II SA/Gl 1344/19

II SA/Gl 1344/19 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2019-12-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-10-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Andrzej Matan
Łucja Franiczek /przewodniczący sprawozdawca/
Rafał Wolnik
Symbol z opisem
6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Sygn. powiązane
I OSK 1093/20 - Wyrok NSA z 2023-09-13
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2068
art. 13b ust. 4 pkt 2, art. 13f ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan,, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant starszy referent Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego Prokuratury Rejonowej Gliwice - Wschód w Gliwicach na uchwałę Rady Miejskiej w Gliwicach z dnia 25 października 2012 r. nr XXVI/506/2012 w przedmiocie strefy płatnego parkowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną uchwałą Rada Miasta Gliwice ustaliła na drogach publicznych strefę płatnego parkowania w centrum miasta, określoną na planie graficznym, stanowiącym zał. nr 1, w której pobierana będzie opłata za parkowanie. Tekst jednolity uchwały ogłoszono w dniu 11 lipca 2019 r.
- z uwzględnieniem zmian, wprowadzonych uchwałą zmieniającą zał. nr 1, podjętą w dniu 14 czerwca 2018 r. nr XXXVIII/822/2018 (Dz. Urzęd. Woj. Śl. z dnia 21 czerwca 2018 r. poz. 3931).
W skardze do sądu administracyjnego Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej uchwały w części, a to:
- § 3 ust. 4 – w zakresie określenia warunków formalnych uprawniających do zryczałtowanej opłaty tzw. abonamentu mieszkańca,
- § 7 ust. 1 – w zakresie terminu płatności opłaty dodatkowej.
Zdaniem Prokuratora, uchwała w tej części narusza art. 32 Konstytucji RP w zw. z art. 13b ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) oraz art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej. Postanowienia § 3 ust. 4 uchwały ograniczają bowiem krąg potencjalnych podmiotów uprawniających do skorzystania z preferencyjnych stawek za parkowanie z powodu uzależnienia tego prawa od zameldowania, czy posiadania pojazdu na podstawie określonego tytułu prawnego, co prowadzi do niezgodnego z prawem zróżnicowania mieszkańców strefy wobec mieszkańców innych części miasta oraz względem siebie. Gdy idzie o postanowienia § 7 ust. 1 uchwały, Prokurator zarzucił, że z mocy art. 13f ust. 1 ustawy o drogach publicznych w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 i art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej, termin do uiszczenia opłaty dodatkowej wynosi 14 dni i nie może być modyfikowany, nawet w sposób korzystny dla zobowiązanych. Stąd też brak podstaw do określenia terminu płatności dodatkowej w kwocie 20 zł, o ile zostanie uiszczona w terminie 7 dni.
Zdaniem skarżącego, powyższe naruszenia są istotne i rażące, co winno skutkować stwierdzeniem nieważności uchwały w części.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej oddalenie. Zdaniem organu, ustawa o drogach publicznych, wskazuje jedynie, że preferencje mogą być przyznane dla niektórych użytkowników drogi, lecz nie określa kryteriów, jakimi organ winien się kierować. Skoro możliwe jest wprowadzenie abonamentu dla mieszkańców, to musi być możliwość zweryfikowania faktu zamieszkiwania w obszarze strefy w drodze dokumentu urzędowego oraz wykazanie tytułu prawnego do pojazdu (vide: wyrok NSA z dnia 28 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 1112/17). Organ dodał, że celem ustanowienia strefy jest wymuszenie rotacji pojazdów w obszarze deficytu miejsc postojowych.
Gdy idzie zaś, o § 7 ust. 1 uchwały, organ gminy podniósł, że opłata dodatkowa powstaje z mocy prawa i nie wymaga decyzji administracyjnej. Rada gminy posiada zaś uprawnienia do ustalenia jej wysokości i sposobu pobierania oraz różnicowania wysokości tej opłaty w zależności od terminu jej uiszczenia.
W toku rozprawy sądowej Prokurator podtrzymał skargę i zawarte w niej zarzuty, z tym że rozszerzył żądanie w ten sposób, że domagał się stwierdzenia nieważności § 3 uchwały w całości, bowiem ust. 1 tego przepisu wprowadza kryterium zameldowania, do którego nawiązuje ust. 4. Domagał się również stwierdzenia nieważności § 7 ust. 1 w całości.
Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w odpowiedzi na nią, powołując się na przywołane orzecznictwo.
Na pytanie Sądu Prokurator wyjaśnił, że uchwała mogłaby odwoływać się jedynie do faktu zamieszkiwania, a nie zameldowania dla wykazania statusu mieszkańca strefy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Zaskarżona uchwała nie narusza bowiem prawa, a w szczególności art. 13b ust. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych, wyżej powołanej (obecnie Dz. U. z 2018 r. poz. 2068) i art. 32 Konstytucji RP oraz art. 21 § 1 pkt 1 i art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z § 3 ust. 1 zaskarżonej uchwały, preferencyjne stawki opłat (tzw. abonament mieszkańca), przysługuje zameldowanym mieszkańcom ulic, dla których wprowadzono strefę płatnego parkowania. Ust. 4 tego przepisu, wymienia dokumenty oraz oświadczenia, upoważniające do nabycia takiego abonamentu. Są to dowód osobisty i dowód rejestracyjny pojazdu, oświadczenie o zameldowaniu przy ulicy, na której wyznaczono taką strefę, a w przypadku pojazdów użytkowanych w ramach umowy leasingowej, najmu lub użyczenia – kopia takiej umowy, poświadczonej za zgodność z oryginałem.
Faktem jest, że przepis § 3 uchwały, ogranicza krąg podmiotów uprawnionych do korzystania z preferencyjnych stawek opłat za parkowanie. Jednakże wbrew twierdzeniom skarżącego, ograniczenie to dotyczy jedynie wymogu zameldowania, a nie obejmuje wymogu posiadania określonego tytułu prawnego do pojazdu. W uchwale nie wyłączono bowiem żadnego tytułu do pojazdu, a jedynie § 3 ust. 4 uchwały wprowadza dodatkowe wymogi dla użytkowników pojazdu na podstawie umowy leasingowej, najmu lub użyczenia. Osoby te nie są pozbawione możliwości korzystania z abonamentu mieszkańca, lecz zobowiązane są do wykazania tytułu prawnego do pojazdu, którego nie są właścicielem, przez przedłożenie kopii umów. W żadnym wypadku organ gminy, którego działanie zaskarżono, nie naruszył w ten sposób konstytucyjnej zasady równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej. Rada gminy jest władna do żądania wykazania tytułu prawnego do pojazdów, a więc faktu jego legalnego posiadania i dochowania określonych wymogów przy zawieraniu umów cywilnoprawnych, podlegających obowiązkowi podatkowemu.
Zdaniem sądu administracyjnego, nie sposób zarzucić organowi gminy naruszenia prawa powszechnie obowiązującego, jeżeli przy stosowaniu prawa miejscowego stawia wymogi, wynikające z ustaw. Dotyczy to wynikającego z § 3 ust. 1 i 4 uchwały, wymogu zameldowania. Istotne jest, że w uchwale nie ograniczono kręgu osób uprzywilejowanych w zależności od zameldowania na pobyt stały, czy też jedynie czasowy. Nie zróżnicowano zatem mieszkańców danej strefy wobec siebie, ani wobec mieszkańców innych części miasta.
Obowiązek mieszkaniowy wynika z art. 24 i art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (obecnie Dz. U. z 2019 r. poz. 1397). Z mocy art. 2 cyt. ustawy, ewidencja ludności identyfikuje tożsamość oraz status administracyjnoprawny osób fizycznych. Rejestr mieszkańców stanowi system ewidencji ludności (art. 3 ustawy).
Nie ma zaś prawnego znaczenia fakt, że niedopełnienie obowiązku meldunkowego nie podlega sankcji karnej.
Zasadnie podniosła Gmina w odpowiedzi na skargę, że jedynie poprzez postawienie wymogu zameldowania przy danej ulicy, możliwa jest obiektywna weryfikacja statusu mieszkańca. Osoby, które nie dopełniły obowiązku meldunkowego, nie mogą zatem liczyć na równe traktowanie z osobami, które dochowały obowiązku ustawowego.
Istotny jest też cel ustawowy ustanowienia strefy płatnego parkowania, a więc zwiększenie rotacji parkujących pojazdów, ograniczenie dostępności danego obszaru dla pojazdów lub wprowadzenie preferencji dla komunikacji zbiorowej (art. 13b ust. 2 ustawy o drogach publicznych). Rada gminy władna jest do wprowadzenia opłat abonamentowych lub zryczałtowanych oraz zerowej stawki opłat dla niektórych użytkowników drogi (ust. 4 pkt 2 tego przepisu).
Wprowadzenie opłaty abonamentowej dla zameldowanych przy danej ulicy mieszkańców, nie narusza zatem delegacji ustawowej, ani art. 32 Konstytucji RP. Jedynie w przypadku osób zameldowanych możliwa jest bowiem weryfikacja statusu mieszkańca (vide: wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 stycznia 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 404/18, Lex nr 2606694).
Równość wobec prawa to zasadność wyboru takiego, a nie innego kryterium zróżnicowania. Oznacza to konieczność wskazania wspólnej cechy uzasadniającej równe traktowanie podmiotów prawa, biorąc pod uwagę treść i cel danej regulacji prawnej (vide: wyrok TK z dnia 20 października 1998 r. sygn. akt IC 7/98, OTK 1998 Nr 6 poz. 96).
Z tych względów sąd administracyjny nie stwierdził naruszenia prawa w zakresie postanowień § 3 ust. 1 i 4 zaskarżonej uchwały.
Nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia prawa, gdy idzie o § 7 ust. 1 uchwały. Przepis ten nie określa bowiem terminu płatności opłaty dodatkowej, a jedynie różnicuje wysokość tej opłaty w przypadku jej uiszczenia w terminie 7 dni. Jak podała Gmina w odpowiedzi na skargę, w uchwale nie zmodyfikowano zatem terminu płatności zobowiązania, który nie jest konkretyzowany w drodze decyzji administracyjnej. Zdaniem sądu administracyjnego, delegacja ustawowa z art. 13f ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych, uprawniająca organ gminy do ustalenia wysokości opłaty dodatkowej, nie zabrania zróżnicowania wysokości opłaty w zależności od terminu jej uiszczenia. Skarżący nie wskazał na tego rodzaju naruszenie prawa, lecz zarzucił modyfikację Ordynacji podatkowej poprzez podanie terminu płatności opłaty. Tymczasem § 7 ust. 1 uchwały przewiduje dwie wysokości tej opłaty:
1) 20 zł – jeżeli zostanie uiszczona w terminie 7 dni,
2) 50 zł – po tym terminie.
Oznacza to jedynie zastosowanie preferencyjnych stawek opłaty dodatkowej w zależności od terminu jej uiszczenia. Tego rodzaju zabieg nie może być kwalifikowany jako istotne naruszenie prawa (vide: wyrok WSA w Szczecinie z dnia 20 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 251/15, Lex nr 1760665).
Z tych wszystkich względów nie stwierdzając istotnego naruszenia prawa w rozumieniu art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325).
ec