Orzeczenie · 2026-02-19

II SA/Gl 1408/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2026-02-19
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęzakończenie budowywygaśnięcie pozwolenianadzór budowlanyoczyszczalnia ściekówzbiornik bezodpływowypostępowanie administracyjneuchylenie decyzjikoszty postępowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy sprzeciw Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego od zawiadomienia o zakończeniu budowy. Organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie na stwierdzeniu, że decyzja o pozwoleniu na budowę wygasła z powodu przerwania budowy na okres dłuższy niż 3 lata, zgodnie z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego. Sąd administracyjny uznał jednak, że stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia na budowę jest kompetencją organu administracji architektoniczno-budowlanej i wymaga przeprowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego, a organ nadzoru budowlanego nie mógł samodzielnie oprzeć swojej decyzji na tej przesłance. Sąd podkreślił, że wpis w dzienniku budowy nie jest wystarczającym dowodem do stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia. Ponadto, sąd wskazał na naruszenie przez organ odwoławczy zasady czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie odniósł się do kwestii budowy przydomowej oczyszczalni ścieków jako istotnego odstąpienia od projektu, ponieważ uznał, że wygaśnięcie pozwolenia na budowę było podstawą rozstrzygnięcia, a ocena tej kwestii pozostaje poza zakresem niniejszego postępowania. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie kompetencji organów w zakresie stwierdzania wygaśnięcia pozwolenia na budowę oraz znaczenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia pozwolenia na budowę i roli organów nadzoru budowlanego w tym procesie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ nadzoru budowlanego może samodzielnie stwierdzić wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę z powodu przerwania budowy na okres dłuższy niż 3 lata, czy też wymaga to odrębnego postępowania prowadzonego przez organ administracji architektoniczno-budowlanej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę z powodu przerwania budowy na okres dłuższy niż 3 lata jest kompetencją organu administracji architektoniczno-budowlanej i wymaga przeprowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego. Organ nadzoru budowlanego nie może oprzeć swojej decyzji na tej przesłance bez takiego postępowania.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że postępowanie w przedmiocie wygaśnięcia pozwolenia na budowę jest odrębnym postępowaniem prowadzonym przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej, które kończy się wydaniem odrębnej decyzji. Wymaga ono dokonania ustaleń faktycznych, a wpis w dzienniku budowy nie jest jedynym dowodem. Organ nadzoru budowlanego, który powziął przypuszczenie o wygaśnięciu pozwolenia, powinien zawiesić postępowanie i wystąpić do właściwego organu o wszczęcie postępowania w tym zakresie.

Czy budowa przydomowej oczyszczalni ścieków o przepustowości do 7,5 m3 na dobę, zamiast przewidzianego w pozwoleniu na budowę zbiornika bezodpływowego, stanowi istotne odstąpienie od projektu budowlanego?

Odpowiedź sądu

Sąd nie rozstrzygnął tej kwestii w niniejszym postępowaniu, skupiając się na błędnym stwierdzeniu wygaśnięcia pozwolenia na budowę przez organ odwoławczy. Wskazał jednak, że budowa oczyszczalni ścieków o takiej przepustowości wymaga zgłoszenia zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 5 Prawa budowlanego, a nie zmiany pozwolenia na budowę.

Uzasadnienie

Sąd odnotował, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 5 Prawa budowlanego, budowa oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m3 na dobę nie wymaga pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia. Zaznaczył, że zbiornik bezodpływowy i oczyszczalnia ścieków to odrębne inwestycje. Budowa oczyszczalni stanowi nową inwestycję wymagającą zgłoszenia, a nie istotne odstąpienie od projektu, które wymagałoby zmiany pozwolenia na budowę.

Czy organ odwoławczy naruszył zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu, nie informując ich o kwestii wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy naruszył art. 10 § 1 k.p.a., nie zapewniając stronom czynnego udziału w postępowaniu w zakresie wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak poinformowania skarżących o podnoszonej przez organ odwoławczy kwestii wygaśnięcia pozwolenia na budowę i umożliwienia im wypowiedzenia się w tej sprawie stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 2 września 2025 r. nr WINB-WOA.7721.84.2025.DK/PG.

Przepisy (34)

Główne

Pr. bud. art. 54 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pr. bud. art. 37 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 145 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Pr. bud. art. 30 § ust. 6a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pr. bud. art. 29 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pr. bud. art. 29 § pkt 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 138 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pr. bud. art. 36a § ust. 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pr. bud. art. 36a § § 5b

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pr. bud. art. 36a § ust. 6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pr. bud. art. 57 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pr. bud. art. 3 § pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pr. bud. art. 3 § pkt 9

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 2b

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pr. bud. art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.u.p.c.g. art. 2 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach

Pr. bud. art. 29 § ust. 1 pkt 6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pr. bud. art. 30 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P. poczt. art. 3 § pkt 12

Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe

Dz.U. 2023 poz. 1935 art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy nie mógł samodzielnie stwierdzić wygaśnięcia pozwolenia na budowę bez odrębnego postępowania prowadzonego przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. • Organ odwoławczy naruszył zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu, nie dając im możliwości wypowiedzenia się co do kwestii wygaszenia pozwolenia na budowę.

Odrzucone argumenty

Organ pierwszej instancji uznał budowę oczyszczalni ścieków za istotne odstąpienie od projektu budowlanego.

Godne uwagi sformułowania

stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia na budowę jest kompetencją organu administracji architektoniczno-budowlanej i wymaga odrębnego postępowania • wpis w dzienniku budowy nie ma charakteru jedynego dowodu w sprawie • organ odwoławczy niewątpliwie uchybił również obowiązkowi wynikającemu z art. 10 § 1 k.p.a.

Skład orzekający

Aneta Majowska

sprawozdawca

Beata Kalaga-Gajewska

członek

Krzysztof Nowak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kompetencji organów w zakresie stwierdzania wygaśnięcia pozwolenia na budowę oraz znaczenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia pozwolenia na budowę i roli organów nadzoru budowlanego w tym procesie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie budowlanym – kto i w jakim trybie może stwierdzić wygaśnięcie pozwolenia na budowę, co ma kluczowe znaczenie dla inwestorów.

Kto może stwierdzić wygaśnięcie pozwolenia na budowę? Sąd administracyjny wyjaśnia kompetencje organów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst