II SA/GL 126/21

II SA/Gl 126/21 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2021-09-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Artur Żurawik /przewodniczący/
Edyta Kędzierska
Stanisław Nitecki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 376/22 - Postanowienie NSA z 2024-02-27
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 września 2021 r. sprawy ze skargi "A" w W. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Starosta [...] decyzją z [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 36a ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
(Dz. U. z 2019 r., poz. 1186) oraz art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił swoją decyzję z [...] r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą spółce "B" sp. z o.o. pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej [...] , to jest budowę turbin wiatrowych i dróg dojazdowych na terenie gminy K. na działkach nr 1.,2., 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23 i 24 obręb [...], 25 w obrębie [...] oraz 26 [...], zmienioną decyzjami wskazanego organu z [...] r. i [...] r. w zakresie dotyczącym budowy turbin wiatrowych nr [...] i dróg dojazdowych na terenie gminy K. na działkach 7, 20, 1., 14, 3, i 4 obręb [...].. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach decyzją z [...] r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane nałożył na "C" K. sp. z o.o. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych prowadzonych na podstawie wyżej wymienionej decyzji z [...] r. , a okoliczność ta stosownie do postanowień art. 36a ust. 2 ustawy Prawo budowlane obliguje organ architektoniczno-budowlany do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się "C" sp. z o.o., która reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego Z.P., wniosła odwołanie do Wojewody Śląskiego.
W odwołaniu tym wyrażono niezadowolenie z wydanej decyzji i podniesiono naruszenia przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego. W zakresie prawa procesowego wskazano na naruszenie postanowień art. 6, art. 7, art. 8 § 1 , art. 9, art. 10 , art. 61 § 1 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ organ pierwszej instancji w rzeczywistości nie prowadził przedmiotowego postępowania i dopuścił się tym samym naruszenia wymienionych przepisów.
W kontekście naruszenia przepisów prawa materialnego wskazano na art. 36a ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędne zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
Wojewoda Śląski decyzją z [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji przedstawiono wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, w tym odwołanie strony od decyzji organu pierwszej instancji, a następnie przedstawiono własne rozważania w sprawie. Przywołano treść art. 36a ust. 2 ustawy Prawo budowlane i stwierdzono, że z treści tego przepisu wynika obowiązek organu architektoniczno-budowlanego wydania decyzji o uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli w sprawie tej organ nadzoru wydał decyzję w oparciu o postanowienia art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.
W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja zaistniała, a zatem organ pierwszej instancji zobligowany był do podjęcia takiego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu tym organ odwoławczy odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu i wskazał, że organ pierwszej instancji, niezależnie od podejmowanych przez stronę działań zobowiązany był wydać decyzję taką jaka w sprawie tej została wydana.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się "A" sp. z o.o., która reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego Z.P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Wskazanej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to art. 61 § 1 i 4 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na nieudokumentowaniu pierwszej czynności procesowej w sprawie i na niepoinformowaniu strony o wszczęciu i prowadzeniu postępowania administracyjnego. Podniesiono naruszenie art. 75 § 1 i art. 77 § 1 powyższego Kodeksu polegające na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy i na uniemożliwieniu stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu, nadto przywołano naruszenie postanowień art. 10 § 1 tego Kodeksu, albowiem organy administracji nie zapewniły stronie możliwości czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. W skardze wskazano również na naruszenie postanowień art. 8 i art. 9 przywoływanego Kodeksu poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania stron postępowania o okolicznościach faktycznych i prawnych rozpoznawanej sprawy, a także art. 7 przywołanego aktu poprzez brak stania przez wypowiadające się w sprawie organy na straży praworządności. Nadto podniesiono zarzuty procesowe w stosunku do decyzji organu odwoławczego, a mianowicie naruszenie postanowień art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 aktu procesowego poprzez wydanie decyzji w postępowaniu odwoławczym po upływie terminu przewidzianego dla tego typu postępowania i nieinformowaniu stron o okolicznościach sprawy. W następstwie dostrzeżonych uchybień wystąpiono o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji i o zasądzenie kosztów postępowania.
W motywach skargi, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych zawarto argumentację przemawiającą za jej zasadnością i celowością wyeliminowania kwestionowanych decyzji z obrotu prawnego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia.
Postanowieniem z 5 maja 2021 r. tutejszy Sąd odmówił uwzględnienia wniosku skarżącej Spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2021 r., poz. 137) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każde naruszenie przepisów prawa będzie uzasadniało uwzględnienie wniesionej skargi do sądu administracyjnego, a jedynie takie, które będzie miało znaczenie dla kontrolowanego rozstrzygnięcia.
Zakres kontroli sprawowanej przez Sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją, Sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli Sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
W rozpoznawanej sprawie spór między skarżącą Spółką a organami administracji publicznej sprowadza się do tego, że w ocenie skarżącej organy administracji publicznej uniemożliwiły jej czynny udział w prowadzonym postępowaniu, a tym samym dopuściły się takich naruszeń prawa, które uzasadniają uwzględnienie wniesionej skargi.
Sąd administracyjny stosownie do tego, co zostało powyżej zaznaczone obowiązany jest poddać kontroli rozstrzygnięcie organu administracji publicznej i w przypadku ujawnienia się okoliczności uzasadniających uwzględnienie wniesionej skargi taką skargę uwzględnić i wadliwe rozstrzygnięcie organu administracji publicznej wyeliminować z obrotu prawnego. W rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcia organów obu instancji, a w szczególności decyzja organu pierwszej instancji obarczona jest pewnymi ułomnościami, które zasadnie dostrzega skarżąca strona, jednakże ułomności te nie są na tyle istotne, w kontekście przyjętego rozstrzygnięcia, aby uzasadniały uwzględnienie skargi. Powyższe stwierdzenia wynikają z tego, że kwestionowane decyzje wydane zostały w ściśle określonym stanie faktycznym i prawnym.
W pierwszej kolejności przyjdzie odwołać się do przepisów, które legły u podstaw wydania decyzji organu pierwszej instancji. Organ ten swoją decyzję oparł o treść art. 36a ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem organ administracji architektoniczno-budowlanej uchyla decyzje o pozwoleniu na budowę, w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, a stosownie do przywołanego przepisu przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Treść przywołanych powyżej przepisów jak się wydaje jest oczywista, a mianowicie jeżeli w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane organ nadzoru budowlanego wyda decyzję, to tym samym nakłada na organ administracji architektoniczno-budowlanej obowiązek wydania decyzji o uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę, W przypadku zaistniałej sytuacji organ administracji architektoniczno-budowlanej nie prowadzi postępowania administracyjnego w klasycznym rozumieniu, ponieważ po otrzymaniu decyzji wydanej w oparciu o wskazany przepis, obowiązany jest do wydania decyzji o uchyleniu pozwolenia budowlanego. W tym zakresie działania organu architektoniczno-budowlanego podejmowane są w warunkach związania i nie przysługują mu żadne możliwości związane z uznaniem administracyjnym. Uwarunkowania, w ramach których podejmowana jest wskazana decyzja rzutują na zakres działań podejmowanych przez organ prowadzący takie postępowanie i podejmujący stosowne rozstrzygnięcie. Przywoływane uwarunkowania muszą znajdować się również w polu widzenia Sądu dokonującego kontroli rozstrzygnięć podejmowanych w takim postępowaniu.
Przedstawione powyżej uwarunkowania prawne należy przenieść na grunt rozpoznawanej sprawy. Jak wynika z akt administracyjnych zalega w nich decyzja Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z [...] r., wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Zauważyć należy, że w podstawie prawnej tej decyzji przywołano art. 51 ust.3 oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, jednakże na stronie 6 uzasadnienia tej decyzji wskazany organ w sposób jednoznaczny stwierdza, że w sprawie tej wyczerpane zostały przesłanki wydania decyzji przewidziane art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, a zatem uznać należy, że wskazana decyzja została wydana. Za takim ujęciem powyższej decyzji przemawia także treść rozstrzygnięcia, która odpowiada istocie decyzji wydawanej w oparciu o przywołany przepis ustawy Prawo budowlane.
Skoro organ nadzoru budowlanego wydał decyzję w oparciu o postanowienia art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane oznacza to, że organ administracji architektoniczno-budowlanej obowiązany był do wszczęcia postępowania i wydania decyzji w oparciu o treść art. 36a ust. 2 przywołanej powyżej ustawy, a mianowicie uchylić decyzję o pozwoleniu na budowę, która w ramach takiego postępowania była wydana.
W rozpoznawanej sprawie organ administracji publicznej pierwszej instancji oraz organ odwoławczy wydały takie decyzje, a skarżąca Spółka poddała je kontroli sądowej. Rację ma pełnomocnik skarżącej, gdy przywołuje przepisy prawa wyznaczające ramy i zasady prowadzenia postępowania administracyjnego, jednakże w sprawie tej dostrzec należy, że występujące po stronie organów administracji uchybienia w stosowaniu przepisów prawa procesowego nie przekładają się na treść podejmowanego rozstrzygnięcia. Gdyby nawet uwzględnić wniesioną skargę, to we wskazaniach skierowanych do organów administracji sformułowane zostałyby wnioski, które sprowadzałyby się do konieczności wydania decyzji o identycznym brzmieniu. W świetle powyższego i mając w polu widzenia zasadę szybkości działania organów administracji, a także treść art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, brak jest takich przesłanek, które uzasadniałyby uwzględnienie wniesionej skargi.
Podnoszone przez pełnomocnika skarżącej Spółki zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania z jednej strony są zasadne, jednakże dostrzec należy także i to, że w ramach postępowania odwoławczego nie zostały przedstawione żadne dokumenty i czy informacje, które mogłyby wpłynąć na wynik sprawy. Skarżąca Spółka w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji przedstawiła swoją sytuację i miała możliwość przedłożenia dokumentów czy dowodów, które pozwoliłyby jej na uzupełnienie zgromadzonego materiału dowodowego. Trafnie pełnomocnik skarżącej Spółki podnosi, że organ pierwszej instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w zakresie art. 61 Kodeksu postępowania administracyjnego, jednakże w następstwie wniesionego odwołania i prowadzenia postępowania przez organ odwoławczy dostrzeżone uchybienie zostało usunięte. Także zarzut dotyczący zapewnienia stronie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu został usunięty z chwilą włączenia się strony do jego biegu i korzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych. Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia zasady wynikającej z treści art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem zasady prawdy obiektywnej, ponieważ z chwilą otrzymania przez organ pierwszej instancji decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust.1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, postępowanie wyjaśniające w sprawie zostało zakończone, ponieważ wskazana decyzja jest wystarczającą podstawą dla podjęcia kwestionowanej decyzji. Oznacza to zarazem, że w sprawie tej nie nastąpiło naruszenie postanowień art. 8 a także art. 107 przywoływanego Kodeksu. Podnoszony zarzut naruszenia postanowień art. 35 i art. 36 powyższego aktu, także nie mógł okazać się skuteczny, ponieważ w tym zakresie stronie przysługują odrębne środki prawne i mogła ona w trakcie prowadzonego postępowania z nich skorzystać.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.
mr