II SA/GL 1315/24

II SA/Gl 1315/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-02-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agnieszka Kręcisz-Sarna
Edyta Kędzierska
Grzegorz Dobrowolski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 155
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska,, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2025 r. sprawy ze skargi Gminy G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 6 sierpnia 2024 r. nr SKO.OS/41.9/473/2024/12311/AK w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie zezwolenia na usunięcie drzewa oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 22 kwietnia 2022 r. nr [...] Marszałek Województwa [...] zezwolił Gminie Miasta G. na usunięcie 44 drzew rosnących na terenie działek geodezyjnych o numerach [...] i [...], położonej w rejonie ul. [...] w G. , stanowiących własność Gminy Miasta G. . W decyzji tej określono termin usunięcia drzew do dnia z 23 lutego 2024 r., zaś termin dokonania nasadzeń następczych ustalono do dnia 31 grudnia 2025 r.
Pismem z dnia 9 marca 2023 r. (data wpływu w ocenie organu - 12 marca 2024 r.) adresat wystąpił o zmianę powyższej decyzji poprzez ustalenie daty usunięcia drzew do dnia 23 lutego 2025 r., oraz zmianę terminu wykonania nasadzenia do dnia 1 września 2027 r.
Decyzją nr [...] z dnia 17 czerwca 2024 r. Marszałek Województwa [...] odmówił zmiany decyzji o zezwoleniu na usunięcie drzew. Wskazał, że zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Podkreślił też, że decyzja zezwalająca na usunięcie drzew lub krzewów wywołuje skutki prawne tylko przez pewien czas, ograniczony określonym w niej terminem usunięcia drzew lub krzewów bądź terminem wykonania nowych nasadzeń. Decyzja taka może być zmieniona na podstawie art. 155 k.p.a., ale tylko przed upływem wyznaczonego w niej terminu. W sytuacji, gdy wniosek o zmianę decyzji został złożony po upływie przedmiotowego terminu, zmiana zezwolenia w tym zakresie jest niemożliwa.
Odwołanie od tej decyzji złożył jej adresat podnosząc, że wniosek o zmianę zezwolenia na usunięcie drzewa został złożony w terminie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach zaskarżoną obecnie decyzją utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. W pełni podzieliło stanowisko organu I instancji zajęte w wydanej decyzji. Jednocześnie stwierdziło, iż organ I instancji przeprowadził postępowanie w sprawie w sposób prawidłowy. Podkreśliło, że zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych zmiana ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. dopuszczalna jest wyłącznie w ramach: tego samego stanu prawnego i tego samego faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Organ administracji publicznej może więc zmienić lub uchylić decyzję ostateczną tylko przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym, przy uwzględnieniu normy prawa materialnego, w oparciu o którą tę decyzję "pierwotną" wydano, istniejącym w dniu wydania takiej decyzji i z udziałem tych samych stron. Jeżeli organ administracji publicznej w toku poczynionych ustaleń stwierdzi, iż spełnione są wymienione powyżej przesłanki, to przystępuje do zbadania istnienia przesłanek zmiany bądź uchylenia decyzji ostatecznej wyznaczonej art. 155 k.p.a. Postępowanie w sprawie zmiany bądź uchylenia decyzji ostatecznej w tym trybie jest postępowaniem odrębnym i samodzielnym w stosunku do postępowania, w którym ta decyzja ostateczna zapadła. Właściwy organ - działając w ramach uznania administracyjnego - winien zaś w toku postępowania zbadać wystąpienie przesłanek określonych w art. 155 k.p.a.
Jak podniósł organ odwoławczy z wykładni gramatycznej przepisu art. 155 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:
1) w obrocie prawnym istnieje decyzja ostateczna,
2) na mocy tej decyzji strona nabyła prawo,
3) jeżeli jest więcej niż jedna strona postępowania, wszystkie strony wyraziły zgodę na zmianę tej decyzji,
4) za zmianą tej decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony,
5) zmianie tej decyzji nie sprzeciwiają się przepisy szczególne.
Kolegium powołało się na stanowiska doktryny i orzecznictwa, że zastosowanie rozwiązania przewidzianego w art. 155 k.p.a. może mieć miejsce w odniesieniu do aktu, który obowiązuje w dacie dokonywania w nim zmiany. W rozpatrywanej zaś sprawie organ I instancji orzekał w czasie, gdy upłynął już termin, w którym strona była uprawniona do usunięcia drzew. Nie zmienia tego fakt, że termin wykonania obowiązku nasadzeń zastępczych jeszcze nie upłynął na dzień składania wniosku o zmianę zezwolenia i orzekania w sprawie, gdyż jest to warunek na jakim usunięcie drzew mogło zostać wykonane i nie może samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym bez tego zezwolenia. Te elementy są ze sobą ściśle powiązane. Nie usunięcie drzew nie obliguje strony do dokonania nasadzenia zastępczego. Zatem, zgodnie z tym co zostało powyżej wskazane, z upływem zakreślonego w tej decyzji terminu utraciła ona moc obowiązującą i nie może być uchylona ani zmieniona w trybie art. 155 k.p.a.
Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył jej adresat reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji, zasądzenie kosztów postępowania oraz o zobowiązanie [w przypadku niekompletności akt] organu do przedłożenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach wniosku skarżącego z 9 marca 2023 r. o zmianę decyzji nr [...] , [...] złożonego do Marszałka Województwa [...] [via: e-puap] oraz pisma pełnomocnika skarżącego z 15 lipca 2024 r. z załączonym doń wnioskiem skarżącego z 9 marca 2023 r. wraz z potwierdzeniem jego złożenia, zarzucił SKO w Katowicach naruszenie:
1) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Marszałka Województwa [...] pomimo istnienia podstaw do jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na naruszenie przez Marszałka Województwa [...] art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przejawiające się w pominięciu przy rozpatrywaniu sprawy wniosku skarżącego z 9 marca 2023 r. o zmianę decyzji o zezwoleniu na usunięcie drzewa złożonego do Marszałka Województwa [...] ,
2) art, 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez:
a) bezpodstawne uznanie, że decyzja Marszałka Województwa [...] wygasła w chwili orzekania zarówno przez organ I instancji, jak również organ odwoławczy, w sytuacji, gdy rzeczona decyzja nadal funkcjonuje w obrocie prawnym z uwagi na terminy wykonania nałożonych w niej na skarżącego obowiązków (wykonania nasadzeń zastępczych),
b) nierozpatrzenie całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, a to dokumentów w postaci wniosku skarżącego z 9 marca 2023 r. o zmianę zezwolenia złożonego do Marszałka Województwa [...] raz pisma pełnomocnika skarżącego z 15 lipca 2024r, z załączonym doń wnioskiem skarżącego z 9 marca 2023 r. wraz z potwierdzeniem jego złożenia, złożonego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (via e-mail).
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie nie odnosząc się jednak do jej zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022 r., poz. 2492) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Na początku Sąd stwierdza, że dokonana w sprawie przez organy administracji wykładnia art. 155 k.p.a. jest prawidłowa. Zmiana, na wniosek strony, decyzji przyznającej adresatowi określone uprawnienie może nastąpić tylko do momentu, gdy to uprawnienie może zostać zrealizowane. Na gruncie rozpatrywanej sprawy zmiana decyzji o zezwoleniu na usunięcie drzew mogła nastąpić w terminie, w którym strona była uprawniona do usunięcia roślin. Po upływie tego terminu zabieg powyższy nie był możliwy. I nie zmienia tego okoliczność, że termin wykonania obowiązku nasadzeń zastępczych jeszcze nie upłynął na dzień wydania orzeczenia (czy też złożenia wniosku). Warunki na jakich usunięcie drzew mogło zostać wykonane nie może samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym bez tego zezwolenia. Te elementy są ze sobą ściśle powiązane. Zgodzić się należy również z poglądem, że nie usunięcie drzewa nie obliguje strony do dokonania nasadzenia zastępczego. W tym zakresie rozstrzygnięcia organów są prawidłowe.
Sąd dostrzega jednak znaczące uchybienie w zakresie postępowania wyjaśniającego, które w chwili obecnej nie może mieć jednak wpływu na treść rozstrzygnięć organów administracji i niniejszy wyrok, gdyż wszystkie one zapadły w czasie, gdy termin usunięcia drzewa (określony w zezwoleniu na usunięcie) już minął.
W aktach sprawy zalega wniosek skarżącego z dnia 9 marca 2023 r. o zmianę zezwolenia na usunięcie drzewa. Na wniosku tym oznaczona jest data wpływu - 12 marca 2024 r. Jednakże pełnomocnik skarżącego przedłożył to samo pismo (już na etapie postępowania przed organem II instancji) załączając do niego potwierdzenie złożenia pisma za pośrednictwem platformy "e-puap" datowane na 9 marca 2023 r. Sąd nie jest w stanie, w oparciu o zebrany przez organy administracji materiał dowodowy, ustalić, czy wydruk potwierdzenia doręczenia pisma w drodze elektronicznej odnosi się do pisma skarżącego z dnia 9 marca 2023 r., czy też nie.
Jak jednak wcześniej wspomniano, okoliczność ta nie może nieć wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcia. Decyzje organów administracji zapadły bowiem po upływie terminu do usunięcia drzewa. Nie można w nich zatem było zmienić terminu "obowiązywania" ani "przywrócić" tego terminu.
Biorąc powyższe pod uwagę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.