II SA/GL 1280/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję uchylającą uprawnienia do kierowania pojazdami, stwierdzając, że sfałszowane zaświadczenie o ukończeniu kursu uniemożliwia uzyskanie prawa jazdy.
Skarżący J.K. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji o uchyleniu jego prawa jazdy kategorii B. Podstawą wznowienia postępowania i uchylenia decyzji było prawomocne orzeczenie sądu karnego stwierdzające sfałszowanie zaświadczenia o ukończeniu kursu nauki jazdy. Sąd administracyjny, opierając się na orzecznictwie NSA, uznał, że wadliwe zaświadczenie, będące wynikiem przestępstwa, stanowi podstawę do odmowy wydania prawa jazdy, nawet jeśli sam skarżący nie był bezpośrednio stroną postępowania karnego.
Sprawa dotyczyła skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta M. o uchyleniu pierwotnej decyzji z 2015 r. o wydaniu prawa jazdy kategorii B i odmowie jego wydania. Postępowanie zostało wznowione z urzędu na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w M., który stwierdził, że zaświadczenie o ukończeniu szkolenia podstawowego kursu nauki jazdy zostało sfałszowane. Sąd karny ustalił, że przedsiębiorca sfałszował dokumenty dotyczące odbycia zajęć teoretycznych i praktycznych oraz nauki pierwszej pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając skargę, odwołał się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym prawomocny wyrok karny stwierdzający sfałszowanie dokumentów stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i uchylenia decyzji. Sąd podkreślił, że wadliwe zaświadczenie o ukończeniu szkolenia, będące wynikiem przestępstwa, uniemożliwia spełnienie przesłanki z art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, co uzasadnia odmowę wydania prawa jazdy. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy prawa, a stwierdzony fałsz dokumentu uniemożliwia sanowanie braku wymaganego szkolenia w ramach postępowania wznowieniowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, sfałszowane zaświadczenie uniemożliwia spełnienie przesłanki ustawowej do uzyskania prawa jazdy, co uzasadnia uchylenie decyzji i odmowę wydania uprawnień.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny, opierając się na orzecznictwie NSA, uznał, że prawomocny wyrok karny stwierdzający sfałszowanie dokumentów jest wiążący dla organów administracji i stanowi podstawę do wznowienia postępowania. Wadliwe zaświadczenie, będące wynikiem przestępstwa, nie może stanowić podstawy do wydania prawa jazdy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 151 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, gdy stwierdzono sfałszowanie dowodów.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa wznowienia postępowania w przypadku, gdy dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.
k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową i orzeka co do istoty sprawy.
u.k.p. art. 11 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Warunek konieczny do uzyskania prawa jazdy, tj. odbycie przez osobę szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy danej kategorii, potwierdzone zaświadczeniem.
Pomocnicze
u.k.p. art. 23 § ust. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Określa wymogi dotyczące nauki udzielania pierwszej pomocy.
p.p.s.a. art. 11
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu administracyjnego ustaleniami wyroku karnego.
k.p.a. art. 16 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada trwałości decyzji ostatecznych.
k.p.a. art. 145
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Instytucja wznowienia postępowania.
k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ wydaje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej.
k.p.a. art. 151 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ wydaje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej.
u.k.p. art. 27 § ust. 4
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Dotyczy zaświadczenia o ukończeniu szkolenia.
u.k.p. art. 50
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Wymagania przystąpienia do egzaminu państwowego.
u.k.p. art. 72
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Dotyczy unieważnienia egzaminu państwowego.
rozporządzenie z 2016 r. art. 10 § ust. 2 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami
Określa przesłanki odmowy wydania prawa jazdy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sfałszowanie zaświadczenia o ukończeniu kursu nauki jazdy, stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu karnego, stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji o wydaniu prawa jazdy. Wadliwe zaświadczenie nie spełnia przesłanki ustawowej do uzyskania prawa jazdy. Sąd administracyjny jest związany ustaleniami wyroku karnego co do stwierdzonego czynu karalnego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 10, 73, 77 § 1, 81, 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 k.p.a.). Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 11 ust. 1 u.k.p. w związku z § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 2016 r.). Argumentacja skarżącego o braku możliwości kontroli szkoły jazdy i zaufaniu do organów państwa.
Godne uwagi sformułowania
sfałszowanie dokumentów w postaci karty przeprowadzonych zajęć, a także zaświadczenia o ukończeniu przez kursanta szkolenia podstawowego nie odbył szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy, a tym samym nie spełnił przesłanki do wydania prawa jazdy okoliczności faktyczne potwierdzone prawomocnym wyrokiem uznaje się za udowodnione i wiążące organy administracji publicznej nie może ponosić konsekwencji zaniedbań i zaniechań organów państwa nie ma zatem możliwości sanowania w ramach prowadzonego postępowania wznowieniowego braku zgodnego ze stanem rzeczywistym zaświadczenia o odbyciu szkolenia w ośrodku szkolenia kierowców, które okazało się fałszywe
Skład orzekający
Beata Kalaga-Gajewska
przewodniczący sprawozdawca
Tomasz Dziuk
sędzia
Aneta Majowska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska NSA w sprawie skutków sfałszowania dokumentów w postępowaniu administracyjnym dotyczącym uprawnień do kierowania pojazdami."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy sfałszowanie dokumentów zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu karnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak prawomocny wyrok karny dotyczący oszustwa w szkole jazdy może doprowadzić do utraty prawa jazdy, nawet po latach. Podkreśla znaczenie uczciwości w procesie zdobywania uprawnień.
“Sfałszowane szkolenie = utrata prawa jazdy. Sąd potwierdza konsekwencje oszustwa w szkole jazdy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 1280/22 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2023-08-30 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2022-09-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Aneta Majowska Beata Kalaga-Gajewska /przewodniczący sprawozdawca/ Tomasz Dziuk Symbol z opisem 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami Hasła tematyczne Ruch drogowy Sygn. powiązane II GSK 135/24 - Postanowienie NSA z 2024-03-12 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 2000 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2021 poz 1212 art. 11 ust. 1 pkt 3 Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Asesor WSA Aneta Majowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi J. K. (K.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 6 lipca 2022 r. nr SKO.K/41.3/422/2022/5836/EŚ w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Uzasadnienie Prezydent Miasta M. (dalej w skrócie: "organ I instancji") postanowieniem z dnia 9 lutego 2022 r., działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej w skrócie: "k.p.a."), wznowił z urzędu postępowanie dotyczące uprawnień J. K. (dalej: "skarżący") do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B. W uzasadnieniu wskazał, że z treści sentencji prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w M. Wydział [...] Karny, sygn. akt [...], wynika, iż w zaświadczeniu dotyczącym ukończenia szkolenia podstawowego kursu nauki jazdy kategorii B została poświadczona nieprawda. Decyzją z dnia 14 marca 2022 r., nr [...], organ I instancji uchylił własną ostateczną decyzję z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie wydania skarżącemu prawa jazdy kategorii B i odmówił wydania tego prawa jazdy. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podał art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 1212 z późn. zm., dalej w skrócie: "u.k.p.") oraz § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 z późn. zm., dalej: "rozporządzenie z 2016 r."). W uzasadnieniu powołał się na wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] r., sygn. akt [...], z którego wynika, iż w zaświadczeniu dotyczącym ukończenia szkolenia podstawowego kursu nauki jazdy, została poświadczona nieprawda, bowiem kandydat na kierowcę nie odbył wymaganych art. 23 ust 2 pkt 1 u.k.p. zajęć części teoretycznej przeprowadzonych w formie wykładów i ćwiczeń, w zakresie podstaw kierowania pojazdem i uczestnictwa w ruchu drogowym, oraz w zakresie obowiązków i praw kierującego pojazdem, jak również nie odbył wymaganej art. 23 ust. 2 pkt 3 u.k.p. nauki udzielenia pierwszej pomocy, przeprowadzanej w formie wykładów i zajęć praktycznych (pkt 62). Sąd w powyższym wyroku orzekł, że przedsiębiorca w celu użycia za autentyczne, sfałszował dokumenty w postaci karty przeprowadzonych zajęć, a także zaświadczenia o ukończeniu przez kursanta szkolenia podstawowego. Ujawnione okoliczności faktyczne potwierdzają fakt, iż skarżący nie odbył szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy, a tym samym nie spełnił przesłanki do wydania prawa jazdy, przewidzianej w art. 11 ust. 1 pkt 3 u.k.p., co uzasadnia odmowę wydania prawa jazdy. Dokonana weryfikacja dokumentów wypadła negatywnie, zatem zgodnie z § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 2016 r., należało odmówić wydania prawa jazdy, bowiem okoliczności faktyczne potwierdzone prawomocnym wyrokiem uznaje się za udowodnione i wiążące organy administracji publicznej. W odwołaniu, sporządzonym przez pełnomocnika, skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji i umorzenie postępowania, podnosząc liczne zarzuty, w tym naruszenia przepisów postępowania, zwłaszcza art. 7, art. 8, art. 10, art. 73, art. 77 § 1, art. 81, art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 k.p.a. oraz naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 11 ust. 1 u.k.p. w związku z § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 2016 r. Podkreślił przy tym, że posiada uprawnienia z zakresu ukończenia kursu "Pierwsza pomoc przedlekarska", wykupił kurs prawa jazdy i brał w nim udział, a większość lekcji nauki jazdy odbył ze S. R.. Nadto, kurs odbył w ośrodku weryfikowanym przez organ I instancji bez zastrzeżeń. Tym samym nie może ponosić konsekwencji zaniedbań i zaniechań organów państwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "SKO") decyzją z dnia 6 lipca 2022 r., nr SKO.K/41.3/422/2022/5836/EŚ, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji oraz przedstawiło przebieg postępowania według chronologii zdarzeń. Stwierdziło, że w sprawie zaszła przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., albowiem szereg dowodów, będących podstawą wydania decyzji o wydaniu skarżącemu prawa jazdy, okazało się fałszywych. Następnie wskazało na brzmienie art. 11 ust. 1 pkt 3 u.k.p. i zacytowało art. 23 ust. 2 u.k.p. oraz przywołało treść wyroku Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] r., sygn. akt [...], który stał się prawomocny z dniem [...] r. W ocenie SKO, ze zgromadzonego materiału dowodowego w sposób bezsporny wynika, że dowód potwierdzający odbycie przez skarżącego szkolenia (zajęcia teoretyczne, nauka udzielania pierwszej pomocy) wymaganego do uzyskania prawa jazdy kategorii B okazał się fałszywy. W związku z powyższym decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego i procesowego oraz chybione są zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 10, art. 73 art. 77, art. 81 oraz art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, przedstawił zarzuty naruszenia: art. 7, art. 8, art. 16, art. 77 § 1, art. 145 § 1, art. 151 § 1 pkt 2, art. 155, art. 217 § 1 i 2 k.p.a., jak i art. 11 ust. 1 u.k.p. w związku z § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 2016 r. poprzez błędne ustalenie i zebranie materiału dowodowego i w konsekwencji tego naruszenie zasad postępowania administracyjnego, tj. praworządności, prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych, jak i dokonanie wobec tego negatywnej dla skarżącego weryfikacji dokumentów. Jednocześnie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak też zasądzenie kosztów postępowania oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawił argumenty na poparcie zarzutów. Podkreślił przy tym, że kursant nie posiada żadnych dodatkowych, a tym bardziej szerszych niż starosta, możliwości kontroli bądź nadzoru szkoły nauki jazdy. Wobec tego przekonanie, że podmiot taki działa zgodnie z zasadami prawa i w jego granicach uznać należy za w pełni uzasadnione, gdyż znajduje się on pod nadzorem państwa, do którego obywatel ma prawo żywić zaufanie. W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 7 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1280/22, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej polega na ocenie zgodności zaskarżonej decyzji z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) i art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."). Sąd administracyjny kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym (art. 133 p.p.s.a.). Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia w tym zakresie całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym. Na zasadzie art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Oznacza to, że to rolą organu administracji jest rozstrzygnięcie o prawach czy obowiązkach strony stosunku administracyjnego na podstawie norm prawa materialnego i w ustalonym w tym postępowaniu stanie faktycznym. Zadaniem zaś sądu administracyjnego jest sprawdzenie, czy postępowanie organu odpowiadało wymogom formalnym i czy w ustalonym stanie faktycznym prawidłowo zastosowano przepisy prawa materialnego. Sąd administracyjny nie przyznaje uprawnień, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub prawa procesowego mających wpływ na wynik sprawy, uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Dodatkowo Sąd może także umorzyć postępowanie administracyjne, gdy stwierdzi podstawy ku temu (art. 145 § 3 p.p.s.a.), a także jest władny wskazać sposób rozstrzygnięcia w przypadku, o którym mowa w art. 145a § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Skarga niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., na wniosek organu przy braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez skarżącego. Postępowanie toczące się przed organami administracji publicznej zakończone zaskarżoną decyzją zainicjowane zostało postanowieniem organu I instancji, mocą którego wznowiono z urzędu postępowanie w przedmiocie uprawnień skarżącego do kierowania pojazdami kategorii B. Organ I instancji, wydając decyzję uchylającą własną decyzję o wydaniu prawa jazdy i jednocześnie odmawiając wydania prawa jazdy kategorii B, powołał się na przesłankę zawartą w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., a więc na okoliczność sfałszowania dowodów, w oparciu o które ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Fakt ów wynikał z treści orzeczenia sądu powszechnego, na mocy którego skazano osobę prowadzącą ośrodek szkolenia kierowców za popełnienie przestępstwa polegającego na poświadczeniu nieprawdy odnośnie przeprowadzonych zajęć i szkoleń. Argumentację tę utrzymało SKO zauważając, że skoro sfałszowano dokumentację dotyczącą kursu na prawo jazdy, to pozostałe czynności związane z uzyskaniem uprawnień do kierowania pojazdami automatycznie obarczone są wadą wykluczającą uzyskanie tych uprawnień. Natomiast sfałszowanie dokumentacji dotyczącej kursu na prawo jazdy powoduje, że nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 11 ust.1 pkt 3 u.k.p. do otrzymania prawa jazdy. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji Sąd wziął pod uwagę stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte wyrokach z dnia 25 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 145/23, sygn. akt II GSK 242/23 i sygn. akt II GSK 246/23, które zapadły w sprawach o stanie faktycznym opartym na prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w M. Wydział [...] Karny sygn. akt [...] wznowionych z urzędu postępowań, dotyczących uprawnień do kierowania pojazdami. W uzasadnieniach tych wyroków NSA zwrócił przede wszystkim uwagę na zasadę trwałości decyzji ostatecznych wynikającej z art. 16 § 1 k.p.a. i fakt, że nie ma ona charakteru bezwzględnego z uwagi m.in. na funkcjonowanie trybów nadzwyczajnych, które ja przełamują. Należy do nich niewątpliwie instytucja wznowienia postępowania zawarta w rozdziale 12 Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 145-art. 152). W ocenie NSA "wobec jednoznacznej treści art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz jego imperatywnego charakteru, a ponadto wobec nakazu ścisłej wykładni tego przepisu, jako normy kompetencyjnej (co odnosi się także do art. 151 § 1 pkt 1 i art. 151 § 2 k.p.a.), należy zakwestionować prawidłowość stanowiska Sądu pierwszej instancji, z którego wynika, że do zakresu tak określonych kompetencji orzeczniczych organu administracji publicznej należy obowiązek oceny skutków uchylenia decyzji wadliwej, w odniesieniu do której stwierdzono podstawy do jej uchylenia we wznowionym postępowaniu, o których mowa w art. 145 § 1 k.p.a., a ponadto obowiązek stosowania art. 7 k.p.a., w dalszej konsekwencji obowiązek wyważania interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, co z kolei zamknąć można w stwierdzeniu, "czy warto i czy należałoby uchylić decyzję wydaną w postępowaniu dotkniętym wadą wznowieniową". Ponadto, NSA zwrócił uwagę na treść art. 11 u.k.p. "z którego wynika - niezależnie od tego, że przesłanki, o których w nim mowa mają charakter łączny - że warunkiem koniecznym jej podjęcia jest m.in. odbycie przez osobę, która wystąpiła z wnioskiem o wydanie prawa jazdy, szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy danej kategorii (pkt 3), potwierdzonego zaświadczeniem, o którym mowa w art. 27 ust. 4 wymienionej ustawy." Zdaniem NSA, "Jeżeli zaświadczenie, zgodnie z przepisem art. 217 § 1 kpa., do którego należy się odwołać w omawianym kontekście, stanowi urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego, a jego walor należy oceniać w kategoriach wyrażania prawdy obiektywnej, co do faktów lub prawa - jest ono bowiem oświadczeniem wiedzy potwierdzającym istnienie (w określonym czasie) określonych faktów lub stanu prawnego, co oznacza, że jest tym samym ich pochodną - to wobec celu oraz funkcji wydawania zaświadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami, nie może i nie powinno budzić żadnych wątpliwości to, że brak korespondencji treści wymienionego zaświadczenia z rzeczywistymi faktami lub stanem prawnym i potwierdzenie w nim "faktów" lub "stanu prawnego", które w rzeczywistości nie zaistniały oznacza, że pozbawione jest ono jakiegokolwiek waloru dowodowego. Jeżeli wymienione zaświadczenie jest nieprawdziwe, albowiem jego treść została sfałszowana, to wobec określonych art. 11 u.k.p. pozytywnych przesłanek wydania decyzji, o której w nim mowa, trzeba stwierdzić, że takie zaświadczenie nie mogło stanowić podstawy oceny odnośnie do zaktualizowania się tej koniecznej przesłanki, którą jest odbycie przez wnioskodawcę szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy danej kategorii ( ust. 1 pkt 3). Stwierdzenie prawomocnym wyrokiem, że istotne dla sprawy okoliczności faktyczne odnoszące się do wymogu odbycia szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy danej kategorii zostały przeprowadzone na podstawie dowodów, które okazały się fałszywe, nie mogło zostać ocenione inaczej, jak tylko jako zaistnienie podstawy wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., a w konsekwencji, jako zaktualizowanie się przesłanek wydania decyzji o treści określonej w art. 151 § 1 pkt 2 Kpa." Ponadto, NSA odwołał się do treści art. 11 p.p.s.a. i przywołał swój wyrok z dnia 8 października 2014 r., sygn. akt I FSK 1557/13, w którym wyraził pogląd, że "związanie sądu administracyjnego ustaleniami wyroku karnego wynikającymi z art. 11 p.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że przepis ten zakazuje sądowi podważania ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego oraz nakazuje akceptację ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami wyroku skazującego." Wskazane wyżej wyroki NSA i stanowisko zawarte w ich uzasadnieniach stały się dla Sądu punktem odniesienia w kontrolowanej obecnie sprawie. Niewątpliwie przedmiotem badania Sądu była ocena prawidłowości prowadzonego przez organy postępowania wznowieniowego. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny prawa "Obowiązek rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej wynika z przedmiotu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które według rozwiązań przyjętych w k.p.a. nie jest tylko postępowaniem weryfikacyjnym, ale obejmuje również rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej (art. 149 § 2). Wynik tego postępowania musi nastąpić w formie decyzji rozstrzygającej istotę sprawy" (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks..., s. 869). Powołane wyżej stanowisko znajduje również poparcie w szerokim orzecznictwie sądów administracyjnych (vide wyroki NSA: z dnia 26 września 1983 r., sygn. akt I SA 634/83, z dnia 8 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1649/09). W konsekwencji takie stanowisko oznacza, że organ prowadzący postępowanie wznowieniowe najpierw rozstrzyga o podstawie wznowienia postępowania a następnie prowadzi postępowanie w kierunku oceny czy istnieją podstawy do wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej. W wyniku przeprowadzonego wznowionego postępowania mogą zapaść następujące rozstrzygnięcia. Po pierwsze, organ może wydać decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej. Decyzja taka może jednak zapaść jedynie na podstawie dokonanych w ramach wznowionego postępowania ustaleń faktycznych. Zgodnie ze stanowiskiem zawartym w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 11 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Po 974/19: "Sens uregulowania zawartego w k.p.a. polega na braku możliwości przejścia do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, gdy stwierdzi się, że nie zaistniała żadna z podstaw wznowienia postępowania. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej może być podjęta po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i dowodowego, w wyniku którego jednoznacznie można stwierdzić, że nie istniały określone w k.p.a. podstawy wznowienia postępowania". Po drugie w postępowaniu wznowieniowym może również zapaść decyzja uchylająca decyzję dotychczasową i orzekająca na nowo o istocie sprawy. "Kompetencja ta realizowana jest wówczas, gdy organ stwierdzi istnienie którejś z podstaw wznowienia, a nie wystąpi żadna z negatywnych przestanek określonych w art. 146, wykluczająca uchylenie tej decyzji. W tym przypadku obowiązek rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej wynika bezpośrednio z przedmiotu postępowania w sprawie wznowienia, które wedle rozwiązań przyjętych w przepisach Kodeksu nie jest tylko postępowaniem weryfikacyjnym, ale obejmuje również rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy (art. 149 § 2). Spełniając powyższy obowiązek, organ administracji publicznej nie wydaje jednak w tym zakresie dwóch odrębnych decyzji, lecz w jednej decyzji - kończącej postępowanie w sprawie wznowienia - podejmuje dwa rozstrzygnięcia, z których jedno uchyla dotychczasową decyzję, drugie zaś ponownie rozstrzyga sprawę administracyjną co do jej istoty."(Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023). Przenosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać bezspornie, że w świetle orzeczenia sądu karnego zaktualizowała się przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., a to oznacza, w świetle brzmienia art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., że organ I instancji nie mógł odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej. Mógł jedynie i to zrobił wydać decyzję w oparciu o art. 152 § 1 pkt 2 k.p.a. W sprawie nie zaktualizowały się również przesłanki wydania decyzji określonej w art. 151 § 2 k.p.a. Niewątpliwie w zaistniałej sytuacji organ I instancji zobowiązany był do przeprowadzenia postępowania w kierunku ponownego rozstrzygnięcia sprawy, tj. rozpoznania wniosku skarżącego o wydanie prawa jazdy. Pozytywne załatwienie wniosku warunkowane jest treścią art. 11 u.k.p., który określa przesłanki konieczne do wydania takiej decyzji. Przesłanki te mają charakter łączny a jedną z nich jest odbycie przez osobę, która wystąpiła z wnioskiem o wydanie prawa jazdy, szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy danej kategorii (ust. 1 pkt 3), potwierdzonego zaświadczeniem, o którym mowa w art. 27 ust. 4 u.k.p. W kontekście kontrolowanej sprawy Sąd dostrzega również drugą z przesłanek wynikającą z treści art. 11 u.k.p., którą jest zdanie egzaminu państwowego wymaganego do uzyskania prawa jazdy odpowiedniej kategorii, ponieważ przystąpienie do tego egzaminu jest możliwe po spełnieniu przez osobę ubiegająca się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami wymagań określonych w art. 50 u.k.p. Jednym z wymagań przystąpienia do egzaminu państwowego jest posiadanie zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia w ośrodku szkolenia kierowców. Stwierdzenie przez sąd karny sfałszowania dokumentu urzędowego, jakim jest zaświadczenie o odbyciu wymaganego prawem szkolenia uruchamia tym samym dwa postępowania, jedno w zakresie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy zgodnie z art. 72 u.k.p., a drugie dotyczące wznowienia postępowania w sprawie wydania prawa jazdy, co miało miejsce w badanej sprawie. W ocenie Sądu, nie ma zatem możliwości sanowania w ramach prowadzonego postępowania wznowieniowego braku zgodnego ze stanem rzeczywistym zaświadczenia o odbyciu szkolenia w ośrodku szkolenia kierowców, które okazało się fałszywe. Stwierdzony przez sąd karny fałsz intelektualny wydanego przez ośrodek szkolenia kierowców zaświadczenia, czyli potwierdzenia nieprawdy o odbytym szkoleniu w wymiarze i zakresie zgodnym z przepisami prawa, uniemożliwia organowi administracji prowadzenie w tym zakresie postępowania dowodowego, który związany jest wyrokiem karnym nie tyle w jego zakresie podmiotowym (bo przecież wyrok karny nie dotyczył skarżącego), ale właśnie w zakresie stwierdzonego w postępowaniu karnym czynu karalnego (opisanego w wyroku karnym). W pkt 62 wyroku sąd karny uznał, iż oskarżony mim. cyt. "poświadczył nieprawdę, co do okoliczności mających znaczenie prawne, a to faktu odbycia przez w/wym kursanta wymaganych przez art. 23 ust. 2 pkt. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami zajęć (...), przy czym dopuścił się tego czynu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej (...)" (cytat). W tej sytuacji, organy orzekające w sprawie nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który uzasadniałby wyeliminowanie z obrotu zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Nadto, wskazać przyjdzie, że analogiczne stanowisko zostało zaprezentowane m.in. w wyrokach tut. Sądu: z dnia 21 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 1173/22, z dnia 17 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 1311/22, z dnia 18 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 1504/22. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł, jak w sentencji. Powołane orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI