II SA/Gl 1263/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku D.P. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej w prawo własności. Organy administracji publicznej (Prezydent Miasta B. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej) dwukrotnie odmówiły wydania zaświadczenia, powołując się na brak możliwości potwierdzenia, czy budynek spełnia wymogi ustawy przekształceniowej, w szczególności dotyczące proporcji lokali mieszkalnych do usługowych oraz faktu prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wiążącej oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku WSA w Gliwicach (II SA/Gl 1904/23), który stwierdził, że stawka opłaty rocznej i cel użytkowania z umowy z 2013 r. nie są decydujące, a kluczowy jest stan na 1 stycznia 2019 r. Skarżąca podniosła również naruszenie przepisów ustawy przekształceniowej i k.p.a. WSA w Gliwicach uwzględnił skargę, uchylając zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że postępowanie o wydanie zaświadczenia ma charakter deklaratoryjny, a organy nie mogą prowadzić postępowania dowodowego w celu ustalenia nowego stanu faktycznego. Sąd wskazał na naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez ponowne analizowanie kwestii prawnych już rozstrzygniętych. Ponadto, WSA uznał, że organy błędnie zinterpretowały art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy przekształceniowej, uzależniając wydanie zaświadczenia od prawnego wyodrębnienia lokali, co nie jest wymagane. Sąd podkreślił, że dla kwalifikacji budynku jako mieszkalnego wielorodzinnego istotna jest możliwość techniczna i funkcjonalna lokali do zamieszkania, a fakt prowadzenia działalności gospodarczej nie niweczy charakteru mieszkalnego. Sąd zwrócił uwagę, że dane z ewidencji gruntów i budynków (KŚT 110 jako budynek mieszkalny) są wiążące dla organów, a żądanie przedłożenia umów najmu było nieuzasadnione. W konsekwencji, Sąd nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem przedstawionej oceny prawnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że organy administracji nie mogą kwestionować danych z ewidencji gruntów i budynków przy wydawaniu zaświadczeń o przekształceniu użytkowania wieczystego, a także że prowadzenie działalności gospodarczej czy brak prawnego wyodrębnienia lokali nie wyklucza przekształcenia, jeśli budynek spełnia wymogi ustawy.
Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odmowa wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest zasadna, gdy organy kwestionują charakter budynku mieszkalnego ze względu na prowadzoną działalność gospodarczą i brak prawnego wyodrębnienia lokali?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa jest niezasadna. Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy ustawy przekształceniowej i naruszyły art. 153 p.p.s.a.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że prowadzenie działalności gospodarczej w części lokali oraz brak prawnego wyodrębnienia lokali nie wykluczają przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, jeśli budynek obiektywnie spełniał wymogi budynku mieszkalnego wielorodzinnego na dzień 1 stycznia 2019 r. Organy naruszyły również wiążącą ocenę prawną z poprzedniego wyroku.
Czy organ administracji publicznej może prowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia stanu faktycznego przy wydawaniu zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie o wydanie zaświadczenia ma charakter deklaratoryjny i ograniczone. Organ może przeprowadzić jedynie niezbędne postępowanie wyjaśniające w oparciu o istniejące rejestry i dane.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zaświadczenie jedynie potwierdza stan prawny wynikający z przepisów prawa i rejestrów, a nie kreuje nowego stanu. Żądanie przedłożenia prywatnoprawnych umów najmu wykraczało poza zakres postępowania wyjaśniającego.
Czy organ administracji jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w poprzednim orzeczeniu sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., organy są związane oceną prawną sądu.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że ponowne odwołanie się przez organy do argumentacji uznanej za irrelewantną w poprzednim wyroku stanowi rażące naruszenie art. 153 p.p.s.a.
Przepisy (14)
Główne
ustawa przekształceniowa art. 1 § 1
Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów
ustawa przekształceniowa art. 1 § 2
Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów
Kryterium liczby lokali mieszkalnych (co najmniej połowa) jest kluczowe; nie jest wymagane prawne wyodrębnienie lokali ani nie wyklucza przekształcenia prowadzenie działalności gospodarczej.
ustawa przekształceniowa art. 4 § 1
Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów
Zaświadczenie ma charakter deklaratoryjny.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania sądu wiążą organy.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka w granicach sprawy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 217
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 218
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zakres postępowania wyjaśniającego przy wydawaniu zaświadczeń.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.w.l. art. 2 § 2
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Definicja samodzielnego lokalu mieszkalnego, która nie jest tożsama z definicją na potrzeby ustawy przekształceniowej.
p.g.k. art. 21 § 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne
Dane z ewidencji gruntów i budynków są podstawą gospodarki nieruchomościami i są wiążące dla organów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organy wiążącej oceny prawnej z poprzedniego wyroku WSA (art. 153 p.p.s.a.). • Błędna wykładnia art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy przekształceniowej – nie jest wymagane prawne wyodrębnienie lokali ani nie wyklucza przekształcenia prowadzenie działalności gospodarczej. • Organy nie były uprawnione do kwestionowania danych z ewidencji gruntów i budynków (KŚT 110 jako budynek mieszkalny). • Żądanie przedłożenia umów najmu było nieuzasadnione i wykraczało poza zakres postępowania wyjaśniającego (naruszenie art. 218 § 2 k.p.a.). • Budynek spełniał kryteria budynku mieszkalnego wielorodzinnego (4 lokale mieszkalne, 1 usługowy).
Odrzucone argumenty
Organy argumentowały, że brak jest możliwości potwierdzenia, czy budynek spełnia wymogi ustawy przekształceniowej ze względu na częściowy odbiór budynku, brak prawnego wyodrębnienia lokali przed 2023 r. oraz faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej. • Organy twierdziły, że weryfikacja stanu na 1 stycznia 2019 r. była niemożliwa, ponieważ lokale mieszkalne zostały wyodrębnione dopiero w 2023 r., a dane z kartoteki budynków były niejednoznaczne.
Godne uwagi sformułowania
zaświadczenie ma charakter wyłącznie deklaratoryjny • nie kreuje ono nowego stanu prawnego, lecz stanowi urzędowe potwierdzenie faktu, że przekształcenie nastąpiło z mocy prawa • nie jest decyzją administracyjną i nie może służyć rozstrzyganiu sporów co do istnienia prawa • organ w takim przypadku, zgodnie z art. 218 § 2 k.p.a., może przeprowadzić w koniecznym zakresie jedynie postępowanie wyjaśniające • Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy • nie ma znaczenia to, czy lokale stanowiły w tej dacie odrębną własność • Kryterium, o którym mowa w tym przepisie jest liczba lokali mieszkalnych w budynku. Co najmniej połowa liczby lokali musi być lokalami mieszkalnymi • Okoliczność, że w lokalu mieszkalnym (budynku wielorodzinnym) zarejestrowana jest działalność gospodarcza, czy też, że jest on wskazany jako siedziba spółki prawa handlowego nie niweczy – zdaniem Sądu - automatycznie jego podstawowej funkcji mieszkalnej.
Skład orzekający
Krzysztof Nowak
przewodniczący sprawozdawca
Beata Kalaga-Gajewska
sędzia
Aneta Majowska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że organy administracji nie mogą kwestionować danych z ewidencji gruntów i budynków przy wydawaniu zaświadczeń o przekształceniu użytkowania wieczystego, a także że prowadzenie działalności gospodarczej czy brak prawnego wyodrębnienia lokali nie wyklucza przekształcenia, jeśli budynek spełnia wymogi ustawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie przez organy administracji wcześniejszych orzeczeń sądowych i jak sądy interpretują przepisy dotyczące przekształcenia prawa użytkowania wieczystego, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości.
“Sąd administracyjny przypomina: Organy muszą przestrzegać wyroków! Kluczowa sprawa o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego.”
Dane finansowe
WPS: 597 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.