II SA/GL 1335/24

II SA/Gl 1335/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-03-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Artur Żurawik
Krzysztof Nowak /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Dziuk
Symbol z opisem
6123 Zasób geodezyjny i kartograficzny
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1752
art. 24 ust. 2c, art. 24a ust. 9 i ust. 12
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2025 r. sprawy ze skargi U. F. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach z dnia 2 sierpnia 2024 r. nr GKII.7221.49.2024 w przedmiocie odmowy aktualizacji operatu ewidencyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 25 marca 2024 r. U. F. (dalej "strona" lub "skarżąca") wniosła do Starosty B. (dalej "Starosta" lub "organ I instancji") o dokonanie zmian danych ewidencji gruntów i budynków poprzez zmianę występującego na działce [...], położonej w C. , obręb [...], użytku gruntowego oznaczonego symbolem "B" - tereny mieszkaniowe na użytek "RV" - grunty orne klasy V dla powierzchni 0,1380 ha.
W odpowiedzi na złożony wniosek Starosta decyzją z dnia 16 kwietnia 2024 r., działając m.in. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 marca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) - dalej "k.p.a.", art. 7d pkt 1 lit. a, art. 24 ust. 2a pkt 2, art. 24 ust. 2c i art. 24a pkt 12 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1752 ze zm.) - dalej "p.g.i.k.", odmówił stronie aktualizacji operatu ewidencyjnego, polegającej na zmianie występującego na działce [...] o powierzchni 0,2300 ha, położonej w C. , obręb [...], użytku gruntowego oznaczonego symbolem "B" - tereny mieszkaniowe na użytek "RV" - grunty orne klasy V dla powierzchni 0,1380 ha.
W uzasadnieniu decyzji organ przywołał przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. Starosta wskazał, że przypisanie działce [...] użytku gruntowego oznaczonego symbolem "B" - tereny mieszkaniowe zostało dokonane w procedurze modernizacji ewidencji gruntów i budynków przeprowadzonej dla jednostki ewidencyjnej C. w latach 2020 - 2021. Stwierdził, że działając w oparciu o art. 24a ust. 1 p.g.i.k. zarządził przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków między innymi dla jednostki ewidencyjnej C. i wypełniając zapis art. 24a ust. 3 p.g.i.k. poinformował zainteresowane strony o rozpoczęciu procedury modernizacyjnej poprzez zamieszczenie stosownej informacji na tablicach ogłoszeniowych w siedzibie Starostwa Powiatowego. Dodatkowo informacja ta została zamieszczona na stronie internetowej starostwa i Urzędu Gminy C. oraz na Facebooku starostwa. Wskazał, że zgodnie z art. 24a ust. 6 p.g.i.k. uwagi do danych zawartych w projekcie operatu opisowo-kartograficznego opracowanego w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków przeprowadzonej dla jednostki ewidencyjnej L. można było składać podczas wyłożenia do publicznego wglądu opracowanej dokumentacji, które to czynności odbywały się w dniach od 18 stycznia 2021 r. do 5 lutego 2021 r. w siedzibie Starostwa Powiatowego w B.. O tym fakcie poinformował zainteresowanych poprzez wywieszenie informacji na tablicach ogłoszeń Starostwa Powiatowego w B. i Urzędu Gminy C. oraz publikując ogłoszenie w prasie o zasięgu krajowym.
Odnosząc się do wniosku strony Starosta stwierdził, że w okresie opisanego wyżej wyłożenia dokumentacji do publicznego wglądu ani właściciel działki [...], ani inna osoba, której interesu prawnego dotyczyły dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, nie złożyli uwag do danych zawartych w projekcie operatu opisowo-kartograficznego.
Po zakończeniu okresu wyłożenia dokumentacji, w dniu [...] r., w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego pod poz. [...] została opublikowana informacja Starosty o zakończeniu modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla tej jednostki ewidencyjnej. W terminie 30 dni od dnia publikacji opisanej wyżej informacji można było składać zarzuty do przedmiotowych danych. Po upływie 30-dniowego terminu od dnia publikacji przedmiotowej informacji dane zawarte w projekcie opisowo-kartograficznym stały się danymi ewidencji gruntów i budynków.
Starosta zauważył, że w tym terminie ani właściciel działki [...], ani inna osoba, której interesu prawnego dotyczyły dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym nie zgłosiły zarzutów.
W związku z powyższym Starosta uznał, że wniosek strony z dnia 25 marca 2024 r. należało potraktować jako wniosek o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków.
W dalszej kolejności organ I instancji opisał przebieg modernizacji ewidencji gruntów i budynków i wskazał na podstawie jakich przepisów prawa została ona przeprowadzona.
Następnie stwierdził, że w wyniku przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków działka [...] została w całości zaliczona do użytku gruntowego oznaczonego symbolem "B" (tereny mieszkaniowe) w miejsce istniejącego przed modernizacją na części tej działki użytku gruntowego oznaczonego symbolem "RV" (grunt orny klasy V). Stwierdzono bowiem, że na działce tej znajdują się: budynek mieszkalny, pozostały budynek niemieszkalny i budynek transportu i łączności. Budynki te zostały ujawnione w operacie ewidencyjnym w procedurze modernizacji ewidencji gruntów i budynków dotyczącej założenia ewidencji budynkowej dla jednostki ewidencyjnej C. w roku 2009 na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 2 grudnia 2009 r. i zaewidencjonowanej pod numerem [...] Zdaniem organu I instancji ustalony wówczas stan trwa do dziś. Przeprowadzone postępowanie potwierdziło prawidłowość określenia użytku gruntowego działki [...], ponieważ teren nieruchomości oznaczonej działką [...] nie nosi śladów rolniczego użytkowania. Stanowi on teren mieszkaniowy wypełniając tym samym definicję takiego terenu opisaną w pkt 13 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (poprzednio pkt 12 załącznika nr 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków).
Odwołanie od tej decyzji do Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach (dalej "ŚWINGiK" lub "organ odwoławczy") złożyła strona. W uzasadnieniu odwołania wskazała, że nie złożyła wniosku w dniu 25 marca 2024 r. o dokonanie zmian w danych ewidencji gruntów i budynków, ponieważ zwrócił się ponownie o wydanie dokumentu, decyzji administracyjnej o wprowadzonych zmianach w danych ewidencyjnych, klasyfikacji gruntu działki [...] ul. [...] w C.. Jej zdaniem w zamierzony sposób, podstępem, niezgodnie z prawem zmieniono poprzez oszustwo klasyfikację gruntu działki [...] Stwierdziła, że nie otrzymała zawiadomienia ze Starostwa Powiatowego w B., z którego wynikałoby, iż w marcu 2021 r. w wyniku modernizacji danych przedmiotowych zmieniła się klasyfikacja posiadanego gruntu. Nie złożyła takiego wniosku i nie wyraziła zgody na zmianę klasyfikacji gruntu. Jej zdaniem nie przeprowadzono czynności terenowych przez uprawnionego klasyfikatora gruntu. Zwracała się o wykazanie, że zmiana klasyfikacji gruntu działki [...] była uzasadniona. Nie została powiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego.
Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia 2 sierpnia 2024 r., nr GKII.7221.49.2024, ŚWINGiK utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności wyjaśnił, dlaczego uznał, że organ i instancji prawidłowo uznał, iż strona złożyła wniosek o dokonanie zmian danych ewidencji gruntów i budynków poprzez zmianę występującego na działce [...], położonej w C. , obręb [...], użytku gruntowego oznaczonego symbolem "B" - tereny mieszkaniowe na użytek "RV" - grunty orne klasy V dla powierzchni 0,1380 ha. Przedstawił chronologicznie przebieg postępowania poczynając do pierwszego pisma strony skierowanego do organu I instancji z dnia 27 lutego 2025 r. ŚWINGiK wskazał, że z treści pisma strony z dnia 25 marca 2024 r. wynika, że wnosi ona o przywrócenie poprzedniego oznaczenia działki nr [...]
W ocenie organu odwoławczego organ I instancji zasadnie wszczął postępowanie administracyjne w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków polegającej na dokonaniu zmiany użytków gruntowych działki nr [...] o czym zawiadomił stronę pismem z dnia 28 marca 2024 r., znak: [...] Strona skorzystała z możliwości zapoznania się z aktami sprawy w dniu 3 kwietnia 2024 r.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji ŚWINGiK stwierdził, iż z akt sprawy w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że w terminie przewidzianym w art. 24a ust. 9 p.g.i.k. strona nie złożyła zarzutów do modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem organu odwoławczego stało się to dopiero w piśmie z dnia [...] r., tj. 23 miesiące po terminie ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego informacji, że dane objęte przedmiotową modernizacją stały się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegały ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Z uwagi na treść art. 24a ust. 12 p.g.i.k., zastrzeżenia złożone przez stronę do modernizacji ewidencji gruntów i budynków należało potraktować jako wniosek o zmianę danych objętych tą ewidencją, a nie jako uwagi czy też zarzuty do przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem ŚWINGiK przekroczenie terminu wynikającego z przywołanego przepisu prawa skutkuje wygaśnięciem uprawnienia do wniesienia zarzutów, a to oznacza, iż nie stosuje się do niego instytucji przywrócenia terminu, o której mowa w art. 58 k.p.a., która dotyczy jedynie terminów procesowych.
Ponadto organ odwoławczy podniósł, że uaktualnienie informacji na wniosek, w zakresie zmiany rodzaju użytku gruntowego, wymaga wskazania przez wnioskodawczynię dokumentacji, potwierdzającej zasadność proponowanej zmiany. Organ przywołał w tym miejscu § 34 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 219) – dalej "rozporządzenie MRPiT", który stanowi, że zmiany opisowych danych ewidencyjnych działki, a taką daną bez wątpienia jest rodzaj i pole powierzchni użytku gruntowego (§ 16 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia), ustalone w trakcie wykonywania prac geodezyjnych, utrwala się w wykazie zmian danych ewidencyjnych, który wchodzi w skład dokumentacji geodezyjnej. Dodatkowo wyjaśnił, że zgodnie z art. 24 ust. 2b, pkt 1 lit. h p.g.i.k., aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków (dotyczy m.in. zmiany rodzaju i pola powierzchni użytku gruntowego) następuje na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
ŚWINGiK stwierdził, że jeżeli strona (właściciel nieruchomości) twierdzi, że stan wpisów w ewidencji jest nieaktualny, wówczas musi na własny koszt zlecić wykonanie pracy geodezyjnej, z której sporządzona dokumentacja geodezyjna, po pozytywnej weryfikacji, może stanowić podstawę do aktualizacji danych ewidencyjnych (art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h p.g.i.k.).
W ocenie organu odwoławczego strona nie wskazała, ani też nie przedłożyła żadnego dokumentu, przy wykorzystaniu którego organ administracji publicznej wypowiadający się w sprawie, uprawniony byłyby do podjęcia czynności, które pozwoliłyby uwzględnić jej żądanie. Skoro strona nie przedłożyła żadnych dokumentów, pozwalających na wprowadzenie żądanych przez nią zmian w ewidencji gruntów i budynków, to tym samym, organ I instancji zobligowany był do podjęcia rozstrzygnięcia odmawiającego dokonania takich zmian zgodnie z art. 24 ust. 2c p.g.i.k.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że właścicielowi działki przysługuje prawo kwestionowania wpisów w ewidencji, nie tylko powstałych w wyniku modernizacji, ale w każdym czasie. Dokonana modernizacja ewidencji gruntów i budynków nie jest rzeczą niewzruszalną, a wynikające z niej dane mogą zostać obalone, bowiem ewidencja służy uwidocznieniu stanu rzeczywistego (faktycznego), który z natury jest zmienny. ŚWINGiK podkreślił, że dokonanie zmian w operacie możliwe jest poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi wynikającymi z ewidencji, a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów, przy czym chodzi o takie dokumenty, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji gruntów i budynków kwestionowanych danych. Dokumenty takie nie zostały jednak przez stronę dostarczone, ani też nie została wskazana dokumentacja znajdująca się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, która mogłaby stanowić podstawę dokonania żądanej zmiany.
Odnosząc się do zarzutów dot. naruszenia przez Starostę przepisów procedury administracyjnej organ odwoławczy rozpoznając sprawę nie stwierdził naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonej decyzji.
Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła skarżąca. Zarzuciła organowi I Instancji naruszenie:
1) art. 9 k.p.a. tj. zasady informowania stron postępowania, bowiem modernizacja danych ewidencji gruntów i budynków nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, a skarżąca nie została skutecznie zawiadomiona o zmianach w ewidencji gruntów i budynków. Urząd Gminy w C. wydał podstępnie decyzje podatkowe po 3 latach w dniu 5 września 2023 r. Starosta B. nie przedstawił żadnych dowodów, iż poinformował zainteresowane strony o rozpoczęciu procedury modernizacyjnej poprzez zamieszczenie stosownej informacji na tablicach ogłoszeniowych w siedzibie Starostwa Powiatowego, na stronie internetowej Starostwa, Facebooku i na stronie internetowej Urzędu Gminy C. jak o tym wspomina w piśmie z dnia 11 marca 2024 r. Geodeta Powiatowy A. B.;
2) art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ze względu na fakt, że nie wszystkim mieszkańcom zmieniono oznaczenie działek przy istnieniu tego samego stanu faktycznego i prawnego nieruchomości gruntowych, ich nieruchomości gruntowe nadal są podzielone na grunty rolne i budowlane;
3) naruszenie art. 286 k.k., art. 231 k.k., 18 k.k., art. 296 k.k. przez Starostę B., Geodetę Powiatowego A. B., Geodetę M. K. i osoby pomagające w sprawie;
4) naruszenie art. 304 § 2 k.k. przez Starostę Powiatu B., Wójta Gminy C., Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Geodezyjnego i Kartograficznego;
5) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie przyczyny oszustwa z art. 286 k.k. Starosty B. i działającej w jego imieniu Geodety Powiatowego A. B., w przedmiocie przeprowadzonej rzekomo modernizacji na terenie gminy C., setki działek mieszkańców gminy nie zmieniły klasyfikacji gruntów, nieruchomości gruntowe nadal są podzielone na części rolne i budowlane (o czym zawiadomiła w piśmie z dnia 2 maja 2024 r. ŚWINGiK;
6) art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności dokumentowi (opisowi nieruchomości gruntowej nr. rej. [...] z Urzędu Rejonowego w K.), pomimo, iż dokument ten ma moc dokumentu urzędowego, z czym wiąże się domniemanie istnienia faktów w nim stwierdzonych;
7) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.;
8) art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych twierdzeń, nieprawdziwych, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji;
9) art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw utrzymania decyzji przez zatajenie popełnienia przestępstwa, zablokowanie danych, informacji dotyczących działek na stronie Geoportalu Krajowego i na stronie Geoprtalu Powiatu B., by zorganizowana przestępczość gospodarcza mająca szeroki zasięg nie została wykryta przez większość obywateli;
10) art. 8 k.p.a. poprzez brak pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez wydanie odmiennych decyzji przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych i prawnych, a mianowicie nie wszystkim mieszkańcom zmieniono klasyfikację gruntów, decyzje podatkowe ich były wydawane systematycznie, płacili podatki niezawyżone od 2021 r.;
11) art. 107 § 2 i 3 k.p.a. poprzez dowolność w wydawaniu decyzji przez niedostateczne, niepełne uzasadnienie decyzji, z którego nie wynika, dlaczego ten sam stan faktyczny i prawny uzasadnia różne decyzje w analogicznych sytuacjach;
12) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji;
13) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji z dnia 2 sierpnia 2024 r., gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i orzeczenie o przywróceniu dla działki nr [...] stanu pierwotnego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumenty uzasadniające jej zdaniem podniesione zarzuty.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2024 r., poz. 1267) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Zgodnie z art. 2 pkt 8 p.g.i.k., przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) rozumie się system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami.
Jedną z zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest zasada aktualności, zgodnie z którą starostowie są zobowiązani do utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. W przypadku stwierdzenia, że ewidencja gruntów i budynków stała się nieaktualna, organy administracji geodezyjnej i kartograficznej zobowiązane są podjąć działania niezbędne do jej zaktualizowania.
Przepisy ustawy oraz rozporządzenia MRPiT wyraźnie precyzują, kiedy i pod jakimi warunkami aktualizacja operatu jest możliwa, a brak wymaganej prawem dokumentacji, na podstawie której właściwy organ dokonuje aktualizacji operatu ewidencyjnego, musi prowadzić do odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym.
Zgodnie z treścią art. 24 ust. 2b pkt 1 p.g.i.k. aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:
a) przepisów prawa,
b) wpisów w księgach wieczystych,
c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,
d) ostatecznych decyzji administracyjnych,
e) aktów notarialnych,
ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,
f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,
g) wpisów w innych rejestrach publicznych,
h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b;
Z przepisów wynika, że zmiana danych ewidencyjnych może nastąpić albo z urzędu, albo na wniosek uprawnionych podmiotów zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy, który stanowi, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:
1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:
a) przepisów prawa,
b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,
c) materiałów zasobu,
d) wykrycia błędnych informacji;
2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.
Reasumując należy mieć świadomość, że:
- ewidencja gruntów i budynków ma charakter techniczno - deklaratoryjny, ujawnianie w niej określonych praw do gruntu spełnia tylko funkcję informacyjną,
- obowiązek starosty związany z prowadzeniem ewidencji gruntów i budynków w związku z realizacja obowiązków wskazanych w ustawie przez podmioty do tego zobowiązane nie może być więc rozumiany jako automatyczne "prostowanie" wszelkich danych operatu na każde żądanie wnioskodawcy,
- wpisy (aktualizacja) ewidencji następuje w ściśle określonych przypadkach, w oparciu o materiały spełniające kryteria wynikające z ustawy,
- organ ewidencyjny nie prowadzi postępowania wyjaśniającego w zakresie informacji zawartej w dokumentacji geodezyjnej,
- aktualizacja ewidencji, gdzie widnieją informacje wynikające z materiałów przyjętych do zasobu, może następować poprzez "nową" dokumentację przyjętą do zasobu, spełniającą wymogi ustawy.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać, że rozstrzygnięcie organów obu instancji są prawidłowe. Kwestionowane przez skarżącą zmiany użytku gruntowego na przedmiotowej działce ewidencyjnej, które zostały wprowadzone w wyniku przeprowadzonej w przez Starostę i zakończonej w 2021 r. poprzez ogłoszenie w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego z dnia [...] r., poz. [...], modernizacji ewidencji gruntów i budynków. W wyniku przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków działka [...] należąca do skarżącej została w całości zaliczona do użytku gruntowego oznaczonego symbolem "B" (tereny mieszkaniowe) w miejsce istniejącego przed modernizacją na części tej działki użytku gruntowego oznaczonego symbolem "RV" (grunt orny klasy V). Stwierdzono, że na działce tej znajdują się: budynek mieszkalny, pozostały budynek niemieszkalny i budynek transportu i łączności. Budynki te zostały ujawnione w operacie ewidencyjnym w procedurze modernizacji ewidencji gruntów i budynków dotyczącej założenia ewidencji budynkowej dla jednostki ewidencyjnej C. w roku 2009 na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 3 grudnia 2009 r. i zaewidencjonowanej pod numerem [...]
W terminie 30 dni od publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego można było składać zarzuty do opublikowanych danych. W tym terminie skarżąca jako właścicielka działki nr [...], nie zgłosiła zarzutów. Słusznie organ odwoławczy zauważył, że 30-dniowy termin do złożenia zarzutów wynikający z art. 24a ust.9 p.g.i.k. jest terminem prawa materialnego i nie można go przywrócić. Wyznaczony w przywołanym przepisie termin ma określone ramy czasowe. Termin początkowy to dzień ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji o tym, że dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków, termin końcowy to upływ 30 dni od dnia ogłoszenia. Nie mogą być przedmiotem zarzutów, o których mowa w art. 24a ust. 9 p.g.i.k., tak zarzuty wniesione przed ogłoszeniem operatu, jak i po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 grudnia 2024 r., sygn. akt III SA/Łd 671/24, LEX nr 3819050).
W ocenie Sądu wymaga wyjaśnienia, że przepisy art. 24a p.g.i.k. dotyczące modernizacji ewidencji gruntów i budynków ustanawiają odrębną procedurę przeprowadzania modernizacji i wyczerpująco procedurę tę regulują bez odesłań do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Dopiero w następstwie złożenia zarzutów przez osobę, której interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, wszczynane jest postępowanie administracyjne, w którym pełne zastosowanie znajdują przepisy kodeksu postępowania administracyjnego i które kończy się wydaniem decyzji administracyjnej o uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów. Orzeczenie to jest pierwszą decyzją administracyjną wydawaną w szeroko rozumianym postępowaniu modernizacyjnym (art. 24a ust. 10).
Ponadto Sąd stwierdza, że przepis art. 24a p.g.i.k. nie zawiera jakiejkolwiek normy prawnej nakazującej indywidualne informowanie właścicieli działek o zainicjowaniu modernizacji ewidencji gruntów i budynków, a także o treści projektu operatu oraz o możliwości i terminie zgłaszania uwag i zarzutów. Ustawodawca wprost przewidział bowiem w tym zakresie formę podania do publicznej wiadomości (ust. 3, ust. 4, ust. 5 i ust. 8 art. 24a p.g.i.k.), a nie formę indywidualnych powiadomień, względnie doręczeń.
Zdaniem Sądu trafnie wskazał organ odwoławczy, że dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków jest oczywiście możliwe. Jednakże wnioskujący o to musi przedłożyć prawem wymagane dokumenty, które uzasadnią te zmiany. Warto podkreślić, że na organie ewidencyjnym nie spoczywa obowiązek prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie faktycznego określenia użytków. Organ ewidencyjny może jedynie dokonać oceny, czy przedłożone mu dokumenty spełniają warunki określone prawem.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej zawartych w skardze sąd uznaje je za nieuzasadnione. Sąd nie może odnieść się do zrzutów karnych podniesionych w skardze, ponieważ w tym zakresie właściwe są organy ścigania (policja, prokuratura). W zakresie pozostałych, Sąd stwierdza, że z materiału dowodowego sprawy wnika bezspornie, iż skarżąca nie skorzystała ze swoich uprawnień zgłoszenia zarzutów do opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego z dnia [...] r. informacji Starosty o zakończeniu modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla jednostki ewidencyjnej w obrębie której znajduje się działka skarżącej. Dane zawarte w projekcie opisowo-kartograficznym stały się danymi ewidencji gruntów i budynków. Zgłoszone w trakcie spornego postępowania zarzuty nie mogły być przedmiotem procedowania przez oba orzekające w sprawie organy.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani istotnego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miałoby wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.