II SA/Gl 1334/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na postanowienie Wojewody Śląskiego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, uznając sprawę za rozstrzygniętą prawomocnie.
Skarżący domagał się wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, twierdząc, że nie zostało mu ono wypłacone, zwłaszcza w części dotyczącej składnika budowlanego. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznały jednak, że sprawa odszkodowania została już prawomocnie rozstrzygnięta decyzją z 2002 roku, a odszkodowanie zostało wypłacone. Sąd podkreślił, że budynek został wyburzony przed decyzją wywłaszczeniową, co wyklucza możliwość dochodzenia odszkodowania za ten składnik w postępowaniu administracyjnym.
Sprawa dotyczyła skargi S. K. na postanowienie Wojewody Śląskiego, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta D. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Skarżący twierdził, że odszkodowanie, w tym za składnik budowlany, nie zostało mu wypłacone, mimo że zostało ustalone decyzją z 1980 r. i utrzymane w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z 2005 r. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, wskazując na prawomocną decyzję Prezydenta Miasta D. z 2002 r. ustalającą odszkodowanie i jego wypłatę, a także na wcześniejsze prawomocne wyroki sądów administracyjnych oddalające podobne skargi skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że sprawa odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość została definitywnie rozstrzygnięta decyzją z 2002 r., co stanowi przeszkodę do ponownego prowadzenia postępowania (res iudicata). Sąd wyjaśnił, że budynek na nieruchomości został wyburzony przed wydaniem decyzji wywłaszczeniowej, co oznacza, że nie mógł być przedmiotem wywłaszczenia ani odszkodowania z tego tytułu. Roszczenia dotyczące zniszczenia mienia przed wywłaszczeniem powinny być dochodzone na drodze cywilnej. Sąd uznał, że wcześniejsze prawomocne wyroki wiążą go w tej sprawie, a zarzuty skarżącego nie mogły być uwzględnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wszczęcie nowego postępowania jest niemożliwe ze względu na zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata).
Uzasadnienie
Sąd administracyjny jest związany wcześniejszymi prawomocnymi wyrokami, które rozstrzygnęły ostatecznie kwestię odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Ponowne rozpatrywanie tej samej sprawy jest niedopuszczalne.
Przepisy (9)
Główne
k.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 122
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 21 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.g.n. art. 130
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami
Skład orzekający
Aneta Majowska
asesor
Grzegorz Dobrowolski
przewodniczący
Wojciech Gapiński
sprawozdawca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 1334/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-02-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska
Grzegorz Dobrowolski /przewodniczący/
Wojciech Gapiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Sygn. powiązane
I OZ 394/24 - Postanowienie NSA z 2024-08-13
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 61a par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 170, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Asesor WSA Aneta Majowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 lutego 2024 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia 7 lipca 2023 r. nr NWXIV.7581.6.15.2023 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę.
Uzasadnienie
Wojewoda Śląski (dalej – organ odwoławczy, Wojewoda) postanowieniem z dnia 7 lipca 2023 r. nr NWXIV.7581.6.15.2023, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm. - dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia S. K. (dalej – Wnioskodawca, Skarżący), utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta D. (dalej – organ I instancji, Prezydent Miasta) z dnia 8 maja 2023 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania za nieruchomość położoną w D. przy ul. [...] oznaczoną jako działki nr 1 i 2, k.m. 19, obręb S. ustalonego decyzją Prezydenta Miasta D. nr [...]z dnia 25 lutego 1980 r.
Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z dnia 29 marca 2023 r. Skarżący wystąpił do Prezydenta Miasta o "wypłatę zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego w decyzji o wywłaszczeniu i odszkodowaniu z 25 lutego 1980 r., utrzymaną w mocy decyzją ostateczną Ministra Infrastruktury z 25 kwietnia 2005 r."
Następnie organ I instancji postanowieniem z dnia 8 maja 2023 r. - wydanym na podstawie art. 61a § 1 i 2 k.p.a. - odmówił wszczęcia postępowania w powyższej sprawie. Stanowisko to uzasadnił tym, że odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość zostało ustalone decyzją Prezydenta Miasta D. z dnia 30 października 2002 r. nr [...]. Zaznaczono także, że odszkodowanie przysługujące Wnioskodawcy zostało wypłacone jednorazowo przekazem pocztowym.
W zażaleniu z dnia 29 maja 2023 r. Skarżących zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 21 ust. 2 Konstytucji RP. W jego treści podniósł, że nie istnieje decyzja, która rozstrzygałaby o zwaloryzowanym odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość, a tym samym brak jest przeszkód dla merytorycznego rozpatrzenia jego wniosku. Uchylanie się natomiast organu od wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość jest rażącym naruszeniem art. 21 ust. 2 Konstytucji RP.
Wojewoda nie podzielając argumentacji Skarżącego, postanowieniem z dnia 7 lipca 2023 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie wyjaśnił, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast (dalej – Prezes UMRM) decyzją z dnia 29 czerwca 1999 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji wywłaszczeniowej Prezydenta Miasta D. z dnia 25 lutego 1980 r. nr [...] oraz decyzji Wojewody Katowickiego z dnia 20 maja 1980 r. nr [...] w części dotyczącej ustalenia odszkodowania oraz odmawiającej stwierdzenia nieważności w pozostałej części. Decyzja ta została utrzymana w mocy w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy decyzją z dnia 7 stycznia 2000 r. nr [...]. W skutek wniesionej skargi, NSA w Warszawie wyrokiem z dnia 27 czerwca 2001 r. o sygn. akt I SA 234/2000 uchylił obie decyzje Prezesa UMRM z dnia 29 czerwca 1999 r. oraz [...] r. Po tym orzeczeniu, w toku dalszego postępowania Prezes UMRM decyzją z dnia 14 stycznia 2002 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta D. z dnia 25 lutego 1980 r. nr [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody Katowickiego z dnia 20 maja 1980 r. nr [...], w części dotyczącej ustalenia odszkodowania.
Wojewoda podniósł, że w związku z wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji wywłaszczeniowych w części dotyczącej odszkodowania, Prezydent Miasta D. decyzją z dnia 30 października 2002 r. nr [...] ustalił wysokość odszkodowania za działki 1 i 2, k.m. 19, obręb S., a także jego wypłatę m.in. na rzecz Skarżącego. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewody Śląskiego z dnia 9 grudnia 2002 r. nr [...]. W dalszej kolejności WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 12 stycznia 2005 r. sygn. akt II SA/Ka 79/03 oddalił skargę Wnioskodawcy, a NSA wyrokiem z dnia 21 marca 2006 r. o sygn. akt I OSK 606/05 oddalił skargę kasacyjną.
W zaskarżonym postanowieniu wskazano następnie, że decyzją z dnia 25 kwietnia 2005 r. nr [...] Minister Infrastruktury, po rozpoznaniu wniosku Skarżącego, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa UMRM z dnia 14 stycznia 2002 r. Natomiast decyzją z dnia 18 sierpnia 2005 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 25 kwietnia 2005 r. w mocy. Z kolei WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 8 czerwca 2006 r. o sygn. akt I SA/Wa 1752/05 oddalił skargę m.in. Skarżącego na powyższą decyzje Ministra Infrastruktury.
Wojewoda Śląski podkreśla, iż wniosek Skarżącego z dnia 29 marca 2023 r. o wszczęcie postępowania w sprawie wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania wywłaszczonej nieruchomości jest tożsamy z wnioskiem Skarżącego:
– z dnia 19 marca 2021 r., co do którego organ I instancji postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2021 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania. Zauważył także, że rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewody Śląskiego z dnia 24 maja 2021 r. nr [...], a skarga w tym przedmiocie została oddalona prawomocnym wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 10 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 758/21,
– z dnia 30 grudnia 2019 r., co do którego organ I instancji postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2020 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania, a które zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewody z dnia 26 czerwca 2020 r. nr [...], a skarga w tym przedmiocie została oddalona prawomocnym wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 7 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 1053/20,
– z dnia 13 września 2017 r., co do którego organ I instancji wydał postanowienie z dnia 4 grudnia 2017 r. o odmowie wszczęcia postępowania, które Wojewoda utrzymał w mocy postanowieniem z dnia 22 marca 2018 r. nr [...], natomiast skarga została oddalona prawomocnym wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 30 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Gl 355/18.
W takim stanie faktycznym, zdaniem Wojewody, sprawa ustalenia odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją organu I instancji z dnia 30 października 2002 r. nr [...], a ustalone odszkodowanie wypłacono między innymi Skarżącemu. Zatem, jak podkreślił organ odwoławczy, stan res iudicata powoduje, że kolejne postępowanie w tej samej sprawie nie może zostać wszczęte. Z tego też względu uznał prawidłowość postanowienia organu I instancji z dnia 8 maja 2023 r.
W skardze z dnia 21 lipca 2023 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Wnioskodawca zakwestionował postanowienie Wojewody, domagając się jego uchylenia oraz postanowienia go poprzedzającego, a także rozpatrzenia skargi na posiedzeniu jawnym z jego udziałem. Ponadto w skardze zawarto żądanie zobowiązania organu wywłaszczeniowego do wydania decyzji w sprawie odszkodowania przyznanego decyzją ostateczną z dnia 25 kwietnia 2005 r. Jak podniósł Wnioskodawca w uzasadnieniu skargi, jego wniosek z dnia 29 marca 2023 r. jest tożsamy z wnioskami, które składał wcześniej. Jednak – jak zaznaczył – żaden z nich nie został rozpoznany merytorycznie. Wyjaśnił, że nie domaga się ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, a jego wypłaty. Zwrócił uwagę, że w decyzji z dnia 25 kwietnia 2005 r. nr [...] Minister Infrastruktury wskazał na to, że takie odszkodowanie jest mu należne. To właśnie odszkodowanie wskazane w tej decyzji winno być wypłacone, a tego organ nie uczynił. Zatem sprawa dotycząca tej kwestii nie została załatwiona w formie decyzji. Zwrócił uwagę, że wbrew twierdzeniom organów, odszkodowanie jest mu należne nie tylko za składnik gruntowy, ale również za składnik budowlany, który winien być ustalony i wypłacony w trybie administracyjnym, co zostało przesadzone w orzeczeniach sądów administracyjnych zapadłych w jego sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
W piśmie z dnia 28 sierpnia 2023 r. Skarżący ustosunkował się do treści odpowiedzi na skargę. Podkreślił w niej, że domaga się wypłaty odszkodowania za wywłaszczone budynki, które nie zostało mu wypłacone. Tym samym nie można przyjąć, jakoby sprawa została zakończona decyzją z dnia 30 października 2002 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest postanowienie, którym na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie "wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego w decyzji o wywłaszczeniu i odszkodowaniu z 25 lutego 1980 r., utrzymaną w mocy decyzją ostateczną Ministra Infrastruktury z 25 kwietnia 2005 r."
Zarysowany przedmiot był już rozstrzygany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyrokach: z dnia 30 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Gl 355/18, z dnia 7 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 1053/20, z dnia 10 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 758/21. W poniższych rozważaniach Sąd posłuży się przedstawioną w nich argumentacją, którą skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że wniosek Skarżącego z dnia 29 marca 2023 r. o wszczęcie postępowania w sprawie wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość jest tożsamy z jego wnioskami z dnia: 13 września 2017 r., 30 grudnia 2019 r. i 19 marca 2021 r. W każdej z tych spraw odmówiono Skarżącemu wszczęcia postępowania, a rozstrzygnięcia w nich wydane poddane zostały kontroli sądowej, której efektem było oddalenie skargi. Nastąpiło to odpowiednio wyrokami WSA w Gliwicach: z dnia 30 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Gl 355/18, z dnia 7 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 1053/20, z dnia 10 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 758/21.
Powyższe ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Mianowicie zgodnie z treścią art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przywołany przepis dotyczy prawomocności materialnej orzeczenia polegającej na związaniu danym orzeczeniem określonych w tym przepisie podmiotów, którymi są przede wszystkim strony postępowania oraz sąd, który wydał orzeczenie, a także inne sądy i inne organy państwowe. Związanie dotyczy zarówno związania dyspozycją zawartą w wyroku skonkretyzowanej normy prawnej wywiedzionej z norm generalnych zawartych w przepisach prawa, a także ustaleń faktycznych w rozumieniu ograniczenia dowodzenia określonych faktów stwierdzonych w orzeczeniu (zob. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, Lex el. 2021). W orzecznictwie sądów administracyjnych w odniesieniu do istoty mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia akcentuje się, że rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika, w rezultacie sądy rozpoznające między tymi samymi stronami inny spór muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się w ten sposób jak przyjęto w prawomocnym, wcześniejszym wyroku (zob. wyroki NSA: z dnia 28 maja 2021 r. sygn. akt I OSK 252/21, Lex nr 3188015; z dnia 25 listopada 2020 r. sygn. akt II FSK 1935/18, Lex nr 3106678), a podmioty wymieniony w przywołanym przepisie muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu (zob. wyrok NSA z dnia 15 października 2020 r. sygn. akt II FSK 1759/18, Lex nr 3162305). Powyższe odnosi się do sentencji orzeczenia, a także do jego uzasadnienia zawierającego wykładnię zastosowanych w sprawie przepisów oraz tok rozumowania sądu orzekającego. W kolejnym postępowaniu kwestia objęta poprzednim wyrokiem, nie może być już ponownie badana (zob. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2018 r. sygn. akt I OSK 2023/18, Lex nr 2621758).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach we wskazanym powyżej wyroku z dnia 30 lipca 2018 r. o sygn. akt II SA/Gl 355/18 przesądził, że sprawa odszkodowania za opisaną na wstępie wywłaszczoną nieruchomość została definitywnie załatwiona decyzją Prezydenta D. z dnia 30 października 2002 r., wobec czego zaistniała przeszkoda do prowadzenia postępowania w tym zakresie ze względu na jego bezprzedmiotowość. W zakresie zaś dotyczącym kwestii ustalenia odszkodowania w części odnoszącej się do składnika budowlanego Sąd wskazał, że pozostawało to poza zakresem właściwości organów administracji publicznej i poza przedmiotem prowadzonego postępowania. Kwestia ta, która ze względu na błąd organu rozstrzygającego o wywłaszczeniu stała się przez pewien okres czasu elementem przedmiotu prowadzonego postępowania administracyjnego, została jednak definitywnie z niego wyłączona na skutek decyzji Prezesa UMRM z dnia 14 stycznia 2002 r. Od tego momentu odszkodowanie za składnik budowlany było wyłączone z prowadzonych postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych.
Stanowisko prezentowane przez Wnioskodawcę sprowadza się do podważania przedstawionego powyżej poglądu prawnego zajętego w wyroku tutejszego Sądu z dnia 30 lipca 2018 r. o sygn. akt II SA/Gl 355/18. W konsekwencji zważywszy na związanie tym wyrokiem w ramach niniejszej sprawy żaden z podniesionych zarzutów nie mógł być uznany za uzasadniony.
Zaznaczyć należy, że w wyroku z dnia 12 stycznia 2005 r. o sygn. akt II SA/Ka 79/03 tutejszy Sąd odnosząc się do art. 130 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 z późn. zm.) uznał, że organy obu instancji prawidłowo przyjęły, iż odszkodowanie należało ustalić tylko za składnik gruntowy, bowiem w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości budynek fizycznie już nie istniał, a to wobec jego wcześniejszego wyburzenia. Ponadto w powyższym wyroku Sąd przyjął, że skoro na skutek wyburzenia budynku bezprawnie została naruszona własność skarżących, to mogli oni dochodzić swoich roszczeń na drodze cywilnej. Wobec oddalenia skargi kasacyjnej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 21 marca 2006 r. sygn. akt I OSK 606/05 powyższy wyrok tutejszego Sądu stał się prawomocny.
Wskazane powyżej wyroki, w tym wcześniej przywołany prawomocny wyrok tutejszego Sądu z dnia 30 lipca 2018 r. o sygn. akt II SA/Gl 355/18, mają ten skutek, że akceptacja odmiennego stanowiska Skarżącego dotyczącego dopuszczalności ustalenia na drodze administracyjnej odszkodowania za składnik budowalny skutkowałaby naruszeniem przywołanego już powyżej art. 170 p.p.s.a.
Powyższej negatywnej oceny zasadności zarzutów Skarżącego nie może zmienić decyzja Ministra Infrastruktury z dnia 18 sierpnia 2005 r. nr [...] utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia 25 kwietnia 2005 r. nr [...]. Tą ostatnią decyzją Minister odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa UMRM z dnia 14 stycznia 2002 r. nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta D.z dnia 25 lutego 1980 r. nr [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody Katowickiego z dnia 20 maja 1980 r. nr [...], w części dotyczącej ustalenia odszkodowania. Wbrew twierdzeniu Skarżącego, z decyzji tej nie wynika obecnie brak przeszkód do wszczęcia postepowania, ani też obowiązek ustalenia przez "organ wywłaszczeniowy" odszkodowania z udziałem biegłego. Skarżący nie wziął pod uwagę, że w rozstrzygnięciu tym organ negatywnie odniósł się do żądania Skarżącego dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa UMRM z dnia 14 stycznia 2002 r. nr [...] pozostawiając ją w obrocie prawnym.
W kontekście zarzutów Skarżącego należy zdecydowanie zaakcentować, że ani obecnie, ani w poprzednio wydanym wyroku Sąd nie kwestionuje, że na spornej nieruchomości znajdowała się zabudowa (nie kwestionują tego też organy). Kluczowe znaczenie dla odmowy wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie ma jednak to, że w dacie wydania decyzji wywłaszczeniowej zabudowa ta została już wyburzona. Skoro zaś w tej dacie już nie istniała, to nie stanowiła przedmiotu wywłaszczenia i konsekwentnie nie mogła być objęta odszkodowaniem z tytułu wywłaszczenia. Odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość nie może obejmować składnika budowlanego, który Skarżący utracił (na skutek wyburzenia) zanim doszło do wydania decyzji wywłaszczeniowej. Okoliczność, że pierwotnie organ przyznał odszkodowanie za wywłaszczenie nieistniejącego, w dacie decyzji wywłaszczeniowej, składnika budowlanego nic w tym zakresie nie zmienia. Decyzja Prezydenta Miasta D. z dnia 25 lutego 1980 r. w części dotyczącej odszkodowania z tytułu wywłaszczenia została wyeliminowana z obrotu prawnego, a o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość (składającą się z działki nr 1 i 2 karta mapy 19) ostatecznie i prawomocnie rozstrzygnęła decyzja Prezydenta Miasta D. z dnia 30 października 2002 r.
Wnioskodawca posługuje się pojęciem odszkodowania za wywłaszczenie. Jednak pomija, że odszkodowanie za składniki budowlane wyburzone przed datą wydania decyzji wywłaszczeniowej nie jest odszkodowaniem za wywłaszczenie, lecz odszkodowaniem za zniszczenie mienia Skarżącego, które nastąpiło przed wywłaszczeniem. Do utraty przez Skarżącego własności składników budowlanych doszło nie na skutek decyzji wywłaszczeniowej, lecz na skutek ich wcześniejszego wyburzenia.
Mając na względzie dotychczasowe rozważania Sąd stwierdził, że organy dokonały, wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia, ustaleń co do stanu faktycznego oraz dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, respektując przy tym zasady wynikające z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Ustalony zaś w ten sposób stan faktyczny sprawy został poddany prawidłowej subsumpcji pod przywołane powyżej przepisy. W konsekwencji wszystkie zarzuty skargi uznać należało za bezzasadne. Ponadto Sąd nie dostrzegł z urzędu wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Dlatego też prawidłowo na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie uznając, że zaistniała w tym względzie przeszkoda w postaci res iudicata, tj. powagi rzeczy osądzonej.
Sprawa na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. została rozpatrzona w trybie uproszczonym. Wspomniany przepis stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W skardze Wnioskodawca zawarł żądanie rozpoznania sprawy na posiedzeniu jawnym, nie wskazując argumentów, które uzasadniałyby to żądanie. Zgodnie natomiast z art. 122 p.p.s.a sąd rozpoznający sprawę w trybie uproszczonym może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie. Na gruncie tego przepisu wykształciło się stanowisko, że rozpoznanie w trybie uproszczonym skargi na zaskarżalne postanowienie nie jest uzależnione od wniosku strony, ale równocześnie, skierowanie sprawy na rozprawę także nie może być automatycznym efektem złożenia wniosku w tym przedmiocie. Dlatego też wniosek strony o przeprowadzenie rozprawy nie wiąże Sądu (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 marca 2017 r. o sygn. akt I SA/Gd 1705/16, Lex nr 2270464). Ponadto z treści art. 122 p.p.s.a. wynika, że przekazanie sprawy do rozpoznania na rozprawie jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu ("może przekazać"), któremu ustawodawca, w omawianej kwestii, pozostawił całkowitą swobodę, nie wskazując żadnych kryteriów, którymi powinien kierować się sąd (zob. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 5287/16, Lex nr 2347699). Mając na uwadze powyższe skład orzekający Sądu nie dostrzegł powodów, dla których sprawa miałaby zostać rozpatrzona na rozprawie.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.).Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI