II SA/Gl 1418/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Miasta B. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego, które stwierdziło nieważność uchwały Rady Miejskiej w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy z powodu istotnych naruszeń prawa.
Miasto B. zaskarżyło rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego, które stwierdziło nieważność uchwały Rady Miejskiej w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Główne zarzuty dotyczyły błędnego bilansu terenów pod zabudowę, pominięcia wskaźnika "chłonności", uwzględnienia nieobowiązującego planu ogólnego oraz braku określenia obligatoryjnych wskaźników urbanistycznych dla wszystkich stref funkcjonalno-przestrzennych. Sąd, analizując zarzuty, uznał część z nich za zasadne, zwłaszcza w zakresie braku wskaźników urbanistycznych, co potwierdziło istotne naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności uchwały. Skargę miasta oddalono.
Sprawa dotyczyła skargi Miasta B. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego, które stwierdziło nieważność uchwały Rady Miejskiej w sprawie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego B. z dnia 23 czerwca 2022 r. Organ nadzoru wskazał na istotne naruszenia prawa, w tym błędy w bilansie terenów przeznaczonych pod zabudowę, pominięcie wskaźnika "chłonności", uwzględnienie nieobowiązującego planu ogólnego oraz brak określenia obligatoryjnych wskaźników urbanistycznych dla wszystkich stref funkcjonalno-przestrzennych. Wojewoda zarzucił również naruszenie art. 10 ust. 2a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z brakiem wyznaczenia terenów pod odnawialne źródła energii. Miasto B. w swojej skardze argumentowało, że rozstrzygnięcie nadzorcze opiera się na błędnej wykładni przepisów, a uchwała nie zawiera istotnych wad. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po analizie sprawy, oddalił skargę. Sąd uznał, że choć niektóre zarzuty organu nadzoru, jak brak określenia wskaźników urbanistycznych dla wszystkich stref, były zasadne i potwierdzały istotne naruszenie prawa, to inne, np. dotyczące odwołania się do nieobowiązującego planu ogólnego, nie były wystarczające do stwierdzenia nieważności uchwały w całości. Sąd podkreślił, że studium jest aktem wewnętrznym gminy, co pozwala na szersze wykorzystanie materiałów niż w przypadku aktów prawa miejscowego. Niemniej jednak, stwierdzone uchybienia w zakresie wskaźników urbanistycznych oraz niepełne uregulowanie kwestii stref ochronnych dla odnawialnych źródeł energii uzasadniały utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia nadzorczego, a tym samym oddalenie skargi miasta.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, odwołanie się do nieobowiązującego już planu ogólnego nie wyczerpuje znamion naruszenia prawa uzasadniającego wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego, ponieważ studium jest aktem wewnętrznym gminy i pozwala na szersze wykorzystanie materiałów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że studium jest aktem wewnętrznym gminy, a nie aktem prawa miejscowego, co pozwala na szersze niż w przypadku aktów prawa miejscowego wskazywanie materiałów wykorzystywanych przy jego tworzeniu, w tym nieobowiązujących już planów ogólnych. Tym samym zarzut organu nadzoru w tym zakresie został uznany za nieprawidłowy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 10 § 1 pkt 7
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 10 § 5 pkt 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 10 § 5 pkt 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 10 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 10 § 2a
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 28 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 28 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
rozp. MI art. 6 § 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.p.s.a. art. 148
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.l. art. 86
Ustawa Prawo lotnicze
P.l. art. 87
Ustawa Prawo lotnicze
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak określenia wskaźników urbanistycznych dla wszystkich stref funkcjonalno-przestrzennych w studium. Niepełne uregulowanie kwestii stref ochronnych dla odnawialnych źródeł energii w studium.
Odrzucone argumenty
Odwołanie się do nieobowiązującego planu ogólnego przy ustalaniu bilansu terenów pod zabudowę. Brak obowiązku wyznaczania terenów pod OZE w studium, jeśli gmina nie przewiduje ich lokalizacji.
Godne uwagi sformułowania
studium nie może być ogólnikowe, aby zachować swoją funkcję aktu wyznaczającego kierunki oraz ramy dla późniejszej działalności planistycznej akt ten posiada charakter aktu wewnętrznego gminy, który skierowany jest do jej organów znaczenie i ranga studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, wykracza znacznie poza ramy przypisywane aktowi wewnętrznemu gminy
Skład orzekający
Stanisław Nitecki
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Dobrowolski
sędzia
Renata Siudyka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sporządzania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, w szczególności wymogów dotyczących bilansu terenów, wskaźników urbanistycznych oraz lokalizacji OZE."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, a jego zastosowanie może być ograniczone do spraw o podobnym charakterze i stanu prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych aspektów planowania przestrzennego i procedury uchwalania studium, co jest istotne dla samorządów i prawników zajmujących się tą dziedziną. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące wskaźników urbanistycznych i OZE.
“Nieważność studium zagospodarowania przestrzennego: kluczowe błędy gminy i ich konsekwencje prawne.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 1418/22 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2022-12-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-09-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Stanisław Nitecki /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Sygn. powiązane II OSK 788/23 - Wyrok NSA z 2023-08-17 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 503 art. 10 ust. 1 pkt 7, ar. 10 ust. 5 pkt 4, art. 28 ust. 2 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski,, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi Miasta B. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia 29 lipca 2022 r. nr IFIII.4131.1.50.2022 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków przestrzennego zagospodarowania gminy oddala skargę. Uzasadnienie Wojewoda Śląski w Katowicach rozstrzygnięciem nadzorczym z 29 lipca 2022 r. nr IFIII.4131.1.50.2022 wydanym na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2022 r. poz. 559) i art. 28 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r. poz. 503) stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w B. z 23 czerwca 2022 r. nr [...] w sprawie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego B. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ nadzoru przywołał wpierw treść unormowań prawnych odnoszących się do treści studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. W ocenie tego organu bilans terenów przeznaczonych pod zabudowę, przygotowany na potrzeby przedmiotowej uchwały został opracowany niezgodnie z zasadami określonymi w art. 10 ust. 5 przywoływanej ustawy, albowiem bilans ten nieprawidłowo ustalił dane wskazane w art. 10 ust. 5 pkt. 3 powoływanej ustawy. Nieprawidłowość ta wynika z tego, że przy opracowywaniu tego bilansu pominięto wskaźnik "chłonności" i uchybienie to ma bezpośrednie przełożenie na wadliwość treści opracowanego studium. W konsekwencji oparcie treści studium na wadliwie sporządzonym bilansie terenów przeznaczonych pod zabudowę musi być uznane za istotne naruszenie zasad sporządzania studium w rozumieniu art. 28 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W ramach ustalania przedmiotowego wskaźnika uwzględniono również plan ogólny, który stracił ważność z mocy ustawy, a tym samym na jego podstawie nie ma możliwości realizowania zabudowy. W dalszej kolejności podniesiono zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 pkt. 7 w związku z art. 10 ust. 5 cytowanej ustawy związany z odwołaniem się do wykorzystania przy szacowaniu terenów przeznaczonych pod zabudowę nie obowiązującego już ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego. W następstwie nieprawidłowego wykorzystania przedmiotowego planu dopuszczono się naruszenia postanowień art. 10 ust. 5 pkt. 4 przedmiotowej ustawy, zgodnie z którym porównuje się maksymalne w skali gminy zapotrzebowanie na nową zabudowę z suma powierzchni użytkowej nowej zabudowy możliwej do lokalizacji na terenach w pełni wykształconej zwartej strukturze funkcjonalno-przestrzennej i na terenach przeznaczonych pod zabudowę położonych poza obszarami o w pełni wykształconej zwartej strukturze funkcjonalno-przestrzennej. W konsekwencji uznano, że w tym zakresie dopuszczono się naruszenia postanowień art. 10 ust. 5 pkt. 4 powyższej ustawy, a to prowadzi do naruszenia art. 10 ust. 5 pkt. 4 lit. a i 5 tego aktu. Jako kolejny zarzut podniesiono, że ustalając kierunki zmian w strukturze przestrzennej gminy oraz w przeznaczeniu terenów ustalono cztery strefy funkcjonalno-przestrzenne i wskaźniki urbanistyczne ustalono jedynie dla obszarów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej ekstensywnej. Wskazano, że regulacje dotyczące wskaźników urbanistycznych należą do materii obligatoryjnej, a postanowienia regulujące taką materię powinny zostać określone w sposób kategoryczny i jednoznaczny. Studium nie może być ogólnikowe, aby zachować swoją funkcję aktu wyznaczającego kierunki oraz ramy dla późniejszej działalności planistycznej. W tej części rozstrzygnięcia zamieszczono rozważania dotyczące tego, co studium musi zawierać i co wynika z obowiązujących regulacji, a w szczególności z treści art. 10 ust. 2 przedmiotowej ustawy czy treści § 6 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego. W podsumowaniu tej części podkreślono, że naruszenie powyższych przepisów związane jest z brakiem wyznaczenia w treści studium wskaźników dotyczących zagospodarowania oraz użytkowania terenów w tym minimalnych i maksymalnych parametrów i wskaźników urbanistycznych. Co w konsekwencji spowodowało, że uchwała będąca przedmiotem oceny wydana została z naruszeniem art. 10 ust. 2 pkt. 1 lit. a i b ustawy o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym poprzez brak określenia wskaźników urbanistycznych dla ustalonych w studium stref funkcjonalno-przestrzennych. W kolejnym zarzucie podniesiono ułomności studium w zakresie wymogów wynikających z treści art. 10 ust. 2a przedmiotowej ustawy i nie podzielono stanowiska prezentowanego przez gminę, że wyznaczenie terenów lokalizacji odnawialnych źródeł energii nastąpi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W konsekwencji uznano, że uchwała ta podjęta została z istotnym naruszeniem prawa. Pismem z 29 sierpnia 2022 r. Prezydent Miasta B. reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego M. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z 29 lipca 2022 r. nr IFIII.4131.1.50.2022 stwierdzające nieważność uchwały Rady Miejskiej w B. z 23 czerwca 2022 r. nr [...] w sprawie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego B. W skardze tej rozstrzygnięciu nadzorczemu zarzucono naruszenie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 28 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 10 ust. 5 pkt. 3 oraz art. 10 ust. 1 pkt. 7 powyższej ustawy poprzez błędną wykładnię powołanych przepisów i uznanie, że bilans terenów przeznaczonych pod zabudowę przygotowany na potrzeby przedmiotowej uchwały został opracowany niezgodnie z zasadami określonymi w odpowiednich przepisach tej ustawy, co doprowadziło do istotnego naruszenia zasad sporządzania studium i do stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwał. Jako kolejne naruszenie wskazano art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 28 ust. 1, art. 10 ust. 2 pkt. 1 lit. b ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 6 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy poprzez błędną wykładnię. W ocenie organu nadzoru gmina nie określiła w przedmiotowej uchwale obligatoryjnych wskaźników urbanistycznych co doprowadziło do istotnego naruszenia prawa i stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały. Jako ostatni zarzut podniesiono naruszenie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 28 ust. 1 i art. 10 ust. 2a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędną wykładnię i uznanie, że w uchwale nie wyznaczono na rysunku studium oraz nie opisano w sposób jednoznaczny obszarów na których mogą być lokalizowane urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii, jak również nie wyznaczono stref ochronnych, co w konsekwencji doprowadziło do istotnego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały. W skardze tej wystąpiono o jej uwzględnienie i o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację przemawiającą za jej uwzględnieniem z szerokim odwołaniem się do orzecznictwa sądowego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski w Katowicach wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w rozstrzygnięciu nadzorczym. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w skardze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie Stosownie do postanowień art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Po myśli art. 148 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), sąd administracyjny uwzględniając skargę jednostki samorządu terytorialnego na akt nadzoru uchyla ten akt. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się takich uchybień w kwestionowanym rozstrzygnięciu, które uzasadniałyby uwzględnienie wniesionej skargi. Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie organ nadzoru w swoim rozstrzygnięciu odwołał się do prawidłowego stanu normatywnego w sprawie, albowiem przywołał stan obowiązujący w momencie podjęcia przez gminę prac nad opracowaniem studium. W okresie prac nad tym dokumentem stan normatywny uległ zmianie, jednakże w przepisach przejściowych tych aktów zawarto stwierdzenia, mocą, których do postępowań już prowadzonych zastosowanie mają przepisy dotychczasowe. Sytuacja taka związana jest przykładowo z treścią art. 10 ust. 2a przedmiotowej ustawy. Przepis ten został zmieniony mocą ustawy z 17 września 2021 r. o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 1873), przy czy, zgodnie z art. 19 do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin sporządzonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy oraz projektów studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin opracowanych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, zaopiniowanych pozytywnie przez komisję urbanistyczno-architektoniczną, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 5 tej ustawy, w brzmieniu dotychczasowym. Podobnie sytuacja przedstawia się z treścią § 6 pkt. 2 rozporządzenia wykonawczego do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Mocą rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z 17 grudnia 2021 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (Dz. U. z 2021 r. poz. 2405) uchylone zostało dotychczas obowiązujące rozporządzenie i w § 9 zawarto przepisy przejściowe, które przewidują stosowanie dotychczasowych przepisów do postępowań uruchomionych przed 24 grudnia 2021 r. W świetle powyższego przy ocenie prawidłowości kwestionowanego rozstrzygnięcia pod uwagę będzie brany stan normatywny, który legł u podstaw jego wydania. Kolejną kwestią, którą należy mieć w polu widzenia przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy to charakter prawny uchwały organu stanowiącego gminy leżącej u podstaw wydanego rozstrzygnięcia nadzorczego. Jak wynika to z postanowień art. 9 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym studium nie jest aktem prawa miejscowego. Oznacza to, że akt ten posiada charakter aktu wewnętrznego gminy, który skierowany jest do jej organów. Równocześnie dostrzec należy, że status prawny wskazanego aktu jest odmienny od innych uchwał o charakterze wewnętrznym, ponieważ po myśli art. 15 ust. 1 przywoływanej ustawy akt ten stanowi podstawę dla opracowania i uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zatem aktu, któremu przysługuje status aktu prawa miejscowego. We wskazanym przepisie stanowi się więcej, a mianowicie postanowienia przywołanego planu nie mogą być sprzeczne z treścią przywoływanego tu studium. W konsekwencji uznać należy, że znaczenie i ranga studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, wykracza znacznie poza ramy przypisywane aktowi wewnętrznemu gminy, ponieważ w praktyce akt ten determinuje możliwość wykorzystania nieruchomości w ramach opracowywanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Równocześnie dostrzec należy, że studium z uwagi na nienormatywny charakter, nie może zawierać regulacji odnoszących się do konkretnych sytuacji, lecz powinien to być akt, który na pewnym poziomie ogólności wyznacza kierunki zagospodarowania przestrzennego gminy. Konkretne regulacje znajdą się bowiem z uchwalonym na jego postawie miejscowym planie. Po przedstawieniu wstępnych rozważań przejść należy do zarzutów formułowanych w kwestionowanym rozstrzygnięciu nadzorczym względem przyjętego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. W ocenie organu nadzoru bilans terenów przeznaczonych pod zabudowę, przygotowany na potrzeby przedmiotowej uchwały został opracowany niezgodnie z zasadami określonymi w art. 10 ust. 5 przywoływanej ustawy, albowiem bilans ten nieprawidłowo ustalił dane wskazane w art. 10 ust. 5 pkt. 3 powoływanej ustawy. Nieprawidłowość ta wynika z tego, że przy opracowywaniu tego bilansu pominięto wskaźnik "chłonności" i uchybienie to ma bezpośrednie przełożenie na wadliwość treści opracowanego studium. Ponadto podkreślono, że w ramach ustalania przedmiotowego wskaźnika uwzględniono również plan ogólny, który stracił ważność z mocy ustawy, a zatem na jego podstawie nie ma możliwości realizowania zabudowy. W rozstrzygnięciu tym wskazano na naruszenia art. 10 ust. 1 pkt. 7 w związku z art. 10 ust. 5 cytowanej ustawy związane z odwołaniem się do wykorzystania przy szacowaniu terenów przeznaczonych pod zabudowę nie obowiązującego już ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego. W następstwie tego dopuszczono się naruszenia postanowień art. 10 ust. 5 pkt. 4 przedmiotowej ustawy, zgodnie z którym porównuje się maksymalne w skali gminy zapotrzebowanie na nową zabudowę z sumą powierzchni użytkowej nowej zabudowy możliwej do lokalizacji na terenach w pełni wykształconej zwartej strukturze funkcjonalno-przestrzennej i na terenach przeznaczonych pod zabudowę położonych poza obszarami o w pełni wykształconej zwartej strukturze funkcjonalno-przestrzennej. W kontekście tak sformułowanych zarzutów należy wpierw przywołać normy prawne, które legły u podstaw wydanego rozstrzygnięcia nadzorczego. W świetle tak sformułowanych zarzutów niezbędne jest przywołanie wskazanego tu art. 10 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z tym przepisem dokonując bilansu terenów przeznaczonych pod zabudowę, kolejno: formułuje się, na podstawie analiz ekonomicznych, środowiskowych, społecznych, prognoz demograficznych oraz możliwości finansowych gminy, o których mowa w ust. 1 pkt 7 lit. a-c, maksymalne w skali gminy zapotrzebowanie na nową zabudowę, wyrażone w ilości powierzchni użytkowej zabudowy, w podziale na funkcje zabudowy; szacuje się chłonność, położonych na terenie gminy, obszarów o w pełni wykształconej zwartej strukturze funkcjonalno-przestrzennej w granicach jednostki osadniczej w rozumieniu art. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych, rozumianą jako możliwość lokalizowania na tych obszarach nowej zabudowy, wyrażoną w powierzchni użytkowej zabudowy, w podziale na funkcje zabudowy; szacuje się chłonność, położonych na terenie gminy, obszarów przeznaczonych w planach miejscowych pod zabudowę, innych niż wymienione w pkt 2, rozumianą jako możliwość lokalizowania na tych obszarach nowej zabudowy, wyrażoną w powierzchni użytkowej zabudowy, w podziale na funkcje zabudowy; porównuje się maksymalne w skali gminy zapotrzebowanie na nową zabudowę, o którym mowa w pkt 1, oraz sumę powierzchni użytkowej zabudowy, w podziale na funkcje zabudowy, o której mowa w pkt 2 i 3, a następnie, gdy maksymalne w skali gminy zapotrzebowanie na nową zabudowę, o którym mowa w pkt 1: a) nie przekracza sumy powierzchni użytkowej zabudowy, w podziale na funkcje zabudowy - nie przewiduje się lokalizacji nowej zabudowy poza obszarami, o których mowa w pkt 2 i 3, b) przekracza sumę powierzchni użytkowej zabudowy, w podziale na funkcje zabudowy - bilans terenów pod zabudowę uzupełnia się o różnicę tych wielkości wyrażoną w powierzchni użytkowej zabudowy, w podziale na funkcje zabudowy, i przewiduje się lokalizację nowej zabudowy poza obszarami, o których mowa w pkt 2 i 3, maksymalnie w ilości wynikającej z uzupełnionego bilansu; określa się: możliwości finansowania przez gminę wykonania sieci komunikacyjnych i infrastruktury technicznej oraz społecznej, służących realizacji zadań własnych gminy, potrzeby inwestycyjne gminy wynikające z konieczności realizacji zadań własnych, związane z lokalizacją nowej zabudowy na obszarach, o których mowa w pkt 2 i 3, oraz w przypadku, o którym mowa w pkt 4 lit. a, poza tymi obszarami. W kontekście przywołanego stanu normatywnego i zarzutu sformułowanego w kwestionowanym rozstrzygnięciu nadzorczym przyjdzie stwierdzić, że istota sporu między gminą a organem administracji rządowej sprowadza się do tego, czy w stosownej analizie można odwołać się do postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który już nie obowiązuje. Zdaniem skarżącej gminy jest to dopuszczalne, natomiast w ocenie organu nadzoru stanowi to naruszenie obowiązujących regulacji prawnych. Przed rozstrzygnięciem zaistniałej sytuacji zwrócić należy wpierw uwagę na charakter przedmiotowej uchwały. Jak już zostało do powyżej zaznaczone uchwała ta posiada charakter aktu wewnętrznego, a zatem skierowana jest do organów gminy, które obowiązane są do respektowania jej postanowień przy opracowywaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie składu orzekającego w rozpoznawanej sprawie ten aspekt odgrywa istotną rolę, ponieważ przywoływana uchwała jest aktem o charakterze wewnętrznym, tym samym nie mają w stosunku do niej zastosowania wszystkie ograniczenia, występujące w odniesieniu do aktów prawa miejscowego. Ponadto zauważyć należy, że Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego B. z jednej strony jest aktem wiążącym organy gminy przy uchwalaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a jednocześnie należy mieć na uwadze i to, że pełni ono funkcję subsydiarną dla tych organów w ramach prowadzonych prac nad miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W tej sytuacji zarzut organu nadzoru sprowadzający się do tego, że gmina przy ustalaniu wskaźnika "chłonności" odwołała się do postanowień planu ogólnego, który stracił ważność z mocy ustawy. Tak skonstruowany zarzut skonstruowany został w sposób nieprawidłowy, ponieważ organ nadzoru nie dostrzegł tego, że akt ten pełni funkcję aktu wewnętrznego i w takich ramach gmina może w sposób szerszy niż ma to miejsce w przypadku aktów prawa miejscowego, wskazywać akty, które będą przez nią wykorzystywane. Zatem odwołanie się do nieobowiązującego już planu ogólnego nie wyczerpuje znamion naruszenia prawa uzasadniającego wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego. W konsekwencji uznać należy, że we wskazanym zakresie skarga gminy była zasadna, jednakże z uwagi na fakt, że organ nadzoru dostrzegł inne uchybienia, które uzasadniają wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego, Sąd nie uwzględnił wniesionej skargi i nie uchylił rozstrzygnięcia nadzorczego. Na marginesie powyższych rozważań dostrzec należy jeszcze i to, że ogólne plany, choć już nie obowiązują to jednak ich postanowienia mogą w dalszym ciągu być wykorzystywane i mieć znaczenie dla podejmowanych rozstrzygnięć. Sąd nie będzie tego zagadnienia rozwijał, jednakże w polu widzenia należy mieć kwestie związane choćby z luką planistyczną i przyjętą 16 listopada 2022 r. ustawą o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2747), a w szczególności nowa treść treści art. 87 ust. 3a. W kwestionowanym rozstrzygnięciu nadzorczym podniesiono, że ustalając kierunki zmian w strukturze przestrzennej gminy oraz w przeznaczeniu terenów wyodrębniono cztery strefy funkcjonalno-przestrzenne, a wskaźniki urbanistyczne ustalono jedynie dla obszarów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej ekstensywnej. Wskazano, że regulacje dotyczące wskaźników urbanistycznych należą do materii obligatoryjnej opracowywanego studium, a postanowienia regulujące taką materię powinny zostać określone w sposób kategoryczny i jednoznaczny. W ocenie organu nadzoru studium nie może być ogólnikowe, aby zachować swoją funkcję aktu wyznaczającego kierunki oraz ramy dla późniejszej działalności planistycznej. W świetle tego uznano, że powyższe wymogi wynikają z treści art. 10 ust. 2 przedmiotowej ustawy, czy treści § 6 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego. W konsekwencji stwierdzono, że naruszenie powyższych przepisów związane jest z brakiem wyznaczenia w treści studium wskaźników dotyczących zagospodarowania oraz użytkowania terenów w tym minimalnych i maksymalnych parametrów i wskaźników urbanistycznych. Tak sformułowany zarzut jest trafny. Analiza postanowień przedmiotowego Studium pozwala podzielić stanowisko organu nadzoru, że stosowne wskaźniki zostały zamieszczone tylko w stosunku do jednej strefy funkcjonalno-przestrzennej. Wskaźniki urbanistyczne ustalono jedynie dla obszarów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej ekstensywnej. Uchybienie w tym zakresie jest o tyle zastanawiające, że na terenie miasta znajdują się obiekty infrastruktury technicznej, których funkcjonowanie wprowadza w działaniu takiego podmiotu jak miast istotne ograniczenia. Zlokalizowanie na terenie miasta lotniska, skutkuje tym, że stosownie do postanowień art. 86 czy art. 87 ustawy 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz. U. 2022 r. poz. 1235) występują określone ograniczenia w wysokości budynków. W konsekwencji uznać należy, że zarzuty podnoszone przez organ nadzoru w kwestionowanym rozstrzygnięciu nadzorczym, są zasadne i wyczerpują przesłankę stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały we wskazanym zakresie. W kwestionowanym rozstrzygnięciu nadzorczym organ nadzoru podniósł naruszenie postanowień art. 10 ust. 2a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, albowiem nie podzielono stanowiska prezentowanego przez Gminę, że wyznaczenie terenów lokalizacji odnawialnych źródeł energii nastąpi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w sytuacji, gdy w studium powinny zostać takie tereny wskazane. W kontekście tego zarzutu w pierwszej kolejności przywołać należy treść przepisu leżącego u postaw przeprowadzanej kontroli zgodności uchwały z przepisami prawa. Zgodnie z przywołanym przepisem jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu; w studium ustala się ich rozmieszczenie. W ocenie organu nadzoru z treści tej regulacji wynika obowiązek unormowania tego zagadnienia w studium i brak w tym zakresie oznacza pominięcie obligatoryjnego elementu studium, a tym samym jego eliminację z obrotu prawnego. W świetle powyższego rozważenia wymaga, czy problematyka ta jest elementem obligatoryjnym czy też fakultatywnym przedmiotowego studium. W ocenie składu orzekającego brzmienie przywołanego przepisu pozwala opowiedzieć się za stanowiskiem, że poruszana w tym miejscu problematyka nie jest elementem obligatoryjnym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Za takim stanowiskiem przemawia brzmienie przywoływanego art. 10 ust. 2a przedmiotowej ustawy. Zauważyć należy, że przepis ten zaczyna się od słów "jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów", to oznacza, że normowana nim problematyka zostanie umieszczona w przygotowywanym studium, jeżeli opracowująca go gmina uzna, że takie obszary są niezbędne. Tym samym zamieszczenie tej problematyki w przedmiotowym studium uwarunkowane jest od stanowiska gminy i tego, czy przewiduje lokalizację tego typu urządzeń. W świetle powyższego ustalenia nie można podzielić stanowiska organu nadzoru prezentowanego w kwestionowanym rozstrzygnięciu, że jest to element obligatoryjny studium i jego brak skutkuje wadliwością istotną opracowanego dokumentu. W konsekwencji przychylić należy się do stanowiska skarżącej gminy, że w odniesieniu do tego zarzutu stanowisko organu nadzoru nie jest prawidłowe i nie może stanowić podstawy uchylenia przedmiotowej uchwały. Równocześnie w polu widzenia należy mieć i ten aspekt omawianego zagadnienia, w przypadku którego organ nadzoru ma rację i zasadnie to akcentuje w omawianym rozstrzygnięciu. W kwestionowanym akcie gmina odniosła się do problematyki odnawialnych źródeł energii, albowiem w przedmiotowym studium w załączniku nr 2 pkt. 30 zawarto rozważania dotyczące tego zagadnienia związane z Zakładem Gospodarki Odpadami w L. i rozbudową instalacji wykorzystujących gaz wysypiskowy do produkcji energii oraz lokalizację urządzeń wytwarzających energię z biomasy. Ograniczenie się przez gminę do jednego obszaru nie może być utożsamiane z brakiem stosownych regulacji w tym zakresie. Równocześnie organ nadzoru trafni dostrzegł, że unormowania w tym zakresie nie są pełne, ponieważ brak jest w tym przypadku odwołania się do niezbędnych w tego typu przypadkach stref ochronnych. Zatem, o ile gmina poprawnie w omawianym zakresie ograniczyła się do jednego źródła odnawialnej energii, to z naruszeniem regulacji prawnych pominęła istotny aspekt, a mianowicie kwestię stref ochronnych. W konsekwencji zarzut poczyniony przez organ nadzoru jest zasadny, choć należy to przyznać nie wszystkie argumenty podniesione w rozstrzygnięciu nadzorczym są prawidłowe. W podsumowaniu powyższych rozważań przyjdzie stwierdzić, że organ nadzoru dostrzegł w poddanej jego kontroli uchwale Rady Miejskiej w B. z 23 czerwca 2022 r. nr [...] takie uchybienia, które wyczerpują znamiona istotnego naruszenia prawa przewidziane treścią art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i eliminacji całej uchwały z obrotu prawnego. Równocześnie w polu widzenia należy mieć postanowienia art. 28 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z tym przepisem jeżeli rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody, stwierdzające nieważność uchwały w sprawie studium lub planu miejscowego, stanie się prawomocne z powodu niezłożenia przez gminę, w przewidzianym terminie, skargi do sądu administracyjnego lub jeżeli skarga zostanie przez sąd odrzucona albo oddalona, czynności, o których mowa w art. 11 i 17, ponawia się w zakresie niezbędnym do doprowadzenia do zgodności projektu studium lub planu z przepisami prawnymi. Oznacza to zatem, że w ramach ponowne procedury zmierzającej do przyjęcia studium gmina obowiązana będzie do uzupełnienia jedynie tych elementów, które zostały wskazane w rozstrzygnięciu nadzorczym i podtrzymane w niniejszym orzeczeniu. Zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązany jest oddalić wniesioną skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI