II SA/GL 1254/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-11-23
NSAAdministracyjneWysokawsa
ochrona przeciwpożarowabudynek wielorodzinnywyłącznik prąduprzepisy techniczno-budowlaneustawa o Państwowej Straży Pożarnejrozporządzeniebezpieczeństwo pożarowewspółwłaścicielebudynek zabytkowy

WSA w Gliwicach oddalił skargę współwłaścicieli budynku na decyzję nakazującą wyposażenie go w przeciwpożarowy wyłącznik prądu, uznając obowiązek za zgodny z prawem, nawet dla budynku z 1915 r.

Skarżący kwestionowali decyzję nakazującą wyposażenie wielorodzinnego budynku z 1915 r. w przeciwpożarowy wyłącznik prądu, argumentując, że przepisy dotyczące tego obowiązku stosuje się tylko przy projektowaniu, budowie lub przebudowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że przepisy o ochronie przeciwpożarowej mają zastosowanie również do istniejących budynków, a obowiązek ten wynika z przepisów techniczno-budowlanych i ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, niezależnie od daty budowy obiektu.

Sprawa dotyczyła skargi współwłaścicieli budynku mieszkalnego wielorodzinnego z 1915 r. na decyzję nakazującą wyposażenie go w przeciwpożarowy wyłącznik prądu. Organy Państwowej Straży Pożarnej nałożyły ten obowiązek, wskazując na przepisy ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz rozporządzeń wykonawczych, które wymagają stosowania takiego wyłącznika w budynkach o kubaturze powyżej 1000 m3, co dotyczyło spornego obiektu (2758 m3). Skarżący podnosili, że przepisy te stosuje się jedynie przy projektowaniu, budowie lub przebudowie, a nie do istniejących budynków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, stwierdzając, że przepisy dotyczące ochrony przeciwpożarowej mają zastosowanie do wszystkich istniejących i użytkowanych budynków, a ich stosowanie do starszych obiektów nie jest działaniem retroaktywnym, lecz wynika z ciągłości stanu prawnego. Sąd uznał, że nałożony obowiązek jest zgodny z prawem i służy zapewnieniu bezpieczeństwa pożarowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te mają zastosowanie do wszystkich istniejących i użytkowanych budynków, a ich stosowanie do starszych obiektów nie jest działaniem retroaktywnym, lecz wynika z ciągłości stanu prawnego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na wyrok NSA II OSK 2362/12, wskazując, że przepisy ustawy ppoż. stawiają budynkom konkretne wymagania w zakresie ochrony przeciwpożarowej, niezależnie od daty ich budowy. Istnienie budynku pod rządami nowego prawa jest zdarzeniem ciągłym, a wprowadzenie nowych wymogów jest działaniem retrospektywnym, a nie retroaktywnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

u.p.s.p. art. 26 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej

ustawa p.poż. art. 4 § ust. 1 pkt 1, 2 i 5

Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej

rozporządzenie art. 4 § ust. 1 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów

rozporządzenie art. 4 § ust. 2 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów

rozporządzenie w sprawie warunków technicznych art. 183 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Pomocnicze

ustawa p.poż. art. 4 § ust. 1a

Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej

k.p.a. art. 104 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

rozporządzenie art. 3 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów

rozporządzenie w sprawie warunków technicznych art. 183 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

rozporządzenie w sprawie warunków technicznych art. 2 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

p.p.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7b

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy dotyczące ochrony przeciwpożarowej, w tym wymóg wyposażenia w przeciwpożarowy wyłącznik prądu, mają zastosowanie do wszystkich istniejących i użytkowanych budynków, niezależnie od daty ich budowy. Nakładanie obowiązku wyposażenia budynku w przeciwpożarowy wyłącznik prądu jest zgodne z przepisami ustawy o ochronie przeciwpożarowej i rozporządzeń wykonawczych, gdy kubatura budynku przekracza 1000 m3.

Odrzucone argumenty

Przepisy dotyczące obowiązku wyposażenia budynku w przeciwpożarowy wyłącznik prądu stosuje się tylko przy projektowaniu, budowie lub przebudowie, a nie do istniejących budynków. Zastosowanie przepisów do budynku z 1915 r. jest działaniem retroaktywnym.

Godne uwagi sformułowania

Istnienie budynku, który wprawdzie został wybudowany pod rządami "starego" prawa, ale istnieje i jest użytkowany pod rządami "nowego" prawa jest zdarzeniem "ciągłym" albo sytuacją trwającą także po wejściu w życie nowej ustawy (rozporządzenia). Wprowadzenie nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej dla takich budynków jest działaniem retrospektywnym prawa, a nie działaniem retroaktywnym.

Skład orzekający

Rafał Wolnik

przewodniczący

Renata Siudyka

sprawozdawca

Wojciech Gapiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie stosowania przepisów ochrony przeciwpożarowej do budynków istniejących, niezależnie od daty ich budowy, oraz interpretacja przepisów dotyczących przeciwpożarowego wyłącznika prądu."

Ograniczenia: Dotyczy głównie budynków wielorodzinnych o określonej kubaturze i specyficznych przepisów przeciwpożarowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego mogą być stosowane do starszych budynków, co może być zaskoczeniem dla właścicieli. Podkreśla znaczenie ciągłości prawnej i interpretacji przepisów.

Czy przepisy przeciwpożarowe dotyczą tylko nowych budynków? Sąd rozwiewa wątpliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 1254/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-11-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Rafał Wolnik /przewodniczący/
Renata Siudyka /sprawozdawca/
Wojciech Gapiński
Symbol z opisem
6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II OSK 429/24 - Wyrok NSA z 2025-03-19
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1940
art. 26 ust. 1 pkt 1,  art. 4 ust. 1 pkt 1,2 i 5
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2023 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach z dnia 31 maja 2023 r. nr 34.2023 w przedmiocie ochrony przeciwpożarowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia 13 kwietnia 2023 r. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w C., na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2021 r. poz,. 1940 ze zm. - dalej "u.p.s.p.") i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.- dalej "kpa"), nakazał J. B., A. B., J. Z., L. Z., J1. Z1., A. D., A. M., T. Z. - współwłaścicielom nieruchomości, wykonanie następujących obowiązków:
- przeprowadzić okresową kontrolę instalacji elektrycznej w budynku wielorodzinnym usytuowanym przy ul. [...] w C., a sprawność techniczną instalacji potwierdzić protokołem sporządzonym przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje. Jako podstawę prawna obowiązku wskazano art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r, o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2022r. poz. 2057 -dalej "ustawa p.poż.") oraz § 4 ust, 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719 ze zm. – dalej "rozporządzenie").Termin wykonania ustalono na dzień 31 sierpnia 2023 r.,
- wyposażyć budynek wielorodzinny usytuowany przy ul. [...] w C. w przeciwpożarowy wyłącznik prądu, odcinający dopływ prądu do wszystkich obwodów, z wyjątkiem obwodów zasilających instalacje i urządzenia, których funkcjonowanie jest niezbędne podczas pożaru. Jako podstawę prawną nałożonego obowiązku wskazano art. 4 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 ustawy p.poż. oraz § 3 ust. 1, § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, w związku z § 183 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 - dalej "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych").Termin wykonania obowiązku ustalono na dzień 31 marca 2024 r.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 15 marca 2023 r. w budynku wielorodzinnym zlokalizowanym w C. przy ul. [...], funkcjonariusze Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w C. przeprowadzili czynności kontrolno - rozpoznawcze, z których sporządzono protokół z dnia 24 marca 2023 r. Protokół został podpisany przez T. Z. - współwłaściciela, A. M. - współwłaściciela oraz J1. Z1. - współwłaściciela i pełnomocnika L. Z., J. Z., A. D., J. B., A. B., bez zastrzeżeń.
Z ustaleń czynności kontrolno-rozpoznawczych wynika, że kontrolowany budynek to obiekt mieszkalny, wielorodzinny, dwukondygnacyjny (niski), 4-klatkowy, niepodpiwniczony, z nieużytkowym poddaszem. W budynku znajduje się 21 samodzielnych lokali, w tym jeden lokal jest niezamieszkały. Kształt budynku jest nieregularny, stanowi połączenie 3 prostokątnych segmentów, które oddzielają dwa podwórza, północne i południowe. Budynek został wybudowany w 1915 r. Podstawowe dane techniczne powierzchnia użytkowa 779 m2, powierzchnia zabudowy 627 m2, kubatura - 2758 m3.
W związku z uzyskanymi wynikami z czynności kontrolno-rozpoznawczych w zakresie stwierdzenia występowania naruszeń wymagań bezpieczeństwa pożarowego w budynku organ I instancji pismem z dnia 27 marca 2023 r. zawiadomił kontrolowanych o wszczęciu postępowania administracyjnego.
Strony postępowania w wyznaczonym terminie nie wniosły żadnych wyjaśnień czy też zastrzeżeń, a w związku z tym organ I instancji wydał decyzję z dnia 13 kwietnia 2023 r. wynikającą z konieczności spełnienia warunków ochrony przeciwpożarowej. Podczas przeprowadzonych czynności stwierdzono wymienione w protokole uchybienia z zakresu ochrony przeciwpożarowej, w tym brak wyposażenia obiektu w przeciwpożarowy wyłącznik prądu. Wymóg jego zastosowania wynika z § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia i zgodnie z § 183 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dotyczy wszystkich obiektów o kubaturze powyżej 1.000m3. Opisany wyżej budynek mieszkalny wielorodzinny posiada natomiast kubaturę przekraczającą powyższą wartość. Brak przeciwpożarowego wyłącznika prądu w przypadku wystąpienia zagrożenia pożarowego może opóźnić podjęcie bezpiecznych i skutecznych działań ratowniczo-gaśniczych przez jednostki ochrony przeciwpożarowej, co w konsekwencji może stworzyć zagrożenie dla zdrowia i bezpieczeństwa osób mogących przebywać w budynku.
Następnie wyjaśniono, iż wykonanie obowiązków jest spełnieniem naruszonych przepisów rozporządzenia. Nakaz jest zgodny ze słusznym interesem strony postępowania, a przez podniesienie ogólnego bezpieczeństwa pożarowego – z interesem społecznym, gdyż przyczynia się do ogólnego wzrostu bezpieczeństwa. Zgodnie natomiast z art. 4 ustawy p.poż. obowiązek zapewnienia odpowiedniego stanu ochrony przeciwpożarowej w obiekcie ciąży przede wszystkim na właścicielu obiektu, a także na zarządcy lub użytkowniku.
W piśmie z dnia 14 kwietnia 2023 r. adresowanym do organu I instancji A. B. (skarżący) podniósł brak uzasadnienia wyposażenia budynku w przeciwpożarowy wyłącznik prądu.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący zarzucił jej rażące naruszenie przepisów postępowania, a to art. 6 kpa, art. 7a kpa, art. 7b kpa, art. 6 kpa i 10 § 1 kpa oraz prawa materialnego, a to art. 4 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 ustawy p.poż., § 3 ust. 1 i § 4 ust. 2 pkt. 3 rozporządzenia i § 183 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w związku z § 2 ust. 1 tegoż rozporządzenia. Wniósł o uchylenie nałożonego obowiązku. Zdaniem skarżącego ustalenia kontroli są wadliwe i nie powinny być przedmiotem nałożenia obowiązku.
Śląski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach (organ odwoławczy) decyzją nr 34.2023 z dnia 31 maja 2023 r., na podstawie art. 138 § 1 kpa, art. 4 ust. 1 i 1a ustawy p.poż. oraz art. 26 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1969 z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania według chronologii zdarzeń. Następnie organ odwoławczy wskazał, że wymagania określone w wymienionych rozporządzeniach odnoszą się również do istniejących obiektów budowlanych. Obowiązki nałożone w rozpatrywanej decyzji nie są związane z faktem prowadzenia w skontrolowanym budynku jakichkolwiek prac remontowych lub jego przebudową. Zgodnie bowiem ze stanowiskiem zajętym przez Rządowe Centrum Legislacji (RCL), w oparciu o przyjętą konieczność równego traktowania wszystkich podmiotów, wymagania bezpieczeństwa pożarowego obowiązujące w stosunku do budynków istniejących nie mogą być inne, niż dla budynków nowowznoszonych. W nawiązaniu do treści wniesionego odwołania i protokołu z kontroli organ odwoławczy wyjaśnił też, że stopniowo zostały wprowadzone nowe przepisy przeciwpożarowe i techniczno - budowlane, które zobowiązały organy Państwowej Straży Pożarnej do prowadzenia czynności kontrolno - rozpoznawczych także w istniejących od wielu lat obiektach budowlanych, celem uzyskania niezbędnego stanu bezpieczeństwa pożarowego, z uwagi na występujące potencjalnie zagrożenia pożarowe doszedł do przekonania, że nałożenie obowiązku decyzją organu I instancji nastąpiło w sposób prawidłowy zarówno co do zakresu tego obowiązku jak i podmiotu, wobec którego został skierowany, stosownie do zapisu art. 4 ust. 1 i 1a ustawy p.poż. Stanowisko zostało poparte poglądami sądów administracyjnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach skarżący zaskarżył decyzję organu odwoławczego w całości. Wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie obowiązku nr 2 w decyzji organu I instancji z dnia 13 kwietnia 2023 r. W uzasadnieniu skargi podtrzymał argumentację prezentowaną w treści odwołania. Decyzji zarzucił wadliwą interpretację § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia. Zdaniem skarżącego przeciwpożarowy wyłącznik prądu powinien być montowany w budynkach o kubaturze 1000 m3 jednakże zapis § 2 ust. 1 tegoż rozporządzenia wskazuje, że przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków. Żaden z tych przypadków nie dotyczy budynku objętego kontrolą. Podkreślił, że w państwie prawa niedopuszczalne jest nakładanie obowiązku na niektóre podmioty wedle uznania organu. Natomiast w sytuacji niejednoznacznej organ winien kierować się przepisem art. 7a kpa.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji, wskazując, iż nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i wstrzymania jej wykonania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Na wstępie wymaga wskazania, iż stosownie do regulacji art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 137 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. Z kolei w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od zarzutów i wniosków podniesionych w treści skargi.
Uwzględniając tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej, Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji odpowiadają prawu. Zarzuty skargi okazały się niezasadne. Zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, a także przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.
W ocenie Sądu zawarte w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcie jest prawidłowe.
Przedmiotem oceny Sądu w przedmiotowej sprawie uczyniona została decyzja Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach z dnia 31 maja 2023 r., utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w C. z dnia 13 kwietnia 2023 r., w przedmiocie nakazania współwłaścicielom nieruchomości usytuowanym przy ul. [...] w C. wykonania obowiązku polegającego między innymi na wyposażeniu w/w budynku mieszkalnego wielorodzinnego w przeciwpożarowy wyłącznik prądu, odcinający dopływ prądu do wszystkich obwodów, z wyjątkiem obwodów zasilających instalacje i urządzenia, których funkcjonowanie jest niezbędne podczas pożaru.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do kwestii prawidłowości nałożenia na współwłaścicieli budynku wybudowanego w 1915 r. o kubaturze 2758 m3 wykonania obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej polegającego wyposażeniu w/w budynku mieszkalnego wielorodzinnego w przeciwpożarowy wyłącznik prądu, nałożonego zaskarżoną decyzją.
Zgodnie z powołanym w podstawie prawnej wydania decyzji organu I instancji przepisem art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. 2021 r., poz. 1940 ze zm.-dalej "u.p.s.p") komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie.
W okolicznościach rozpoznanej sprawy nie budzi wątpliwości i nie jest kwestionowane przez skarżącego, że budynek mieszkalny wielorodzinny położony w C. przy ul. [...] nie jest wyposażony w przeciwpożarowy wyłącznik prądu.
Zgodnie z § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. 2010 r. Nr 109, poz. 719 – dalej "rozporządzenie") właściciele, zarządcy lub użytkownicy budynków oraz placów składowych i wiat, z wyjątkiem budynków mieszkalnych jednorodzinnych, wyposażają obiekty w przeciwpożarowe wyłączniki prądu zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi.
Stosownie zaś do treści § 183 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2019 r., poz. 1065 ze zm. - dalej "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych") przeciwpożarowy wyłącznik prądu, odcinający dopływ prądu do wszystkich obwodów, z wyjątkiem obwodów zasilających instalacje i urządzenia, których funkcjonowanie jest niezbędne podczas pożaru, należy stosować w strefach pożarowych o kubaturze przekraczającej 1000m3 lub zawierających strefy zagrożone wybuchem. W kontrolowanej sprawie poza sporem pozostaje, że kubatura spornego budynku wynosi 2758 m3. Powinien on być zatem wyposażony w przeciwpożarowy wyłącznik prądu.
Wbrew argumentacji odwołania i skargi brak jest podstaw do przyjęcia stanowiska, że w odniesieniu do spornego budynku powyższy obowiązek nie ma zastosowania, gdyż budynek został wybudowany 1915 r., czyli przed wejściem w życie przepisów, na które powołują się organy.
Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, trafnie wyjaśnił skarżącemu, że przepisy art. 1 i art. 4 ustawy ppoż., których postanowienia odnoszą się do kwestii ochrony przeciwpożarowej pozostają niezwiązane w żaden sposób z tym kiedy budynek został wybudowany lub oddany do użytkowania i stawiają budynkom konkretne wymagania w zakresie tej ochrony. Istnienie budynku, który wprawdzie został wybudowany pod rządami "starego" prawa, ale istnieje i jest użytkowany pod rządami "nowego" prawa jest zdarzeniem "ciągłym" albo sytuacją trwającą także po wejściu w życie nowej ustawy (rozporządzenia). Wprowadzenie nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej dla takich budynków jest działaniem retrospektywnym prawa, a nie działaniem retroaktywnym (wyrok NSA z 11 marca 2014 r., II OSK 2362/12, LEX nr 1490534).
Sąd nie znalazł podstaw do usuwania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego z powodu zarzutów sformułowanych w skardze.
Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej Komendant Powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do: nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. Podstawę materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy ppoż. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 ustawy p.poż. właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany: przestrzegać przeciwpożarowych wymagań techniczno-budowlanych, instalacyjnych i technologicznych (pkt 1), wyposażyć budynek, obiekt budowlany lub teren w wymagane urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice (pkt 2), przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej (pkt 5). Stosownie do ust. 1a tej regulacji odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w ust. 1, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W przypadku, gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem.
Jak wynika z § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia właściciele, zarządcy lub użytkownicy budynków oraz placów składowych i wiat, z wyjątkiem budynków mieszkalnych jednorodzinnych, wyposażają obiekty w przeciwpożarowe wyłączniki prądu zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi, natomiast zgodnie z § 3 ust. 1 tego rozporządzenia urządzenia przeciwpożarowe w obiekcie powinny być wykonane zgodnie z projektem uzgodnionym przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, a warunkiem dopuszczenia do ich użytkowania jest przeprowadzenie odpowiednich dla danego urządzenia prób i badań, potwierdzających prawidłowość ich działania.
Z kolei w myśl § 183 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, przeciwpożarowy wyłącznik prądu należy stosować w strefach pożarowych o kubaturze przekraczającej 1.000m3 lub zawierających strefy zagrożone wybuchem. Stosownie do § 183 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych przeciwpożarowy wyłącznik prądu powinien być umieszczony w pobliżu głównego wejścia do obiektu lub złącza i odpowiednio oznakowany.
Z przywołanych regulacji wynika, że obowiązki określone w art. 4 ust.1 ustawy ppoż spoczywają zarówno na właścicielach budynków (ust. 1), ich zarządcach lub użytkownikach (ust. 1a zd. 1), a nawet na podmiotach faktycznie władających tymi budynkami (ust. 1a zd. 2). Ustalenie czy skarżący należy do jednej z wymienionych kategorii podmiotów pozwala zatem na nałożenie obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej.
Według bezspornych ustaleń organu, podczas przeprowadzonych czynności stwierdzono wymienione w protokole uchybienia z zakresu ochrony przeciwpożarowej, w tym, iż obiekt pomimo kubatury powyżej 1.000m3 nie został wyposażony w przeciwpożarowy wyłącznik prądu. Poczynione przez organ, na skutek przeprowadzonych czynności kontrolnych, ustalenia nie były kwestionowane przez żadnego ze współwłaścicieli, a co za tym idzie również skarżącego. Nadto nałożony obowiązek, co również nie było sporne, spełnia wymóg zapewnienia ochrony przeciwpożarowej, przestrzegania przeciwpożarowych wymagań techniczno-budowlanych, oraz wymóg przygotowania budynku do prowadzenia akcji ratowniczej (art. 4 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 ustawy ppoż., § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia).
W ocenie Sądu nie można podzielić stanowiska skarżącego, aby organy nie miały podstaw do nałożenia na współwłaścicieli budynku wielorodzinnego w C. przy ul. [...] obowiązku wyposażenia go w przeciwpożarowy wyłącznik prądu.
Z przyczyn wskazanych powyżej, wbrew zarzutom skarżącego, w sprawie nie doszło do wadliwej interpretację § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia. Przepisy art. 1 i art. 4 ustawy ppoż., których postanowienia odnoszą się do kwestii ochrony przeciwpożarowej pozostają niezwiązane z tym kiedy budynek został wybudowany lub oddany do użytkowania i stawiają budynkom konkretne wymagania w zakresie tej ochrony ppoż. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Analiza dokonana przez Sąd prowadzi do wniosku, że postępowanie zostało przeprowadzone w sposób zgodny z regułami wynikającymi z przepisów postępowania, w tym prawidłowego zastosowania przepisów określających zasady związane z zebraniem dowodów, ich oceną oraz uzasadnieniem wydanych decyzji.
Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, dokonując kontroli w granicach danej sprawy, ale poza granicami zarzutów, także nie dopatrzył się przyczyn mogących stanowić podstawę do zastosowania kompetencji kasacyjnych.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI