II SA/GL 1406/24

II SA/Gl 1406/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-04-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-10-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agnieszka Kręcisz-Sarna
Krzysztof Nowak /sprawozdawca/
Wojciech Gapiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6340 Potwierdzenie represji
Hasła tematyczne
Kombatanci
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1858
art. 22 ust. 1
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 11 września 2024 r. nr DSE3.515.FT3.2024.6.K0918 w przedmiocie odmowy potwierdzenia pozbawienia możliwości wykonywania zawodu na skutek represji politycznych. oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 11 września 2024 r., nr DSE3-515.FT3.2024.6.K0918 Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej: "Szef U.S.K i O.R." lub "organ") działając na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572) – dalej: "k.p.a." oraz art. 117 ust. 4 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 6b ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1251 ze zm.) – dalej "ustawa emerytalna" i art. 22 ust. 1 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2039) - dalej "ustawa o kombatantach" utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 9 lipca 2024 r. nr [...] odmawiającą potwierdzenia, że J. M. (dalej "skarżący") był pozbawiony możliwości wykonywania swojego zawodu przed dniem 31 lipca 1990 r. na skutek represji politycznych za działania na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.
Wskazana wyżej decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 23 kwietnia 2024 r. Skarżący złożył do Szefa U.S.K i O.R. wniosek o potwierdzenie okresu pozbawienia możliwości wykonywania swojego zawodu przed dniem 31 Iipca 1990 r. na skutek represji politycznych za działania na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Wskazał, że po zakończonej służbie wojskowej w 1973 r., powrócił do pracy w [...] "B". Do 1978 r. pracował na stanowisku zastępcy kierownika działu, a następnie po uruchomieniu nowej linii produkcyjnej na stanowisku mistrza. Dodał, że za jego działania w komitecie założycielskim [...] oraz udział w wystąpieniach popierających strajki, został powołany na ćwiczenia wojskowe, które odbył w okresie od 6 lutego do 25 lutego 1982 r. W ocenie Skarżącego po wprowadzeniu stanu wojennego kontynuacja pracy w zakładzie stała się niemożliwa, ponieważ wymagała od niego przyjęcia nowych warunków, opartych na współpracy z władzami. Dodał, że w związku z tymi okolicznościami, w październiku 1982 r. został zwolniony z pracy "za porozumieniem stron" i pozbawiony możliwości wykonywania swojego zawodu, przez co został zmuszony do założenia własnej działalności gospodarczej.
Organ w piśmie z 30 kwietnia 2024 r. poprosił Skarżącego o wyjaśnienie okoliczności wskazanych we wniosku m.in. określenie przedziału czasowego, w którym był pozbawiony możliwości wykonywania swojego zawodu, a także przedstawienie dowodów potwierdzających podnoszone okoliczności. Skarżący w odpowiedzi na pismo nadesłał list, do którego dołączył świadectwo potwierdzające posiadanie tytułu mistrza dyplomowanego, zaświadczenie o zatrudnieniu z [...] "B" oraz świadectwo czeladnicze potwierdzające uzyskanie tytułu czeladnika w rzemiośle krawiectwo lekkie damskie.
Organ pismem z 5 czerwca 2024 r. powiadomił Skarżącego o możliwości skorzystania z uprawnień wynikających z art. 10 k.p.a. jednocześnie wskazując przesłanki, jakie powinny zostać spełnione do wydania decyzji pozytywnej. Skarżący w odpowiedzi na powyższe pismo nadesłał list, do którego dołączył dokumentację z Zakładu Ubezpieczań Społecznych oraz Powiatowego Urzędu Pracy.
W ocenie organu Skarżący nie udowodnił, że był pozbawiony możliwości wykonywania swojego zawodu przed dniem 31 lipca 1990 r. na skutek represji politycznych za działania na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Organ stwierdził, że skarżący nie wskazał żadnych szczegółowych informacji, na temat swojej działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, która miała być przyczyną pozbawienia go wykonywania zawodu. Samo uczestnictwo w kilku wystąpieniach popierających strajki, nie może zostać uznane za działalność spełniającą przesłanki z art. 6 ust. 2 pkt 6b ustawy emerytalnej.
Zdaniem organu z przesłanej przez skarżącego dokumentacji pracowniczej nie wynika, by wnioskodawca został pozbawiony możliwości wykonywania swojego zawodu. Z zaświadczenia o zatrudnieniu wynika, że stosunek pracy został rozwiązany za wypowiedzeniem przez pracownika. Odnosząc się do wskazanych okoliczności powołania na ćwiczenia wojskowe organ zaznaczył, że w okresie PRL-u, wszyscy pełnoletni mężczyźni byli zobowiązani do pełnienia służby wojskowej, zatem argumenty skarżącego są bezzasadne. Skarżący nie przedstawił dowodów potwierdzających, że nie wykonywał swojego zawodu z przyczyn politycznych. Do wniosku Skarżący dołączył dowody potwierdzające swoje zaangażowanie w działalność związkową, jednakże nie przedstawił dowodów potwierdzających, że powodem niewykonywania swojego zawodu były represyjne działania władz komunistycznych. Zdaniem organu Skarżący nie przedłożył także żadnych dowodów wskazujących, że próbował podjąć pracę w swoim zawodzie oraz że z powodów politycznych mu to uniemożliwiono. Sam fakt, że Skarżący nie przyjął nowych warunków opartych na współpracy z władzami i rozwiązał stosunek pracy za porozumieniem stron nie pozwala na uznanie, że był on pozbawiony możliwości wykonywania swojego zawodu przed dniem 31 lipca 1990 r. na skutek represji politycznych za działania na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.
Niezadowolony z rozstrzygnięcia Szefa U.S.K i O.R. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W jego ocenie przedstawione przez niego dowody świadczą jednoznacznie, że utrata możliwości świadczenia pracy w wykonywanym uprzednio zawodzie zmusiła go do zmiany zawodu i podjęcia niestabilnej pracy, nieporównanie gorzej płatnej.
Decyzją opisaną na wstępie Szef U.S.K i O.R. utrzymał w mocy swoją decyzję z 9 lipca 2024 r. Organ ponownie uznał, analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, że skarżący nie przedłożył dowodów wskazujących na pozbawienie go możliwości wykonywania swojego zawodu przed dniem 31 Iipca 1990 r. na skutek represji politycznych za działania na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Również sam fakt braku uzyskania pracy w zawodzie tuż po ukończeniu technikum nie przesądza o spełnieniu przesłanek określonych w art. 6 ust. 2 pkt 6b ustawy emerytalnej. W szczególności Skarżący nie wykazał, że prowadził działania na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, które miałyby skutkować pozbawieniem możliwości wykonywania zawodu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Gliwicach Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji, że Szef U.S.K i O.R. wydał obie decyzje:
1) z rażącym naruszeniem art. 117 ust.4 w z. art. 6 ust. 2 pkt. 6b ustawy emerytalnej oraz art. 79a k.p.a. poprzez niewyjaśnienie przesłanek prawnych rozstrzygnięcia, a w szczególności pominięcie i nie odniesienie się do dowodów wskazanych i załączonych przez Skarżącego w pismach stanowiących odpowiedzi na wezwania strony przeciwnej, z dni - 20 maja 2024 r.- 24 czerwca 2024 r.- 24 lipca 2024 r. oraz 30 sierpnia 2024 r.
2) w oparciu o bezpodstawne stwierdzenia zawarte w treści uzasadnienia przedmiotowej zaskarżonej decyzji, stanowiące bezprawne kwestionowanie zasadności wydanej skarżącemu decyzji z dnia 15 kwietnia 2021 r. nr [...], potwierdzającej status osoby represjonowanej z powodów politycznych.
Z uwagi na podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 925 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Stosownie do art. 6 ust. 2 pkt 6b tej ustawy za okres składkowy uważa się również przypadający przed dniem 15 listopada 1991 r. okres, za który została opłacona składka na ubezpieczenie społeczne albo za który nie było obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, pozbawienia możliwości wykonywania swojego zawodu przed dniem 31 lipca 1990 r. na skutek represji politycznych za działania na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Natomiast zgodnie z art. 117 ust. 4 ustawy emerytalnej okresy, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 i ust. 2 pkt 6a i 6b, mogą być udowodnione dokumentami lub zeznaniami świadków. Oceny tych dokumentów i zeznań dokonuje, w drodze decyzji, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Wniosek o potwierdzenie okresów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 i ust. 2 pkt 6a i 6b, zawiera imię lub imiona oraz nazwisko wnioskodawcy, datę i miejsce urodzenia, imiona rodziców, numer PESEL, adres miejsca zamieszkania lub adres korespondencyjny, numer telefonu lub adres poczty elektronicznej, o ile wnioskodawca je posiada (art.117 ust. 4a ustawy emerytalnej).
Analizując materiał odwodowy sprawy Sąd zgadza się ze stanowiskiem Szefa U.S.K i O.R. co do jego oceny. Skarżący poza przedstawieniem dokumentów dotyczących przebiegu pracy, w tym świadectwa pracy potwierdzającego, że rozwiązanie stosunku pracy w [...] "B" nastąpiło na podstawie jego wypowiedzenia, nie przedstawił żadnych dowodów mogących potwierdzić, że w latach 1982 - 1990 został pozbawiony wykonywania swojego zawodu na skutek represji politycznych. Skarżący nie wykazał tego faktu żadnymi dowodami pomimo iż w piśmie organu z dnia 30 kwietnia 2024 r. organ poinformował go jakie okoliczności związane ze swoim wnioskiem powinien on wyjaśnić (przedstawić dokumenty lub wyjaśnienia) w terminie 21 dni od dnia otrzymania pisma.
Odnosząc się do podniesionego przez skarżącego faktu otrzymania w dniu 15 kwietnia 2021 r. decyzji Szefa U.S.K i O.R. potwierdzającej status osoby represjonowanej z powodów politycznych należy zauważyć, że postępowanie w tej sprawie toczyło się na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 319 ze zm.), a sama decyzja nie zawiera uzasadnienia pozwalającego na stwierdzenie jakimi przesłankami wynikającymi z ustawy kierował się organ wydający tą decyzję.
Organ administracji jakim jest Szef U.S.K i O.R. wydając zaskarżoną decyzję kierować się musiał zasadą legalizmu wyrażoną w art. 6 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że organy są związane przepisami bezwzględnie obowiązującymi, a wydawane przez nie decyzje muszą znaleźć oparcie w przepisach. W tej ocenie Sądu organ trafnie przyjął, że nie zostały spełnione przesłanki prawa materialnego od których zależy potwierdzenie okresu żądanego przez skarżącego, jako okresu w którym pozbawiony był on możliwości wykonywania swojego zawodu przed dniem 31 lipca1990 r. na skutek represji politycznych.
W tym stanie rzeczy podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu.
Z uwagi na powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.