Orzeczenie · 2025-03-26

II SA/GL 1340/24

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach

Miejsce

Gliwice

Data

2025-03-26

NSAinneŚredniawsa

fundusz alimentacyjnynienależnie pobrane świadczeniaumorzenie należnościtrudna sytuacja materialnaniepełnosprawne dzieckokoszty leczeniazdolność do pracyalimenty

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie, utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. odmawiającą umorzenia kwoty 423,81 zł nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami. Skarżący argumentował, że pobrał świadczenia na córkę w wyniku braku wymiany informacji między organami, a jego trudna sytuacja materialna, zdrowotna i konieczność ponoszenia wysokich kosztów leczenia dziecka uzasadniają umorzenie. Organy administracji uznały, że choć sytuacja skarżącego jest trudna, nie spełnia ona kryteriów "szczególnie uzasadnionych okoliczności" wymaganych do umorzenia należności, zwłaszcza że skarżący jest zdolny do pracy, a nie przedstawił wystarczających dowodów na wysokie koszty leczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń wynika z prawomocnej decyzji, a umorzenie jest instytucją wyjątkową. Sąd uznał, że sytuacja skarżącego, który samotnie wychowuje niepełnosprawną córkę, nie jest na tyle wyjątkowa, aby uzasadniać umorzenie, szczególnie że skarżący jest zdolny do pracy, a nie podjął zatrudnienia ani nie ubiegał się o świadczenie pielęgnacyjne. Sąd zaznaczył, że choć umorzenie nie było zasadne, rozłożenie należności na raty mogłoby być bardziej adekwatnym rozwiązaniem, jednak skarżący wnosił wyłącznie o umorzenie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia "szczególnie uzasadnione okoliczności" w kontekście umorzenia nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a także analiza sytuacji osób zdolnych do pracy, ale niepodejmujących zatrudnienia z powodu opieki nad dzieckiem.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego i jego dziecka, a ocena "szczególnie uzasadnionych okoliczności" jest zawsze indywidualna. Nacisk na wyczerpanie wszystkich dostępnych środków prawnych przed wnioskowaniem o umorzenie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy trudna sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego, w tym koszty leczenia niepełnosprawnego dziecka, stanowią "szczególnie uzasadnione okoliczności" uzasadniające umorzenie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sama trudna sytuacja materialna nie jest wystarczającą przesłanką do umorzenia. "Szczególnie uzasadnione okoliczności" muszą mieć charakter wyjątkowy i uniemożliwiać spłatę należności także w przyszłości. Sytuacja skarżącego, który jest zdolny do pracy, nie spełnia tego kryterium.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącego, nie zachodzą "szczególnie uzasadnione okoliczności" w rozumieniu art. 23 ust. 8 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Kluczowe jest, że skarżący jest zdolny do pracy, nie podjął zatrudnienia ani nie ubiegał się o świadczenie pielęgnacyjne, a jego sytuacja nie jest na tyle wyjątkowa, by uzasadniać umorzenie należności z funduszu alimentacyjnego.

Czy sąd administracyjny może badać zasadność orzeczenia o nienależnie pobranych świadczeniach w postępowaniu o ich umorzenie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny w postępowaniu o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń nie może badać zasadności pierwotnego orzeczenia o obowiązku zwrotu tych świadczeń, jeśli stało się ono ostateczne.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń został orzeczony prawomocną decyzją, która nie została zaskarżona. Kontrola zasadności tego orzeczenia wykraczałaby poza zakres sprawy o umorzenie należności.

Czy skarżący, będąc zdolnym do pracy, ale nie podejmując zatrudnienia z powodu opieki nad dzieckiem, może ubiegać się o umorzenie należności z funduszu alimentacyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli skarżący jest zdolny do pracy i nie podejmuje zatrudnienia, a jednocześnie nie ubiega się o świadczenia przysługujące opiekunom, jego sytuacja nie uzasadnia umorzenia należności. Powinien wykorzystać dostępne środki prawne do poprawy swojej sytuacji materialnej.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że skarżący, będąc zdolnym do pracy, nie podjął zatrudnienia, a jako powód podał opiekę nad dzieckiem. Nie wystąpił jednak o świadczenie pielęgnacyjne, co oznacza, że nie wykorzystał dostępnych możliwości poprawy sytuacji materialnej. W takiej sytuacji umorzenie należności byłoby sprzeczne z zasadą pomocniczości i interesem społecznym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę na decyzję odmawiającą umorzenia nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Przepisy (17)

Główne

u.p.o.a. art. 23 § ust. 1, 1a, 5, 6, 7 i 8

Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

Pomocnicze

u.p.o.a. art. 2 § pkt 7 lit. d i pkt 10

Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

u.p.o.a. art. 12

Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

u.p.o.a. art. 25

Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

u.p.o.a. art. 27 § ust. 1, 1a, 2 i 3

Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

p.p.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 132

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 104