II SA/GL 1416/21

II SA/Gl 1416/21 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-05-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-11-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Grzegorz Dobrowolski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
III OSK 2514/22 - Wyrok NSA z 2024-06-14
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1121
art. 29 ust. 3
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2022 r. sprawy ze skargi S. S. i M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 15 marca 2017r. J. i M.T. oraz D. i T. K. wystąpili do Prezydenta Miasta Z. o wszczęcie postępowania w sprawie zasypania ujścia przepustu cieku wodnego na gruncie działki przy ul. [...] w Z. oznaczonej nr ew. 1 ze szkodą dla działek położonych przy ul. [...] nr ew. 2 w Z. oraz działki oznaczonej nr ew. 3.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją nr [...] z dnia 8 maja 2017r. Prezydent Miasta Z. nakazał Powiatowemu Zarządowi Dróg w Z. przywrócenie stanu poprzedniego poprzez udrożnienie przepustu w drodze powiatowej ul. [...] w Z. na wysokości działek o nr ewid. 3 i 2 (k.m. 8 obręb B.) oraz działki nr 1 (k .m. 10 obręb B.) oraz nakazał S. S. i M. S.- właścicielom działki nr 1 przywrócenie stanu poprzedniego poprzez przywrócenie naturalnego spływu wód opadowych.
Na skutek odwołań zobowiązanych powyższą decyzją sprawę rozpatrywało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, które decyzją SKO.4114.10.2017 z dnia 27 czerwca 2017r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji jest niewystarczający dla oceny prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia, gdyż zaskarżona decyzja nie zawiera ustaleń, czy nastąpiła zmiana stanu wody na gruncie oraz, czy zaistniała zmiana pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z powstałą na gruncie szkodą.
Podejmując postępowanie organ I instancji:
- wystąpił do Związku [...] w Z., Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Z., Komendy Powiatowej Policji w Z., Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z., Powiatowego Zarządu Dróg w Z. i Starostwa Powiatowego w Z. i wiadomości uzyskane z tych jednostek zostały opisane w notatce służbowej z ustaleń dokonanych do dnia 10 sierpnia 2017r.,
- przeprowadził w dniu 20 listopada 2017r. ponowne oględziny nieruchomości,
zlecił biegłemu opracowanie opinii dotyczącej naruszenia stosunków wodnych na działkach nr: 1, 4, 5, 3, 2, 6, 7 i 8 położonych w Z.,
pismem z dnia 19 grudnia 2017r. - działając na podst. art. 10 § 1 kpa zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.
Następnie, decyzją nr [...] z dnia 7 lutego 2018r. nakazał S.S. i M.S. przywrócenie stanu poprzedniego poprzez przywrócenie pierwotnego spływu naturalnego wód oraz nakazała Powiatowemu Zarządowi Dróg w Z. przywrócenie stanu poprzedniego poprzez udrożnienie przepustu w drodze powiatowej ulicy [...] w Z. zlokalizowanego na wysokości działek o nr ewid. 3 i 2 z k.m. nr 8 obręb B.i działki nr 1 z k.m. nr 10 obręb B.
Po rozpatrzeniu odwołań adresatów decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie decyzją z dnia 31 października 2018r. nr SK0.4114.16.2018 uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy uznał, że nadal brak było ustaleń, czy przepust a zwłaszcza jego przedłużenie i odprowadzenie wylotu na nieruchomość odwołujących powstały legalnie.
Podejmując ponownie postępowanie organ I instancji poinformował strony postępowania -zgodnie z art. 10 k.p.a. o prawie czynnego udziału w każdym stadium prowadzonego postępowania. Jednocześnie, z uwagi na znaczny upływ czasu od wydania ostatniej decyzji w niniejszej prawie oraz zaistniałe zmiany zagospodarowania terenu (prace budowlane) organ I instancji zwrócił się do stron postępowania o przedłożenie wszelkich dokumentów i złożenia wyjaśnień mogących przyczynić się do rozpatrzenia sprawy.
Następnie Prezydent Miasta Z. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z zapytaniem, czy działki nr 1 i 4 (k.m. 10 obręb B.) stanowiące własność S. S. i M. S. zostały zabudowane zgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę. Natomiast pismem z dnia 16 stycznia 2019 r. organ I instancji wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. o udzielenie informacji, czy decyzja [...] z dnia 29 listopada 2018r. jest ostateczna oraz, czy zostały wykonane decyzje [...] z dnia 8 stycznia 2018r. i nr [...] z dnia 8 stycznia 2018r.
W odpowiedzi, pismem z dnia 28 stycznia 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował, iż decyzje nr [...] i nr [...] zostały wykonane, a od decyzji nr [...] S. S.i M. S. złożyli odwołanie.
Organ I instancji pismem z dnia 29 stycznia 2019 r. wystąpił także do Powiatowego Zarządu Dróg w Z. o przekazanie dokumentacji potwierdzającej drożność przepustu w ciągu drogi powiatowej ul. [...]w Z. na wysokości działek nr: 3, 2 i 1. W odpowiedzi, pismem z dnia 14 lutego 2019r. Powiatowy Zarząd Dróg w Z. wyjaśnił, iż udrożnienie przepustu w ciągu drogi powiatowej ul. [....] we wskazanym miejscu zostało wykonane w dniu 13 kwietnia 2018 r. Natomiast udrożnienie wylotu przedmiotowego przepustu wymaga wejścia na teren prywatnej nieruchomości, do czego Zarząd nie jest upoważniony.
Pismem z dnia 27 lutego 2019 r. organ I instancji poinformował strony o przebiegu postępowania i ponownie zwrócił się do stron o przedłożenie wszelkich dokumentów i złożenia wyjaśnień mogących przyczynić się do rozpatrzenia sprawy w terminie do dnia 28 marca 2019 r.
W dniu 20 marca 2019 r. organ I instancji wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z prośbą o udzielenie:
pomocy w wyjaśnieniu roli przepustu w pasie drogowym drogi powiatowej ul. [...] na wysokości działek nr: 3, 2 i 1,
pomocy w ustaleniu, czy wzdłuż pasa drogowego ul. [...] (na wysokości nieruchomości objętych postępowaniem) zlokalizowane były rowy przydrożne,
informacji co do zgodności budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działkach nr 1 i 4 przy ul. [...] z decyzją o pozwoleniu na budowę i projektem architektoniczno- budowlanym.
Pismem z dnia 3 kwietnia 2019 r. PINB poinformował, iż ostateczną decyzją nr [...] z dnia 29 listopada 2018r. zostało umorzone postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy przepustu pod drogą z wylotem na teren działki 9 i 4 przy ul. [...] w Z.
Wyjaśniono jednocześnie, iż organ nadzoru budowlanego nie jest organem opiniodawczym określającym zasadność budowy oraz rolę zamierzenia inwestycyjnego, dlatego nie może wypowiedzieć się w kwestii roli przepustu w pasie drogi powiatowej ul. [...] oraz, ze w trakcie prowadzonego postępowania w sprawie legalności przepustu, rowy przydrożne nie zostały ujawnione.
W aktach sprawy znajduje się również opinia uzupełniająca dotycząca naruszenia stosunków wodnych na działkach nr: 1, 4, 5, 3, 2, 6, 7 i 8 położonych w Z. z dnia 20 kwietnia 2021r. Celem wskazanego opracowania było uzupełnienie opinii z dnia 15 grudnia 2017r. w sprawie zmiany stosunków wodnych na w/wym. działkach.
Biegły wskazał, iż z oględzin dokonanych w kwietniu 2021r. na obszarze objętym postępowaniem nie doszło do zmian w zakresie zagospodarowania terenu, a co za tym idzie, nie zostały zmienione warunki wynikające z opinii z 2017r. dotyczące naruszenia stanu wody na gruncie.
W opinii wyjaśniono także, iż zmiana stanu wody stwierdzona na poszczególnych działkach nie pozostaje bez wpływu na zagospodarowanie działek sąsiednich, a w szczególności:
zabudowa rurociągu 200 mm na działce nr 10 skutkuje blokowaniem przepływu ilości wód wskazanej w opinii podstawowej skutkując przelewaniem się na działkę nr 2 powodując jej uwilgotnienie i zawilgocenie budynku mieszkalnego,
likwidacja przepustu w ciągu ul. [...], będącego kluczowym elementem, skutkuje zaburzeniem jedynej naturalnej drogi spływu wód powierzchniowych na przedmiotowym obszarze. Jednocześnie dalsze utrzymywanie obecnego stanu rzeczy skutkować będzie degradacją istniejącej infrastruktury drogowej (nawierzchni i chodników) oraz w przypadku ujemnych temperatur lokalnym zalodzeniem nawierzchni drogi,
likwidacja naturalnego spływu wód na działce nr 1 spowodowała odcięcie naturalnego połączenia z odbiornikiem jakim jest sieć rowów na działkach zlokalizowanych poniżej.
Mając na uwadze ustalenia zawarte w opinii podstawowej oraz w opinii uzupełniającej biegły uznał, iż nieodzownym staje się nakazanie stronom podjęcia czynności związanych z:
przywróceniem do stanu poprzedniego w zakresie odbudowy naturalnego ciągu spływu wód pod ul. [...] poprzez wykonanie przepustu 600mm w miejscu istniejącego poprzednio na działkach drogowych nr 8 i nr 7,
wykonanie na działce nr 3 urządzeń zapobiegających szkodom w postaci przebudowy istniejącego rurociągu 200 mm na rurociąg o średnicy min. 500mm zapewniający swobodny i bezpieczny spływ wód z terenu zlokalizowanego powyżej,
wylot rurociągu na działce nr 1 należy zlokalizować na końcowej skarpie nadsypanego terenu. Wylot ten nie będzie stanowił zagrożenia dla terenów położonych poniżej - stanowić on będzie skoncentrowany punkt wypływu wód z wykonanych powyżej urządzeń wodnych, a jego wykonanie nie będzie stanowić naruszenia stosunków wodnych, gdyż jest to odprowadzenie wody pochodzącej z naturalnego spływu terenowego obszaru zlokalizowanego powyżej ul. [...].
Pismem z dnia 28 kwietnia 2021r. organ I instancji zawiadomił strony postępowania, iż wpłynęła opinia uzupełniająca dotycząca naruszenia stosunków wodnych i poinformował strony o możliwości zapoznania się z całością akt sprawy do dnia 14 maja 2021r. i składania uwag i wniosków.
Następnie decyzją nr [...] z dnia 19 maja 2021 r. Prezydent Miasta Z. nakazał:
- S.S. i M. S. - właścicielom działki o nr ewid. 1 (k.m. 10 obręb B.) wykonanie urządzenia zapobiegającego szkodom poprzez budowę rurociągu min. 500mm w części działki nr 1 przy południowej granicy w celu umożliwienia swobodnego przepływu wód powierzchniowych z wylotem zlokalizowanym na końcowej skarpie nadsypanego terenu w kierunku zachodnim odprowadzającego wody do sieci rowów,
- zarządcy drogi powiatowej ul. [...] w Z. . tj. Zarządowi Powiatu [...] przywrócenie do stanu poprzedniego w zakresie odbudowy naturalnego spływu wód poprzez wykonanie przepustu 600mm w miejscu istniejącego poprzedniego, tj. zlokalizowanego w pasie drogowym drogi powiatowej ul. [...] w Z. na działkach oznaczonych jako nr 7 (k.m. 10 obręb B.) i nr 8 (k.m. 8 obręb B.) na wysokości nieruchomości ul. [...] w Z.,
- D.i T.K. - właścicielom działki nr 3 (k.m. 8 obręb B.) wykonanie urządzenia zapobiegającego szkodom poprzez przebudowę istniejącego rurociągu 200mm zlokalizowanego przy południowej granicy działki nr 3 na rurociąg o średnicy min. 500mm pozwalający na swobodny i bezpieczny przepływ wód powierzchniowych z terenów położonych powyżej ulicy [...], po jej wschodniej stronie.
Od wskazanej decyzji wniosły odwołania wszystkie zobowiązane strony.
D. i T.K. nie zgodzili się z nałożonym obowiązkiem przebudowy rurociągu na swojej działce. Wyjaśniają, iż na własny koszt wybudowali na swojej działce rurociąg 200 mm, który spełnia swoje zadanie i nie blokuje przepływu wody. Uważają, iż nie mogą ponownie ponosić kosztów, gdyż wymiana rurociągu nic nie zmieni, jeżeli nadal będzie zasypany odpływ przepustu pod jezdnią.
Zarząd Powiatu [...] stwierdził, iż konieczność przebudowy przepustu na większą średnicę nie opiera się na żadnych miarodajnych ilościowo jakościowo obliczeniach hydrologicznych. Podniesiono także, że sama przebudowa bez zapewnienia dalszego odpływu wód nie rozwiąże obecnej sytuacji.
S. S. i M. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji ze wskazaniem szczegółowych zaleceń co do konieczności zebrania w sprawie materiału dowodowego. Ich zdaniem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem:
- art. 7, 77 § 1 i art, 80 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia całego stanu faktycznego sprawy, brak zebrania kompletnego materiału dowodowego, co powoduje brak możliwości swobodnej oceny całokształtu materiału dowodowego koniecznego do wyjaśnienia sprawy,
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepełne uzasadnienie, tj. nie wypowiedzenie się w nim w zakresie wszystkich okoliczności znanych w sprawie, a mających znaczenie dla podjętego rozstrzygnięcia,
- art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez niezapewnienie czynnego udziału w postępowaniu właścicielowi działki usytuowanej przy ul. [...], na której znajduje się rura z jednej ze studni chłonnych.
Odwołujący nie zgodzili się także ze stanowiskiem organu I instancji odnoszącego się do legalności przepustu pod ulicą [...] opartego na decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 29 listopada 2018r. umarzającej postępowanie w sprawie legalności budowy wskazanego przepustu.
Zaskarżoną obecnie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Wskazało, że zgodnie z art. 29 ust.1 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (tekst jednolity Dz.U. z 2017r., poz. 1121 z późn.zm.) w związku z art. 545 ust.4 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne (tekst jednolity Dz.U. z 2021r., poz. 624) właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:
1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich:
2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.
Art. 29 ust. 3 stanowi natomiast, że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.
Organ odwoławczy podkreślił, że wydanie decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, którego celem jest ustalenie, czy właściciel nieruchomości w istocie dokonał zmiany stosunków wodnych na swoim gruncie i czy zmiany te spowodowały szkodę na gruncie sąsiednim. W postępowaniu takim koniecznym jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Treść tej opinii stanowi materiał dowodowy pozwalający organowi na poczynienie prawidłowych ustaleń w zakresie istnienia związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie a szkodliwym oddziaływaniem. Opinia biegłego jest szczególnie istotna w sytuacji, gdy istnieje różnica stanowisk pomiędzy właścicielami gruntów sąsiednich, a także w sytuacji istniejących wątpliwości co do istotnych w sprawie okoliczności faktycznych lub ich ocen merytorycznych. Rolą organu administracji, ponieważ nie dysponuje wiedzą specjalistyczną jest dokonanie oceny tego dowodu z punktu widzenia logiczności, zupełności oraz spójności.
SKO w Częstochowie wskazało, że rozstrzygnięcie organu I instancji zostało podjęte właśnie w oparciu o dwie sporządzone opinie. Zawierały one wskazania w zakresie konieczności podjęcia czynności związanych z przywróceniem do stanu poprzedniego w zakresie odbudowy naturalnego ciągu spływu wód pod ul. [...], wykonanie na działce nr 3 urządzeń zapobiegających szkodom w postaci przebudowy istniejącego rurociągu oraz wykonanie wylotu rurociągu na działce nr 1. Jednocześnie organy obu instancji dokonały oceny przedstawionych opinii uznając, że są one logiczne spójne i kompletne. Jednocześnie strony postępowania nie zakwestionowały skutecznie ustaleń w nich zawartych.
Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyli S. S. i M. S. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji, zasądzenia kosztów postępowania oraz wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji zarzucili SKO w Częstochowie naruszenie:
1) art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1 i art. 86 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie całego stanu faktycznego sprawy, nie zebranie kompletnego materiału dowodowego w sprawie, a także, co wiąże się z tymi uchybieniami, brak możliwości swobodnej oceny całokształtu materiału dowodowego koniecznego do wyjaśnienia sprawy, jak również dowolność niektórych ustaleń faktycznych w sprawie;
2) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepełne uzasadnienie a mianowicie nie wypowiedzenie się w nim w zakresie wszystkich okoliczności znanych w sprawie, a mających znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, na które np. wskazywało już uprzednio Samorządowe Kolegium Odwoławcze ze w Częstochowie;
3) art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez niezapewnienie czynnego udziału w postępowaniu właścicielowi działki usytuowanej przy ulicy [...], na której to znajduje się rura z jednej ze studni chłonnych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono szereg wątpliwości, co do legalności istniejących przepustów pod drogą, braku poruszenia w opiniach występowania innych przepustów, czy wreszcie studni chłonnych.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Na początku konieczne jest dokonanie bardzo istotnego zastrzeżenia. W Z. przy ul. [...] nie została w sposób prawidłowy uregulowana gospodarka wodami opadowymi. Skutkuje to zalewaniem nieruchomości tam położonych. Zarówno w zebranym materiale dowodowym, jak i z wypowiedzi skarżących i uczestników postępowania w trakcie rozprawy wynika szereg, często bardzo słusznych wniosków dotyczących możliwości naprawy tej sytuacji. Jednakże nie tego dotyczy to postępowanie. Właściciele jednej z położonych tam nieruchomości wnieśli do Prezydenta Miasta Z. o podjęcie działań w związku z zalewaniem ich nieruchomości na skutek zasypania ujścia przepustu cieku wodnego na gruncie działki przy ul. [...] w Z. oznaczonej nr ew. 1 ze szkodą dla działek położonych przy ul. [...] nr ew. 2 w Z. oraz działki oznaczonej nr ew. 3. Organy administracji rozstrzygnęły w tej sprawie. I w takim zakresie Sąd dokonał analizy prawidłowości podjętych decyzji.
Na początku należy uznać, że organy administracji prawidłowo wskazały podstawę swych rozstrzygnięć. W związku z tym, że postępowanie zostało wszczęte w marcu 2017 r. zastosowanie znajdą przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (tekst jednolity Dz.U. z 2017r., poz. 1121 z późn.zm.). Wniosek taki wynika z treści art. 545 ust.4 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne (tekst jednolity Dz.U. z 2021r., poz. 624).
Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy Prawo wodne (z 2001 r) właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:
1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;
2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.
Jednocześnie, zgodnie z ust. 3 tego artykułu "jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom".
Dla zastosowania art. 29 ust. 3 ustawy niezbędne jest zaistnienie łącznie dwóch przesłanek - zdarzeń wywołanych przez właściciela gruntu, powodujących zmianę naturalnych stosunków wodnych oraz skutków w postaci szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie. Prowadzone przez organ postępowanie wyjaśniające ma wykazać, czy zmiana nastąpiła oraz czy miała ona wpływ na panujące na gruncie stosunki wodne. Konieczne jest także ustalenie, czy zaistniała zmiana pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z powstałą na gruncie szkodą. Przy czym celem takiego postępowania nie jest uregulowanie stosunków wodnych w okolicy, lecz ustalenie, czy zaszły konkretne wymienione w art. 29 ust. 3 p.w. przesłanki (zmiana stanu wody ze szkodą dla gruntów sąsiednich) oraz nałożenie na stronę konkretnego obowiązku - przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 maja 2021 r. sygn. SAB/Kr 23/21 – wszystkie orzeczenia za CBOSA).
Jak wspomniano, wydanie decyzji o nałożeniu lub o odmowie nałożenia sankcji określonej w art. 29 ust. 3 p.w. wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, którego celem jest ustalenie, czy właściciel nieruchomości w istocie dokonał zmiany stosunków wodnych na swoim gruncie i czy zmiany te spowodowały szkodę dla sąsiadujących gruntów. Postępowanie takie wymaga wiedzy specjalistycznej i nie może ograniczyć się do stwierdzenia wykonania prac powodujących podwyższenie gruntu (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 maja 2020 r. sygn. II SA/Kr 277/20). Przy czym w sprawach z zakresu naruszenia stosunków wodnych regułą jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Wiadomości specjalne są bowiem konieczne w tych sprawach, w których pojawia się zagadnienie mające znaczenie dla rozstrzygnięcia, a którego zakres przekracza zasób wiadomości i doświadczenia życiowego osób mających wykształcenie ogólne. Organ administracji z reguły nie dysponuje wiadomościami specjalnymi z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, czy melioracji wodnych (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 20 lutego 2020 r. sygn. II SA/Lu 511/19).
Biorąc pod uwagę powyższe należy uznać, że rozstrzygnięcia organów administracji w sprawie są prawidłowe. Sporządzona opinia biegłego o uprawnieniach konstrukcyjno-budowlanych; obiekty budowlane gospodarki wodnej i melioracji wodnych oraz uprawnieniach inżynieryjnych-hydrotechnicznych (z dnia 15 grudnia 2017 r.) wyraźnie wskazuje, że w odniesieniu do działki skarżących (działka o numerze 11) na skutek wyrównania terenu doszło do likwidacji naturalnego spływu wód do zlewni. Skutkiem tego jest zalewanie nieruchomości oznaczonych numerami 2 i 3. Biegły jednocześnie wskazał na konieczność przywrócenia pierwotnego przepływu poprzez wykopanie rowu lub wkopanie rurociągu. Druga opinia, z dnia 20 kwietnia 2021 r. wyraźnie już wskazuje na konieczność wykonania urządzeń zapobiegających szkodom poprzez budowę rurociągu min. 500 mm na działce skarżących.
Opinie powyższe zostały ocenione przez organy jako logiczne spójne i kompletne. Również skarżący nie podnieśli argumentacji, skutecznie kwestionującej przydatność i prawidłowość przedstawionych opracowań. Należy zatem stwierdzić, że w sprawie doszło do spełnienia przesłanek przewidzianych w art. 29 ust. 3 ustawy. Zasadne było zatem nałożenie na właścicieli nieruchomości określonych w tym przepisie obowiązków.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy uznać, że są one niezasadne. Organ administracji przeprowadził dokładne (momentami nawet zbyt szerokie) postępowanie wyjaśniające. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika jasno, że w sprawie zaistniały przesłanki przewidziane w art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne z 2001 r. Również uzasadnienia podjętych rozstrzygnięć są logiczne i spójne. Przy czym należy jeszcze raz podkreślić – odnoszą się one do poszczególnych działek a nie sprawy odwodnienia ulicy [...].
Zupełnie nieuzasadniony jest zarzut niezapewnienia czynnego udziału w postępowaniu właścicielowi działki usytuowanej przy ulicy [...], na której to znajduje się rura z jednej ze studni chłonnych. Rozstrzygana sprawa dotyczyła bowiem zmiany stosunków wodnych na działce skarżących.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.