podziela zarzuty i żądania skargi kasacyjnej, uznając swoją pomyłkę w tym zakresie (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2017 r. VIII SA/Wa 269/16; czy postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 2010 r. I OZ 1173/09). Pojęcie oczywistości mieści się zatem w sferze obiektywnej i łączy się z powinnością wykazania, że powołane podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, bez dokonywania głębszej analizy tekstu powołanych przepisów i bez doszukiwania się ich znaczenia. (por. B. Dauter (w:) B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex el. 2021 r.).
Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, zastosowanie autokontroli w istocie prowadzi do ponownego rozpoznania sprawy przez sąd pierwszej instancji w jej całokształcie. Sąd ten nie rozpoznaje skargi kasacyjnej jak sąd drugiej instancji. Z mocy art. 179a ustawy ma kompetencje do uchylenia wydanego przez siebie orzeczenia w całości i obowiązek, na tym samym posiedzeniu, rozpoznania sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2016 r. II FSK 1291/16).
W wyroku z dnia 10 grudnia 2021 r. sygn. akt I OSK 1506/20 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że istotą autokontroli jest skontrolowanie przez skład orzekający wydanego przez siebie orzeczenia, tj. naprawienie popełnionych przy wyrokowaniu błędów i wydanie orzeczenia prawidłowego.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zaistniały wskazane w wymienionym przepisie art. 179a ustawy przesłanki do uchylenia uprzednio wydanego w sprawie wyroku, gdyż powołane w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się zasadne, a wskazana jej podstawa oczywiście usprawiedliwiona.
Za oczywiście uzasadnione należało uznać zarzuty dotyczące błędnego przywołania przez Sąd art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy organ odwoławczy rozpatrywał odwołania od wydanej w pierwszej instancji decyzji ustalające warunki zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania wskazanego obiektu. Za niespójne, nieuważne i nieuzasadnione należy uznać wskazanie w sentencji niniejszego wyroku "uchylenia zaskarżonej decyzji" czyli decyzji organu odwoławczego, podczas gdy w końcowym fragmencie uzasadnienia stwierdzono, iż "decyzji organów obu instancji należało uchylić".
Za oczywiście uzasadniony należało uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez stwierdzenie, że Kolegium nie wyjaśniło i niewystarczająco zbadało zasadność złożonych odwołań. Jednocześnie należy się także zgodzić, że Sąd nie wykazał w sposób przekonujący i jednoznaczny, aby jakiekolwiek, ewentualne uchybienie w tym zakresie, mogły mieć istotny wpływu na wynik sprawy i nie podał w jakim zakresie miało to ewentualny wpływ na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a - czyli naruszenie, jakich przepisów prawa materialnego nastąpiło. Z kolei jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wynikająca z treści art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy" oznacza prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego. Sąd, uchylając z tych powodów decyzję musi wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne. W tym kontekście mówi się także o uprawdopodobnieniu możliwości odmiennego wyniku sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 25 listopada 2014 r., sygn.. akt II FSK 1224/13; z 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt I OSK 160/13; z 25 marca 2014 r., sygn.. akt II GSK 62/13, z 7 lipca 2021 r., sygn. akt III FSK 3887/21).
Po ponownym przeanalizowaniu akt sprawy zgodzić się należało, że orzekające w sprawie organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego ani przepisów prawa procesowego, w sposób uzasadniający wzruszenie kwestionowanych przez skarżące Spółki decyzji. Organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy i zgodny z przepisem rozporządzenia wyznaczył obszar analizy i po dokładnej analizie jego zagospodarowania stwierdził, iż planowana inwestycja, tzn. zmiana sposobu użytkowania 12- kondygnacyjnego budynku z przeznaczeniem na obiekt o funkcji mieszkalnej, biurowej i handlowo- usługowej na wskazanych działkach położnych w T. przy ulicy [...] jest możliwa. W wyniku wniesionych odwołań skarżących Spółek organ odwoławczy ponownie rozpatrzył sprawę w jej całokształcie i stwierdzając zgodność planowanej inwestycji z przesłanką wynikającą z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ ten uznając, iż inwestycja polega na zmianie sposobu użytkowania istniejącego już w tym terenie obiektu, zasadnie ograniczył analizę do potwierdzenia planowanej inwestycji w zakresie kontynuacji funkcji obszaru analizy. Wobec tego, iż 12- kondygnacyjny obiekt był istniejący, nie było bowiem potrzeby przeprowadzania analizy pod kątem ustalenia parametrów nowej zabudowy. Z uwagi zaś, iż w obszarze analizy występują budynki mieszkalne jednorodzinne i wielorodzinne, obiekty handlowo- usługowe, przemysłowe, biurowe oraz budynki oświatowe, zmiana sposobu użytkowania istniejącego już 12- kondygnacyjny budynku na funkcję mieszkaniową, biurową i handlowo- usługową jak najbardziej wpisywała się w zagospodarowanie analizowanego obszaru. Organ odwoławczy potwierdził zatem, że planowana inwestycja spełnia wymogi określone w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy, ale także spełnia pozostałe wymagania wskazane w tym przepisie. Posiada zatem dostęp do drogi publicznej - ulicy [...] (art. 61 ust. 1 pkt 2), ma zapewniony dostęp do sieci wodociągowej, odprowadzania nieczystości ciekłych, zaopatrywanie w energie cieplną oraz zabezpieczenie potrzeb związanych z niezbędną ilością energii elektrycznej (art. 61 ust. 1 pkt 3). Spełnione też zostały przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy, jest to bowiem grunt położny w granicach administracyjnych miasta oraz art. 61 ust. 1 pkt 5 - decyzja nie jest bowiem sprzeczna z przepisami odrębnymi.
Analizując poprzednio sprawę Sąd stwierdził, iż organ odwoławczy nie dopełnił ciążących na nim obowiązków, nie odnosząc się do postawionych w odwołaniach zarzutów. Rozpatrując i oceniając obecnie ponownie sprawę, Sąd uznał, iż Kolegium w uzasadnieniu własnej decyzji odniosło się także do zarzutów zgłoszonych przez skarżące Spółki w tych odwołaniach. Organ odwoławczy uczynił to w sposób wyczerpujący, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego. Stąd zarzut naruszenia przepisów procedury administracyjnej w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego oraz braku wyczerpującego wyjaśniania podnoszonych przez skarżące Spółki należy uznać za bezzasadny.
Zarzuty złożonych odwołań koncentrowały się przede wszystkim na kwestionowaniu zasadności przyjęcia przez organy - zgodności planowanej inwestycji w aspekcie kontynuacji funkcji w obszarze analizowanym, co wyjaśniano powyżej, oraz w kwestii wpływu na planowaną inwestycję najbliższego otoczenia, w którym funkcjonują zakłady przemysłowe emitujące do powietrza zanieczyszczenia (na podstawie udzielonych pozwoleń) z działających w sąsiedztwie obiektu spawalni, lakierni oraz pozostałego zakładu. W ocenie skarżącej Spółki K. okoliczności te powinny być przez organy szczegółowo rozważone w świetle obowiązującej ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, celem ustalenia czynników mających istotny i negatywny wpływ na życie i zdrowie ludzie. Stąd podkreślono, że nie odniesiono się do zarzuconego naruszenia art. 63 ust. 1 w związku z art. 72 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Zarzut ten jednak okazał się bezzasadny. Kolegium wyraźnie w uzasadnieniu swej decyzji, odnosząc się do tak postawionego zarzutu, stwierdziło brak naruszenia powyższych przepisów, podkreślając, iż nie mają one zastosowania w sprawie. Stwierdziło, że przywołane przez stronę skarżącą przepisy odnoszą się do koncesji na poszukiwanie lub rozpoznawanie kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla, koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż, koncesji na podziemne bezzbiornikowe magazynowanie substancji, koncesji na podziemne składowanie odpadów oraz koncesji na podziemne składowanie dwutlenku węgla oraz decyzji określającej szczegółowe warunki wydobywania kopaliny. Z kolei planowana inwestycja polega na zmianie sposobu użytkowania 12- kondygnacyjnego budynku z przeznaczeniem na obiekt o funkcji mieszkalnej, biurowej i handlowo- usługowej. Inwestycja taka, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - do takich inwestycji nie należy. Należy podkreślić, że w ramach postępowania środowiskowego badane są oddziaływania planowego przedsięwzięcia, mogące znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na otoczenie (środowisko). Tak więc przy inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania istniejącego obiektu na obiekt o wskazanych funkcjach - mieszkaniowej, biurowej czy handlowo- usługowej trudno wskazywać na szkodliwe jej oddziaływanie na środowisko. Wbrew sugestiom skarżących Spółek, w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko nie bada się otoczenia planowanej inwestycji i jego wpływu na daną planowaną inwestycję. Postępowanie to prowadzi do oceny planowanej inwestycji i jej oddziaływania na otaczające środowisko. Natomiast intencją skarżącej Spółki K. zdaje się być obawa przez lokowaniem przedmiotowej inwestycji w terenie, w którym w bezpośrednim sąsiedztwie sama skarżąca działa na środowisko, m.in. poprzez wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z wykorzystywanych w ramach własnej produkcji instalacji. Jednak badania tego problemu nie dokonuje się w ramach postępowania ustającego warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. W tym postępowaniu organy po przeprowadzonej analizie z uwzględnieniem wyżej wskazanych przesłanek ustalają jedynie, czy proponowana inwestycja może być realizowana w danym terenie. Oczywiście realizacja takiego przedsięwzięcia w terenie, gdzie funkcjonują zakłady przemysłowe oddziałujące na środowisko może powodować w przyszłości problemy, ale mimo to, inwestycja taka w świetle poczynionych ustaleń jest możliwa. Inną sprawą jest czy inwestor realizując ją na takim terenie znajdzie nabywców na lokale mieszkalne czy użytkowe.
W świetlne powyższych rozważań uznać należy, że tak organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy rozpatrzyły sprawę wnikliwie i wszechstronnie w ramach złożonego wniosku inwestora, a potwierdzając spełnienie przesłanek z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględniając ten wniosek ustaliły warunki zabudowy dla proponowanej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu.
Organ odwoławczy nadto, rozpatrując złożone odwołania, odniósł się w uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, do wszystkich zgłoszonych zarzutów. Nie stwierdził też naruszenia art. 61 § 4 czy art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieprawidłowe ustalenie przez organ pierwszej instancji stron tego postępowania. Nie można także mówić o naruszeniu art. 24 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż brak było podstaw do wyłączenia organu pierwszej instancji.
Przedstawione dotychczas rozważania nie tylko wyjaśniają motywy, z powodu których podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty należało uznać za oczywiście uzasadniono lecz także dostarczają argumentów przemawiających za tym, aby w ramach ponownego rozpoznania sprawy skargi skarżących Spółek oddalić.
W związku z powyższym za niezasadne należało uznać zarzuty skarg inicjujących postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach, tj. zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 63 ust. 1 w związku z art. 72 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez rozpoznanie sprawy w oparciu o niewłaściwy i niepełny materiał dowodowy. Zdaniem Sądu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był wystarczający, został prawidłowo oceniony i zinterpretowany, oraz w pełni pozwalał na wydanie przedmiotowego rozstrzygnięcia w sprawie. Niezasadny także okazał się zarzut naruszenia art. 61 § 4, art. 28 czy art. 24 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego .
Z wyżej wskazanych względów skargi nie podlegają uwzględnieniu, w przeciwieństwie do skargi kasacyjnej organu odwoławczego, której podstawy są oczywiście usprawiedliwione i prowadzą do wniosku o zasadnym utrzymaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji organu pierwszej instancji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji pod nazwą zmiana sposobu użytkowania 12- kondygnacyjnego budynku z przeznaczeniem na obiekt o funkcji mieszkalnej, biurowej i handlowo- usługowej na wskazanych działkach położnych w T. przy ulicy [...].
Sąd odstąpił od zasądzenia od skarżących na rzecz skarżącego kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania w całości, uznając, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 207 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W rozpatrywanej sprawie wyłączną przesłankę uwzględnienia skargi kasacyjnej w ramach autokontroli stanowiły przyczyny leżące po stronie Sądu i nie powinny one obciążać skarżących. Brak jest zatem dostatecznych podstaw do tego, by obciążyć stronę, która wniosła skargę do sądu pierwszej instancji, kosztami postępowania kasacyjnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 179a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zdecydował o uwzględnieniu skargi kasacyjnej i uchyleniu zaskarżonego wyroku, a po ponownym rozpoznaniu skarg skarżących Spółek - ich oddaleniu na podstawie art. 151 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI