II SA/Gl 1339/22

II SA/Gl 1339/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-01-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska
Beata Kalaga-Gajewska /przewodniczący/
Krzysztof Nowak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
III OSK 1104/23 - Wyrok NSA z 2024-11-21
II OSK 1104/23 - Wyrok NSA z 2024-09-04
II SA/Gl 1305/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2023-01-26
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 28 ust. 2, art. 40
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska, Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi D.K. i R.W na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 5 lipca 2022 r. nr IFXIV.7840.11.5.2022 w przedmiocie odmowy uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji w sprawie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia 16 grudnia 2021 r. nr [...]. 2. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącego D.K. kwotę 714 (siedemset czternaście) złotych oraz na rzecz skarżącego R.W. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 5 lipca 2022 r. nr IFXIV.7840.11.5.2022 Wojewoda Śląski (dalej: "Wojewoda" lub "organ odwoławczy") po rozpatrzeniu odwołania R. W. (dalej: "wnioskodawca", "strona" lub "skarżący") od decyzji Prezydenta Miasta B. (dalej: "organ" lub" organ I instancji") z dnia 16 grudnia 2021 r. znak: [...], umarzającej w całości - jako bezprzedmiotowe – postępowanie wznowieniowe dotyczące ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia 25 czerwca 2021 r., nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej inwestorowi – D. K., prowadzącemu działalność pod nazwą "N.", ul. [...], [...] B. - pozwolenia na budowę zespołu 17 budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie szeregowej (w zespołach A i B) wraz z infrastrukturą techniczną i układem komunikacji wewnętrznej na terenie nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], działki nr 1, 2 i 3, obręb [...] K., uchylił w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia 16 grudnia 2021 r. znak: [...] i orzekł o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia 25 czerwca 2021 r., nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę ww. inwestycji.
Decyzja Wojewody zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z dnia 8 lipca 2021 r. R. W. jako właściciel działek o nr ew. 4 i 5 graniczących bezpośrednio z terenem inwestycyjnym, zwrócił się do organu I instancji o wznowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735) dalej: "k.p.a.", postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia 25 czerwca 2021 r., nr [...], znak: [...], zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającą pozwolenia na budowę ww. inwestycji.
Wobec zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, Prezydent Miasta B. - postanowieniem z dnia 8 października 2021 r. - wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ww. ostateczną decyzją z dnia 21 czerwca 2021 r. Po przeanalizowaniu argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę decyzją z dnia 8 października 2021 r., znak; [...] organ I instancji umorzył postępowanie wznowione na jego wniosek, ponieważ uznał, że nie przysługiwał mu przymiot strony. Prezydent szczegółowo przeanalizował przepisy budowlane regulujące tę kwestię i stwierdził, że działki, których właścicielem jest R. W. znajdują się poza obszarem oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Organ szczegółowo odniósł się do wszystkich argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę.
Odwołanie do Wojewody od decyzji organu I instancji z dnia 8 października 2021 r. o umorzeniu postępowania wznowieniowego, w ustawowym terminie, złożyła strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ponieważ jej zdaniem jeżeli w sprawie nie zaistniała przesłanka wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to organ powinien wydać decyzję w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., i orzec o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. Nadto strona stwierdziła, że zaskarżona decyzja wydana została przedwcześnie, z naruszeniem art. 10, art. 28 oraz art. 73 k.p.a. W jej ocenie organ I instancji niewystarczająco wykazał, że odległości projektowanego obiektu od granic działek sąsiednich zostały zachowane oraz przywołał argumenty w kwestii konieczności rozważenia czy inwestycja nie będzie w inny sposób negatywnie oddziaływać na nieruchomości sąsiednie. W ocenie strony podnoszone przez nią okoliczności wskazują na wady przeprowadzonego przez organ postępowania o pozwolenie na budowę, ale także na wadliwość samego rozstrzygnięcia. Strona powołała się na opinię hydrologiczną mgr inż. M. G. wskazującą na możliwość negatywnego odziaływania realizowanej inwestycji w zakresie stosunków wodnych na nieruchomości sąsiednie. Strona podniosła, że wykonany na potrzeby planowanej inwestycji drenaż na działkach inwestowanych nr: 2, 3 i 1 powoduje stagnowanie wody, a po intensywnych opadach deszczu jej wypływ na nieruchomość stanowiącą własność skarżącego. W konsekwencji zgłoszonych zarzutów strona podniosła, że w jej ocenie z uwagi na potencjalne oddziaływanie realizowanej inwestycji na jej nieruchomość powinna być stroną postępowania o wydanie pozwolenia na budowę realizowanej inwestycji mieszkaniowej zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2351, ze zm.) dalej: "p.b.".
W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda wydał decyzję jak na wstępie.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny sprawy i przywołał przepisy kodeksu postepowania administracyjnego dotyczące wznowienia postepowania (art. 145 § 1 pkt 4, 5 ,6, art.145 § 2, art. 147 k.p.a.) i statusu strony w tym postępowaniu (art.28 k.p.a.) oraz przepisy prawa materialnego dotyczące tej kwestii tj. art. 28 ust.2 p.b. Odwołał się również w tym zakresie do orzecznictwa sadów administracyjnych. Wojewoda odnosząc się do treści powołanego wyżej art. 28 ust.2 p.b. przywołał również treść art. 3 pkt 20 p.b. zgodnie z którym przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.
Zdaniem Wojewody celem art. 28 ust. 2 p.b. jest niewątpliwie zawężenie kręgu stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę jedynie do wymienionych tam podmiotów, dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zabudowie ich nieruchomości.
W ocenie organu odwoławczego parametry projektowanej inwestycji jak i jej projektowane usytuowanie na działkach inwestycyjnych wykluczają możliwość naruszenia uzasadnionych (prawnie chronionych) interesów strony. Usytuowanie projektowanej zabudowy szeregowej odpowiada obowiązującym w tym zakresie przepisom rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm. zwanego dalej rozporządzeniem WT), a jej przeznaczenie odpowiada ustaleniom obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie ogranicza możliwości zabudowy działki strony w stopniu większym niż wynikałoby to z powszechnie obowiązujących przepisów. Zdaniem Wojewody argumenty przedstawione we wniesionym odwołaniu nie dają podstaw do uznania skarżącego za stronę postępowania przeprowadzonego w sprawie przedmiotowego pozwolenia na budowę. Wskazane przez stronę przepisy nie wprowadzają bowiem żadnych związanych z zaprojektowanym obiektem ograniczeń w zabudowie nieruchomości sąsiedniej, t.j. działki nr 5 będącej jego własnością. Organ odwoławczy stwierdził, że strona nie wskazała żadnych konkretnych przepisów prawa, które pominięte zostały w analizie przeprowadzonej przez organ I instancji, a z których wynikałaby ewentualność jakiegokolwiek ograniczenia przez zaprojektowany obiekt możliwości zabudowy jej nieruchomości.
Odnosząc się do prawidłowości umorzenia postępowania przez organ I instancji, organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z aktualnie obowiązującym orzecznictwem sądowo-administracyjnym uznanie, po wznowieniu postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., że z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną, skutkuje wydaniem decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej, a nie - jak to uczynił organ I instancji umorzeniem postępowania na podstawie art. 105 k.p.a. Na poparcie swojego stanowiska przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2020 r. sygn. akt. II O SK 3438/19.
W konsekwencji Wojewoda uznał, że decyzja organu I instancji musi zostać uchylona. Jednocześnie z uwagi na merytoryczną ocenę wniosku strony stwierdził, że należy odmówić uchylenia ostatecznej decyzji organu I instancji w sprawie pozwolenia na budowę.
Skargę na decyzję Wojewody złożył skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który zarzucił jej naruszenie:
1. przepisów postępowania, a to:
- art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 p.b., art. 3 pkt. 20 p.b. w zw. z § 13, § 271 i nast. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1225) - dalej: "rozporządzenie", polegające na błędnej wykładni i w konsekwencji wadliwym przyjęciu, że skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony w sprawie zakończonej wydaniem decyzji z dnia 25.06.2021r. nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę - podczas gdy prawidłowa ocena prowadzi do wniosku, że nieruchomość skarżącego, granicząca z działką inwestowaną znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, którego realizacja ma wpływ na możliwość zabudowy i zagospodarowania działki skarżącego, poprzez ograniczenie możliwości rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego czy wybudowania budynku gospodarczego i posadowienia go w odległości 3 metrów od granicy z nieruchomością inwestowaną, przy założeniu zaprojektowania od strony granicy z działką ściany bez otworów drzwiowych i okiennych, zatem wbrew stanowisku organów obu instancji skarżącemu przysługiwał przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę;
- art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 p.b. w zw. z art. 3 pkt. 20 p.b. - polegające na błędnej wykładni i w konsekwencji wadliwym przyjęciu, że skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony w sprawie zakończonej wydaniem decyzji z dnia 25.06.2021r. nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, podczas gdy prawidłowa ocena prowadzi do wniosku, że nieruchomość skarżącego, granicząca z działką inwestowaną znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, bowiem z uwagi na występujące na tym terenie skomplikowane uwarunkowania wodne, istnieje możliwość zalewania nieruchomości skarżącego wodami opadowymi, czy gruntowymi w związku ze zmianą ukształtowania terenu, jak również zaprojektowaniem przez inwestora takich rozwiązań, które nie zabezpieczają nieruchomości skarżącego przed negatywnym oddziaływaniem ze strony działki inwestycyjnej, zatem wbrew stanowisku organów obu instancji skarżącemu przysługiwał przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę;
- art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. art. 10 k.p.a. art. 73 § 1 k.p.a. oraz art. 74 § 1 k.p.a. poprzez nieprawidłowe zastosowanie i w konsekwencji wadliwe orzeczenie o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia 25.06.2021r. nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, podczas gdy wobec pozbawienia skarżącego przez organ I instancji prawa czynnego udziału w postępowaniu wznowieniowym, w tym przede wszystkim pozbawienia go prawa do zaznajamiania się z wszelkimi dokumentami, zgromadzonymi w aktach sprawy i prawa do wypowiedzenia się co do wszelkich zebranych w sprawie dowodów i materiałów, należało uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji;
- art. 6 k.p.a. art. 7 k.p.a. art. 10 § 1 k.p.a. art. 11 k.p.a. oraz 77 § 1 k.p.a. - w postaci naruszenia zasady praworządności oraz zasady prawdy obiektywnej, polegające na uchybieniu obowiązkowi dokonania wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego z jego wyczerpującym rozpatrzeniem, jak również z uwzględnieniem słusznego interesu strony i w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia nie uwzględniającego żądania strony, pomimo wykazania okoliczności, które winny skutkować uchyleniem decyzji organu I instancji
W konsekwencji zgłoszonych zarzutów skarżący wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji;
2. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego przedstawił argumenty uzasadniające zgłoszone w skardze zarzuty.
Skargę na decyzję wojewody wniósł również D. K. prowadzący działalność pod firmą "N." (dalej: "inwestor") reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika i zarzucił jej:
1. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 k.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy i uznanie za stronę postępowania D. K. zamiast "N1." Sp. Jawna.
2. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 28 k.p.a., poprzez błędne uznanie za stronę podmiotu, który nie jest zainteresowany w sprawie, tj. pana D. K. i jednocześnie prowadzenie postępowania bez udziału podmiotu mającego interes prawny w sprawie, tj. "N1." Sp. Jawna.
3. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7b k.p.a., poprzez nieinformowanie się wzajemne między organami administracji publicznej, w kwestii podmiotu, który aktualnie jest stroną postępowania.
4. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 77 i 220 k.p.a., poprzez niewzięcie pod uwagę znanego przez organy faktu z urzędu, iż decyzją z dnia 29 lipca 2021 r. przeniesiono decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę na "N1." Sp. Jawna
W wypadku uznania przez Sąd podniesionych powyżej zarzutów za nieuzasadnione i uznanie, iż skarżący rzeczywiście był stroną postępowania, skarżący zarzucił :
1. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne niezastosowanie, podczas gdy zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania wznowieniowego w całości,
2. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 151 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, podczas, gdy przepis ten nie powinien znaleźć zastosowania w sprawie, która od początku była bezprzedmiotowa i winna ulec umorzeniu.
W konsekwencji zgłoszonych zarzutów skarżący wniósł o:
1. uchylenie decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie IFXIV.7840.11.5.2022 i zobowiązanie Wojewody Śląskiego do ustalenia prawidłowego kręgu podmiotów zainteresowanych, przy założeniu, że zainteresowanym w sprawie nie jest D. K., a spółka "N1." Sp. Jawna ewentualnie uchylenie decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie IFX1V.7840.11.5.2022 i utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia 16 grudnia 2021 r. znak [...] umarzającej postępowanie wznowieniowe,
2. zasądzenie na rzecz skarżącej od o kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego,
3. wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie IFXIV.7840.11.5.2022 do czasu zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego.
W uzasadnieniu skargi skarżący inwestor wskazał, że decyzją organu I instancji z dnia 29 lipca 2021 r., [...] przeniesiona została decyzja z dnia 25 czerwca 2021 r nr [...] znak [...] aktualnego dysponenta nieruchomością, tj. "N1." Sp. Jawna, ul. [...], [...] B., wobec czego spółka ta jest obecnie stroną postępowania. W sprawie organ zaś uznał za stronę "N.", mimo, iż nie występuje on już w sprawie jako strona, nie jest podmiotem zainteresowanym, zaś zainteresowana jest ww. spółka i ona w rzeczywistości powinna mieś status strony w sprawie. W jego ocenie doszło więc do naruszenia art. 28 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania bez udziału podmiotu, którego interesu prawnego dotyczy, a z udziałem podmiotu, który już nie jest zainteresowany w sprawie. Ponadto stwierdził, że decyzja organu I instancji umarzająca postępowanie była prawidłowa i powinna zostać utrzymana w mocy a nie uchylona przez Wojewodę.
Pismem z dnia 1 września 2022 r. pełnomocnik skarżącego cofnął wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.
W odpowiedzi na złożone skargi Wojewoda wniósł o ich oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wynikające z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 27 października 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1341/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowił połączyć sprawę sygn. akt II SA/Gl 1341/22 ze sprawą o sygn. akt II SA/Gl 1339/22 celem wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Pismem z dnia 8 listopada 2023 r. pełnomocnik inwestora ustosunkował się do odpowiedzi na skargę wniesionej przez Wojewodę.
W dniu 3 stycznia 2023 r. wpłynęło do Sądu pismo pełnomocnika inwestora, który zawnioskował o dopuszczenie dowodu w postaci decyzji Burmistrza P. z dnia 10 listopada 2022 r. nr [...], umarzającej w całości postępowanie administracyjne dotyczące stosunków wodnych na nieruchomości oznaczonej numerami ewidencyjnymi 2, 3, 1 obręb K. położonej w B. przy ul. [...] ze szkodą dla działki ewidencyjnej o nr 4 obręb K. położonej w B. przy ul. [...].
W dniu 30.01.2023 r. wpłynęło do Sądu pismo pełnomocnika skarżącego R. W. wraz z wnioskami dowodowymi. Skarżący zawnioskował o dopuszczenia jako dowodu w sprawie analizy opracowanej przez mgr. inż. arch. M. Z. w zakresie możliwości rozbudowy budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, położonego w B. przy ul. [...] na działkach 4 i 5 o dodatkowe pomieszczenia mieszkalne w związku z inwestycją realizowaną na działkach sąsiednich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania czy organy administracji w toku sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm.), dalej – "p.p.s.a.".
W pierwszym rzędzie Sąd uznał, po wnikliwej analizie akt sprawy, że zgłoszone przez strony nowe dowody nie są niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie i na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. oddalił wnioski dowodowe skarżących.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy i przepisów prawa znajdujących w niej zastosowanie Sąd stwierdził, że przymiot strony w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę (i odpowiednio w postępowaniu dotyczącym zgłoszenia budowy obiektów lub wykonywania robót budowlanych) jest uwarunkowany normą wynikającą z art. 28 ust. 2 p.b., który stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania obiektu określony został w art. 3 pkt 20 tej ustawy, który stanowi, że jest to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.
Zatem przy ustalaniu, czy dany podmiot posiada przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę należy mieć na uwadze kategorie podmiotów wyszczególnionych w art. 28 ust. 2 p.b. oraz właściwie rozumiany obszar oddziaływania obiektu. Dodatkowo ustalając krąg osób posiadających interes prawny w postępowaniu dotyczącym udzielania pozwolenia na budowę należy mieć również na uwadze przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b., zgodnie z którym obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając: poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego konsekwentnie podkreśla się, że w procesie ustalania obszaru oddziaływania nie chodzi o wykazanie negatywnego wpływu projektowanego obiektu na znajdujące się w otoczeniu nieruchomości, ale o realną możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie (por. wyrok NSA z 22 marca 2019 r., II OSK 1042/17, LEX nr 2654096). Do obszaru oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b. zalicza się także teren, na którym uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach dopuszczalnych, określonych przez przepisy prawa. Przymiot strony zgodnie z art. 28 ust. 2 tej ustawy nie jest zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza w tym względzie normy, lecz wynika z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości (por. wyrok NSA z 21 lutego 2019 r., sygn. II OSK 848/17, LEX nr 2641295), a także z potrzeby zbadania oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich. Ustalenie stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę zawiera pewien element potencjalności. Stroną tego postępowania powinny być zatem nie tylko osoby, których prawa zostają naruszone określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie osoby, na których nieruchomości obiekt projektowany może oddziaływać, a w postępowaniu administracyjnym organ ma obowiązek sprawdzić czy spełniono wszystkie wymagania wynikające z przepisów prawa budowlanego i przepisów odrębnych (por. wyrok NSA z 16 stycznia 2019 r., II OSK 848/18, LEX nr 2631981). Przymiot ten posiadają zatem nie tylko osoby, których prawa zostają naruszone określonym rozwiązaniem projektowym, ale także te, na których nieruchomości obiekt projektowany może oddziaływać, nawet jeżeli z projektu wynika, że spełniono wszystkie wymagania aktualnie wynikające z przepisów prawa budowlanego i przepisów odrębnych. Niedopuszczalne jest uzależnianie przymiotu strony wyłącznie od negatywnego oddziaływania inwestycji na prawa osób trzecich, czy też od stwierdzenia bezprawnego naruszenia ich interesu prawnego. Sama potencjalna możliwość spowodowania oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie jest wystarczającą przesłanką do uzyskania przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę (por. wyrok NSA z 19 grudnia 2018 r., sygn. II OSK 236/17, LEX nr 2612896).
Należy również zwrócić uwagę, że przymiot strony przysługujący podmiotowi innemu niż inwestor ma służyć zabezpieczeniu interesu prawnego właścicieli terenów sąsiednich w postępowaniu administracyjnym, którego konsekwencją jest wydanie decyzji administracyjnej udzielającej pozwolenia na budowę i zatwierdzającej projekt budowlany, a więc stworzenie stanu, w którym istnieje prawna możliwość realizacji danej inwestycji. Podmioty, których nieruchomości potencjalnie mogą być ograniczone w możliwościach ich zagospodarowania, lub na których zamierzenie inwestycyjne w jakikolwiek sposób (także dozwolony) oddziałuje, powinny w tym postępowaniu uczestniczyć, aby móc zabezpieczyć swój interes mający oparcie w przepisach powszechnie obowiązujących. Ich udział w postępowaniu wcale nie musi oznaczać, że inwestor nie otrzyma pozytywnej dla siebie decyzji w sprawie pozwolenia na budowę.
Ponieważ rozpoznanie sprawy obejmowało dwie skargi, Sąd odniósł się w pierwszej kolejności do zarzutów skargi wywiedzionej przez inwestora z uwagi na ich charakter i znaczenie dla sprawy.
Analizując zarzuty skargi inwestora dotyczące nieprawidłowego ustalenia stron postępowania wznowieniowego, Sąd uznał, że zasługują one na uwzględnienie. Z dołączonej do skargi kopii decyzji organu I instancji z dnia 29 lipca 2021 r. nr [...] (niepotwierdzonej za zgodność z oryginałem) wynika, że decyzja tego organu z dnia 21 czerwca 2021 r. została przeniesiona z firmy "N." na firmę N1. Sp. Jawna. Pomimo braku dokumentu potwierdzonego za zgodność z oryginałem sąd nie mógł pominąć tego faktu z uwagi na jego znaczenie dla sprawy. Konsekwencją przeniesienia decyzji na podstawie art. 40 p.b. na inny podmiot jest bowiem przejęcie przez niego wszystkich warunków zawartych w tej decyzji, a więc wszystkich praw i obowiązków wynikających z decyzji. Dotyczy to tak prawa kontynuowania procesu inwestycyjnego zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę, jak i ponoszenia konsekwencji wynikających z dotychczasowego procesu inwestycyjnego, w tym wykonywania obowiązków nałożonych przez organ (vide Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1407/18, LEX nr 3103980). Przyjęcie takiego stanowiska oznacza, że w przypadku wznowienia postępowania w stosunku do decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę stroną tego postępowania nie powinien być jej pierwotny adresat, ale inwestor, na którego ta decyzja została przeniesiona zgodnie z art. 40 p.b.
Nie ulega wątpliwości, że to przede wszystkim na organach administracji spoczywa obowiązek ustalenia w toku postępowania, kto ma przymiot strony postępowania w indywidualnej sprawie administracyjnej i komu należy zapewnić czynny udział w każdym stadium postępowania w tej sprawie. W dotychczasowym ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę na to, że to organ administracji obowiązany jest z urzędu ustalić, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek. Nawet w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, organ administracyjny nie może tylko jej gwarantować udziału, lecz obowiązany jest ustalić, czy w danej sprawie mają prawnie chronione interesy również inne jednostki (wyrok NSA z dnia 26 czerwca 1998 r., I SA/Lu 684/97, wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2010 r., I OSK 913/09, LEX nr 595606, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 czerwca 2009 r., II SA/Gd 204/09, LEX nr 563649). Zatem obowiązkiem organu administracji publicznej rozstrzygającego indywidualną sprawę administracyjną jest zweryfikowanie z urzędu wszystkich elementów tej sprawy, tj. dokonanie ustaleń prawnych i podjęcie na ich podstawie rozstrzygnięcia na gruncie konkretnego stanu faktycznego. W tym zakresie mieści się również zweryfikowanie interesu prawnego poszczególnych osób i jego związku z konkretnym postępowaniem administracyjnym. Indywidualny charakter spraw administracyjnych wymaga każdorazowego zbadania, komu w postępowaniu obejmującym określoną sprawę administracyjną służy status strony.
Przenosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego została skierowana do niewłaściwej strony ponieważ w rozdzielniku tej decyzji wskazana została firma jednoosobowa "N.". zamiast spółki prawa handlowego "N1." Sp. Jawna i to jej doręczona została ta decyzja. Z akt sprawy wynika również, że decyzja organu I instancji została doręczona tylko pełnomocnikowi osoby wnioskującej o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, pomimo, że samo postanowienie o wznowieniu postępowania z dnia 8 października 2021 r. zostało doręczone firmie "N." Postępowanie organu I instancji w sprawie wznowienia postępowania toczyło się więc również z udziałem podmiotu, któremu nie przysługiwał status strony w tym postępowaniu, aczkolwiek i jemu decyzja organu I instancji z dnia 16 grudnia 2021 r. nie została doręczona (brak w tym zakresie stosownego potwierdzenia doręczenia).
W konsekwencji tych ustaleń Sąd uznał, że organy orzekające w sprawie nie dokonały prawidłowego ustalenia stron postępowania wznowieniowego przez co naruszyły zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. i dlatego zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogą pozostać w obrocie prawnym.
Z uwagi na uwzględnianie przez Sąd zarzutów skargi zgłoszonych przez inwestora, Sąd nie odniósł się do zarzutów skargi zgłoszonych przez skarżącego, ponieważ zarzuty te dotyczyły kwestii merytorycznych, które będą przedmiotem badania przez organ I instancji w ramach ponownie prowadzonego postępowania przez organ I instancji.
Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżona decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a.
Prowadząc ponownie postępowanie organ I instancji ustali prawidłowo strony postępowania z uwzględnieniem stanowiska i ustaleń Sądu.