II SA/Gl 138/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżąca spółka domagała się zwrotu 425 zł tytułem części opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej w 2004 roku w wysokości 500 zł. Prezydent Miasta odmówił zwrotu, powołując się na obowiązujące wówczas przepisy i wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który odroczył utratę mocy obowiązującej przepisu do 1 maja 2006 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów KPA, Prawa o ruchu drogowym, Konstytucji RP oraz prawa unijnego, wskazując na sprzeczność opłaty z zasadą niedyskryminacji i jej nadwyżkę ponad rzeczywiste koszty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu z Konstytucją oznacza, że przepis ten był wadliwy od początku, a odroczenie utraty mocy obowiązującej miało na celu umożliwienie zmian legislacyjnych. Sąd, działając na podstawie art. 178 ust. 1 Konstytucji, samodzielnie ocenił legalność i konstytucyjność przepisu, stwierdzając przekroczenie upoważnienia ustawowego przez Ministra Infrastruktury przy ustalaniu wysokości opłaty. Sąd odwołał się również do orzecznictwa ETS, które uznało podobne opłaty za sprzeczne z art. 110 TFUE. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżony akt, uznał obowiązek zwrotu kwoty 425 zł oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie zwrotu opłat pobranych na podstawie przepisów uznanych za niezgodne z prawem, nawet jeśli zostały pobrane przed orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego lub ETS. Potwierdzenie kompetencji sądów administracyjnych do kontroli legalności i konstytucyjności przepisów wykonawczych. Interpretacja przepisów międzyczasowych w kontekście zwrotu należności.
Dotyczy głównie opłat za kartę pojazdu pobranych w określonym przedziale czasowym i na podstawie konkretnych przepisów. Interpretacja przepisów międzyczasowych może być różna w zależności od specyfiki sprawy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy opłata za wydanie karty pojazdu, pobrana na podstawie przepisu uznanego później za niezgodny z Konstytucją i prawem unijnym, podlega zwrotowi, mimo odroczenia utraty mocy obowiązującej tego przepisu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, opłata taka podlega zwrotowi, ponieważ wadliwy przepis był niezgodny z prawem od momentu jego wydania, a odroczenie utraty mocy obowiązującej nie legalizuje pobranej kwoty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2003 r. określający wysokość opłaty za kartę pojazdu na 500 zł był niezgodny z Konstytucją i prawem unijnym od samego początku. Odroczenie utraty mocy obowiązującej przez Trybunał Konstytucyjny nie zmienia faktu jego wadliwości prawnej. Sąd administracyjny ma prawo samodzielnie ocenić legalność i konstytucyjność przepisów wykonawczych.
Czy sąd administracyjny może odmówić zastosowania przepisu rozporządzenia uznanego za niezgodny z Konstytucją lub ustawą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny ma prawo ocenić, czy przepisy rozporządzenia są zgodne z ustawą i Konstytucją, i w razie niezgodności odmówić ich zastosowania.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym każdy sąd rozpatrujący sprawę indywidualną może ocenić zgodność przepisów rangi podustawowej z aktami nadrzędnymi.
Czy opłata za kartę pojazdu pobrana przed 1 stycznia 2010 r. podlega przedawnieniu na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, do opłat pobranych przed 1 stycznia 2010 r. nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia, gdyż nie przewidywały one takiego terminu, a stosowanie nowych przepisów wstecz byłoby sprzeczne z zasadą niedziałania prawa wstecz.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące przedawnienia nie mają zastosowania do opłat pobranych przed wejściem w życie ustawy o finansach publicznych, gdyż nie było wówczas takiego terminu, a jego wprowadzenie działałoby wstecz.
Czy odmowa zwrotu opłaty za kartę pojazdu jest czynnością administracyjną podlegającą kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa zwrotu opłaty za kartę pojazdu jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę NSA I OPS 3/07, która potwierdziła właściwość sądu administracyjnego do orzekania w sprawach żądania zwrotu opłaty za kartę pojazdu.
Przepisy (27)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozp. MI z 28.07.2003 art. 1 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu
Pomocnicze
u.p.r.d. art. 77 § ust. 3
Ustawa - Prawo o ruchu drogowym
u.p.r.d. art. 77 § ust. 4 i 5
Ustawa - Prawo o ruchu drogowym
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 206
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 145a § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1 i § 4
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 92 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 173
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 190 § ust. 3 i 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.f.p. art. 60 § pkt 7
Ustawa o finansach publicznych
u.f.p. art. 61 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o finansach publicznych
u.f.p. art. 67
Ustawa o finansach publicznych
u.p.u.f.p. art. 115 § ust. 1
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych
o.p. art. 70 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
rozp. MIiB z 28.03.2006 art. 1 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r.
rozp. Min. Spraw. z 22.10.2015 art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłata za kartę pojazdu w wysokości 500 zł była pobrana na podstawie przepisu niezgodnego z Konstytucją RP (przekroczenie upoważnienia ustawowego, charakter podatkowy opłaty). • Opłata była sprzeczna z prawem unijnym (art. 110 TFUE), naruszając zasadę niedyskryminacji. • Wadliwy przepis był niezgodny z prawem od momentu jego wydania, a odroczenie utraty mocy obowiązującej nie legalizuje pobranej kwoty. • Sąd administracyjny ma prawo samodzielnie ocenić legalność i konstytucyjność przepisów wykonawczych. • Przepisy Ordynacji podatkowej o przedawnieniu nie mają zastosowania do opłat pobranych przed 1 stycznia 2010 r.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu o braku podstaw do zwrotu opłaty ze względu na obowiązujące przepisy w dacie jej pobrania oraz odroczenie utraty mocy obowiązującej przepisu. • Argumentacja organu o przedawnieniu możliwości wznowienia postępowania na podstawie art. 145a § 1 k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
przepis uznany za niekonstytucyjny, ma ten charakter od dnia jego wydania. • sąd może w toku rozpoznawania sprawy ocenić, czy przepisy rozporządzenia są zgodne z przepisami ustawy. • opłata charakteryzuje się wprawdzie cechami podobnymi do podatku, jednak w przeciwieństwie do podatków jest świadczeniem ekwiwalentnym. • w sytuacji zatem gdy znacznie przewyższa ona wartość faktycznie świadczonej usługi nabywa cechy podatku. • nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on tam już zarejestrowany.
Skład orzekający
Beata Kalaga-Gajewska
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Kaznowska
sędzia
Andrzej Matan
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zwrotu opłat pobranych na podstawie przepisów uznanych za niezgodne z prawem, nawet jeśli zostały pobrane przed orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego lub ETS. Potwierdzenie kompetencji sądów administracyjnych do kontroli legalności i konstytucyjności przepisów wykonawczych. Interpretacja przepisów międzyczasowych w kontekście zwrotu należności."
Ograniczenia: Dotyczy głównie opłat za kartę pojazdu pobranych w określonym przedziale czasowym i na podstawie konkretnych przepisów. Interpretacja przepisów międzyczasowych może być różna w zależności od specyfiki sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnej opłaty, która okazała się być niezgodna z prawem, co prowadzi do zwrotu pieniędzy obywatelom. Pokazuje to, jak ważne jest badanie podstaw prawnych pobieranych opłat i jak sądy administracyjne mogą chronić prawa obywateli.
“Czy opłata za kartę pojazdu sprzed lat może być zwrócona? Sąd administracyjny odpowiada!”
Dane finansowe
WPS: 425 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.