II SA/Gl 1349/22

II SA/Gl 1349/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-05-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Artur Żurawik
Edyta Kędzierska /przewodniczący/
Tomasz Dziuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OZ 63/23 - Postanowienie NSA z 2023-02-16
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 51 ust.1 pkt 1 i 2, art.52
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2023 r. sprawy ze skarg Z. B., H. J., E. J. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 2 sierpnia 2022 r. nr WINB-WOA.7721.165.2022.AS w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismami z dnia 22 sierpnia 2022 r. i 23 sierpnia 2022 r. Z.B. (dalej jako: skarżący ad. 1) oraz H. i E.J. (dalej jako: skarżący ad. 2) złożyli skargę na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 sierpnia 2022 r. nr WINB-WOA.7721.165.2022.AS w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. (dalej: PINB lub organ I instancji) prowadził postępowanie w sprawie legalności otworu okiennego w zachodniej ścianie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, położonego na działce nr [...] przy ul. [...] w P. Ustalił on, że w zachodniej ścianie w/w budynku, zlokalizowanej w granicy nieruchomości, w poziomie pierwszego piętra wykonany został otwór okienny o wymiarach 120 x 145 cm. W 2021 r. zabudowano nowe okno PCV w miejsce istniejącego wcześniej, bez zmiany wymiarów otworu okiennego. Z oświadczenia właścicieli budynku – skarżących ad. 2 wynika, że otwór okienny powstał ponad 25 lat wcześniej, za ustną zgodą właścicieli nieruchomości sąsiedniej. Skarżący ad. 1, jako obecny właściciel nieruchomości sąsiedniej wskazał, że nie wyraża zgody na istnienie przedmiotowego otworu okiennego, jednocześnie zgadzając się na zabudowanie go pustakami szklanymi. Dodatkowo, w piśmie z dnia 7 maja 2021 r. skarżący ad. 2 wskazali, że przedmiotowy otwór okienny istnieje od 1993 r.
Decyzją z dnia 30 czerwca 2021 r. nr [...], PINB nakazał skarżącym ad. 2 zamurowanie przedmiotowego otworu okiennego, celem doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego.
W wyniku rozpoznania odwołania skarżących ad. 2 powyższa decyzja została uchylona na mocy decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ŚWINB) z dnia 9 sierpnia 2021 r. nr WINB-WOA.7721.320.2021.AN, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji skupił się jedynie na kwestii zgodności przedmiotowego otworu okiennego z przepisami techniczno-budowlanymi, nie badając jednocześnie jego legalności.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji zwrócił się do Urzędu Miasta P. o przekazanie wszelkiej dokumentacji związanej z budynkiem, w którym zlokalizowano przedmiotowy otwór okienny, w tym w szczególności informacji w przedmiocie inwestycji prowadzonych na tej nieruchomości, w tym pozwoleń na budowę i ew. zgłoszeń od 1990 r.
Pismem z dnia 10 września 2021 r. Urząd Miasta P. poinformował, że w rejestrach brak jest dokumentacji dotyczącej wykucia przedmiotowego otworu okiennego.
W oparciu o powyższe ustalenia PINB decyzją z dnia 5 października 2021 r. nr [...] nakazał skarżącym ad. 2 doprowadzenie ściany zachodniej przedmiotowego budynku mieszkalnego do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie otworu okiennego.
Organ odwoławczy decyzją z dnia 20 stycznia 2022 r. nr WINB-WOA.7721.462.2021.AN uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Uzasadnieniem wydania decyzji kasatoryjnej był brak zbadania przez PINB możliwości zamurowania przedmiotowego otworu okiennego luksferami lub pustakiem szklanym albo innym materiałem przepuszczającym światło o odpowiedniej ognioodporności.
Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2022 r., sygn. akt: II SA/Gl 379/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił sprzeciw skarżących ad. 2 od w/w decyzji.
Realizując wskazania zawarte w powyższej decyzji ŚWINB, organ I instancji pismem z dnia 3 lutego 2022 r. wezwał skarżących ad. 2 do wskazania, w jaki sposób zamierzają doprowadzić przedmiotowy otwór okienny do stanu zgodnego z przepisami poprzez określenie, jakie wyroby budowlane zostaną użyte do wypełnienia otworu okiennego w celu zapewnienia odporności ogniowej RE60.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący ad. 2 pismem z dnia 4 lutego 2022 r. poinformowali organ, ze nie widzą podstawy prawnej dla odpowiadania na powyższe wezwanie i uważają je za niezasługujące na uwzględnienie. Podnieśli również, że wezwanie zostało przygotowane przez osobę, która podlega wyłączeniu, a wniosek w tym przedmiocie składali oni już w odwołaniu od pierwszej decyzji PINB, zapadłej w sprawie.
Pismem z dnia 8 lutego 2022 r. PINB poinformował skarżących, że w sprawie nie zachodzą podstawy do wyłączenia pracowników organu, przewidziane w art. 24 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie t.j.: Dz. U. 2023 poz. 775, dalej jako: "k.p.a."), zaś zarzucany przez skarżących ad. 2 brak obiektywizmu pracowników i domniemane powiązania z uczestnikami postępowania stanowią wyłącznie subiektywne przekonanie skarżących ad. 2, niemające pokrycia w rzeczywistości.
Następnie, decyzją z dnia 1 kwietnia 2022 r. nr [...], organ I instancji, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1333, dalej jako: "p.b."). nałożył na skarżących ad. 2 jako właścicieli budynku mieszkalnego obowiązek doprowadzenia zachodniej ściany tego budynku do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie otworu okiennego w tej ścianie wraz z otynkowaniem.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w związku z faktem, że zachodnia ściana przedmiotowego budynku znajduje się w ostrej granicy z nieruchomością sąsiednią, a realizacja otworów okiennych lub drzwiowych w ścianie zlokalizowanej w granicy jest niezgodna z unormowaniami § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (obecnie t.j.: Dz. U. 2022 poz. 1225, dalej jako: "Warunki techniczne"), koniecznym było nakazanie doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie otworu okiennego.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli skarżący ad. 2 wskazując, że decyzja zapadła bez należytego ustalenia stanu faktycznego. Wskazali, że postępowanie prowadziły osoby podlegające wyłączeniu z postępowania, a także, że organ bezzasadnie rozszerzył granice sprawy zakreślone wnioskiem o wszczęcie postępowania, złożonym przez ich sąsiada – skarżącego ad. 1.
Decyzją z dnia 2 sierpnia 2022 r. nr WINB-WOA.7721.165.2022.AS, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji w całości, nakazał skarżącym ad. 2 wypełnienie otworu okiennego w ścianie zachodniej tego budynku materiałem przepuszczającym światło takim jak: luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie o klasie odporności ogniowej nie niższej niż E30, zgodnie z § 232 ust. 6 Warunków technicznych.
W treści uzasadnienia organ II instancji podkreślił, że co prawda brak jest w aktach sprawy jednoznacznego potwierdzenia, że otwór okienny powstał w 1993 r., jednakże niezależnie od tego zarówno pod rządami ówcześnie obowiązujących jak i obecnych przepisów techniczno-budowlanych lokalizacja ściany z otworami drzwiowymi bądź okiennymi w granicy nieruchomości jest niedopuszczalna. Organ wskazał też, że względy ochrony przeciwpożarowej, określone przepisami Warunków technicznych, powodują konieczność likwidacji przedmiotowego otworu okiennego, niemniej jednak uznał, że nakaz jego całkowitego zamurowania jest zbyt daleko idący. Za wystarczające organ uznał nakazanie wypełnienia okna przy użyciu materiałów przepuszczających światło, takich jak luksfery, cegła szklana bądź inne przeszklenie o klasie odporności ogniowej nie niższej niż E30.
Skargę na powyższą decyzję ŚWINB złożył skarżący ad. 1 – właściciel nieruchomości sąsiadującej z budynkiem skarżących, zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, dowolną ocenę zgromadzonych dowodów, dokonaną w sprzeczności z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, co skutkowało błędną zmianą nakazu, zawartego w decyzji organu I instancji. Podniósł on, że organ naruszył przepisy prawa budowlanego poprzez brak zastosowania przepisów dotyczących zakazu posadawiania ścian z otworami okiennymi w granicy nieruchomości. Wskazał też, że zaskarżona decyzja zawiera nakaz o charakterze alternatywnym, który w jego ocenie nie będzie nadawał się do wyegzekwowania. W dalszej kolejności argumentował on, że zaskarżona decyzja ogranicza jego prawo do zabudowania własnej nieruchomości poprzez uniemożliwienie mu posadowienia obiektu budowlanego w granicy działki. Podkreślił też dowolność ustaleń organu, dotyczących daty powstania przedmiotowego otworu okiennego wskazując, że brak jest jakiegokolwiek dowodu na powstanie tego otworu okiennego w 1993 r. Według jego wiedzy sporny otwór okienny został zrealizowany po 1997 r. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący ad. 1 wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
Skargę na decyzję ŚWINB złożyli także skarżący ad. 2, zarzucając organowi niepełne i niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Podkreślili oni, że organ nie ustalił, aby sporny otwór okienny powstał w warunkach samowoli budowlanej. Wskazali, że budynek został zrealizowany w latach trzydziestych ubiegłego wieku, a zrealizowany otwór okienny ma charakter odtworzeniowy, zgodny z przepisami z okresu wznoszenia budynku. W ocenie skarżących ad. 2 do budynku winny znajdować zastosowanie przepisy z okresu jego budowy. Podkreślili oni również, że organ odwoławczy zignorował ich twierdzenia co do kwestii wydania decyzji organu I instancji przez osoby podlegające wyłączeniu ze względu na brak obiektywizmu.
W odpowiedzi na powyższe skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując twierdzenia i wnioski zawarte w zaskarżonej decyzji.
Podczas rozprawy skarżący podtrzymali twierdzenia i wnioski zawarte w treści ich skarg.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skargi nie zasługują na uwzględnienie, albowiem kontrolowana decyzja jest zgodna z prawem.
Przedmiotem postępowania jest decyzja, której nakaz sprowadza się do doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami poprzez zamurowanie otworu okiennego, zlokalizowanego w ścianie znajdującej się bezpośrednio w granicy nieruchomości. Została ona wydana w ramach trybu naprawczego, uregulowanego w art. 50 i 51 p.b. Tryb ten znajduje zastosowanie w przypadku samowolnej realizacji robót budowlanych innych, niż realizacja obiektu budowlanego lub jego części, a także w przypadku, gdy roboty budowlane, także legalne, prowadzone są w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę, projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub określonych w przepisach, a także prowadzonych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenie środowiska.
W trakcie prowadzonego postępowania organy ustaliły, że otwór okienny powstał samowolnie. Organ I instancji jako datę powstania tego otworu okiennego przyjął 1993 r., mimo że poza oświadczeniem skarżących ad. 2 brak jest dowodów na to, że ów otwór okienny faktycznie powstał w tym okresie. Jednocześnie skarżący ad. 1 kwestionuje datę powstania otworu i wskazuje, że musiał on powstać po 1997 r. Jak jednak trafnie wskazał organ odwoławczy, niezależnie od daty realizacji spornego otworu okiennego przepisy techniczno-budowlane nie dopuszczały lokalizacji takiego otworu w ścianie posadowionej w granicy nieruchomości. Zarówno przepisy Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. 1980 r. nr 17 poz. 62), a to § 12 ust. 1 in fine, jak również przepisy Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 1995 nr 10 poz. 46), a to § 12 ust. 4 w zw. z § 234 ust. 1 i 2, dopuszczały sytuowanie ściany z otworami okiennymi jedynie w odległości 4 m od granicy nieruchomości. Brak było możliwości wykonania ściany z oknami w granicy. Obecnie obowiązujące przepisy techniczno-budowlane także nie przewidują takiej możliwości. Zgodnie z § 12 ust. 4 pkt 1 Warunków technicznych dopuszczalna jest budowa budynku ścianą bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m, jednakże musi to być ściana pozbawiona okien i drzwi.
W konsekwencji dokonania powyższych ustaleń, tj. tego, że przedmiotowy otwór okienny został zrealizowany samowolnie i wbrew obowiązującym przepisom techniczno-budowlanym, organy nadzoru budowlanego zobligowane były do wdrożenia trybu naprawczego, przewidzianego w art. 50 i 51 p.b. i do nakazania usunięcia skutków takiego naruszenia prawa poprzez likwidację otworu okiennego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 7 p.b., zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Organ odwoławczy zmienił zatem podstawę prawną rozstrzygnięcia w stosunku do tej, na którą powołał się organ pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie PINB oparte zostało bowiem na art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b., zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. ŚWINB zauważył, że zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. stanowi najdotkliwszą z możliwości zakończenia postępowania naprawczego. Winna ona mieć zastosowanie jedynie w sytuacji, w której brak jest technicznych możliwości doprowadzenia robót budowlanych bądź obiektu do stanu zgodnego z przepisami w sposób inny, niż rozbiórka bądź doprowadzenie do stanu poprzedniego. Za zbyt daleko idący uznał on nakaz zawarty w decyzji PINB, sprowadzający się do zamurowania przedmiotowego otworu okiennego wraz z otynkowaniem go, wskazując, że dla spełnienia wymagań przepisów techniczno-budowlanych w zakresie ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony praw osób trzecich wystarczający jest nakaz wypełnienia otworu okiennego materiałem takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, posiadające odpowiednią klasę odporności ogniowej.
Powyższe ustalenia Sąd podziela. Trafnie organ odwoławczy wywiódł, że jakkolwiek sama realizacja otworu okiennego w ścianie posadowionej w granicy nieruchomości jest niedozwolona, to nakaz jego zamurowania w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. jest zbyt daleko idący. Mając na względzie treść § 232 ust. 6 Warunków technicznych za wystarczające dla doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami uznać należy nakaz objęty kontrolowaną decyzją, tj. wypełnienie otworu okiennego materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie o odporności ogniowej nie niższej niż E30. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazywano zresztą, że w ramach postępowania dotyczącego realizacji otworów okiennych organy nadzoru budowlanego powinny uwzględniać okoliczności określone w tym przepisie i dopuszczenie w określonych wypadach wypełnienia takich otworów materiałami przepuszczającymi światło (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2021 r. sygn. akt: II OSK 2027/18).
W związku powyższymi ustaleniami brak było podstawy do zastosowania w sprawie art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b., a zatem organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję organu I instancji i orzekł merytorycznie, zmieniając podstawę prawną rozstrzygnięcia i nakładając obowiązki w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. w zw. z § 232 ust. 6 Warunków technicznych.
Zarzuty podnoszone względem zaskarżonej decyzji przez skarżących nie są zasadne. Decyzja zapadła po należycie przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, w wyniku którego prawidłowo ustalono stan faktyczny sprawy i zastosowano właściwy tryb postępowania. Jak już wskazano powyżej, dokładne ustalenie daty realizacji spornego otworu okiennego pozostaje bez znaczenia dla faktu, że zarówno pod rządami obecnych Warunków technicznych jak też poprzednich przepisów techniczno-budowlanych, jego realizacja w ścianie posadowionej w granicy nieruchomości była niedopuszczalna (por. w tym zakresie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2017 r., sygn. akt: II OSK 640/17). Ponadto wypełnienie otworu okiennego materiałami wskazanymi w sentencji zaskarżonej decyzji w istocie doprowadzi do jego likwidacji i usunięcia niezgodności z prawem. Zatem w sensie prawnym w znajdującej się w ostrej granicy ścianie budynku nie będzie już okna i związanych z nim ograniczeń w zabudowie działki skarżącego ad. 1. Organ nie zignorował więc przepisów zakazujących lokalizację otworów okiennych bezpośrednio w granicy nieruchomości.
Za pozbawiony podstaw należy uznać również zarzut dotyczący zawarcia w decyzji nakazu o charakterze alternatywnym, co ma uniemożliwić jej wykonanie. Wbrew stanowisku skarżącego ad. 1 sformułowany w decyzji nakaz jest jasny i precyzyjny, a jego wykonanie bądź brak wykonania jest możliwy do łatwego zweryfikowania. Gestii zobowiązanych pozostawiono jedynie wybór materiału, jakim otwór ma zostać wypełniony, co wynika to bezpośrednio z przepisów techniczno-budowlanych, znajdujących w sprawie zastosowanie, tj. z § 232 ust. 6 Warunków technicznych.
Nie można także podzielić twierdzeń skarżących ad. 2, jakoby do obiektu budowlanego zastosowanie miały wyłącznie przepisy techniczno-budowlane z okresu budowy tego obiektu. W przypadku bowiem wykonywania w istniejącym obiekcie robót budowlanych, takich jak chociażby wybicie otworu okiennego, do tych robót budowlanych zastosowanie każdorazowo znajdą przepisy techniczno-budowlane obowiązujące w dacie realizacji robót budowlanych, a nie te, które obowiązywały w chwili wybudowania samego obiektu. Dodatkowo po raz kolejny podkreślić należy, że przepisy techniczno-budowlane nie przewidują i nie przewidywały możliwości realizacji otworów okiennych w ścianie w granicy nieruchomości. Na marginesie wyłącznie wskazać należy, że także przepisy Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. 1928 r., nr 23 poz. 202), które miałyby zastosowanie do obiektu skarżących, o ile faktycznie powstał on w latach trzydziestych ubiegłego wieku, wskazywały, że budynek wznoszony bezpośrednio w granicy powinien być zaopatrzony od strony granicy w mur ogniochronny bez otworów i próżni (art. 196 tego aktu). Tak więc nawet gdyby argumentacja skarżących ad. 2 była zasadna i do budynku należałoby stosować przepisy z daty jego budowy, to przepisy te również wykluczały istnienie otworu okiennego w ścianie w granicy nieruchomości.
W świetle zgromadzonych akt sprawy nie znajduje również potwierdzenia zarzut skarżących ad. 2 odnośnie faktu wydania decyzji organu I instancji przez osoby podlegające wyłączeniu ze względu na brak obiektywizmu i niezbędnych kwalifikacji do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Wskazać przyjdzie, że w piśmie z dnia 8 lutego 2022 r. PINB poinformował skarżących, że w sprawie nie zachodzą podstawy do wyłączenia pracowników organu, przewidziane w art. 24 § 1 k.p.a., tym samym ustosunkowując się do ich wniosku w tym przedmiocie. Nie można zatem czynić zarzutu, że osoby podlegające wyłączeniu brały udział w wydaniu rozstrzygnięcia organu I. instancji, skoro, nie doszło do wyłączenia żadnych pracowników tego organu i nie zachodziły ustawowe przesłanki do takiego wyłączenia.
Mając na względzie powyższe Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, w związku z czym skargi podlegały oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Wskazać jeszcze należy, że powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl