II SA/Gl 1265/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za reklamę wyborczą, uznając, że organy nie rozważyły możliwości odstąpienia od jej wymierzenia.
Sąd uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za umieszczenie reklamy wyborczej niezgodnej z uchwałą krajobrazową. Skarżący argumentował, że inni kandydaci również naruszali przepisy, a reklama została usunięta niezwłocznie. Sąd uznał, że organy nie rozważyły przesłanek do odstąpienia od kary (art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.), co stanowiło naruszenie proceduralne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta C. o nałożeniu kary pieniężnej na M. S. za umieszczenie reklamy wyborczej na elewacji budynku z naruszeniem uchwały krajobrazowej. Reklama zasłaniała okna i miała powierzchnię przekraczającą dopuszczalny format. Skarżący podnosił, że inni kandydaci również naruszali przepisy, a on sam niezwłocznie usunął reklamę po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania, co powinno skutkować odstąpieniem od kary. Sąd zgodził się z zarzutem naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., wskazując, że organy nie rozważyły możliwości odstąpienia od wymierzenia kary. Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia zasady równego traktowania, wskazując, że skarżący świadomie naruszył przepisy. Sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organy miały obowiązek rozważyć możliwość odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., a brak takiego rozważenia stanowi naruszenie proceduralne.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy nie przeprowadziły analizy przesłanek do odstąpienia od kary, co uniemożliwiło kontrolę tej kwestii przez sąd. Obowiązek ten wynika z konieczności wszechstronnego rozpatrzenia sprawy i możliwości zastosowania przepisów łagodzących.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
u.p.z.p. art. 37d § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przewiduje karę pieniężną za umieszczenie tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego niezgodnego z uchwałą krajobrazową.
u.p.z.p. art. 37d § 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa okres, za który nalicza się karę pieniężną – od dnia wszczęcia postępowania do dnia dostosowania lub usunięcia reklamy.
u.p.z.p. art. 37d § 9
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa sposób ustalania wysokości kary pieniężnej, gdy rada gminy nie określiła stawek opłaty reklamowej.
k.p.a. art. 189f § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nakazuje sądowi uchylenie decyzji organu I instancji oraz poprzedzającej ją decyzji.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 37a § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Umożliwia radzie gminy ustalenie zasad sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych w formie uchwały krajobrazowej.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy.
k.p.a. art. 61 § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy zawiadomienia o wszczęciu postępowania z urzędu.
k.p.a. art. 8 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania do organów państwa.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
u.p.o.l. art. 19 § 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Określa stawki części zmiennej i stałej opłaty reklamowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie rozważyły możliwości odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Naruszenie zasady równego traktowania obywateli (uznane za bezzasadne przez sąd). Błędne ustalenie daty wszczęcia postępowania (sąd uznał datę wszczęcia za prawidłową).
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie może bowiem zastępować, czy wyręczać organu administracji publicznej. To na stronie postępowania administracyjnego ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności, na podstawie których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Świadomie złamał zasady lokowania reklam wyborczych, co jasno wynika z treści odwołania. Taka postawa nie może korzystać z ochrony prawnej.
Skład orzekający
Stanisław Nitecki
przewodniczący
Wojciech Gapiński
sprawozdawca
Grzegorz Dobrowolski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązku rozważenia odstąpienia od kary pieniężnej w sprawach naruszenia uchwał krajobrazowych oraz ustalanie daty wszczęcia postępowania administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia uchwały krajobrazowej i nałożenia kary pieniężnej, z uwzględnieniem okoliczności usunięcia naruszenia i świadomości strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu reklam w przestrzeni publicznej i interpretacji przepisów dotyczących kar pieniężnych, co jest interesujące dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i nieruchomościami.
“Kara za reklamę wyborczą uchylona. Sąd wskazuje na błędy organów w ocenie sytuacji.”
Dane finansowe
WPS: 1009 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 1265/24 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2025-02-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-09-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Grzegorz Dobrowolski Stanisław Nitecki /przewodniczący/ Wojciech Gapiński /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6159 Inne o symbolu podstawowym 615 Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 977 art. 37d ust. 1, 4 , 9 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Protokolant specjalista Marta Zemlińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2025 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 23 lipca 2024 r. nr SKO.II/426/80/2024 w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu umieszczenia reklamy wyborczej na nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta C. z dnia 5 czerwca 2024 r. nr [...]; 2. zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz skarżącego kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej – SKO, Kolegium) decyzją z dnia 23 lipca 2024 r. nr SKO.II/426/80/2024, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm. – dalej k.p.a.) oraz art. 37d ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 977 z późn. zm. – dalej u.p.z.p.), po rozpoznaniu odwołania M. S. (dalej – Ukarany, Skarżący), utrzymało w mocy decyzję nr [...] Burmistrza Miasta C. (dalej – organ I instancji, Burmistrz Miasta) z dnia 5 czerwca 2024 r. znak [...], którą wymierzono M. S. karę pieniężną w wysokości 1.009 zł za okres od dnia 5 kwietnia 2024 r. (data wszczęcia postępowania w sprawie) do dnia 7 kwietnia 2024 r. (usunięcie reklamy) z tytułu umieszczenia reklamy wyborczej na elewacji budynku znajdującego się w C. przy ul [...], na działce nr [...] obręb [...] C. Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z dnia 4 kwietnia 2024 r. poinformowano Skarżącego, który był pełnomocnikiem wyborczym Komitetu Wyborczego Wyborców – Samorządowcy Powiatu [...], że przedmiotowa reklama narusza § 21 pkt 1 lit. a i pkt 3 lit. a załącznika uchwały Rady Miejskiej C. Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie ustalenia zasad i warunków sytuowania na terenie C. obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z [...] r. poz. [...] – dalej uchwała krajobrazowa). Mianowicie poinformowano, że przesłania ona okna budynku, a ponadto jej powierzchnia przekracza 3 m2. W piśmie tym zawarto także wezwanie do niezwłocznego usunięcia reklamy. Z kolei pismem z dnia 5 kwietnia 2024 r. poinformowano Ukaranego o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za umieszczenie spornej reklamy. W trakcie obecności Skarżącego w siedzibie organu I instancji poinformował on, że reklama wyborcza została zdjęta z budynku w nocy w dniu 7 kwietnia 2024 r. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Burmistrz Miasta decyzją nr [...] z dnia 5 czerwca 2024 r. wymierzył Skarżącemu karę pieniężną w wysokości 1.009 zł za okres od 5 do 7 kwietnia 2024 r. z tytułu umieszczenia reklamy wyborczej na elewacji budynku znajdującego się w C. przy ul [...]. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono przebieg postępowania, jak również stan prawny znajdujący zastosowanie w sprawie. Podkreślono, że reklama wyborcza naruszyła § 21 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 załącznika do uchwały krajobrazowej. Zasłania ona bowiem okna budynku, a jej powierzchnia przekracza 3 m2. Wskazano, że dokonany pomiar reklamy wykazał, że miała ona powierzchnię 14,52 m2 (6,6 m x 2,2 m). Wyjaśniono także, że karę wyliczono na podstawie art. 37d ust. 9 u.p.z.p., gdyż Rada Miejska C. nie określiła wysokości stawek opłaty reklamowej, o której mowa w art. 37d ust. 1 u.p.z.p. W odwołaniu z dnia 18 czerwca 2024 r. Ukarany zarzucił rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnemu brak obiektywizmu w stosunku do jego osoby, a także wybiórcze i niesprawiedliwe traktowanie kandydatów w zależności od komitetu wyborczego oraz stosowanie uchwały krajobrazowej, która w części została uchylona. W motywach odwołania Skarżący podniósł, że stosował się do uregulowań uchwały krajobrazowej. Jednak wobec stwierdzenia wielu przypadków jej naruszenia uznał, że jej obowiązywanie zostało zawieszone na czas kampanii wyborczej. Z tego względu zdecydował się na wyeksponowanie reklamy we wspomnianym miejscu. W jego ocenie, w przedstawionych okolicznościach skierowanie do jego osoby obowiązku usunięcia reklamy wyborczej i nałożenie kary pieniężnej stanowi o dyskryminacji. Końcowo Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 37d ust. 4 u.p.z.p. w związku z art. 61 § 4 k.p.a. Otóż w jego opinii, datą wszczęcia postępowanie z urzędu nie jest dzień sporządzenia zawiadomienia o tym fakcie, a dzień jego doręczenia stronie. Kolegium nie przychylając się do argumentacji odwołania, decyzją z dnia 23 lipca 2024 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy oraz obowiązujący stan prawny w zakresie kar pieniężnych za nielegalne reklamy. Zwrócono uwagę, że celem uchwały krajobrazowej, o której mowa w art. 37a ust. 1 u.p.z.p., jest uporządkowanie przestrzeni publicznej. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Burmistrza Miasta o naruszeniu przez Skarżącego § 21 pkt 1 lit. a i pkt 3 lit. a załącznika uchwały krajobrazowej, jak również zgodził się, że zaistniały podstawy do nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 37d ust. 1 u.p.z.p., na zasadach określonych w art. 37d ust. 9 u.p.z.p. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego daty wszczęcia z urzędu postępowania zauważono, że przepisy prawa nie regulują tej materii. Wyjaśniono jednak, że w judykaturze przyjmuje się, że co do zasady następuje ono z chwilą podjęcia pierwszej czynności w sprawie przez organ administracji publicznej. Zawiadomienie natomiast o czynnościach organu jest wymogiem niezbędnym dla poinformowania o podjętych czynnościach, lecz nie determinuje daty wszczęcia postępowania. Nie ma wobec tego decydującego znaczenia data doręczenia tego zawiadomienia stronie, gdyż to nie zawiadomienie, tylko dokonana przez organ czynność wszczyna postępowanie. W tym kontekście Kolegium wskazało, że w dniu 4 kwietnia 2024 r. pracownicy organu I instancji przeprowadzili kontrolę zgodności usytuowania reklam z zasadami i warunkami uchwały krajobrazowej stwierdzając jej naruszenie. Z kolei pismem z dnia 5 kwietnia 2024 r. zawiadomiono Ukaranego o wszczęciu postępowania. W związku z tym – zdaniem organu odwoławczego - że dopełniono warunku zawiadomienia Skarżącego o czynności organu i ze względu na fakt skutecznego doręczenia zawiadomienia, prawidłowo organ I instancji uznał, że karę należy naliczyć od 5 kwietnia 2024 r. W skardze z dnia 23 sierpnia 2024 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnej w Gliwicach, Ukarany zarzucił decyzji Kolegium: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 37d ust. 1 u.p.z.p. poprzez wymierzenie Skarżącemu kary pieniężnej w sytuacji, gdy zaszły przesłanki do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej; 2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: – art. 189f § 1 pkt 1 w związku z art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na pominięciu szeregu szczególnych okoliczności sprawy istotnych dla oceny przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa, w tym przede wszystkim dobrowolnie podjętych przez Skarżącego działań w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa (w postaci natychmiastowego demontażu tablic reklamowych objętych postępowaniem po 3 dniach od wydania zawiadomienia o wszczęciu postępowania), skali ingerencji w krajobraz jako dobra prawnie chronionego (która była znikoma wobec jedynie częściowego naruszenia postanowień uchwały, a także estetyki okolicy w okresie kampanii wyborczej); – art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny dowodów i uznanie, że należało nałożyć karę na Skarżącego za wywieszenie reklamy wyborczej, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, czy prawidłowo obliczono powierzchnię zawieszonej na budynku reklamy; – art. 37d ust. 4 u.p.z.p. w związku z art. 61 § 4 k.p.a. poprzez jego wadliwą wykładnię polegającą na uznaniu, że datą wszczęcia postępowania z urzędu, od której nalicza się karę pieniężną za umieszczenie tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego niezgodnie z przepisami uchwały krajobrazowej jest dzień sporządzenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania z urzędu, w sytuacji gdy datą wszczęcia postępowania z urzędu, w świetle wskazanego przepisu, jest dzień doręczenia stronie przedmiotowego zawiadomienia; – art. 8 § 1 i 2 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe niezastosowanie w sprawie i naruszenie zasady pogłębiania zaufania i równego traktowania obywateli poprzez wymierzenie Skarżącemu kary pieniężnej, podczas gdy innym osobom prowadzącym kampanię wyborczą i naruszającym zapisy uchwały krajobrazowej nie zostały nałożone kary; – art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy decyzja ta winna zostać uchylona, bowiem Skarżący niezwłocznie usunął reklamę, a skala naruszenia prawa była znikoma. Wobec tych zarzutów Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. W skardze zawarto również żądanie wstrzymania wykonalności decyzji obu instancji na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.). W uzasadnieniu skargi Ukarany wyraził stanowisko, że uchwała krajobrazowa służyć winna uporządkowaniu reklam komercyjnych, natomiast nie powinna oddziaływać na reklamy wyborcze. Ponadto gminy nie powinny wykorzystywać instrumentów związanych z uchwałą krajobrazowych do celów zarobkowym, lecz do prawidłowego kształtowanie ładu przestrzennego. Twierdzenie o podstawach odstąpienia od nałożenia kary (art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.) uargumentowano tym, że reklama została usunięta dobrowolnie i niezwłocznie po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego, przez co również zaprzestano naruszania prawa. Ponadto reklama ta nie wyróżniała się na tle innych reklam wyborczych. Dodatkowo Skarżący zauważył, że stwierdził bardzo dużą ilość reklam wyborczych, które naruszały uchwałę krajobrazową. W odniesieniu do tej ostatniej okoliczności Skarżący wskazał, że z udzielonej mu informacji publicznej wynika, że nikt poza nim nie został ukarany. To z kolei świadczy o naruszeniu zasady równego traktowania obywateli oraz zasady pogłębiania zaufania do organów administracji. Ukarany podniósł również, że nie wyjaśniono w jaki sposób obliczono powierzchnię reklamy (nie udokumentowano tego w odpowiedni sposób), co rodzi jego wątpliwości co do prawidłowości dokonanych pomiarów. W końcowej części Ukarany podtrzymał swoje stanowisko, co do tego, że wszczęcie postępowania administracyjnego następuje w dacie doręczenia stronie zawiadomienia o tym fakcie. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sprawy jest kontrola rozstrzygnięcia organu administracji, którym wymierzono Skarżącemu karę pieniężną za umieszczenie reklamy wyborczej z naruszeniem uchwały krajobrazowej. Ukarany kwestionuje zasadność tej decyzji w sytuacji, gdy inni kandydaci w wyborach samorządowych także lokowali swe reklamy w sposób niezgodny ze wspomnianym aktem prawa miejscowego. Nadto podkreślił, że reklama została usunięta niezwłocznie po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Okoliczność ta – w ocenie Skarżącego - świadczy o zaprzestaniu naruszeniu prawa i znikomości tego naruszenia. W konsekwencji, w opinii Ukaranego, zaistniały przesłanki do odstąpienia od nakładania kary z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Ponadto Skarżący kwestionuje prawidłowość naliczenia kary wobec przyjęcia przez organy obu instancji, że datą wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego jest dzień podjęcia pierwszej czynności, a nie dzień doręczenia stronie stosownego zawiadomienia. Przystępując do rozważań wskazać przyjdzie, że w myśl art. 37a ust. 1 u.p.z.p. rada gminy może ustalić w formie uchwały zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane. Celem wspomnianego aktu prawa miejscowego jest uporządkowanie przestrzeni publicznej, a przyjęte w u.p.z.p. regulacje dotyczące tej uchwały wprowadzają w istocie prymat ochrony krajobrazu. Ustawodawca do u.p.z.p. wprowadził również instrumenty pozwalające na egzekwowanie uregulowań uchwały krajobrazowej. Otóż w art. 37d ust. 1 u.p.z.p. przewidziano karę pieniężną dla podmiotu, który umieścił tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe niezgodne z przepisami wspomnianej uchwały. W myśl art. 37d ust. 4 u.p.z.p. karę pieniężną wymierza się od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie, do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów uchwały krajobrazowej albo usunięcia tablicy lub urządzenia. Metodologia ustalania kary pieniężnej określona została w art. 37d ust. 8 i 9 u.p.z.p. i jest zależna od tego, czy rada gminy określiła wysokości stawek opłaty reklamowej. Ponieważ Rada Miejska C. takiej opłaty nie określiła, to kara pieniężna wymierzana jest na zasadach z art. 37 ust. 9 u.p.z.p. Stanowi on, że w takim przypadku wysokość kary pieniężnej ustala się jako iloczyn pola powierzchni tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego służącej ekspozycji reklamy, wyrażonej w metrach kwadratowych oraz 40-krotności maksymalnej stawki części zmiennej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 pkt 1 lit. h ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, powiększony o 40-krotność maksymalnej stawki części stałej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 pkt 1 lit. g tej ustawy, za każdy dzień niezgodności tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego z przepisami uchwały krajobrazowej. W niniejszym przypadku poza sporem jest to, że reklama wyborcza przesłaniała okna budynku, co narusza § 21 pkt 1 lit. a załącznika do uchwały krajobrazowej. Przepis ten zakazuje reklamom wyborczym przesłaniania okien, z wyłączeniem witryn. Organy wskazały również na naruszenie § 21 pkt 3 lit. a załącznika do uchwały krajobrazowej. Zgodnie z nim powierzchnię ekspozycyjną reklamy wyborczej ograniczono do formatu średniego. Pojęcie formatu średniego zdefiniowano w § 1 ust. 1 pkt 3 załącznika do uchwały krajobrazowej. Wyjaśnia się w nim, że przez format średni należy rozumieć takie ograniczenie gabarytów tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego, w którym powierzchnia ekspozycyjna jest większa niż 0,7 m2, ale nie przekracza 3 m2, zaś wysokość w przypadku formy wolnostojącej wynosi maksymalnie 3,9 m. Stwierdzenie o uchybieniu temu uregulowaniu zostało poparte wynikiem pomiaru dokonanego przez organ I instancji w dniu 4 kwietnia 2024 r. Fakt ten został udokumentowany notatką, w której zawarto informację, że sporna reklama wyborcza miała wymiary 6,65 m x 2,2 m, a pomiar wykonano urządzeniem – dalmierzem LEICA DISTO S910. Skarżący poddaje pod wątpliwość prawidłowość ustaleń dotyczących powierzchni reklamy. Negując tą okoliczność nie wskazuje jednak wartości, która miałaby być tą faktyczną. W tym miejscu należy podnieść, że zebranie pełnego materiału dowodowego jest niewątpliwie obowiązkiem organu, ale obowiązek ten nie ma charakteru absolutnego w tym znaczeniu, że organ nie jest zobowiązany do poszukiwania, niejako w zastępstwie strony, dowodów mających potwierdzić korzystne dla tej strony okoliczności. To na stronie postępowania administracyjnego ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności, na podstawie których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne (zob. wyrok NSA z dnia 11 maja 2023 r. sygn. akt II OSK 1634/20, Lex nr 3609029). Oznacza to, że Skarżący znając rzeczywistą powierzchnię winien ją wskazać i przedstawić dowody na potwierdzenie tego faktu. Tymczasem podejmuje tylko polemikę, która nie pozwala na podważenie poprawności pomiarów spornej reklamy. Przyjąć więc należy, że powierzchnia spornej reklamy wynosiła 14,52 m2, co w konsekwencji uzasadnia twierdzenie o naruszeniu § 21 pkt 3 lit. a załącznika do uchwały krajobrazowej. Ustalono, że reklama wyborcza została usunięta w dniu 7 kwietnia 2024 r., co stanowi datę końcową dla czasookresu, za który wymierza się karę. Brak jest natomiast zgody co do daty początkowej, od której należy ją naliczyć. W art. 37d ust. 4 u.p.z.p. wskazuje się, iż jest to dzień wszczęcia przez organ postępowania w sprawie. Według Ukaranego, następuje to w dacie doręczenia pisma zawiadamiającego o tym fakcie. Zajmując się tym zagadnieniem wskazać przyjdzie, że przepisy prawa nie określają chwili wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego. W judykaturze wypracowano stanowisko, że co do zasady datą wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu jest pierwsza czynność dokonana przez organ administracji na zewnątrz w stosunku do strony (zob. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2024 r. sygn. akt I OSK 496/24, Lex nr 3744386). Za dzień wszczęcia postępowania uznać należy więc dzień pierwszej zewnętrznej czynności urzędowej dokonanej w sprawie, o której powiadomiono stronę, przy czym nie musi to być dzień doręczenia stronie zawiadomienia lub wezwania. Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku: "Zawiadomienie o czynnościach organu jest wymogiem niezbędnym dla wyznaczenia daty wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu, lecz nie determinującym daty wszczęcia postępowania" (wyrok z dnia 16 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Gd 522/22, Lex nr 3504109). W rozpatrywanym przypadku należy wziąć pod uwagę, że pierwsza informacja drogą elektroniczną została przesłana Skarżącemu w dniu 4 kwietnia 2024 r. na adres e-mail widniejący na stronie internetowej jego komitetu wyborczego. Ponieważ adres ten zawierał w ciągu znaków literowych imię i nazwisko Skarżącego, to trudno dać wiarę informacji przekazanej w dniu 5 kwietnia 2024 r. przez rzecznika prasowego, że wspomniany adres nie jest wykorzystywany przez Ukaranego, a właśnie przez rzecznika prasowego. Niezależnie od tego, jeżeli Skarżący zdecydował się udostępnić swój adres rzecznikowi prasowemu komitetu wyborczego, który oficjalnie wskazał do kontaktu z jego osobą, to czyni to na własną odpowiedzialność. Zauważyć należy, że Ukarany musiał mieć wiedzę o piśmie z dnia 4 kwietnia 2024 r., gdyż jak stwierdził w odwołaniu i skardze, reklama została usunięta zaraz po tym, jak doręczono mu zawiadomienie o wszczęciu postępowania. Tymczasem zdjęcie banneru nastąpiło 7 kwietnia 2024 r., a odbiór wspomnianego zawiadomienia został potwierdzony przez Ukaranego dopiero w dniu 11 kwietnia 2024 r. Na marginesie należy również zauważyć, że Skarżący w odwołaniu wyraźnie stwierdził, że świadomie umieścił baner, który był niezgodny z uchwałą krajobrazową, co uzasadnił nieprzestrzeganiem tego aktu prawa miejscowego przez innych kandydatów do władz samorządowych. Przyjmując zatem, że reklama wyborcza znajdowała się w przestrzeni publicznej 3 dni (od 5 do 7 kwietnia 2024 r.) i uwzględniając dane wskazywane w art. 37d ust. 9 u.p.z.p. zasadnym jest stwierdzenie, że wysokość kary w kwocie 1.009 zł została ustalona prawidłowo. Trafiony jest zarzut naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w takim zakresie, że żaden z organów rozpatrujących sprawę nie przeprowadziły rozważań, czy zaistniały przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Stwierdzona nieprawidłowość wyklucza możliwość przeprowadzenia przez Sąd kontroli zaskarżonej decyzji w tej materii. Sąd nie może bowiem zastępować, czy wyręczać organu administracji publicznej. Zadaniem sądu administracyjnego jest skontrolować zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem. Jeśli zatem organ nie zamieścił w decyzji żadnych rozważań na określony temat, to Sąd nie może skontrolować czegoś, czego nie ma. Z tego też względu organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę winien rozważyć, czy zaistniały podstawy do zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Podkreślić należy, że Sąd nie przesądzą tej kwestii. Dopiero organ I instancji biorąc pod uwagę okoliczności wskazywane przez Ukaranego, jak również utrwalone w toku postępowania, podejmie w tej materii stanowisko. Nie można zgodzić się natomiast ze Skarżącym, że doszło do naruszenia zasady zaufania do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), która wymaga, aby organy administracji publicznej prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Otóż podstaw do takiego twierdzenia nie daje fakt, że inni kandydaci naruszali uchwałę krajobrazową. Ponadto wskazywanie na naruszenie tej zasady jest tym bardziej chybione, że Ukarany świadomie złamał zasady lokowania reklam wyborczych, co jasno wynika z treści odwołania. Taka postawa nie może korzystać z ochrony prawnej. Końcowo wyjaśnić należy, że Sąd nie badał zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż wskazany w skardze art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi podstawę takiego żądania kierowanego do organu administracji. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że organy orzekające w niniejszej sprawie naruszyły przepis prawa procesowego, tj. art. 189f § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkować musiało uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania w kwocie [...] zł orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zaliczając do nich uiszczony wpis od skargi w kwocie [...] zł, wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie [...] zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.) oraz opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa [...] zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI