II SA/Gl 1409/20

II SA/Gl 1409/20 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2021-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Elżbieta Kaznowska
Stanisław Nitecki /przewodniczący/
Tomasz Dziuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Straż pożarna
Sygn. powiązane
II OSK 1469/21 - Wyrok NSA z 2024-03-06
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 797
art. 42
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 marca 2021 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z.o.o we W. na postanowienie Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ochrony przeciwpożarowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Śląski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej (dalej "Komendant Wojewódzki"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256), dalej "k.p.a.", oraz art. 11a ust. 2 pkt 1 ustawy dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1499, z późn. zm.) i art. 42 ust. 4c i 4d ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 797), dalej "ustawa o odpadach", w związku z § 45 pkt 1b rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 lutego 2020 r. w sprawie wymagań w zakresie ochrony przeciwpożarowej, jakie mają spełniać obiekty budowlane lub ich części oraz inne miejsca przeznaczone do zbierania, magazynowania lub przetwarzania odpadów (Dz. U z 2020 r, poz. 296), zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie odpadów", po rozpatrzeniu zażalenia A Sp. z o.o. z siedzibą we W. utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Z. z dnia [...] r. nr [...], w którym organ ten uzgodnił warunki ochrony przeciwpożarowej zawarte w załączonej do wniosku dokumentacji pn. "Operat przeciwpożarowy dla obiektów/instalacji przeznaczonych do zbierania odpadów, ul. [...] (...)" oraz wyraził zgodę na ich zastosowanie pod warunkiem spełnienia określonych wymagań.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 27 lutego 2020 r. A Sp. z o.o. z siedzibą we W. (zwana dalej "skarżącą") wystąpiła do Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Z.kato (dalej "Komendant Powiatowy") o uzgodnienie operatu przeciwpożarowego, zawierającego warunki ochrony przeciwpożarowej dla miejsca zbierania odpadów, zlokalizowanego na terenie nieruchomości o nr geodezyjnym 1, w hali położonej przy ul. [...] w Z. Operat ten został opracowany przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Komendant Powiatowy postanowieniem z dnia [...] r. nr [...]:
1. uzgodnił warunki ochrony przeciwpożarowej zawarte w załączonej do wniosku dokumentacji pod nazwą "Operat przeciwpożarowy dla obiektów/instalacji przeznaczonych do zbierania odpadów, ul. [...], [...] Z. (...)"
2 wyraził zgodę na zastosowanie warunków ochrony przeciwpożarowej, wskazanych w przedstawionym operacie przeciwpożarowym:
a) pod warunkiem spełnienia wymagań wymienionych w pkt 6 oraz w pkt 7 operatu,
b) z zastrzeżeniem, że dopuszcza się spełnienie wymagań wskazanych w § 5 - 43 rozporządzenia w sprawie odpadów w sposób zgodny z treścią operatu przeciwpożarowego, jednakże nie dłużej niż:
i. do dnia 1 marca 2024 r. - w zakresie wymagań wskazanych w § 5 - 37 i §41 - 43 rozporządzenia w sprawie odpadów,
ii. do dnia 1 września 2020 r. - w zakresie wymagań wskazanych w § 38 - 40 rozporządzenia w sprawie odpadów.
Ponadto Komendant Powiatowy zamieścił w postanowieniu informację, że po upływie wyżej określonych terminów, obiekty budowlane lub ich części oraz inne miejsca przeznaczone do zbierania, magazynowania lub przetwarzania odpadów, winny być wyposażone, użytkowane i zarządzane zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu w sprawie odpadów.
Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Domagała się uchylenia postanowienia organu I instancji w części opisanej w pkt 2b ii tj. zakreślenia daty granicznej 1 września 2020 r. Skarżąca zarzuciła, że postanowienie organu I instancji nie zawiera uzasadnienia wyznaczenia tej daty. Wniosła o: "nakazanie ponownego wydania postanowienia wraz z uzasadnieniem w części zaskarżonej".
Jednak zaskarżonym obecnie postanowieniem Komendant Wojewódzki utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W motywach powyższego rozstrzygnięcia Komendant Wojewódzki wskazał, że w dniu 4 marca 2020 r. weszło w życie rozporządzenie w sprawie odpadów, którego wymaganiom, z uwagi na rodzaj prowadzonej działalności, podlega strona. Wniosek w sprawie uzgodnienia warunków ochrony przeciwpożarowej strona złożyła 27 lutego 2020 r. W konsekwencji na podstawie § 45 pkt 1b ww. rozporządzenia, w stosunku do obiektów budowlanych lub ich części oraz innych miejsc przeznaczonych do zbierania, magazynowania lub przetwarzania odpadów, dla których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wszczęto i nie zakończono postępowania w sprawie uzgodnienia warunków ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w lit. a, dopuszcza się spełnienie wymagań wskazanych w §5 - 37 oraz § 41 - 43 ww. rozporządzenia w sposób inny niż w nim określony, stosownie do tych uzgodnień, jednak nie dłużej niż do dnia 1 marca 2024 r., a wymagań wskazanych w § 38 —40 nie dłużej niż do dnia 1 września 2020 r. Powyższe postanowienia odnoszą się do uzgodnień warunków ochrony przeciwpożarowej zawartych w operacie przeciwpożarowym, zgodnie z zapisami art. 42 ustawy o odpadach. W związku z tym organ przyjął, że przy spełnieniu warunków ochrony przeciwpożarowej określonych w przedmiotowym operacie, prawodawca umożliwił stronie dostosowanie obiektów budowlanych będących w jej władaniu, do wymagań ww. rozporządzenia, we wskazanych w nim terminach. Wynika to wprost z przepisów i nie jest zależne od organu I instancji. Komendant Wojewódzki dodał przy tym, że treść uzasadnienia postanowienia organu I instancji zawiera dostateczne informacje pozwalające stronie na zrozumienie obowiązującego ją stanu prawnego. Tym samym postanowienie to nie wymaga dodatkowego uzasadnienia, o co wnosi strona.
W skardze na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego zarzucono rażące naruszenie procedury administracyjnej poprzez zastosowanie przepisów rozporządzenia, które weszło w życie dnia 4 marca 2020 r., podczas gdy właściwym reżimem prawnym dla rozpatrzenia wniosku złożonego dnia 27 lutego 2020 r. winien być stan prawa materialnego właściwy według daty złożenia wniosku. Naczelną zasadą postępowania (według przepisów k.p.a.) jest, aby stosować przepisy właściwe dla daty wszczęcia postępowania, jeżeli są one względniejsze dla strony. Przyjęta przez organ wykładnia intertemporalna narusza konstytucyjną zasadę "lex retro non agit".
W związku z podniesionymi zarzutami skarżąca domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia i nakazania organowi I instancji ponownego rozpatrzenia sprawy, a także obciążenia organu II instancji "kosztami postępowania odwoławczego".
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki wniósł o oddalenie skargi i obciążenie skarżącego kosztami postępowania, zakwestionował przy tym zarzuty podniesione w skardze i przedstawił argumentację zbieżną z uzasadnieniem zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325, t.j. ze zm. ) dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Kontrolując zaskarżone postanowienie w oparciu o wskazane powyżej kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie nie doszło bowiem do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa materialnego oraz mogącego mieć wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa procesowego.
Przedmiotem kontroli sprawowanej przez Sąd w oparciu o wskazane powyżej kryteria jest postanowienie Komendanta Wojewódzkiego, utrzymujące w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego, w którym uzgodnione zostały warunki ochrony przeciwpożarowej zawarte w załączonym do wniosku operacie przeciwpożarowym.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (obecnie: t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 797 ze zm.), dalej w skrócie jak dotychczas "ustawa o odpadach". W art. 42 tej ustawy określone zostały wymogi, jakie spełniać ma wniosek o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów i zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Jednym z nich jest wymóg dołączenia do wniosku operatu przeciwpożarowego, zawierającego warunki ochrony przeciwpożarowej instalacji, obiektu lub jego części lub innego miejsca magazynowania odpadów. Zgodnie z art. 42 ust. 4b operat ten, przed załączeniem do wniosku, wymaga uzgodnienia z komendantem powiatowym Państwowej Straży Pożarnej, przy czym uzgodnienie to nastąpić ma w formie postanowienia. Wynika to z art. 42 ust. 4c ustawy o odpadach. Jak natomiast wynika z art. 42 ust 4d tej ustawy, uzgadniając warunki ochrony przeciwpożarowej instalacji, obiektu budowlanego lub jego części lub innego miejsca magazynowania odpadów, komendant powiatowy 1) wyraża zgodę na ich zastosowanie albo 2) wyraża zgodę na ich zastosowanie pod warunkiem spełnienia dodatkowych wymagań, albo 3) nie wyraża zgody na ich zastosowanie.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca zwróciła się do Komendanta Powiatowego o uzgodnienie operatu przeciwpożarowego, a wniosek ten został uwzględniony. Jednak, wyrażając zgodę na zastosowanie warunków ochrony przeciwpożarowej zawartych w operacie, organ I instancji uczynił to pod warunkiem spełnienia dodatkowych wymagań, które opisał w pkt. 2 lit. a sentencji postanowienia. Jednocześnie w pkt. 2 lit. b organ I instancji poczynił zastrzeżenie, że dopuszcza się spełnienie wymagań wskazanych w § 5 - § 43 rozporządzenia w sprawie odpadów w sposób zgodny z treścią operatu przeciwpożarowego, jednakże nie dłużej niż:
i. do dnia 1 marca 2024 r - w zakresie wymagań wskazanych w §5 - 37 i §41 - 43 rozporządzenia w sprawie odpadów,
ii. do dnia 1 września 2020 r - w zakresie wymagań wskazanych w §38 - 40 rozporządzenia w sprawie odpadów.
Skarżąca kwestionuje wyłącznie część tego ostatniego zastrzeżenia, t.j. nie zgadza się, że wymagania określone w § 38 - 40 rozporządzenia w sprawie odpadów mogą być spełnione w sposób określony w operacie jedynie do dnia 1 września 2020 r. Kwestionuje także, że po tej dacie wymagania określone w § 38 - 40 rozporządzenia mają być spełnione zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu, a nie w operacie. Podnosi przy tym skarżąca, że kwestionowana część zaskarżonego postanowienia narusza konstytucyjną zasadę "lex retro non agit".
Kontrolując zaskarżone postanowienie organu II instancji, utrzymujące w mocy całość postanowienia Komendanta Powiatowego, w tym także kwestionowany pkt. 2 lit. b(ii) tego postanowienia stwierdzić należy, że ten ostatni składnik postanowienia ma w istocie charakter informacyjny. Co prawda organ, uzgadniając operat przeciwpożarowy zgodnie z art. 42 ust. 4d pkt 2 ustawy o odpadach, mógł wraz z wyrażeniem zgody na zastosowanie warunków określonych w operacie uczynić to pod warunkiem spełnienia dodatkowych wymagań, to jednak takie dodatkowe wymagania zostały nałożone w pkt. 2 lit. a postanowienia, którego strona nie kwestionuje i które nie budzą również zastrzeżeń Sądu. Natomiast w pkt. 2 lit. b organ nie nałożył dodatkowych wymagań na skarżącą, a jedynie powtórzył to, co wprost wynika z treści rozporządzenia w sprawie odpadów. Oznacza to, że i bez zamieszczenia w postanowieniu punktu 2 lit. b na skarżącej spółce ciąży m.in. obowiązek, aby po dniu 1 września 2020 r. wymagania określone w § 38 – 40 rozporządzenia w sprawie odpadów spełniać już nie w sposób określony w oparcie przeciwpożarowym lecz w sposób bezpośrednio określony w tym rozporządzeniu. Wynika to wyraźnie z treści § 45 pkt. 1 b rozporządzenia w sprawie odpadów, zgodnie z którym w stosunku do obiektów budowlanych lub ich części oraz innych miejsc przeznaczonych do zbierania, magazynowania lub przetwarzania odpadów, dla których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wszczęto i nie zakończono postępowania w sprawie uzgodnienia warunków, o których mowa w lit. a (t.j. warunków ochrony przeciwpożarowej instalacji, obiektu budowlanego lub jego części lub innego miejsca magazynowania odpadów) dopuszcza się spełnienie wymagań wskazanych w § 38-40 w sposób inny niż określony w rozporządzeniu, jednak nie dłużej niż do dnia 1 września 2020 r.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca złożyła wniosek o uzgodnienie operatu przeciwpożarowego jeszcze przed wejściem życie rozporządzenia w sprawie odpadów tj. przed 4 marca 2020 r. Jednak postępowanie w sprawie uzgodnienia operatu nie zakończyło się przed tą datą. W konsekwencji takich okoliczności w kwestionowanej przez skarżącą części postanowienia organ wskazał na granice czasowe dokonanego uzgodnienia zgodnie z tym, co wprost wynika z § 45 pkt. 1 b rozporządzenia w sprawie odpadów. Organ dał przez to stronie jasne wskazanie, że po dniu 1 września 2020 r. w zakresie wymagań określonych w § 38 – 40 rozporządzenia w sprawie odpadów strona powinna stosować się wprost do wymogów, wynikających z tego rozporządzenia. W ocenie Sądu należy do tego podejść z aprobatą, gdyż w ten sposób stronie zwrócono uwagę na konsekwencje, jakie w kontekście daty złożenia wniosku oraz dokonanego uzgodnienia i jego granic czasowych, wynikają wprost z przepisów rozporządzenia w sprawie odpadów.
Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie doszło do naruszenia zasady "lex retro non agit". Skoro w dacie wejścia w życie rozporządzenia w sprawie odpadów warunki określone w operacie przeciwpożarowym nie były jeszcze uzgodnione, to nie sposób mówić o tym, że organ, dokonując uzgodnienia, wstecznie nałożył na skarżącą jakiekolwiek obowiązki, wynikające z tego rozporządzenia. Co więcej, regulacja zawarta w § 45 pkt. 1 b rozporządzenia w sprawie odpadów nie tylko nie powoduje działania prawa wstecz, lecz przeciwnie, odsuwa dodatkowo w czasie w odniesieniu do skarżącej spółki, moment wejścia w życie nowych uregulowań zawartych w tym rozporządzeniu. Inna rzecz, że organ wydając zaskarżone postanowienie nie tyle zastosował § 45 pkt. 1 b rozporządzenia w sprawie odpadów, co poinformował o jego treści i skutkach, jakie w kontekście dokonanego uzgodnienia z mocy prawa wynikają dla skarżącej w związku z wejściem w życie nowej regulacji prawnej.
Mając na względzie dotychczasowe rozważania stwierdzić należy, że utrzymując w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego uzgadniające operat przeciwpożarowy Komendant Wojewódzki nie naruszył ani przepisów postępowania, ani przepisów prawa materialnego. Skoro zaś w ramach przeprowadzonej kontroli Sąd w zaskarżonym postanowieniu Komendanta Wojewódzkiego nie stwierdził naruszeń prawa, które w świetle cytowanego na wstępie art. 145 § 1 p.p.s.a. dawałyby podstawy do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia organu II instancji, to na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.
Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.