II SA/GL 1269/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2019-11-21
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pojazd zabytkowyrejestracja pojazduprawo o ruchu drogowymustawa o muzeachinwentarz muzealiówwspółwłasnośćsamochód zabytkowyinstalacja gazowaSKOWSA

WSA w Gliwicach oddalił skargę prokuratora na decyzję SKO, uznając, że wpis pojazdu do inwentarza muzealiów, nawet przy współwłasności, jest wystarczający do rejestracji jako pojazd zabytkowy.

Prokurator zaskarżył decyzję SKO, która uchyliła odmowę rejestracji pojazdu zabytkowego. Głównym zarzutem było to, że pojazd nie stanowił wyłącznej własności muzeum, a jedynie współwłasności z niewielkim udziałem założyciela. Sąd uznał jednak, że współwłasność jest wystarczająca do uznania pojazdu za muzealium, a montaż instalacji gazowej nie stanowi przeszkody do rejestracji jako zabytkowy.

Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Rejonowego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta Z. o odmowie rejestracji pojazdu jako zabytkowego. Organ I instancji odmówił rejestracji, uznając, że wpis pojazdu do inwentarza muzealiów nie był prawidłowy, a montaż instalacji gazowej naruszał wymóg zachowania pierwotnego stanu historycznego. SKO uchyliło tę decyzję, uznając, że przedłożony dokument z Muzeum Motoryzacji w B. potwierdza wpis pojazdu do inwentarza muzealiów zgodnie z przepisami, a współwłasność pojazdu przez założyciela muzeum jest wystarczająca. Prokurator zarzucił błędną wykładnię przepisów dotyczących własności muzeum, wpisu do inwentarza, kwalifikacji pojazdu jako zabytkowego oraz naruszenie przepisów k.p.a. i k.c. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, że współwłasność rzeczy ruchomej przez podmiot tworzący muzeum jest wystarczająca do uznania jej za muzealium w rozumieniu ustawy o muzeach i prawa o ruchu drogowym. Podkreślono, że sąd rejestrujący pojazd nie jest organem właściwym do weryfikacji prawidłowości wpisu do inwentarza muzealiów, a kwestie te leżą w gestii nadzoru ministra właściwego do spraw kultury. Sąd stwierdził również, że montaż instalacji gazowej nie stanowi przeszkody do rejestracji pojazdu jako zabytkowego, a przepisy dotyczące badań technicznych pojazdów zabytkowych nie wykluczają takiej rejestracji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, współwłasność pojazdu przez podmiot tworzący muzeum jest wystarczająca do uznania go za muzealium i spełnia wymóg wpisu do inwentarza muzealiów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że współwłasność jest szczególną postacią własności i odnosi się do niej reżim prawny własności. Wpis do inwentarza muzealiów przez współwłaściciela jest zatem zgodny z ustawą o muzeach i prawem o ruchu drogowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

p.r.d. art. 72

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Określa dokumenty niezbędne do rejestracji pojazdu, w tym dla pojazdów zabytkowych.

p.r.d. art. 2 § pkt 39

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Definicja pojazdu zabytkowego, wskazująca na wpis do rejestru zabytków, wojewódzkiej ewidencji zabytków lub inwentarza muzealiów.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych art. § 2 § ust. 7

Wymienia dokumenty wymagane do rejestracji pojazdu zabytkowego, w tym potwierdzenie wpisu do rejestru zabytków, ewidencji lub inwentarza muzealiów.

u.o.m. art. 21 § ust. 1a

Ustawa z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach

Definicja muzealiów, wskazująca, że są to rzeczy ruchome stanowiące własność podmiotu, który utworzył muzeum, oraz wpisane do inwentarza muzealiów.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do uchylenia decyzji i zobowiązania organu I instancji do wydania decyzji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.c. art. 83

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący pozorności czynności prawnej.

p.r.d. art. 81 § ust. 10

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Dotyczy zwolnienia z badań okresowych dla pojazdów zabytkowych.

p.r.d. art. 66 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Ogólny wymóg dotyczący budowy, wyposażenia i utrzymania pojazdu w stanie zapewniającym bezpieczeństwo.

p.r.d. art. 81 § ust. 16

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Delegacja do wydania przepisów wykonawczych dotyczących badań technicznych pojazdów zabytkowych.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa kognicję sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o oddaleniu skargi.

u.o.d.t. art. 14 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym

Dotyczy zezwolenia na eksploatację urządzeń technicznych.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu art. § 1 § lit. f

Wskazuje, że zbiorniki na gaz skroplony lub sprężony służące do zasilania silników w pojazdach podlegają dozorowi technicznemu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Współwłasność pojazdu przez podmiot tworzący muzeum jest wystarczająca do uznania go za muzealium. Organ rejestrujący pojazd nie jest uprawniony do weryfikacji prawidłowości wpisu do inwentarza muzealiów. Montaż instalacji gazowej nie stanowi przeszkody do rejestracji pojazdu jako zabytkowego.

Odrzucone argumenty

Pojazd nie stanowi wyłącznej własności muzeum, a jedynie współwłasności. Montaż instalacji gazowej narusza wymóg zachowania pierwotnego stanu historycznego pojazdu. Umowa sprzedaży udziału we współwłasności jest pozorna.

Godne uwagi sformułowania

sąd rejestrujący pojazd nie może czynić własnych ustaleń na okoliczności objęte wymaganymi dokumentami współwłasność stanowi szczególną postać własności organ rejestrujący pojazd nie jest uprawniony do weryfikacji zasadności wpisu do inwentarza muzealiów

Skład orzekający

Bonifacy Bronkowski

przewodniczący

Łucja Franiczek

członek

Tomasz Dziuk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rejestracji pojazdów zabytkowych, w szczególności kwestii własności muzealiów i wpływu modyfikacji technicznych na status zabytkowy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wpisu do inwentarza muzealiów i współwłasności, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych kontekstach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa porusza ciekawy problem prawny dotyczący definicji pojazdu zabytkowego i wymogów formalnych jego rejestracji, co jest istotne dla właścicieli pojazdów zabytkowych i kolekcjonerów.

Czy współwłasność pojazdu wystarczy, by zarejestrować go jako zabytek? WSA rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 1269/19 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2019-11-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-09-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Bonifacy Bronkowski /przewodniczący/
Łucja Franiczek
Tomasz Dziuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
I OSK 1171/20 - Wyrok NSA z 2024-03-22
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1990
art. 2 pkt 39, art. 72
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędzia NSA Łucja Franiczek, Protokolant Specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2019 r. sprawy ze skargi Prokuratora A w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu zabytkowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta Z. odmówił zarejestrowania na rzecz M.S. (zwanej dalej: "skarżącą) oraz D.L. (zwanego dalej: współwłaścicielem) pojazdu marki [...] nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji organ podniósł, że skarżąca wraz z drugim współwłaścicielem wnosili o rejestrację wskazanego powyżej samochodu jako pojazdu zabytkowego. Jednak w ocenie organu wpis pojazdu do inwentarza muzealiów nie został dokonany w sposób prawidłowy i zgodny z przepisami, a tylko taki wpis może stanowić podstawę do rejestracji samochodu jako pojazdu zabytkowego. Organ I instancji sprzeciwił się także zarejestrowaniu pojazdu jako zabytkowego z tej przyczyny, że zamontowanie w nim instalacji gazowej nie spełnia wymogu zachowania pojazdu w jego pierwotnym stanie historycznym.
W odwołaniu na powyższą decyzję skarżąca oraz współwłaściciel pojazdu zarzucili, że organ I instancji powołuje się na nieaktualne przepisy, dopuścił się wielu naruszeń prawa, a także zarzucili brak podstaw prawnych do odmowy zarejestrowania pojazdu.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach uchyliło decyzję organu I instancji w całości i zobowiązało ten organ do wydania decyzji o zarejestrowaniu spornego pojazdu na rzecz skarżącej oraz drugiego współwłaściciela.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium najpierw przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przytoczyło przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1990 ze zm.) dotyczące rejestracji pojazdu, w tym art. 72 tej ustawy wskazujący dokumenty niezbędne do dokonania rejestracji pojazdu. Kolegium zaakcentowało, że spór dotyczy art. 72 ust. 3 ustawy. Przepis ten stanowi, że w przypadku rejestracji pojazdu zabytkowego dodatkowo konieczny jest dokument potwierdzający spełnienie wymagań, o których mowa w art. 2 pkt 39 ustawy. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, pojazd zabytkowy to pojazd, który na podstawie odrębnych przepisów został wpisany do rejestru zabytków lub znajduje się w wojewódzkiej ewidencji zabytków, a także pojazd wpisany do inwentarza muzealiów, zgodnie z odrębnymi przepisami. Z normy § 2 ust. 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2355 ze zm.) wynika, że w przypadku zgłoszenia do pierwszej rejestracji pojazdu zabytkowego, do wniosku o rejestrację właściciel pojazdu dołącza:
1) uwierzytelnioną kopię decyzji w sprawie wpisania pojazdu do rejestru zabytków lub dokument potwierdzający ujęcie pojazdu w wojewódzkiej ewidencji zabytków albo potwierdzający wpisanie pojazdu do inwentarza muzealiów, zgodnie z odrębnymi przepisami;
2) zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu co do zgodności z warunkami technicznymi pojazdu zabytkowego oraz protokół oceny stanu technicznego pojazdu zabytkowego, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 81 ust. 16 ustawy.
W kontekście powyższej regulacji prawnej Kolegium ustaliło, że do wniosku o rejestrację pojazdu strony postępowania przedłożyły dokument z [...]., wystawiony przez Dyrektora Muzeum Motoryzacji (w organizacji) w B. , jednocześnie współwłaściciela pojazdu w 0,5%. W treści tego dokumentu potwierdzono, że przedmiotowy samochód osobowy o numerze VIN zgodnym z wnioskiem o rejestrację ujęty jest w Inwentarzu Muzealiów Muzeum Motoryzacji w B. (karta inwentarzowa ruchomych zabytków techniki nr [...]), jako pojazd kolekcjonerski klasy [...] zgodnie z przepisami dotyczącymi ewidencjonowania dóbr kultury w muzeach. Z dokumentu tego wynika, że pojazd kolekcjonerski klasy [...] posiada cechy pojazdu zabytkowego, zgodnie z ustawą o ochronie i opiece nad zabytkami. W tak ustalonym stanie faktycznym Kolegium przyjęło, że strony postępowania przedłożyły dokument potwierdzający wpisanie pojazdu do inwentarza muzealiów zgodnie z odrębnymi przepisami, a tym samym uznano za spełniony wymóg wynikający z art. 72 ust. 3 ustawy prawo o ruchu drogowym.
Powyższe stanowisko Kolegium poprzedziło analizą zagadnienia wpisu do inwentarza muzealiów, uregulowanego przepisami ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (Dz. U. z 2018 r., poz. 720 ze zm.). W ramach tej analizy Kolegium wskazało, że zgodnie z treścią art. 21 ust. 1a ustawy o muzeach, w przypadku muzeum nieposiadającego osobowości prawnej, muzealiami są rzeczy ruchome i nieruchomości stanowiące własność podmiotu, który utworzył muzeum, oraz wpisane do inwentarza muzealiów. Kolegium zaakcentowało, że Muzeum Motoryzacji (w organizacji) w B. jest wpisane do wykazu muzeów prowadzonego w Biuletynie Informacji Publicznej przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego (Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego). Z akt sprawy wynika także, że wskazany pojazd jest współwłasnością osoby, która utworzyła Muzeum. Według Kolegium ustawowy wymóg, by ruchomość stanowiła własność podmiotu, który prowadzi muzeum, jest spełniony także wówczas, gdy zachodzi stosunek współwłasności. Jednocześnie Kolegium wskazało na brak podstaw prawnych do kwestionowania zawartej umowy sprzedaży pojazdu z dnia [...] r., ze względu na wielkość udziału przeniesionego na współwłaściciela wynoszącego jedynie 0,5 %. W konsekwencji Kolegium przyjęło, że strony postępowania przedłożyły dokument potwierdzający wpisanie pojazdu do inwentarza muzealiów zgodnie z odrębnymi przepisami.
Końcowo Kolegium wyjaśniło, że w związku z obowiązkiem wydania decyzji o rejestracji pojazdu na określonym prawem formularzu (§ 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych - Dz. U. z 2017 r., poz. 2355 ze zm.) zaskarżona decyzja została uchylona i przy zastosowaniu przepisu art. 138 § 4 k.p.a. zobowiązano organ I instancji do wydania decyzji o zarejestrowaniu wskazanego pojazdu.
Skargę na decyzję Kolegium wniósł Prokurator Rejonowy w Z., zaskarżając ją w całości i zarzucając naruszenie:
1) § 2 ust. 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych, poprzez jego błędną wykładnię, gdyż nie zostały spełnione przesłanki wskazane w tym przepisie, a których to zaistnienie jest konieczne do rejestracji pojazdu,
2) art 21 ust. 1a ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach, poprzez jego błędną wykładnię, ponieważ sporny pojazd nie stanowi wyłącznej własności podmiotu prowadzącego muzeum, który jest jedynie jego współwłaścicielem,
3) art. 2 pkt 39 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym, gdyż nie zostały spełnione przesłanki pozwalające zakwalifikować w/w pojazd jako zabytkowy,
4) art. 7 k.p.a. ponieważ organ wydając decyzję pominął ten przepis,
5) art. 83 § 1 kodeksu cywilnego, poprzez niezastosowanie tego przepisu, gdyż dowód w postaci umowy sprzedaży pojazdu, na którym oparł się organ II instancji może być dotknięty wadą pozorności,
6) art. 81 ust 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym, poprzez niezastosowanie przez organ II instancji tego przepisu,
7) art. 66 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym poprzez pominięcie przez organ II instancji tego przepisu,
8) art. 14 ust 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym poprzez pominięcie przez organ II instancji tego przepisu,
9) § 1 lit. f rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu poprzez pominięcie przez organ II instancji tego przepisu.
W uzasadnieniu skargi podniesiono pominięcie przez Kolegium faktu, że wpis spornego pojazdu do inwentarza muzealiów został dokonany z naruszeniem prawa. Pojazd ten nie stanowi bowiem własności muzeum, a założyciel muzeum jest jedynie współwłaścicielem tego pojazdu. Tymczasem w świetle przywołanych w skardze stanowisk Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego muzeum powinno być wyłącznym właścicielem pojazdu. Przywołano także stanowisko Ministerstwa Infrastruktury podważające możliwość traktowania jako muzealiów pojazdów, w których tylko 0,5 % własności należy do muzeum. Skarżący zakwestionował także stanowisko Kolegium, zgodnie z którym organ dokonujący rejestracji nie może czynić własnych ustaleń na okoliczności objęte wymaganymi dokumentami. Brak takich ustaleń narusza art. 7 k.p.a. Pod wątpliwość poddana została również kwestia ważności umowy przenoszącej 0,5 % własności pojazdu na założyciela muzeum, przy czym skarżący nie zgodził się stanowiskiem Kolegium o braku podstaw prawnych do zakwestionowania ważności tej umowy ze względu na niewielki udział we współwłasności przeniesiony na założyciela muzeum.
Kolegium nie wzięło także pod uwagę faktu, że w pojeździe zamontowano instalację gazową. Tymczasem rejestracja tego pojazdu jako zabytkowego daje podstawę do zwolnienia go z obowiązku wykonywania okresowych badań technicznych, co stwarza poważane zagrożenie. Ponadto na skutek montażu instalacji gazowej pojazd utracił zabytkowy charakter.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie przedstawiając argumentację zbieżną z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107, t.j. ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325, t.j. ze zm. ) dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylająca decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu zabytkowego i zobowiązująca organ I instancji do wydania decyzji o zarejestrowaniu tego pojazdu.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi powyżej kryteriami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie jest zasadna. Skarga nie zasługuje również na jej uwzględnienie z przyczyn, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę działając z urzędu.
W tym miejscu wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy został zaprezentowany przy okazji omawiania dotychczasowego przebiegu objętego skargą postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania. Ponieważ w świetle wniesionej skargi stan faktyczny ustalony w postępowaniu administracyjnym nie jest sporny, a kwestionowana jest jego ocena, to Sąd po szczegółowym zbadaniu akt administracyjnych poczynione ustalenia dotyczące stanu faktycznego poczytuje jako własne.
Materialnoprawną podstawę dla wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1990 ze zm. – dalej w skrócie: "p.r.d."). oraz aktów wykonawczych wydanych na podstawie tej ustawy. Przepis art. 72 p.r.d. określa na podstawie jakich dokumentów dokonywana jest rejestracja pojazdu. Nie budzi wątpliwości Sądu, iż wskazanie w art. 72 p.r.d. dokumentów, które są niezbędne dla dokonania rejestracji pojazdu oznacza, że postępowanie to ma cechy postępowania sformalizowanego i organ dokonujący rejestracji pojazdu zobowiązany jest wymagać dokumentów wymienionych w tym przepisie. Oznacza to również, że organ dokonujący rejestracji pojazdu nie może czynić własnych ustaleń na okoliczności objęte wymaganymi dokumentami. Organ w ramach prowadzonego postępowania w sprawie rejestracji pojazdu nie może również dokumentów wymienionych w art. 72 ustawy zastąpić innymi dokumentami, pismami, tym samym w tym postępowaniu ustawodawca ograniczył możliwości prowadzenia postępowania dowodowego przez organ, określone w kodeksie postępowania administracyjnego, wskazując enumeratywnie, jakie dokumenty musi przedłożyć wnioskodawca, aby możliwe było zarejestrowanie pojazdu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2016 r. o sygn. akt I OSK 1021/14 – dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).
W odniesieniu do rejestracji pojazdów zabytkowych wymagane jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego spełnienie wymagań, o których mowa w art. 2 pkt 39 p.r.d. Ten ostatni przepis stanowi, że zabytkowym jest pojazd, który na podstawie odrębnych przepisów został wpisany do rejestru zabytków lub znajduje się w wojewódzkiej ewidencji zabytków, a także pojazd wpisany do inwentarza muzealiów, zgodnie z odrębnymi przepisami. Przepis ten zatem wskazuje trzy możliwe podstawy pozwalające na uznanie pojazdu za zabytkowy. Pierwszą jest wpisanie pojazdu do rejestru zabytków. Drugą jest ujęcie pojazdu w wojewódzkiej ewidencji pojazdów. Trzecia podstawą stanowi natomiast wpis do inwentarza muzealiów. Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest to, czy w odniesieniu do pojazdu, stanowiącego przedmiot wniosku o rejestrację, zaistniała trzecia podstawa do uznania za pojazd zabytkowy tj. czy spełniony został wymóg wpisu pojazdu do inwentarza muzealiów. Z trzech wskazanych w art. 2 pkt 39 p.r.d. podstaw do uznania pojazdu za zabytkowy z tej właśnie podstawy we wniosku o rejestrację wywiedziono jego zabytkowy charakter. W celu rozstrzygnięcia powyższej kwestii koniecznym jest sięgnięcie do przepisów ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (obecnie: t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 917 ze zm.). Jak stanowi art. 21 ust. 1a ustawy o muzeach, muzealiami są m.in. rzeczy ruchome stanowiące własność podmiotu, który utworzył muzeum, oraz wpisane do inwentarza muzealiów. Zdaniem skarżącego wymóg, aby rzecz ruchoma była własnością podmiotu, który utworzył muzeum wyklucza, aby za muzealia uznać również te rzeczy, które stanowią jedynie współwłasność tego podmiotu. W ocenie Sądu z takim stanowiskiem zgodzić się nie można. Jak słusznie bowiem wskazało Kolegium współwłasność stanowi szczególną postać własności. Pogląd ten sformułowany na gruncie doktryny prawa cywilnego jest akceptowany także w orzecznictwie sądów administracyjnych. Do współwłasności odnoszą się wszystkie przepisy o własności, chyba że co innego wynika z przepisów dotyczących własności przysługującej kilku osobom. W braku przepisów szczególnych uzasadnione jest stosowanie do współwłasności powszechnych zasad reżimu prawnego własności. Stanowisko to, przyjmowane w orzecznictwie sądów administracyjnych m.in. w wyrokach: WSA w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 1702/17, WSA w Gdańsku z dnia 10 lipca 2019 r., sygn. akt. I SA/Gd 894/19). Jak zauważył WSA w Warszawie w wyroku z dnia 18 października 2017 r. sygn. akt. I SA/Wa 725/17 także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 31 sierpnia 2015 r., sygn. akt SK 26/14, omawiając instytucję współwłasności stwierdził, że w świetle prawa cywilnego współwłasność jest "szczególną postacią prawa własności polegającą na tym, że jedna rzecz stanowi równocześnie przedmiot własności kilku osób, których prawa są, co do istoty, jednakowe" (postanowienie Sądu Najwyższego - dalej: SN - z 17 października 2003 r., sygn. akt IV CK 115/02, Lex nr 602272). W konsekwencji wskazany w art. 21 ust. 1a ustawy o muzeach wymóg, aby rzecz ruchoma była własnością podmiotu, który utworzył muzeum należy uznać za spełniony także wtedy, gdy wskazany w tym przepisie podmiot jest jedynie współwłaścicielem tej rzeczy. Dla zaistnienia współwłasności bez znaczenia pozostają wielkości udziału przysługujące poszczególnym współwłaścicielom. Stąd w ocenie Sądu z punktu widzenia nabycia przez rzecz ruchomą statusu muzealium bez znaczenia pozostaje wielkość udziału we współwłasności, jaki przypada założycielowi muzeum.
Wielkość udziału we współwłasności nabywanego w drodze umowy nie stanowi też - w ocenie sądu - podstawy do tego, aby w ramach postępowania przed sądem administracyjnym możliwe było skuteczne podważanie ważności umowy ze względu na jej rzekomą pozorność, o której mowa w art. 83 kodeksu cywilnego. Jedynie na marginesie wypada zauważyć, że stwierdzenie organu I instancji, że "może pojawić się pytanie, czy wielkość współudziału nie jest tylko pozorna" wbrew wywodom skargi oznacza wyłącznie wątpliwość co do pozorności oznaczenia wielkości udziału, tj. że w rzeczywistości jest on inny niż oznaczony w umowie, a nie dotyczy pozorności samej umowy.
W ocenie Sądu przeszkody do rejestracji spornego pojazdu nie stanowi zamontowana w nim instalacja gazowa.
Po pierwsze montaż tej instalacji, wbrew wywodom skargi, nie daje podstaw do podważania wpisu spornego pojazdu w inwentarza muzealiów. Wpis ten w świetle art. 21 ust. 1a ustawy o muzeach dokonywany jest przez podmiot, który utworzył muzeum. Czynność polegająca na wpisie do inwentarza muzealiów ma charakter materialno-techniczny, a o jej dokonaniu decyduje podmiot wskazany w powyższym przepisie. Wpis ten nie ma charakteru dowolnego i powinien być dokonany w sposób zgody z przepisami ustawy o muzeach. Nie oznacza to jednak, że organ właściwy w sprawie rejestracji pojazdu jest upoważniony do weryfikacji zasadności wpisu do inwentarza muzealiów. W ramach postępowania dotyczącego rejestracji pojazdu organ jest uprawniony do badania wyłącznie tego, czy wspominany wpis został faktycznie dokonany. Badanie prawidłowości tego wpisu i związane z tym zakwestionowanie skuteczności wpisu przez organ właściwy w sprawie rejestracji pojazdu byłoby możliwe wyłączenie wtedy, gdyby ustawodawca wprost przewidział taką możliwość. Oznacza to, że w realiach rozpoznawanej sprawy organ I instancji nie był uprawniony do tego, aby podważać wpis do inwentarza muzealiów ze względu na fakt, że sporny pojazd jest wyposażany w instalację gazową. Jedynie na marginesie wypada zauważyć, że zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o muzeach minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego sprawuje nadzór nad muzeami. W tym celu może dokonywać kontroli ich działalności. Zgodnie natomiast z art. 8 ust. 2 powyższej ustawy w razie rażącego naruszania jej przepisów i statutu muzeum, gdy bezskuteczne okazały się zalecenia usunięcia stwierdzonych uchybień w działalności muzeum, minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego może, w drodze decyzji administracyjnej, zakazać jego dalszej działalności. Decyzję tę podaje się do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty. W świetle przytoczonej regulacji dokonywanie wpisów do inwentarza muzealiów z rażącym naruszeniem ustawy o muzeach może potencjalnie skutkować zakazem dalszego prowadzenia muzeum. Instytucja nadzoru nad muzeami w obecnym stanie prawnym stanowi instrument potencjalnej weryfikacji poprawności wpisów pojazdu do inwentarza muzealiów i brak jest podstaw do tego, aby weryfikacja taka dokonywana była przez organ rozpatrujący wniosek o rejestrację takiego pojazdu.
Po drugie z przywołanego w skardze art. 81 ust. 10 p.r.d. nie wynika zakaz rejestracji jako zabytkowych pojazdów wyposażonych w instalację gazową. Wynikające z tego przepisu zwolnienie z przeprowadzania badań okresowych dotyczy pojazdów zabytkowych bez względu na rodzaj stosowanego w nich paliwa. W kontekście rejestracji pojazdu jako zabytkowego koniecznym jest odróżnienie norm prawnych dotyczących przesłanek takiej rejestracji od norm prawnych, określających konsekwencje rejestracji pojazdu jako zabytkowego. Ta druga kategoria norm nie znajduje zastosowania na etapie rozpatrywania wniosku o rejestrację pojazdu jako zabytkowego. Z tego względu już z samej zasady nie mógł odnieść skutku zarzut naruszenia art. 81 ust. 10 p.r.d., które według skarżącego polegało na niezastosowaniu tego przepisu.
Nie mógł także odnieść skutku zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 1 p.r.d., polegający według skarżącego na pominięciu tego przepisu. Zgodnie z tym przepisem pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę. Trzeba jednak zauważyć, że w art. 66 ust. 5 p.r.d. ustawodawca upoważnił ministra właściwego do spraw transportu do wydania, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz obrony narodowej, rozporządzenia określającego warunki techniczne pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Na podstawie tej delegacji zostało wydane Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Postanowienia tego rozporządzenia nie znajdują jednak zastosowania w odniesieniu do pojazdów zabytkowych, co wynika z § 1 ust. 1 pkt 3 tego rozporządzenia. W odniesieniu do pojazdów zabytkowych delegację do wydania przepisów wykonawczych stanowi art. 81 ust. 16 p.r.d. Zgodnie z tym przepisem minister właściwy do spraw transportu, uwzględniając konieczność zapewnienia bezpiecznego korzystania z pojazdów zabytkowych oraz zakres warunków technicznych tych pojazdów podlegających badaniu, określi, w drodze rozporządzenia, zakres i sposób przeprowadzania badań zgodności tych pojazdów z warunkami technicznymi, wzory dokumentów związanych z tymi badaniami. Na podstawie tej delegacji ustawowej zostało wydane Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie badań co do zgodności z warunkami technicznymi pojazdów zabytkowych (Dz.U z 2013 r. poz. 337). Norma wynikająca z art. 66 ust. 1 pkt 1 p.r.d. ma zatem charakter ogólny i nie daje podstawy do odmowy rejestracji bez wskazania naruszenia normy szczegółowej, z której wynika konkretny warunek techniczny, a takiego w realiach rozpoznawanej sprawy naruszenia Sąd nie stwierdził.
Wbrew zarzutom skargi Kolegium prawidłowo zastosowało normy wynikające § 2 ust. 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych i wobec dołączenia do wniosku o rejestrację wymaganych w świetle tych norm dokumentów zasadnie uznało, że brak jest podstaw do odmowy rejestracji spornego pojazdu jako pojazdu zabytkowego.
Sąd nie podzielił także zarzutu naruszenia art. 14 ust.1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (obecnie: t.j. Dz.U. z 2019, poz. 667). Przepis ten stanowi, że urządzenia techniczne objęte dozorem technicznym, z wyjątkiem urządzeń, o których mowa w art. 15 ust. 1, mogą być eksploatowane tylko na podstawie decyzji zezwalającej na ich eksploatację, wydanej przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego. Zaskarżona decyzja nie narusza również § 1 lit. f Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi zbiorniki na gaz skroplony lub sprężony, służące do zasilania silników spalinowych w pojazdach podlegają dozorowi technicznemu. Zarzuty dotyczące naruszenia powyższych przepisów nie mogły odnieść skutku, gdyż organ dokonujący rejestracji pojazdu nie jest organem uprawnionym do ich zastosowania tj. nie jest organem nadzoru technicznego. Z przepisów tych nie wynika też norma prawna, w świetle której niedopuszczalną byłaby rejestracja spornego pojazdu zabytkowego.
W ocenie Sądu z akt administracyjnych wynika, że postępowanie przed Kolegium zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, przy czym organ ten dokonał prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy. Motywy podjętych rozstrzygnięć zostały natomiast wystarczająco uzasadnione w zaskarżonej decyzji. Mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego zostały także należycie zinterpretowane i zastosowane. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie podzielając żadnego z zarzutów skargi uznał ją za niezasadną i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI